Czym jest SIBO? Czy sa się je wyleczyć? - portal DOZ.pl
SIBO — przyczyny, objawy, leczenie
Krzysztof Słomiak

SIBO — przyczyny, objawy, leczenie

SIBO to choroba, która jest bezpośrednio związana z jelitem cienkim, czyli najdłuższym elementem układu pokarmowego, którego zadaniem jest m.in. produkcja enzymów trawiennych i wchłanianie składników odżywczych. Mikrobiota jelit jest bardzo zróżnicowana. Ma na nią wpływ szereg czynników, takich jak wiek, dieta, leki, środowisko i jakość nawyków żywieniowych. SIBO to dolegliwość, która polega na przeroście tej flory bakteryjnej lub obecności nietypowych dla niej bakterii. Jak rozpoznać SIBO, jak je leczyć, czego nie jeść i jak złagodzić dokuczliwe objawy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Czym jest SIBO?

SIBO (ang. Small Intestinal Bacterial Overgrowth), czyli zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego, czyli anormalna zmiana ilościowa i/lub jakościowa mikroorganizmów w jelicie. Można wyróżnić dwie postacie tego schorzenia. W pierwszym przypadku mówi się o ilościowej zmianie mikroflory, gdy naturalnie występujące w jelicie cienkim bakterie, patologicznie zwiększają swoją ilość. Drugi przypadek, gdy jelito cienkie zasiedla flora bakteryjna nietypowa dla tego miejsca, bytująca naturalnie w innym odcinku przewodu pokarmowego np. w jelicie grubym.

Jakie są objawy zespołu rozrostu bakteryjnego? 

Objawy SIBO nie są specyficzne, a częstotliwość ich występowania oraz nasilenie odzwierciedlają stopień rozrostu oraz rozmieszczenie zmian w jelicie. Im bliższy odcinek jelita czczego jest objęty rozrostem, tym objawy stają się silniejsze.

Do objawów SIBO zaliczamy: zaburzenia trawienia, dyskomfort objawiający się uciążliwymi wzdęciami, spowodowanymi nadmierną produkcją gazów, przewlekłe biegunki, zmiana rytmu wypróżnień, zmiana konsystencji stolca, bóle brzucha. U chorych obserwuje się również zaburzenia równowagi witaminowej, niedobory witamin A, B12 i D. W niektórych przypadkach dochodzi do niedokrwistości.

Pacjenci uskarżają się na objawy, które mogą być mylone z symptomami innych chorób.

Objawy SIBO:

gastrologiczne:

  • wzdęcia i gazy,
  • bóle brzucha,
  • zgaga,   
  • biegunki (tłuszczowe, które występują na skutek niestrawienia cząsteczek tłuszczowych),
  • zaparcia,
  • mdłości,
  • zaburzenia wchłaniania witaminy B12.

neurologiczne:

  • bóle głowy
  • „wieczne" zmęczenie,
  • zmiany/zaburzenia nastroju,
  • zaburzenia widzenia.

Inne:

  • trądzik,
  • bóle stawów,
  • spadek masy ciała.

Mało specyficzny charakter objawów stanowi poważny problem, gdyż na ich podstawie łatwo jest pomylić SIBO z inną zmianą patologiczną przewodu pokarmowego np. z zespołem jelita drażliwego — IBS (ang. Irritable Bowel Syndrome). 

Polecane dla Ciebie

Przyczyny występowania SIBO 

Jedną z głównych przyczyn bezpośrednio prowadzącą do wystąpienia SIBO jest uszkodzenie wędrującego kompleksu mioelektrycznego (MMC, ang. Migrating Motor Complex). Jest to powtarzająca się między posiłkami fala kurczących się mięśni gładkich przewodu pokarmowego, której zadaniem jest usuwanie niestrawionych resztek pokarmu. Zaburzenie mechanizmu tego procesu prowadzi do zalegania resztek pokarmu w jelicie cienkim, co stanowi idealną pożywkę lgnących do niej bakterii. Przyczyną MMC mogą być przebyte infekcje stymulujące układ immunologiczny, a także zaburzenia pracy tarczycy o charakterze niedoczynności.

Drugim ważnym czynnikiem wywołującym zespół SIBO jest zbyt niska kwasowość żołądka. Fizjologicznie kwaśne pH, jakie występuje w żołądku, skutecznie blokuje wzrost spożywanych z pokarmem bakterii, co ogranicza ilość mikroflory zasiedlającej jelito cienkie. Zaburzenia produkcji kwasu solnego, a co za tym idzie podwyższenie pH soku żołądkowego, skutkuje nieprawidłowym trawieniem pokarmu, szczególnie wysokobiałkowego, i jego zaleganiem w jelicie cienkim, co stanowi dobrą pożywkę dla bakterii, szczególnie beztlenowych. Mikroorganizmy, przebywając w jelicie, wytwarzają w procesie fermentacji gazy, które są przyczyna dyskomfortu pacjenta. Dodatkowo bakterie bytujące w jelicie, wytwarzając enzymy oraz usuwając produkty przemiany materii, niszczą rąbek szczoteczkowy jelita, a przez to również zaburzają produkcję enzymów trawiennych (trawienie disacharydów). Takie działanie wywołuje u chorego bóle, mdłości, biegunki po spożyciu pokarmu, szczególnie bogatego w dwucukry.

Kolejną przyczyną występowania zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego są zmiany anatomiczne przewodu pokarmowego. Popularne w wielu populacjach uchyłki stają się dobrym miejscem kolonizacji bakterii. Przebyte operacje w obrębie jelita cienkiego, a w szczególności zabiegi usunięcia zastawki krętniczo–kątniczej również stwarzają warunki do rozwoju bakterii w jelicie cienkim. Wszelkie choroby powodujące niedobory immunologiczne, zmniejszają odporność w obrębie jelit. Szczególnie pacjenci z obniżoną aktywnością immunoglobuliny A są narażeni na wystąpienie SIBO. 

Zespół SIBO jest również często spotykany u osób starszych, gdyż motoryka jelit w osób podeszłym wieku jest w znacznym stopniu obniżona. Dodatkowe ryzyko stwarzają choroby towarzyszące takie jak np. cukrzyca czy niedoczynność tarczycy.

Jakie są sposoby leczenia?

W większości przypadków, jeśli brak jest przyczyn wynikających ze zmian anatomicznych przewodu pokarmowego (uchyłki, przetoki) powodujących zastój treści pokarmowej, główną drogą leczenia jest terapia antybiotykami. Są to głównie antybiotyki o szerokim spektrum działania, zarówno na bakterie tlenowe, jak i beztlenowe. Ważnym aspektem leczenia SIBO jest wsparcie żywieniowe, szczególnie u osób szybko tracących masę ciała lub z niedoborem witamin i minerałów. Obecnie przyjmuje się, że najkorzystniejsze są dwa rodzaje diety w SIBO, czyli dieta low, nazywana także FODMAP, oparta na wykluczeniu laktozy i fruktozy, czyli węglowodanów złożonych, oraz dieta GAPS, której założenia mówią o spożywaniu produktów nieprzetworzonych oraz naturalnie probiotycznych.

Dowiedz się więcej o sposobie odżywiania w SIBO, czyli diecie FODMAP

W przypadku tej choroby konieczna jest wnikliwa obserwacja pacjenta. Największe znaczenie ma zidentyfikowanie wszystkich przyczyn oraz trafne postawienie diagnozy. Leczenie innej jednostki chorobowej może skończyć się niepowodzeniem i nie tylko nie pomóc pacjentowi, ale nawet dotkliwie zaszkodzić.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij