Druga dawka szczepionki przeciwko COVID-19 – dlaczego częściej powoduje skutki uboczne?
Justyna Piekara

Druga dawka szczepionki przeciwko COVID-19 – dlaczego częściej powoduje skutki uboczne?

Specjaliści twierdzą, że po drugiej dawce szczepionki COVID-19 bardziej prawdopodobne jest wystąpienie silniejszych skutków ubocznych niż po przyjęciu pierwszej dawki. Dlaczego tak się dzieje? Czy ozdrowieńcom wystarczy jeden zastrzyk?

Co wynika z badań klinicznych?

Dwudawkowe szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 generują szczególnie silną odpowiedź immunologiczną, która zwiększa ryzyko pojawienia się skutków ubocznych, chociaż oznacza to również, że szczepionki dobrze działają. W badaniach klinicznych III fazy odnotowano wystąpienie NOP-ów, czyli niepożądanych efektów poszczepiennych, takich jak: gorączka, bóle głowy, odczuwanie zmęczenia, bóle mięśni, bóle stawów, dreszcze. Skutki uboczne były znacznie częstsze po podaniu drugiej dawki w porównaniu z pierwszą dawką oraz placebo.

Druga dawka zwiększa skuteczność i trwałość szczepionki. Obawa przed ewentualnymi skutkami ubocznymi nie powinna zniechęcać do przejścia pełnego cyklu szczepień. Pierwsza dawka poprawia odporność o około 50%, jednak dopiero przyjęcie drugiej dawki sprawia, że ochrona przeciwko COVID-19 wzrasta odpowiednio do 94,1% w przypadku preparatu Moderny i 95% w przypadku szczepionki Pfizera.

Nawet po zaszczepieniu przeciwko COVID-19, dopóki większość populacji nie uzyska odporności, trzeba pamiętać o zachowaniu dystansu społecznego, noszeniu maseczek ochronnych oraz częstym myciu rąk.

Jak organizm reaguje na drugą dawkę szczepionki?

Gregory Poland, dyrektor grupy badawczej ds. szczepionek w Mayo Clinic i lekarz wakcynolog, wyjaśnia, że „to dlatego, że druga dawka wzmacnia reakcje po otrzymaniu pierwszej dawki, która nauczyła Twój organizm, jak rozpoznać koronawirusa jako wroga”. Ekspert dodaje, że pierwsza dawka „jest trochę jak obóz treningowy”. Po podaniu kolejnej dawki „jesteś przygotowany, kiedy nadejdzie faktyczna inwazja”.

„Za pierwszym razem rzadko zdarza się mieć silną reakcję. Potem układ odpornościowy ją rozpoznaje, więc odpowiedź jest znacznie silniejsza” – mówi Purvi Parikh, immunolog z NYU Langone Health w Nowym Jorku w rozmowie dla „MedPage Today”.

To właśnie ze względu na wzmożoną odpowiedź immunologiczną, po drugiej dawce szczepionki działania niepożądane mogą być częstsze. Poziom przeciwciał anty-SARS-CoV-2 maleje z upływem czasu, więc im więcej ich zostanie wytworzonych, tym trwalszą ochronę uzyskasz.

Zdaniem dr Anthony’ego Fauci, dyrektora Narodowego Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych USA, „podnosząc poziom przeciwciał, wzmacniasz również zdolność organizmu do reagowania na mutacje, takie jak warianty z Wielkiej Brytanii i Południowej Afryki”. Nie oznacza to, że osoby, które nie doświadczają efektów ubocznych szczepionki, takiej odporności nie nabywają. Uważa się, że starsi pacjenci po zaszczepieniu mają łagodniejszą odpowiedź immunologiczną, z powodu typowego osłabienia układu odpornościowego, które postępuje wraz z wiekiem.

Czy osoby, które przeszły COVID-19 mogą potrzebować tylko jednego zastrzyku?

Wydaje się, osoby, które przeszły już COVID-19 mogą reagować na pierwszą dawkę preparatu tak, jakby to była kolejna. Kilka niezależnych zespołów badawczych zaobserwowało, że niektóre monitorowane osoby wygenerowały wysoki poziom przeciwciał, porównywalny z ilościami obserwowanymi po drugiej dawce u osób, które nigdy nie zostały zakażone.

Naukowcy z Uniwersytetu Bar-Ilan i Centrum Medycznego Ziv przedstawili wstępne dowody na to, że osoby wcześniej zakażone wirusem bardzo silnie reagowały na pierwszą dawkę szczepionki Pfizer/BioNtech, niezależnie od tego, kiedy zostały zainfekowane i czy przed otrzymaniem szczepionki miały wykrywalne przeciwciała przeciwko COVID-19. Wyniki eksperymentu opublikowano w lutym w czasopiśmie „Eurosurveillance”. Uczeni podkreślają, że zanim zostaną wyciągnięte ostateczne wnioski, ich ustalenia powinny zostać potwierdzone w większej kohorcie.

Podobne rezultaty otrzymali naukowcy z Instytutu Wirusologii Człowieka na Uniwersytecie Medycznym Maryland w Baltimore, którzy zbadali odpowiedzi przeciwciał na pojedynczą dawkę szczepionek Pfizer/BioNTech lub Moderna u pracowników służby zdrowia. Wyniki badania opublikowano w serwisie internetowym „medRxiv”.

  1. B. Curley, Here’s why your second dose of COVID-19 vaccine will likely have stronger side effects, “healthline.com” [online], https://www.healthline.com/health-news/heres-why-your-second-dose-of-covid-19-vaccine-will-likely-have-stronger-side-effects?c=1330024142501, [dostęp:] 02.03.2021.
  2. S. Cohen, What to expect from the second dose of the coronavirus vaccine, “connect.uclahealth.org” [online], https://connect.uclahealth.org/2021/01/29/what-to-expect-from-the-second-dose-of-the-coronavirus-vaccine/, [dostęp:] 02.03.2021.
  3. D. Tomphson, Why your 2nd dose of COVID vaccine is likely to feel worse, “consumer.healthday.com” [online], https://consumer.healthday.com/2-9-why-the-2nd-dose-of-your-covid-vaccine-is-more-likely-to-be-tougher-2650292602.html, [dostęp:] 02.03.2021.
  4. One dose of COVID-19 vaccine provokes strong immune response in those previously infected, “eurekalert.org” [online], https://www.eurekalert.org/pub_releases/2021-02/bu-odo021121.php, [dostęp:] 02.03.2021.
  5. K. Fiore, Second COVID shot packs the big punch, “medpagetoday.com” [online], https://www.medpagetoday.com/special-reports/exclusives/91157, [dostęp:] 2.03.2021.
  6. C. Willyard, Had Covid? You may need only one dose of vaccine, study suggests, “nytimes.com” [online], https://www.nytimes.com/2021/02/01/health/have-you-had-covid-19-coronavirus.html, [dostęp:] 02.03.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Grypa – co ją powoduje i jak się objawia? Jak skutecznie leczyć grypę?

    Grypa jest ostrą i wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez wirusy. Najwięcej zachorowań na grypę obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym. Na grypę szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz dorośli przebywający w dużych skupiskach np. zakładach pracy. Grypę charakteryzuje gwałtowny początek objawów, do których zalicza się wysoką gorączkę, bóle mięśni i stawów, bóle głowy, osłabienie i kaszel.  Jak skutecznie ją leczyć? 

  • Czym są ortopedyczne implanty custom-made? Jak powstają protezy „szyte na miarę”?

    Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) przeprowadzili pionierską operację – wszczepili pacjentowi „szytą na miarę” endoprotezę stawu kolanowego. Zachowanie więzadła krzyżowego tylnego pozwala pacjentowi na większą aktywność fizyczną i lepiej odtwarza biomechanikę zdrowego kolana. W jaki sposób powstają spersonalizowane protezy typu custom-made? Jakie są korzyści z ich zastosowania?

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij