Druga dawka szczepionki przeciwko COVID-19 – dlaczego częściej powoduje skutki uboczne?
Justyna Piekara

Druga dawka szczepionki przeciwko COVID-19 – dlaczego częściej powoduje skutki uboczne?

Specjaliści twierdzą, że po drugiej dawce szczepionki COVID-19 bardziej prawdopodobne jest wystąpienie silniejszych skutków ubocznych niż po przyjęciu pierwszej dawki. Dlaczego tak się dzieje? Czy ozdrowieńcom wystarczy jeden zastrzyk?

Co wynika z badań klinicznych?

Dwudawkowe szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 generują szczególnie silną odpowiedź immunologiczną, która zwiększa ryzyko pojawienia się skutków ubocznych, chociaż oznacza to również, że szczepionki dobrze działają. W badaniach klinicznych III fazy odnotowano wystąpienie NOP-ów, czyli niepożądanych efektów poszczepiennych, takich jak: gorączka, bóle głowy, odczuwanie zmęczenia, bóle mięśni, bóle stawów, dreszcze. Skutki uboczne były znacznie częstsze po podaniu drugiej dawki w porównaniu z pierwszą dawką oraz placebo.

Druga dawka zwiększa skuteczność i trwałość szczepionki. Obawa przed ewentualnymi skutkami ubocznymi nie powinna zniechęcać do przejścia pełnego cyklu szczepień. Pierwsza dawka poprawia odporność o około 50%, jednak dopiero przyjęcie drugiej dawki sprawia, że ochrona przeciwko COVID-19 wzrasta odpowiednio do 94,1% w przypadku preparatu Moderny i 95% w przypadku szczepionki Pfizera.

Nawet po zaszczepieniu przeciwko COVID-19, dopóki większość populacji nie uzyska odporności, trzeba pamiętać o zachowaniu dystansu społecznego, noszeniu maseczek ochronnych oraz częstym myciu rąk.

Jak organizm reaguje na drugą dawkę szczepionki?

Gregory Poland, dyrektor grupy badawczej ds. szczepionek w Mayo Clinic i lekarz wakcynolog, wyjaśnia, że „to dlatego, że druga dawka wzmacnia reakcje po otrzymaniu pierwszej dawki, która nauczyła Twój organizm, jak rozpoznać koronawirusa jako wroga”. Ekspert dodaje, że pierwsza dawka „jest trochę jak obóz treningowy”. Po podaniu kolejnej dawki „jesteś przygotowany, kiedy nadejdzie faktyczna inwazja”.

„Za pierwszym razem rzadko zdarza się mieć silną reakcję. Potem układ odpornościowy ją rozpoznaje, więc odpowiedź jest znacznie silniejsza” – mówi Purvi Parikh, immunolog z NYU Langone Health w Nowym Jorku w rozmowie dla „MedPage Today”.

To właśnie ze względu na wzmożoną odpowiedź immunologiczną, po drugiej dawce szczepionki działania niepożądane mogą być częstsze. Poziom przeciwciał anty-SARS-CoV-2 maleje z upływem czasu, więc im więcej ich zostanie wytworzonych, tym trwalszą ochronę uzyskasz.

Zdaniem dr Anthony’ego Fauci, dyrektora Narodowego Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych USA, „podnosząc poziom przeciwciał, wzmacniasz również zdolność organizmu do reagowania na mutacje, takie jak warianty z Wielkiej Brytanii i Południowej Afryki”. Nie oznacza to, że osoby, które nie doświadczają efektów ubocznych szczepionki, takiej odporności nie nabywają. Uważa się, że starsi pacjenci po zaszczepieniu mają łagodniejszą odpowiedź immunologiczną, z powodu typowego osłabienia układu odpornościowego, które postępuje wraz z wiekiem.

Czy osoby, które przeszły COVID-19 mogą potrzebować tylko jednego zastrzyku?

Wydaje się, osoby, które przeszły już COVID-19 mogą reagować na pierwszą dawkę preparatu tak, jakby to była kolejna. Kilka niezależnych zespołów badawczych zaobserwowało, że niektóre monitorowane osoby wygenerowały wysoki poziom przeciwciał, porównywalny z ilościami obserwowanymi po drugiej dawce u osób, które nigdy nie zostały zakażone.

Naukowcy z Uniwersytetu Bar-Ilan i Centrum Medycznego Ziv przedstawili wstępne dowody na to, że osoby wcześniej zakażone wirusem bardzo silnie reagowały na pierwszą dawkę szczepionki Pfizer/BioNtech, niezależnie od tego, kiedy zostały zainfekowane i czy przed otrzymaniem szczepionki miały wykrywalne przeciwciała przeciwko COVID-19. Wyniki eksperymentu opublikowano w lutym w czasopiśmie „Eurosurveillance”. Uczeni podkreślają, że zanim zostaną wyciągnięte ostateczne wnioski, ich ustalenia powinny zostać potwierdzone w większej kohorcie.

Podobne rezultaty otrzymali naukowcy z Instytutu Wirusologii Człowieka na Uniwersytecie Medycznym Maryland w Baltimore, którzy zbadali odpowiedzi przeciwciał na pojedynczą dawkę szczepionek Pfizer/BioNTech lub Moderna u pracowników służby zdrowia. Wyniki badania opublikowano w serwisie internetowym „medRxiv”.

  1. B. Curley, Here’s why your second dose of COVID-19 vaccine will likely have stronger side effects, “healthline.com” [online], https://www.healthline.com/health-news/heres-why-your-second-dose-of-covid-19-vaccine-will-likely-have-stronger-side-effects?c=1330024142501, [dostęp:] 02.03.2021.
  2. S. Cohen, What to expect from the second dose of the coronavirus vaccine, “connect.uclahealth.org” [online], https://connect.uclahealth.org/2021/01/29/what-to-expect-from-the-second-dose-of-the-coronavirus-vaccine/, [dostęp:] 02.03.2021.
  3. D. Tomphson, Why your 2nd dose of COVID vaccine is likely to feel worse, “consumer.healthday.com” [online], https://consumer.healthday.com/2-9-why-the-2nd-dose-of-your-covid-vaccine-is-more-likely-to-be-tougher-2650292602.html, [dostęp:] 02.03.2021.
  4. One dose of COVID-19 vaccine provokes strong immune response in those previously infected, “eurekalert.org” [online], https://www.eurekalert.org/pub_releases/2021-02/bu-odo021121.php, [dostęp:] 02.03.2021.
  5. K. Fiore, Second COVID shot packs the big punch, “medpagetoday.com” [online], https://www.medpagetoday.com/special-reports/exclusives/91157, [dostęp:] 2.03.2021.
  6. C. Willyard, Had Covid? You may need only one dose of vaccine, study suggests, “nytimes.com” [online], https://www.nytimes.com/2021/02/01/health/have-you-had-covid-19-coronavirus.html, [dostęp:] 02.03.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij