dyslipidemia
Maciej Toczek

Dyslipidemia – co to jest? Jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia?

Dyslipidemia to stan, w którym poziom lipidów (tj. tłuszczów) we krwi jest zaburzony. Zwykle oznacza to, że poziom cholesterolu lub triglicerydów we krwi jest zbyt wysoki lub zbyt niski. Jest często związana z niezdrowym stylem życia, czyli dietą wysokotłuszczową i brakiem aktywności fizycznej. Może być również spowodowana przez choroby metaboliczne, m.in. cukrzycę, choroby tarczycy i wątroby. Leczenie dyslipidemii obejmuje zmiany w stylu życia – wdrożenie zdrowej diety, utrzymanie regularnego poziomu aktywności fizycznej, a także farmakoterapię, czyli stosowanie leków, takich jak statyny, fibraty i niacyna, które pomagają zmniejszyć poziom lipidów we krwi.

Problem związany z nieprawidłowymi wartościami cholesterolu i innych lipidów we krwi dotyka coraz więcej osób. Związane jest to nie tylko z coraz mniejszą aktywnością fizyczną oraz złymi nawykami żywieniowymi, ale również z ogólnie starzejącym się społeczeństwem.

  1. Co to jest dyslipidemia?
  2. Dyslipidemia – przyczyny
  3. Dyslipidemia – objawy
  4. Dyslipidemia – diagnostyka. Jakie badania wykonać?
  5. Dyslipidemia – leczenie i profilaktyka

Co to jest dyslipidemia?

Dyslipidemią określa się stan, w którym stężenie lipidów oraz lipoprotein, a więc białek transportowych odpowiadających za przenoszenie w organizmie tłuszczów, nie spełnia norm określonych dla konkretnego wieku oraz stanu klinicznego chorego. Mówiąc prostszym językiem, dyslipidemią nazywamy wszelkiego rodzaju zaburzenia dotyczące stężenia lipidów we krwi. Głównymi frakcjami ocenianymi w trakcie diagnostyki dyslipidemii są: cholesterol całkowity, cholesterol LDL („zły” cholesterol), cholesterol HDL („dobry” cholesterol), cholesterol non-HDL oraz trójglicerydy. Ze względu na oceniane frakcje cholesterolu wyróżnia się m.in. hipercholesterolemię, w której to zauważyć można podwyższone wartości cholesterolu całkowitego, hipertriglicerydemię oraz dyslipidemię mieszaną, w której dochodzi do wystąpienia nieprawidłowych wartości zarówno trójglicerydów, jak i innych frakcji cholesterolu.

Sprawdź, jakie leki i suplementy na obniżenie cholesterolu znajdziesz na DOZ.pl

Dyslipidemia – przyczyny

Zaburzenia lipidowe są problemem złożonym i wieloczynnikowym. Choć większości z nas kojarzą się one z nieprawidłową dietą, to ich występowanie zależne jest również od innych czynników, niekiedy niemodyfikowalnych. Wśród najważniejszych przyczyn występowania dyslipidemii wymienia się:

  • nieprawidłową dietę bogatą w tłuszcze zwierzęce oraz wysokoprzetworzoną żywność,
  • niską aktywność fizyczną,
  • insulinooporność oraz cukrzycę,
  • otyłość,
  • palenie papierosów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • czynniki genetyczne oraz skłonności rodzinne,
  • wiek,
  • niektóre choroby endokrynologiczne, jak np. niedoczynność tarczycy czy zespół policystycznych jajników,
  • płeć męską.
W większości sytuacji klinicznych czynniki te przenikają się wzajemnie i współwystępują ze sobą, dlatego też pacjent z dyslipidemią jest pacjentem interdyscyplinarnym, który w wielu przypadkach, po rozpoznaniu zaburzeń lipidowych, wymaga również wdrożenia leczenia innych towarzyszących nieprawidłowości.

Powiązane produkty

Dyslipidemia – objawy

Zaburzenia gospodarki lipidowej w większości przypadków pozostają bezobjawowe. Wyjątek stanowi jedynie znaczna hipertriglicerydemia, która jest jednym z czynników ryzyka wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. 

Nieprawidłowe wartości cholesterolu we krwi nie pozostają jednak bez wpływu na organizm człowieka. Zaburzenia metabolizmu lipoprotein i inne lipemie powodują przewlekły stan zapalny w organizmie, prowadząc przede wszystkim do uszkodzenia naczyń i pojawienia się blaszek miażdżycowych. To z kolei prowadzić może do incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak choroba niedokrwienna serca, udar niedokrwienny mózgu czy chromanie przestankowe, a więc objawowa miażdżyca tętnic kończyn dolnych. Oczywiście sama dyslipidemia najczęściej nie wywołuje rozwoju miażdżycy uogólnionej. Bardzo ważnym czynnikiem biorącym udział w powstawaniu tej nieprawidłowości jest również nieprawidłowa glikemia oraz nadciśnienie tętnicze. Z tego powodu leczenie tego typu zaburzeń prowadzone jest w większości przypadków równolegle, co pozwala choć w pewnym stopniu zapobiegać nieodwracalnym zmianom i niebezpiecznym powikłaniom sercowo-naczyniowym.

Dyslipidemia – diagnostyka. Jakie badania wykonać?

Podstawowym badaniem mającym na celu diagnostykę dyslipidemii jest tzw. lipidogram. W celu jego wykonania konieczne jest pobranie obwodowej krwi żylnej. Badanie to obejmuje oznaczenie m.in. frakcji cholesterolu całkowitego, triglicerydów, cholesterolu LDL, cholesterolu HDL oraz cholesterolu non-HDL. Otrzymane wyniki pozwalają stwierdzić istniejące nieprawidłowości. Aby badanie było maksymalnie obiektywne i miarodajne, pacjent powinien stawić się na pobranie krwi na czczo po ok. 12 godzinach od ostatniego posiłku. Specjaliści w ostatnim czasie podkreślają jednak, że w przypadku przesiewowego badania mającego na celu wychwycenie osób z poważnymi zaburzeniami gospodarki lipidowej wynik nie jest tak bardzo zależny od tego, czy pacjent stawi się na badanie na czczo, czy też nie.

Dyslipidemia – leczenie i profilaktyka

Podstawowym zaleceniem w przypadku stwierdzenia dyslipidemii jest zmiana stylu życia. W praktyce oznacza to zmniejszenie udziału mięsa czerwonego oraz przetworzonej żywności typu fast food w codziennej diecie, a także zwiększenie codziennej aktywności fizycznej. Są to również praktyki mające na celu ewentualną profilaktykę występowania zaburzeń lipidowych.

W niektórych przypadkach sama zmiana trybu życia jest jednak niewystarczająca do zadowalającego obniżenia stężenia cholesterolu. W takiej sytuacji lekarze decydują się najczęściej na włączenie tzw. statyn – leków bardzo skutecznie obniżających przede wszystkim stężenie cholesterolu LDL w surowicy. Tym samym drastycznie zmniejsza się ryzyko sercowo-naczyniowe, a według większości badań redukcji ulega również objętość istniejących już blaszek miażdżycowych. W przypadku dużych stężeń trójglicerydów podstawowymi lekami są fibraty, które skutecznie i w stosunkowo krótkim czasie obniżają ich stężenie we krwi obwodowej. Do innych leków stosowanych w leczeniu dyslipidemii zalicza się także kwasy omega-3, żywice jonowymienne czy też najnowsze inhibitory receptora PSCK9.

  1. Prof. dr hab. n. med. Andrzej Szczeklik, prof. dr hab. n. med. Piotr Gajewski, Interna Szczeklika – mały podręcznik, PZWL Kraków 2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij