Fibromialgia (FMS) – jakie mogą być przyczyny tej przewlekłej choroby? Jak wygląda jej leczenie?
Mateusz Burak

Fibromialgia (FMS) – jakie mogą być przyczyny tej przewlekłej choroby? Jak wygląda jej leczenie?

Osoby chorujące na fibromialgię doświadczają przewlekłego bólu mięśni i stawów, który jest zlokalizowany w wielu miejscach ciała, skrajnego zmęczenia, problemów z pamięcią, zaburzeń snu. Często cierpią również na depresję. Dokładna przyczyna fibromialgii nie jest znana, uważa się, że jest ona związana z nieprawidłowym poziomem niektórych substancji chemicznych w mózgu i zmianami w sposobie, w jaki ośrodkowy układ nerwowy przetwarza sygnały o bólu wysyłane przez ciało. Dowiedz się, w jaki sposób leczy się fibromialgię.

Jakie są przyczyny fibromialgii?

Fibromialgia (fibromyalgia syndrome, FMS) to zaburzenie charakteryzujące się rozległym bólem mięśniowo-szkieletowym, któremu towarzyszą: przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu, problemy z pamięcią i nastrojem. Naukowcy uważają, że ciągła stymulacja nerwów zaburza sposób, w jaki mózg i rdzeń kręgowy przetwarzają sygnały bólowe, co może powodować pewnego rodzaju zmiany w układzie nerwowym u osób cierpiących na fibromilagię. Opisywane schorzenie obejmuje patologiczny wzrost poziomu niektórych substancji chemicznych w mózgu, które są transmiterami bólu. Dodatkowo receptory bólu wydają się rozwijać pewnego rodzaju pamięć bólową i stawać się niejako „uczulone”. To z kolei może tłumaczyć zjawisko nadmiernego i nieadekwatnego reagowania na mniej i bardziej bolesne sygnały. 

Zidentyfikowano wiele czynników, które mogą inicjować opisywane zmiany. Mówi się tutaj o podłożu genetycznym, z racji na tendencję do występowania fibromialgii u członków rodziny. Bardzo wiele informacji pojawia się także w kontekście nasilania lub wywoływania tej choroby przez niektóre infekcje. Niekiedy nasilony stres i trauma mogą doprowadzić do rozwoju schorzenia, często współwystępują wówczas z zespołem stresu pourazowego.

Udowodniono, że występują pewne predyspozycje do zachorowania na fibromialgię, są to: płeć żeńska, obecność chorób reumatycznych, dodatni wywiad rodzinny w kierunku opisywanego schorzenia. 

Jak objawia się fibromialgia?

Do najczęstszych objawów fibromialgii zalicza się:

  • ból mięśni przypominający zakwasy, szczególnie ból mięśni nóg,
  • bóle stawów,
  • dolegliwości utrzymujące się powyżej 3 miesięcy,
  • ogólne zmęczenie,
  • dolegliwości bólowe wybudzające pacjenta ze snu,
  • trudności poznawcze w postaci zaburzeń koncentracji.

Bardzo często schorzenie to współwystępuje z chorobami, takimi jak: depresja, dysfunkcje stawu skroniowo–żuchwowego, zespół jelita drażliwego, migrena, zespół chronicznego zmęczenia. Występowanie objawów neurologicznych oraz bezdechu śródsennego nakazuje często wykonywanie dodatkowych badań diagnostycznych w celu różnicowania. Może bowiem okazać się, że występowanie powyższych objawów nie jest wystarczające do postawienia trafnej diagnozy. Mogą one również świadczyć o toczącym się procesie nowotworowym. 

Fibromialgia może występować także u dzieci i młodzieży, jednak niejednoznaczne objawy, które są podobne do tych, występujących u osób dorosłych, utrudniają postawienie właściwej diagnozy. Szacuje się, że młodzieńczy pierwotny zespół fibromialgii występuje u 1,2–6,2% populacji w wieku rozwojowym.

Polecane dla Ciebie

Fibromialgia – diagnostyka

Jeszcze do niedawna sprawdzano bolesność uciskową 18 charakterystycznych punktów na ciele, aby potwierdzić lub wykluczyć FMS. Obecnie najważniejszą wartość diagnostyczną posiada obecność rozległego bólu w całym ciele powyżej 3 miesięcy. Zalecane przez lekarzy są również badania krwi. Powinny one obejmować pełną morfologię, OB, badanie poziomu CRP, badanie poziomu witaminy D, poziom hormonów tarczycy, badania w kierunku celiakii. W zależności od objawów lekarz może zlecić dodatkowy pakiet badań. Dzieje się tak wówczas, gdy istnieje prawdopodobieństwo występowania chorób podobnych do fibromialgii.

Leczenie fibromialgii 

Leczenie fibromialgii bywa trudne, bowiem jest to nie do końca poznane schorzenie. Walka z bólami mięśni oraz objawami neurologicznymi fibromialgii polega na zmniejszeniu dolegliwości bólowych. W tym celu rekomenduje się zastosowanie środków o działaniu przeciwbólowym oraz ułatwiającym zasypianie.

W przypadku zaawansowanych objawów konieczne zazwyczaj jest zastosowanie leków opioidowych oraz przeciwdepresyjnych. Niekiedy stosuje się także farmaceutyki zwiotczające mięśnie, przeciwpadaczkowe.

Fibromialgia – fizjoterapia

W leczeniu fibromialgii, oprócz farmakoterapii, stosuje się zabiegi fizjoterapeutyczne. Mowa tutaj przede wszystkim o kinezyterapii, czyli leczeniu ruchem. Stosowanie ćwiczeń zwiększających elastyczność i wytrzymałość mięśni, a także aktywności w środowisku wodnym mogą okazać się wyjątkowo korzystne i pomóc w łagodzeniu bólu na długi czas. Bardzo ważna jest modyfikacja stanowiska pracy w taki sposób, aby zminimalizować przeciążenia, zmęczenie układu ruchu i oddziaływanie czynników stresowych na nasze ciało. 

Ból mięśniowo–powięziowy może także być łagodzony dzięki zabiegom z zakresu fizykoterapii, takim jak fonoforeza, fala uderzeniowa, ekspozycja na zmienne pole magnetyczne, laseroterapia czy schładzanie parami ciekłego azotu. Bardzo dobrym rezultatem cieszą się także zabiegi z zakresu balneoterapii, mowa tutaj o wszelkiego rodzaju kąpielach czy biczach wodnych. Wiele osób decyduje się także na zabiegi medycyny wschodniej. Opinie pacjentów pozwalają na formułowanie pozytywnych opinii dotyczącej stosowania akupunktury we wspomnianej jednostce chorobowej. 

Fibromialgia – dieta

Poprawa jakości życia chorych na fibromialgię, zwiększenie komfortu życia, zmniejszenie bólu to nie tylko leczenie i rehabilitacja. Bardzo ważne jest także wprowadzenie odpowiednich nawyków żywieniowych celem wyeliminowania pokarmów, które mogłyby zaostrzyć objawy fibromyalgii.

Przy FMS sprawdzi się dieta bogata w pokarmy zawierające przeciwutleniacze, a także tryptofan. Ten aminokwas jest prekursorem serotoniny, wpływającym na poprawę samopoczucia. Dobrymi jego źródłami są: przetwory mleczne, mięso wieprzowe oraz drobiowe, pestki dyni, sezam, spirulina. Warto również zwrócić uwagę na zawartość bromelainy w pokarmach. Jest to enzym roślinny znajdujący się w ananasie, posiada on właściwości przeciwzapalne i wspomaga gojenie tkanek. 

Konkretne pokarmy rekomendowane w przypadku fibromialgii to: warzywa, owoce, zdrowe tłuszcze, nabiał o niskiej zawartości tłuszczu, chude mięso, ryby, produkty pełnoziarniste. Należy unikać żywności o niskiej wartości odżywczej, z dużą ilością nasyconych tłuszczów, produktów wysokoprzetworzonych i smażonych. Warto ograniczyć także ilość soli oraz cukru w diecie. Chcąc spowolnić wchłanianie węglowodanów, należ łączyć je z białkami i tłuszczami. Bezwzględnie należy unikać słodyczy. Wskazane za to są produkty o wysokiej zawartości błonnika i obniżonym indeksie glikemicznym. Są to: brokuły, migdały, owsianka, tofu, awokado. 

  1. Jones G. T., Atzeni F., Beasley M. i in., The prevalence of fibromyalgia in the general population: a comparison of the American College of Rheumatology 1990, 2010, and modified 2010 classification criteria, „Arthritis Rheumatol” 2015, nr 67, s. 568–575.
  2. Bennett R. M., Clinical manifestations and diagnosis of fibromyalgia, „Rheum Dis Clin North Am.” 2009, nr 35, s. 215–232.
  3. Björkegren K., Wallander M. A., Johansson S., Svärdsudd K., General symptom reporting in female fibromyalgia patients and referents: a population–based case–referent study, „BMC Public Health” 2009, nr 9, s. 402.
  4. Pomares F. B., Funck T., Feier N. A. i in., Histological underpinnings of grey matter changes in fibromyalgia investigated using multimodal brain imaging, „J Neurosci” 2017, nr 37, s. 1090–1101.
  5. Wang J. C., Sung F. C., Men M. i in., Bidirectional association between fibromyalgia and gastroesophageal reflux disease: two population–based retrospective cohort analysis, „Pain” 2017, nr 158, s. 1971–1978.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Whipple'a – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Whipple’a (zwana inaczej lipodystrofią jelitową) to rzadka wieloukładowa infekcja, która może wpływać na różne narządy w organizmie, w tym jelita, wątrobę, układ limfatyczny i układ nerwowy. Główną przyczyną tej choroby są bakterie z rodzaju Tropheryma. Objawy choroby Whipple’a mogą obejmować bóle brzucha, zaparcia, utratę masy ciała, zmęczenie, dreszcze i gorączkę. Choroba ta jest rzadka i występuje głównie u białych mężczyzn w średnim wieku.

  • COVID-19 a zaburzenia snu

    Pacjenci, którzy przechorowali COVID-19, odczuwają szereg rozległych powikłań. Wśród zgłaszanych lekarzom dolegliwości znajdują się zaburzenia snu. Według różnych źródeł u 10 proc. do nawet 90 proc. osób, które przebyły zakażenie wirusem SARS-CoV-2, objawy utrzymują się po wyleczeniu infekcji.  

  • Angina brzuszna – czym grozi przewlekłe niedokrwienie jelit?

    Angina brzuszna (niedokrwienie jelit) to zespół objawów, które pojawiają się, gdy dochodzi do spadku przepływu krwi do jamy brzusznej spowodowanego zablokowaniem jednej z tętnic ją zaopatrujących. Charakteryzuje się silnymi bólami brzucha, a także utratą wagi, wyniszczeniem i zmęczeniem. Angina brzuszna może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak miażdżyca lub zagrażające życiu rozwarstwienie aorty. Ze względu na niespecyficzne objawy lekarz może mieć trudności z szybkim postawieniem odpowiedniej diagnozy. Czym jest angina brzuszna? Jak ją zdiagnozować?

  • Bakteryjne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, leczenie

    Bakteryjne zapalenie stawów to, jak sama nazwa wskazuje, infekcja stawu, która jest wywoływana przez bakterie. Może powodować obrzęk, ból, gorączkę i ograniczenie ruchomości stawu. Diagnozowanie tego stanu wymaga wykonania badań laboratoryjnych, takich jak próbka płynu stawowego czy badanie mikrobiologiczne. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię i może wymagać hospitalizacji. W ciężkich przypadkach może być także konieczne chirurgiczne usunięcie zainfekowanego stawu.

  • Hiponatremia – czym jest? Jak ją leczyć?

    Hiponatremia to stan charakteryzujący się niskim poziomem sodu we krwi. Sód jest elektrolitem, który pomaga regulować równowagę płynów w komórkach i wokół nich. Objawy hiponatremii mogą obejmować bóle głowy, nudności, wymioty, zamieszanie, senność, utratę przytomności i kurcze mięśni. Może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak choroby nerek, choroby hormonalne, leki i nadmierne spożycie płynów.

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą powodować zespół Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij