drewniana figurka siedzi na rolce papieru toaletowego
Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Biegunka cukrzycowa – przyczyny, diagnostyka, leki

Biegunka cukrzycowa jest objawem tzw. neuropatii autonomicznej spowodowanej uszkodzeniem komórek nerwowych zbyt wysokim poziomem glukozy. Może ona występować okresowo lub naprzemiennie z zaparciami. Biegunka u cukrzyka może być spowodowana także przyjmowaniem leków – metforminy lub akarbozy, które obniżają stężenie cukru we krwi. Jak wygląda leczenie biegunki cukrzycowej?

Zaburzenia unerwienia autonomicznego wywołane cukrzycową neuropatią autonomiczną powodują wiele przykrych dolegliwości. Mogą to być zakłócenia czynności przełyku (problemy z przełykaniem) lub żołądka (tzw. gastropareza z brakiem apetytu). Pojawiają się również problemy z opróżnianiem żołądka, uczuciem pełności, nudnościami, wymiotami czy zaburzeniami wchłaniania. W cukrzycowej neuropatii autonomicznej dochodzi także do nieprawidłowości w działaniu jelit, dlatego mogą występować biegunki.

Biegunka cukrzycowa – czym jest?

Najczęstszym powikłaniem cukrzycy jest cukrzycowa neuropatia autonomiczna. Może ono dotyczyć nawet 90% pacjentów. Uszkodzenie układu autonomicznego dotyka zarówno części współczulnej, jak i przywspółczulnej. Objawy pojawiają się nie tylko w układzie sercowo-naczyniowym, ale też w układzie moczowo-płciowym czy właśnie układzie pokarmowym.

Biegunka cukrzycowa to zaburzenia czynności jelita cienkiego występujące u chorych na cukrzycę. Pojawia się ona u około 20% pacjentów. Czasem do biegunek cukrzycowych dochodzi okresowo, choć mogą one również występować naprzemiennie z zaparciami. W skrajnych przypadkach chorzy oddają nawet do 20 wodnistych stolców na dobę.

Co powoduje biegunkę u cukrzyka?

Najważniejszym czynnikiem etiologicznym neuropatii przewodu pokarmowego jest hiperglikemia. Glukoza dostaje się do wnętrza włókna nerwowego. Wówczas jej stężenie wewnątrz neuronów jest podobne do stężenia glukozy w osoczu, a to powoduje uszkodzenie komórki nerwowej. Zaburzenia unerwienia wegetatywnego jelita grubego wraz z nadkażeniem florą bakteryjną lub grzybiczą są powodem biegunki cukrzycowej.

Dodatkowo u pacjentów z cukrzycą typu 1 często współistnieje celiakia.

Nieprawidłowości w motoryce jelita grubego charakteryzują się raczej zaparciami – występują u około 60% chorych. Dysfunkcja dystalnych (dalszych) odcinków jelita to nadmierne wydzielanie śluzu i nietrzymanie stolca. Wtedy także mogą wystąpić napadowe, nasilone biegunki.

Powiązane produkty

Biegunka cukrzycowa – diagnostyka

Nie ma swoistych testów diagnostycznych. Rozpoznanie biegunki cukrzycowej dokonuje się na ogół przez wykluczenie innych przyczyn przewlekłej biegunki.

Należy wykluczyć: stosowanie leków przeczyszczających, metforminy lub akarbozy (to leki przeciwcukrzycowe mogące powodować biegunkę), nadużywanie alkoholu, przewlekłe zapalenie trzustki, kamicę pęcherzykową, zespoły złego wchłaniania, swoiste i nieswoiste zapalenia jelit, zespół SIBO (przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego).

Zaburzone wyniki mogą dotyczyć badania manometrycznego – jest to ocena napięcia zwieracza i odruchu odbytniczo-odbytowego. Elektrogastrografia (EGG) pokazuje zapis czynności elektrycznej żołądka.

Oznacza się także czas pasażu przez jelito grube za pomocą doustnego kontrastu. Konieczne jest również badanie ginekologiczne u kobiet, a także badanie na obecność krwi utajonej w kale. W przypadku dodatniego wyniku konieczna jest kolonoskopia i gastroskopia (badania endoskopowe jelita grubego, żołądka i przełyku).

Leczenie biegunki cukrzycowej – jakie leki?

Leczenie biegunki cukrzycowej obejmuje leczenie dietetyczne, farmakoterapię oraz ewentualne interwencje chirurgiczne.

W leczeniu biegunki cukrzycowej ważna jest odpowiednia podaż płynów i elektrolitów. Zaleca się ograniczyć spożywanie błonnika, należy jeść małe, częste posiłki. Czasem konieczne jest wykluczenie glutenu i laktozy z diety.

Sprawdź na DOZ.pl: Produkty dla cukrzyków.

W neuropatii przewodu pokarmowego stosuje się poniższe substancje czynne i leki:

  • metoclopramid – poprawia koordynację motoryki żołądka,
  • domperidon – poprawia perystaltykę żołądka,
  • cisaprid – działa podobnie do poprzednich leków,
  • erytromycynę – antybiotyk makrolidowy – poprawia opróżnianie żołądkowe i moduluje motorykę ściany jelita, zwalniając jego pasaż,
  • leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku z powodu zwiększonego ryzyka choroby refluksowej,
  • cholestyraminę – wiąże drażniące kwasy żółciowe,
  • klonidynę,
  • analogi somatostatyny,
  • enzymy trzustkowe,
  • metronidazol – antybiotyk,
  • leki zmniejszające ruchy jelit, takie jak loperamid lub difenoksylat z atropiną.

U kilku procent pacjentów leczenie dietetyczne i farmakologiczne nie będzie skuteczne. Wtedy można wykonać zabieg chirurgiczny: gastrostomię, jejunostomię, pyloroplastykę lub całkowitą resekcje żołądka. Często konieczne jest czasowe zastosowanie sondy nosowo-dwunastniczej.

Najnowszą metodą są stymulatory kurczliwości mięśniówki żołądka.

Jeśli przyczyną biegunki cukrzycowej jest stosowanie metforminy czy akarbozy, należy zmienić leki na inne.
  1. A. E. Bharucha, Y. C. Kudva, D. O. Prichard, Diabetic Gastroparesis, „Endocrine Reviews”, nr 40 (5) 2019.
  2. A. H. Kurniawan, B. H. Suwandi, U. Kholili, Diabetic Gastroenteropathy: A Complication of Diabetes Mellitus, „Acta Medica Indonesiana”, nr 51 (3) 2019.
  3. M. Reszczyńska, B. Marczak-Karpina, Dysfunction of the lower gastrointestinal tract as a complication of diabetes – a problematic issue in the diabetic care, „Clinical Diabetes”, nr 5 (3) 2016.
  4. A. Tomaszewska, B. Mrozikiewicz-Rakowska, L. Czupryniak, Diabetic enteropathy – still undefeated?, „Clinical Diabetology”, nr 6 (3) 2017.
  5. B. Chandrasekharan, M. Anitha, R. Blatt i in., Colonic motor dysfunction in human diabetes is associated with enteric neuronal loss and increased oxidative stress, „Journal of Neurogastroenterology and Motility”, nr 23 (2) 2011.
  6. M. Zhao, D. Liao, J. Zhao, Diabetes-induced mechanophysiological changes in the small intestine and colon, „World Journal of Diabetes”, nr 8 (6) 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij