Kłucie w klatce piersiowej – przyczyny i rozpoznanie

Każdy człowiek czasami odczuwa nieprzyjemne dolegliwości związane z kłuciem w klatce piersiowej. Niekiedy ból jest niewielki, powodujący lekki dyskomfort. Zdarzają się jednak sytuacje, w których bywa naprawdę silny i często uniemożliwia codzienne, normalne funkcjonowanie. Kłucie zazwyczaj występuje w okolicy serca, w lewym boku klatki piersiowej bądź w mostku. 

1. Kłucie w klatce piersiowej – charakterystyka  
2. Czy kłucie w klatce piersiowej jest groźne? Co robić, gdy się pojawi?
3. Kłucie w klatce piersiowej: z lewej lub z prawej strony – co może oznaczać? 
4. Ból w klatce piersiowej a przyczyny kardiologiczne 
5. Kłucie w klatce piersiowej a choroby układu oddechowego
6. Kłucie w klatce piersiowej a przyczyny gastroenterologiczne
7. Ucisk w klatce piersiowej a czynniki psychogenne
8. Kłucie w klatce piersiowej a zmiany mięśniowo-szkieletowe
9. Ucisk w klatce piersiowej a czynniki neurologiczne
10. Ból w klatce piersiowej u dzieci – czego może być przyczyną? 
11. Kłucie w klatce piersiowej – diagnostyka i leczenie 

Dzięki temu artykułowi dowiesz się:

• kiedy z kłuciem w klatce piersiowej należy zgłosić się do lekarza,
• jakie są przyczyny kłucia w klatce piersiowej,
• jak leczyć kłucie w klatce piersiowej.

Dzięki temu artykułowi, zrozumiesz że ból w klatce piersiowej jest jedną z częściej zgłaszanych dolegliwości przez pacjentów. Wielu z nich jest świadomych, że może to być objaw chorób potencjalnie zagrażających życiu i szuka pomocy, inni bagatelizują lub ignorują ostrzeżenia. Odczuwanie bólu w klatce piersiowej może być różne u różnych osób, odróżnia się charakterem, natężeniem, czasem trwania, miejscem, inaczej odczuwają go kobiety, a inaczej mężczyźni. Ból w klatce piersiowej jednak zawsze wymaga wyjaśnienia przyczyny. 

Kłucie w klatce piersiowej – charakterystyka  

Z serca, płuc, przełyku i dużych naczyń wychodzą włókna nerwowe, mające wspólne zakończenia w tym samym zwoju nerwowym. Bodziec, jakim jest ból pochodzący z tych organów, jest postrzegany jako ból z klatki piersiowej, jednak może być także odczuwany jako ból przeniesiony pomiędzy pępkiem a uchem, także w kończynach górnych. 

Bodźce bólowe z narządów klatki piersiowej mogą wywoływać dyskomfort opisywany przez pacjentów jako:

• ucisk,
• rozrywanie,
• wzdęcie z uczuciem odbijania,
• niestrawność,
• palenie,
• tępy, kłujący, niekiedy ostry, przeszywający ból. 

Czy kłucie w klatce piersiowej jest groźne? Co robić, gdy się pojawi?

Ból lub dyskomfort w obrębie klatki piersiowej występuje w przebiegu wielu schorzeń. Mogą one dotyczyć układu:

• oddechowego,
• sercowo-naczyniowego,
• pokarmowego,
• mięśniowo-szkieletowego,
• nerwowego.

Niektóre mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia – są to głównie:

• ostre zespoły wieńcowe (zawał serca, niestabilna dławica),
• tętniak rozwarstwiający aorty,
• zatorowość płucna. 

Inne przyczyny mieszczą się od poważnych, potencjalnie zagrażających życiu, do powodujących zwykłe uczucie dyskomfortu. Najczęstsze przyczyny bólu to choroby ściany klatki piersiowej (obejmujące różne jej struktury, jak np. mięśnie), choroby opłucnej oraz refluks żołądkowo-przełykowy. 

Kiedy udać się do lekarza z bólem bądź kłuciem w klatce piersiowej?

Natychmiast wezwij pomoc, jeśli ból w klatce piersiowej:

• jest silny, uciskający, gniotący i trwa dłużej niż 10–15 minut,
• pojawił się nagle i jest nietypowo silny,
• promieniuje do ramienia, barku, szyi, żuchwy lub pleców, 
• występuje razem z dusznością, zimnymi potami, nudnościami lub silnym osłabieniem, 
• pojawia się podczas wysiłku albo nie ustępuje w spoczynku, 
• towarzyszy mu omdlenie, uczucie zasłabnięcia lub znaczne pogorszenie stanu,
• wiąże się z nagłą dusznością lub odkrztuszaniem krwi.

Umów wizytę u lekarza, jeśli:

• ból w klatce piersiowej pojawia się po raz pierwszy, 
• dolegliwości nawracają lub stopniowo się nasilają, 
• ból ma związek z oddychaniem, kaszlem lub gorączką, 
• pojawia się przy wysiłku i ustępuje po odpoczynku, 
• masz czynniki ryzyka chorób serca (np. nadciśnienie, cukrzyca, palenie tytoniu, wysoki cholesterol), 
• objawy utrzymują się dłużej niż kilka dni lub utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Kłucie w klatce piersiowej: z lewej lub z prawej strony – co może oznaczać? 

1. Bóle dotyczące jednej strony klatki piersiowej najczęściej są bólami mięśniowo-szkieletowymi – trwają one długotrwale, są silne, rwące, kłujące, pogarszają się podczas ruchów biernych i czynnych, może im towarzyszyć tkliwość miejscowa. Mogą promieniować do pleców, łopatki lub przeszywać na wylot, uniemożliwiając głęboki wdech, a nawet kaszel czy kichanie.  
2. Ból z prawej strony klatki piersiowej może być bólem promieniującym z powodu kamicy pęcherzyka żółciowego, zapalenia trzustki czy refluksu żołądkowo-przełykowego.  
3. Jednostronny ból w klatce piersiowej często jest objawem półpaśca, zapalenia opłucnej lub wynikać z lęku pacjenta. Przy stanach zapalnych układu oddechowego jednostronnemu bólowi w klatce piersiowej towarzyszą gorączka i kaszel. 

Ból w klatce piersiowej a przyczyny kardiologiczne 

1. W ostrych zespołach wieńcowych (niestabilna dławica piersiowa, zawał serca bez i z uniesieniem odcinka ST) ból w klatce piersiowej ma charakter ostry, gniotący, ściskający, czasem piekący, promieniuje do szczęki lub ramienia, łokcia, pojawia się po wysiłku, trwa kilka, kilkanaście minut, jest stały, niezależny od oddychania czy pozycji ciała, posiłku. Ból zawałowy może być zlokalizowany w nadbrzuszu lub lewym barku.
2. W zapaleniu osierdzia ból jest zwykle ostry, kłujący i nasila się podczas głębokiego wdechu, kaszlu oraz leżenia na plecach. Dolegliwości często zmniejszają się po przyjęciu pozycji siedzącej z pochyleniem tułowia do przodu.
3. W zapaleniu mięśnia sercowego ból może przypominać dolegliwości wieńcowe lub mieć charakter kłujący. Często współwystępują duszność, kołatanie serca, osłabienie oraz objawy niedawno przebytej infekcji wirusowej.
4. W kardiomiopatii przerostowej ból w klatce piersiowej pojawia się najczęściej podczas wysiłku fizycznego, gdy zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen wzrasta. Mogą mu towarzyszyć duszność, zawroty głowy lub omdlenia.
5. W rozwarstwieniu aorty ból pojawia się nagle, osiąga maksymalne nasilenie w ciągu kilku sekund i jest opisywany jako rozrywający lub przeszywający. Może promieniować do pleców, między łopatki, szyi lub brzucha i stanowi bezpośrednie zagrożenie życia wymagające pilnej interwencji medycznej.

Kłucie w klatce piersiowej a choroby układu oddechowego

Ból w klatce piersiowej może wystąpić w przebiegu zapalenia płuc, zapalenia opłucnej, odmy i zatorowości płucnej. W przebiegu zakażenia SARS-CoV-2 także może pojawić się uczucie bólu w klatce piersiowej.

1. Zatorowość płucna to stan nagły, polegający na zatkaniu tętnic płucnych przez skrzeplinę, najczęściej pochodzącą z żył kończyn dolnych. Jest to choroba potencjalnie zagrażająca życiu. Ból w klatce piersiowej w zatorowości płucnej ma zwykle charakter ostry i kłujący, nasilający się podczas oddychania, kaszlu lub ruchu klatki piersiowej. Może być zlokalizowany jednostronnie. Często pojawia się nagła duszność, przyspieszone bicie serca oraz uczucie silnego osłabienia. W cięższych przypadkach mogą wystąpić omdlenie, spadek ciśnienia tętniczego lub krwioplucie. U części pacjentów dominującym objawem jest sama duszność bez wyraźnego bólu. Zatorowość płucna wymaga pilnej diagnostyki i natychmiastowego leczenia w warunkach szpitalnych.
2. W przebiegu zakażenia SARS-CoV-2 ból lub dyskomfort w klatce piersiowej może wynikać z kilku mechanizmów. Najczęściej jest związany z infekcją dróg oddechowych i stanem zapalnym płuc lub opłucnej, co może powodować ból nasilający się przy oddychaniu i kaszlu. Obecnie, w zależności od ciężkości przebiegu choroby i szczepienia, objawy COVID-19 są bardzo zróżnicowane – od łagodnych infekcji górnych dróg oddechowych po ciężkie zapalenie płuc wymagające hospitalizacji.
3. W zaostrzeniu astmy oskrzelowej ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej pojawia się zwykle wraz z dusznością, świszczącym oddechem i napadowym kaszlem. Objawy mogą nasilać się po kontakcie z alergenami, podczas infekcji lub wysiłku fizycznego.
4. Podobne dolegliwości mogą występować w zaostrzeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Charakterystyczne są narastająca duszność, przewlekły kaszel oraz zwiększona ilość odkrztuszanej wydzieliny. Ból w klatce piersiowej może być związany z nasilonym kaszlem i zwiększonym wysiłkiem oddechowym.
5. W nadciśnieniu płucnym ból w klatce piersiowej występuje na skutek zwiększonego obciążenia prawej części serca. Najczęściej ma charakter ucisku lub dyskomfortu pojawiającego się podczas wysiłku fizycznego. Towarzyszyć mu mogą duszność wysiłkowa, osłabienie, zawroty głowy oraz omdlenia.

Kłucie w klatce piersiowej a przyczyny gastroenterologiczne

1. Ból w refluksie żołądkowo-przełykowym (zarzucaniu kwaśnej treści z żołądka do przełyku) jest nawracający, piekący, pojawia się w okolicy zamostkowej, promieniuje do gardła, nasila się przy pochyleniu do przodu i w pozycji leżącej. Uczucie ulgi przynoszą zobojętniające leki na refluks bez recepty, oparte na bazie soli wapnia i magnezu.
2. Podobne dolegliwości mogą występować w przepuklinie rozworu przełykowego, w której część żołądka przemieszcza się do klatki piersiowej przez przeponę. Charakterystyczne są zgaga, pieczenie za mostkiem, odbijania oraz nasilenie objawów po obfitym posiłku lub w pozycji leżącej.
3. Ból w przebiegu kurczu przełyku może przypominać dolegliwości wieńcowe. Zwykle ma charakter nagłego, silnego bólu zamostkowego, któremu mogą towarzyszyć trudności w połykaniu oraz uczucie zatrzymywania się pokarmu w przełyku.
4. Bóle w klatce piersiowej mogą wystąpić w przebiegu choroby wrzodowej – mają wówczas charakter nawracającego uczucia dyskomfortu w nadbrzuszu, z uczuciem ulgi po posiłku lub środkach zobojętniających.
5. W kamicy pęcherzyka żółciowego ból zwykle pojawia się po spożyciu tłustego lub obfitego posiłku. Jest zlokalizowany w prawym podżebrzu lub nadbrzuszu, może jednak promieniować do prawej części klatki piersiowej, barku lub okolicy międzyłopatkowej. Dolegliwościom mogą towarzyszyć nudności i wymioty.
6. Bóle w zapaleniu trzustki mogą zajmować nadbrzusze lub dolną część klatki piersiowej, nasilają się w pozycji leżącej, a uczucie ulgi przynosi pochylenie do przodu.

Ucisk w klatce piersiowej a czynniki psychogenne

1. Stres, zwłaszcza długotrwały, może być przyczyną dolegliwości bólowych w klatce piersiowej o charakterze kłucia, ucisku, niezwiązanych z wysiłkiem fizycznym, trwających sekundy lub godziny. Bóle o takim charakterze zwykle nie wymagają leczenia kardiologicznego, jednak w przypadku pojawienia się ucisku w klatce piersiowej konieczna jest diagnostyka wykluczająca przyczyny kardiologiczne. Pacjentowi mogą pomóc psychoterapia, relaksacja lub fizjoterapia.
2. Podobne objawy mogą występować również w przebiegu zaburzeń lękowych. Ból lub ucisk w klatce piersiowej często współwystępuje z uczuciem niepokoju, kołataniem serca, napięciem mięśniowym, zawrotami głowy oraz trudnościami z zaczerpnięciem głębokiego oddechu.
3. Szczególną postacią zaburzeń lękowych jest napad paniki, podczas którego nagle pojawia się silny lęk połączony z bólem lub uciskiem w klatce piersiowej, dusznością, przyspieszonym biciem serca, drżeniem rąk, poceniem się oraz uczuciem zagrożenia życia.

Kłucie w klatce piersiowej a zmiany mięśniowo-szkieletowe

Bóle kostno-stawowo-mięśniowe są jedną z najczęstszych przyczyn dolegliwości w klatce piersiowej. Mają charakter przetrwały – trwają kilka godzin lub nawet dni, nasilają się przy ruchach ciała, zmianie pozycji, głębokim oddychaniu lub kaszlu, a często towarzyszy im tkliwość miejscowa.

1. Zmiany kostno-stawowe są związane z wystąpieniem stanu zapalnego w ich obrębie, urazami oraz przeciążeniami. Dolegliwości mogą pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, dźwiganiu ciężarów, długotrwałym utrzymywaniu nieprawidłowej postawy ciała.
2. Kłujący ból w klatce piersiowej może być również związany ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, szczególnie odcinka piersiowego. W takich przypadkach ból często promieniuje wzdłuż żeber, nasila się podczas ruchu tułowia i może współwystępować z uczuciem sztywności pleców.
3. Jedną z przyczyn bólu jest zespół Tietzego, czyli choroba przebiegająca z zapaleniem jednego lub kilku stawów żebrowo-mostkowych. Charakterystycznym objawem jest bolesny obrzęk w miejscu połączenia żeber z mostkiem. Ból odczuwany jest najczęściej w przedniej części klatki piersiowej i może promieniować do barku lub ramienia.
4. Przewlekłe dolegliwości bólowe może powodować także fibromialgia, czyli zespół charakteryzujący się uogólnionym bólem mięśni i tkanek miękkich. Oprócz bólu w obrębie klatki piersiowej pacjenci często zgłaszają przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu oraz zwiększoną wrażliwość na ucisk w określonych punktach ciała.
5. Do przyczyn mięśniowo-szkieletowych zalicza się również stłuczenia i złamania żeber, urazy klatki piersiowej oraz zapalenie chrząstek żebrowych. W takich przypadkach ból jest zwykle dobrze zlokalizowany, nasila się podczas ucisku bolesnego miejsca i ruchów angażujących klatkę piersiową.

Ucisk w klatce piersiowej a czynniki neurologiczne

Ból w klatce piersiowej w przebiegu nerwobólu ma zwykle charakter neuropatyczny – jest ostry, kłujący lub piekący, często jednostronny i może przebiegać pasmowo. Przyczyną nerwobólu może być zapalenie nerwów międzyżebrowych o różnym pochodzeniu, m.in.:

• pourazowym,
• zwyrodnieniowym,
• osteoporotycznym,
• nowotworowym,
• a także napięcie mięśniowe związane ze stresem.

W przypadku półpaśca ból może poprzedzać pojawienie się wysypki o kilka dni, a zmiany skórne mają postać pęcherzyków ułożonych wzdłuż jednego dermatomu. W półpaścu oprócz bólu mogą występować przeczulica, pieczenie skóry i nadwrażliwość na dotyk w zajętym obszarze.

Ból w klatce piersiowej u dzieci – czego może być przyczyną? 

Ból w klatce piersiowej u dzieci i młodych dorosłych (poniżej 30. roku życia) z dużym prawdopodobieństwem nie jest wynikiem niedokrwienia mięśnia sercowego, najczęstszą przyczyną bóli w tej grupie wiekowej są schorzenia układu kostno-stawowo-mięśniowego oraz płuc. Kłucie w klatce piersiowej u dzieci nadal wymaga oceny lekarskiej, jeśli jest silne, nawracające lub towarzyszą mu inne objawy alarmowe.

Kłucie w klatce piersiowej – diagnostyka i leczenie 

Diagnostyka bólów w klatce piersiowej obejmuje wywiad, badanie przedmiotowe oraz badania dodatkowe. Wywiad powinien ustalić:

• umiejscowienie,
• czas trwania,
• charakter i rodzaj bólu,
• okoliczności mogące wywoływać ból,
• czynniki zaostrzające,
• czynniki przynoszące ulgę. 

Istotne jest również ustalenie, jakie objawy towarzyszą bólowi w klatce piersiowej – mogą to być:

• duszność,
• kołatanie serca,
• omdlenia,
• obfite poty,
• nudności,
• wymioty,
• kaszel,
• gorączka,
• dreszcze,
• dolegliwości ze strony innych narządów,
• przebyte choroby.

Powinno się także rozważyć czynniki ryzyka choroby wieńcowej lub zatorowości płucnej oraz przyjmowane leki, geny i nałogi.

W badaniu przedmiotowym należy ocenić:

• ogólny stan i wygląd pacjenta,
• masę ciała,
• ciśnienie tętnicze na obu kończynach górnych,
• tętno na wszystkich czterech kończynach,
• ocenić stan wypełnienia żył szyjnych,
• szmery nad sercem,
• cechy zastoju w krążeniu małym,
• czynność serca,
• symetrię szmeru pęcherzykowego i odgłosu opukowego nad płucami,
• gruczoł tarczowy,
• węzły chłonne,
• ew. powiększenie wątroby, obrzęki, żylaki. 

Z badań dodatkowych wykonuje się: 

• EKG spoczynkowe,  
• EKG wysiłkowe (przy przewlekłych dolegliwościach mogących sugerować objawy przewlekłej choroby niedokrwiennej serca),  
• poziom saturacji,  
• RTG klatki piersiowej,  
• oznaczenie stężenia troponiny sercowej we krwi, D–dimerów, amylazy, lipazy, 
• ECHO (USG serca), 
• angio-CT/scyntygrafia perfuzyjna płuc i USG Doppler żył kończyn dolnych przy podejrzeniu zatorowości płucnej, 
• tomografia klatki piersiowej/jamy brzusznej przy podejrzeniu tętniaka rozwarstwiającego aorty piersiowej/brzusznej (także przy podejrzeniu zapalenia trzustki), 
• gastroskopia przy podejrzeniu choroby wrzodowej/refluksu żołądkowo-przełykowego. 

Kłucie, ból w klatce piersiowej – leczenie  

Leczenie powinno obejmować przyczynę bólu. Należy pamiętać, że objawy podmiotowe i przedmiotowe są bardzo zróżnicowane, przy czym poważne schorzenia czasem trudno odróżnić od błahych.  

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości pacjent powinien być przyjęty do szpitala w celu obserwacji i diagnostyki.