Kosmetyki z filtrem UV wycofane ze sprzedaży. Ograniczenia w stosowaniu homosalatu

Unia Europejska regularnie aktualizuje przepisy dotyczące bezpieczeństwa stosowanych przez ludzi kosmetyków. Jednym z ostatnich przykładów jest Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/2195, które wprowadziło istotne zmiany w zasadach stosowania m.in. filtrów UV, w tym homosalatu. Nowy limit stężenia substancji obowiązuje od początku lipca 2025 roku.

1. Czym jest homosalat?
2. Nowe przepisy już obowiązują – co się zmieniło 1 lipca?
3. Jak nowe przepisy wpłynęły na produkty do twarzy?
4. Alternatywy dla konsumentów – co zamiast homosalatu?
5. Co jeszcze zmieniło Rozporządzenie 2022/2195?
6. Podsumowanie

Czym jest homosalat?

Homosalat (znany również jako homomentylosalicylan, homosalate) to chemiczny filtr UVB, często wykorzystywany do produkcji preparatów przeciwsłonecznych. Jego działanie polega na pochłanianiu promieni UVB, które są odpowiedzialne za uszkodzenia DNA, zwiększone ryzyko raka skóry, oparzenia słoneczne i uszkodzenia skóry. Homosalat stosowany był do niedawna w stężeniu do 15% w produktach kosmetycznych.

Dlaczego UE wprowadza ograniczenia w stosowaniu homosalatu?

Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) zwrócił uwagę na potencjalne zagrożenia związane z homosalatem ze względu na to, że:

• może działać jako czynnik zaburzający gospodarkę hormonalną,
• jest potencjalnie mutagenny,
• istnieją przesłanki, że może przenikać przez barierę skórną,
• wykazuje ryzyko kumulowania się w organizmie.

W odpowiedzi UE podjęła decyzję o ograniczeniu stosowania tej substancji.

Nowe przepisy już obowiązują – co się zmieniło 1 lipca?

Nowe rozporządzenie wprowadza następujące zmiany:

• Od 1 stycznia 2025 r. zakazane jest wprowadzanie do obrotu w UE kosmetyków zawierających homosalat w stężeniu wyższym niż 7,34%, jeśli są przeznaczone do stosowania na ciało.

• Kremy do twarzy mogą nadal zawierać homosalat, ale wyłącznie do 7,34%, i nie mogą mieć formy sprayu lub pompki.
• Od 1 lipca 2025 r. zabroniona jest sprzedaż (udostępnianie konsumentowi) kosmetyków niespełniających powyższych warunków.
• Ograniczenie dotyczy również form aplikacji – spraye i produkty z pompką, niezależnie od tego, czy są przeznaczone do twarzy, czy do ciała, nie mogą zawierać homosalatu w stężeniu przekraczającym 7,34%.

Jak nowe przepisy wpłynęły na produkty do twarzy?

Nowe regulacje dopuszczają stosowanie homosalatu wyłącznie w kosmetykach do twarzy i na ściśle określonych warunkach. Oznacza to, że:

• kremy na dzień z filtrem do twarzy nadal mogą zawierać homosalat, ale maksymalnie w stężeniu 7,34%;
• zakazane będą spraye i pompki – niezależnie od przeznaczenia – ze względu na ryzyko wdychania substancji;
• użytkowanie produktu musi być zgodne z przeznaczeniem – w typowej ilości, wyłącznie na skórę twarzy, bez nadmiernej aplikacji.

Producenci muszą precyzyjnie określać przeznaczenie produktu na opakowaniach i unikać formuł mogących prowadzić do niekontrolowanej ekspozycji.

Alternatywy dla konsumentów – co zamiast homosalatu?

Firmy kosmetyczne dostosowały produkty do obecnych przepisów poprzez:

• zmniejszenie stężenia homosalatu zgodnie z limitem,
• zastąpienie go innymi filtrami – np. mineralnymi (tlenek cynku, dwutlenek tytanu) lub nowymi związkami syntetycznymi (jak HAA299),
• reformulację linii kosmetyków – szczególnie tych w formie sprayu lub z pompką.

Co jeszcze zmieniło Rozporządzenie 2022/2195?

Rozporządzenie wprowadziło również istotne zmiany w zakresie stosowania innych substancji w kosmetykach:

• Butylowany hydroksytoluen (BHT) – utleniacz o działaniu konserwującym. Wprowadzono limity na jego stosowanie: do 0,001% w płynach do płukania ust, 0,1% w pastach do zębów i 0,8% w innych produktach spłukiwanych i niespłukiwanych.
• Acid Yellow 3 – żółty barwnik stosowany w produktach do koloryzacji włosów bez utleniaczy. Maksymalne stężenie ustalono na poziomie 0,5% na skórze głowy.
• HAA299 – nowy filtr UV wpisany do załącznika VI, dozwolony w stężeniu do 10% (łącznie z formą nano), pod warunkiem spełniania wymogów bezpieczeństwa (czystość, wielkość cząstek, zakaz zastosowań inhalacyjnych).
• Rezorcynol – poprawiono zapisy dotyczące jego użycia w produktach do koloryzacji włosów oraz usunięto możliwość stosowania go w zabiegach na rzęsach.

Podsumowanie

Od 2025 roku w UE obowiązuje limit 7,34% homosalatu w kremach przeciwsłonecznych – wyższe stężenia będą zakazane. Od 1 lipca zabroniona jest sprzedaż produktów przekraczających przyjęte normy.

Zakaz obejmuje także spraye i produkty z pompką – niezależnie od ich przeznaczenia (do ciała lub twarzy). Nowe limity obejmą także BHT, Acid Yellow 3, HAA299 oraz rezorcynol.