Saturacja krwi – czym jest? Jak i kiedy mierzyć saturację?
Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Saturacja krwi – czym jest? Jak i kiedy mierzyć saturację?

Saturacja jest piątym krokiem, jaki podejmują ratownicy medyczni podczas sprawdzania parametrów życiowych. Dlaczego? Tlen jest bowiem jednym z najważniejszych pierwiastków niezbędnych do życia, a terminem „saturacja” określa się poziom wysycenia krwi tlenem. Zbyt niska jej wartość może oznaczać niewydolność oddechową.

Saturacja – co to takiego? Jak wygląda obieg tlenu w organizmie? 

Saturacja jest miarą hipoksji, czyli stopnia niedotlenienia organizmu. Nośnikiem tlenu jest hemoglobina zawarta w krwinkach czerwonych krwi. Hemoglobina zawiera atomy żelaza mające zdolność wiązania tlenu. Z każdym oddechem nasze płuca dostają tlen, a w pęcherzykach płucnych wiąże się on z hemoglobiną (oksyhemoglobina), która jest nośnikiem tlenu do wszystkich tkanek organizmu.  

Jeden gram hemoglobiny wiąże ok. 1,34 ml tlenu, 100 ml krwi przenosi 20 ml tlenu. Przy prawidłowo pompującym krew sercu daje to 1000 ml tlenu na minutę, z czego tkanki wykorzystują co najmniej ¼, najwięcej serce i mózg. Bez tlenu narządy ważne dla życia mogą utrzymać swoją funkcję przez około 3 minuty. 

Niska saturacja – czym może być spowodowana? Jak może się objawiać? 

Niska saturacja krwi może być wynikiem chorób układu oddechowego, takich jak astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP), infekcji układu oddechowego, wrodzonych wad serca, przecieków płucnych (mieszanie się krwi utlenionej z nienatlenowaną), a także czynników toksycznych, jak zatrucie tlenkiem węgla czy wreszcie niedokrwistość.  

Zaburzenia saturacji obserwujemy u himalaistów, którzy przebywają na dużych wysokościach z niskim ciśnieniem atmosferycznym. 

Jak może się objawiać? Obniżona saturacja na ogół objawia się dusznością, uczuciem niemożności nabrania powietrza. Pierwszymi objawami spadku saturacji mogą być dyskretne zmęczenie, senność, gorsza tolerancja wysiłku fizycznego. 

Pomiar saturacji – jak i kiedy mierzyć saturację? 

Poziom saturacji, czyli poziom wysycenia tlenem hemoglobiny we krwi tętniczej, można zbadać stosują metodę pulsoksymetrii (spektrofotometria transmisyjna). Saturacja jest  oznaczana symbolem SpO2 (SaO2) i podawana  w procentach

Jak zmierzyć saturację? Pulsoksymetr zakłada się na palec dłoni lub stopy, małżowinę uszną lub nawet czubek nosa. W urządzeniu jest czujnik, który emituje promieniowanie, częściowo wchłaniane przez krew przepływającą przez naczynia krwionośne. Wbudowany fotodetektor mierzy powracający sygnał. Krew utlenowana ma inne właściwości optyczne niż odtlenowana. Badanie przy pomocy pulsoksymetru jest łatwe i szybkie. Urządzenie to poza saturacją mierzy także tętno (puls) pacjenta. 

Wskazaniami do badania saturacji są: 

  • duszności,  
  • niewydolność oddechowa,  
  • okres okołooperacyjny, 
  • znieczulenie ogólne,  
  • sepsa, 
  • endoskopia przewodu pokarmowego czy drzewa oskrzelowego, 
  • cewnikowanie serca,  
  • poród – monitorowanie matki i płodu,  
  • śpiączki.  

Poziom saturacji badamy też często u wspinaczy, sportowców, pilotów. 

Saturacja – normy u dorosłych i dzieci 

Prawidłowa saturacja krwi tlenem wynosi ok. 95–99% i 91–96% u noworodków. U osób palących saturacja jest niższa niż u niepalących. 

Saturacja poniżej 90% świadczy o niewydolności oddechowej. Badanie saturacji nie odzwierciedla jednak utlenowania w komórkach i tkankach. 

Saturacja u dziecka 

Saturację badamy w pierwszych dobach życia dziecka za pomocą pulsoksymetru na prawej dolnej kończynie dziecka lub prawym nadgarstku. Pomiar trwa około 2–3 minut i jest bezbolesny. Saturacja u zdrowego dziecka powinna wynieść więcej niż 95%. Wynik niższy świadczy o niedotlenieniu, a najbardziej wrażliwy na nie jest mózg. Niska saturacja u dziecka jest wskazaniem do dalszej diagnostyki, zwłaszcza echokardiografii w kierunku takich wad serca, jak niedorozwój zastawki trójdzielnej lub tętnicy płucnej, zespół Fallota lub anomalia Ebsteina. Dziecko z niska saturacją wymaga tlenoterapii. 

Co może zaburzyć wyniki saturacji? Co podnosi saturację? 

Co wpływa na zaburzony wynik saturacji? Badanie saturacji może być zafałszowane przez wiele czynników. Prawidłowo przeprowadzone badanie powinno się wykonywać na dłoniach ciepłych i paznokciach nie pomalowanych lakierem, bowiem lakier może zaburzyć odczyt pulsoksymetru. Podobnie grzybica paznokci może zaburzać wynik badania. Podczas badania saturacji pacjent powinien siedzieć nieruchomo, a palec powinien przylegać do środka urządzenia. 

Co podnosi saturację? Saturację możemy podnieść, stosując różne techniki oddechowe, głównie przez głębokie oddechy ustami, a także przeponą. Ważne są również dbanie o prawidłowe nawodnienie i systematyczna aktywność fizyczna. 

Palenie papierosów a saturacja 

Choć palenie papierosów ma nieznaczny wpływ na poziom saturacji (wysycenie tlenem krwi u palaczy jest nieco mniejsze niż u osób niepalących), to warto podjąć decyzję o jego zaprzestaniu. Palenie papierosów to czynnik ryzyka groźnych chorób, w tym sercowo-naczyniowych, nowotworowych oraz przewlekłych chorób układu oddechowego, obniżających jakość życia palaczy, a nawet prowadzących do śmierci. W rzucaniu nałogu pomocne mogą być preparaty z nikotyną, które ułatwiają uwolnienie się od głodu nikotynowego. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Tomografia komputerowa (TK) barku – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena

    Tomografia komputerowa barku jest badaniem obrazowym, które służy ocenie zmian pourazowych oraz zwyrodnieniowych w obrębie stawu barkowego. TK jest prześwietleniem, dzięki któremu możliwe jest uzyskanie obrazów wielowymiarowych – 2D oraz 3D. Wykonuje się je z wykorzystaniem kontrastu lub bez zastosowania środka cieniującego. Zgłaszając się na tomografię, należy posiadać ze sobą skierowanie lekarskie, przez wzgląd na wykorzystywanie podczas badania szkodliwego promieniowania jonizującego. Ile kosztuje prześwietlenie barku i czy kobiety w ciąży mogą udać się na tomografię stawu barkowego? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • LH (lutropina) – badanie, normy, za niska, za wysoka. Wskazania i interpretacja wyników hormonu luteinizującego

    Badanie poziomu LH jest wskazane w przypadku prowadzenia procesu diagnostycznego wielu zaburzeń dotyczących pracy narządów odpowiadających za płodność pacjenta. Kobiety, które wykonują oznaczenie hormonu luteinizującego, dokonując interpretacji wyników laboratoryjnych, powinny zwrócić uwagę na dzień cyklu miesiączkowego, na który przypada dzień pobrania krwi, ponieważ determinuje on wartość lutropiny. Za niski lub za wysoki poziom LH towarzyszy najczęściej schorzeniom, takim jak PCOS, zaburzenia miesiączkowania i pracy przysadki mózgowej. Jak należy przygotować się do oznaczenia stężenia lutropiny, czy przed badaniem hormonu luteinizującego trzeba być na czczo i ile kosztuje badanie LH? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulinomimetyki – chrom (Cr) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Czy chrom jest skuteczny podczas odchudzania?

    Chrom jest mikroelementem, który w roli składnika suplementów diety traktowany jest jako środek wspomagający odchudzanie. Bierze udział w metabolizowaniu glukozy, białek i tłuszczy. Występuję zarówno w postaci zdrowotnej – trójwartościowej (CR III), jak i toksycznej – sześciowartościowej (Cr VI). Charakterystyczne dla chromu są także jego właściwości związane z podwyższaniem poziomu „dobrego" cholesterolu HDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu tego miażdżycowego, czyli „złego" cholesterolu LDL. Z którą witaminą najlepiej suplementować chrom, co należy do naturalnych źródeł tego pierwiastka śladowego oraz który chrom wybrać – organiczny, czy nieorganiczny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Spirometria – na czym polega i kiedy wykonuje się badanie spirometryczne? Spirometria podczas pandemii SARS-CoV-2

    Spirometria jest standardowym testem sprawności płuc. Dowiedz się, kiedy jest zalecana i jak przebiega badanie spirometryczne. Czy w obliczu panującej pandemii i przy ograniczonym dostępie do świadczeń medycznych procedurę można przeprowadzić w domu?

  • Rezonans magnetyczny (MRI) stawu skokowego – badanie, wskazania, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny stawu skokowego jest metodą diagnostyczną, która pozwala na ocenę najgłębiej położonych elementów tego obszaru. Większość badań z wykorzystaniem tomografii rezonansu magnetycznego wykonywana jest z podaniem kontrastu. Dzięki MRI możliwe jest zobrazowanie zarówno uszkodzeń chrząstki stawowej, więzadeł, jak i zmian zwyrodnieniowych i nowotworowych. Czy do wykonania rezonansu magnetycznego stawu skokowego niezbędne jest posiadanie skierowania lekarskiego, ile kosztuje MR kostki, jakie badania krwi należy wykonać przed prześwietleniem stawu skokowego z wykorzystaniem kontrastu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij