Oparzenia słoneczne – pierwsza pomoc
Przemysław Rokicki

Oparzenia słoneczne – pierwsza pomoc

Oparzenie słoneczne to nasilony rumień skóry, połączony z uczuciem pieczenia, a nierzadko i pęcherzami, pojawiający się po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Skóra, zamiast zostać opalona, staje się czerwona i wrażliwa na dotyk. Sezon urlopowy w pełni, ale beztroskie plażowanie może skończyć się dla skóry boleśnie już po pierwszym dniu urlopu. Jak zapobiegać oparzeniom słonecznym oraz jak radzić sobie, gdy wystąpią?

Promieniowanie słoneczne – UVA a UVB

Podczas ekspozycji na słońce człowiek poddawany jest działaniu całego zakresu promieniowania elektromagnetycznego docierającego do ziemi: są to promienie ultrafioletowe (UV), widzialne oraz podczerwone.

W powstawaniu zmian skórnych zachodzących pod wpływem promieniowania słonecznego najistotniejszą rolę odgrywają promienie ultrafioletowe UVB (krótki ultrafiolet) i UVA (długi ultrafiolet). Rumień to oparzenie wywoływane głównie przez UVB (jest to tzw. promieniowanie rumieniotwórcze). Rumień po ekspozycji na UVB osiąga szczyt po 12–24 godzinach od ekspozycji na promieniowanie słoneczne i w ciągu 72 godzin ustępuje całkowicie lub pozostawia niewielką opaleniznę.

Opalenizna uważana jest powszechnie za przejaw zdrowia, natomiast w rzeczywistości ciemniejszy kolor skóry w lecie, to reakcja obronna organizmu na nadmiar słonecznego promieniowania ultrafioletowego.

Barwnik w skórze, który chroni przed promieniowaniem ultrafioletowym i oparzeniami to melanina. Melanina gromadząc się w skórze daje opaleniznę. Związek ten absorbuje i odbija promienie UV. Osoby o jasnej skórze, z małą ilością barwnika, łatwiej ulęgają poparzeniom słonecznym.

Oparzenie słoneczne I i II stopnia. Konsekwencje oparzeń słonecznych

Oznaką oparzenia słonecznego I stopnia jest zaczerwienienie i nabrzmienie skóry. W ciężkich przypadkach mogą tworzyć się na skórze pęcherze (II stopień). Skóra boli, piecze i swędzi jednocześnie. Po kilku dniach, gdy poparzenie już zanika, zaczyna schodzić naskórek. 

Konsekwencją oparzeń słonecznych i nadmiernego opalania się jest występowanie na skórze zmian barwnikowych typu piegi, punktowe przebarwienia i odbarwienia. Wieloletnia ekspozycja na promieniowanie słoneczne prowadzi do fotostarzenia się skóry (skóra staje się sucha i pomarszczona).

Promieniowanie UV odgrywa istotną rolę w patogenezie czerniaka złośliwego oraz innych stanów nowotworowych skóry. Liczne znamiona barwnikowe i częste oparzenia słoneczne w dzieciństwie i młodości są czynnikami ryzyka rozwoju czerniaka. Częste korzystanie z solariów także zwiększa ryzyko rozwoju tego nowotworu.

Zapobieganie oparzeniom słonecznym

Najlepszym sposobem zapobiegania poparzeniom słonecznym jest umiar i rozsądek w korzystaniu z kąpieli słonecznych. W ciągu pierwszych dni opalania nie należy opalać się dłużej niż 10–15 minut. W następnych dniach można stopniowo zwiększać czas przebywania na słońcu. Należy używać preparatów z filtrem przeciwsłonecznym.

W godzinach od jedenastej przed południem do drugiej po południu promienie słoneczne są najsilniejsze, dlatego czas ten najlepiej spędzić w cieniu.

Domowe sposoby na oparzenia

Wśród naturalnych metod łagodzenia oparzeń słonecznych znajdują się:

  • Szybkie schłodzenie skóry, np. chłodny prysznic, który umożliwi zmycie ze skóry resztki olejków i kremów. Temperatura wody nie powinna być jednak zbyt niska, by nie doszło do szoku termicznego. By schłodzenie było skuteczne, prysznic musi trwać 10–15 minut.
  • Pantenol (dekspantenol, prowitamina B5) jest alkoholowym analogiem kwasu pantotenowego, ma właściwości kojące, wspomagające gojenie się ran i poparzeń. Najczęściej ma postać pianki, którą należy nakładać bezpośrednio na skórę kilka razy dziennie.
  • Aloes – dwa do trzech dni po oparzeniu rozprowadź żel aloesowy lub sok ze świeżego liścia aloesu bezpośrednio na ranie. Aloes posiada właściwości nawilżające, łagodzące podrażnienia, przeciwzapalne. Ponawiaj zabieg 4–6 razy dziennie, opcjonalnie opatrując ranę bandażem.
  • Papkę ze świeżych, zmiksowanych ogórków, które zawierają antyoksydanty i witaminę C, należy trzymać na ciele do momentu, kiedy nagrzeje się od ciała. Zabieg możesz powtórzyć kilka razy, ale za każdym razem musi być to nowa porcja papki.
  • „Maska" z mąki ziemniaczanej i wody działająca kojąco – rozsmaruj ją na poparzonych miejscach, a gdy będzie twardnieć, delikatnie zmyj. Maska złagodzi pieczenie i swędzenie.
  • Witaminy – jedz dużo owoców cytrusowych i brokułów, są one bogate w witaminę C, która pomaga w gojeniu się ran różnego pochodzenia, w tym powstałych na skutek poparzeń. Podobne działanie do witaminy C mają również witaminy A i E. Bogatym ich źródłem są zielone owoce i warzywa, płatki zbożowe i orzechy. Zaopatrz się również w płynną witaminę E. Można ją nakładać bezpośrednio z kapsułki na powstałą w wyniku poparzenia ranę. Przyspieszy to proces gojenia i zapobiegnie powstaniu blizny.
  • Miód – nałożony na oparzenia działa przeciwbólowo, przynosi uczucie chłodu i przyspiesza gojenie. Miejsce nasmarowane miodem należy owinąć gazą.
  • Olejek lawendowy zmniejsza uczucie palenia, przyspiesza gojenie i zapobiega bliznom. Najpierw oczyść ranę delikatnym mydłem i wodą. Zmieszaj olejek lawendowy z migdałowym lub z oliwą z oliwek w stosunku 1:3. Nałóż grubą warstwę tej mieszanki na oparzenie, ale go nie bandażuj. Powtarzaj zabieg co najmniej trzy razy dziennie. Działanie antyseptyczne i przeciwzapalne ma również nagietek. Nakłada się go na ranę w celu przyspieszenia procesu gojenia i przeciwdziałania infekcji.

Oparzenia słoneczne – dodatkowe środki ostrożności

Nawet jeśli za pomocą środków domowych lub zakupionych w aptece poradzisz sobie z oparzeniem, skóra nie powinna być już wystawiana na słońce. Faktycznie podrażnienie utrzymuje się dłużej, więc nie można zapomnieć o piciu wody oraz intensywnym nawilżaniu i smarowaniu skóry kremami o właściwościach chłodzących.

W miejscach oparzeń skóry może dojść do powikłań i to niekoniecznie bezpośrednio po zażyciu zbyt długiej kąpieli słonecznej, ale nawet kilka lat później. Dlatego jeśli kiedykolwiek zdarzyło ci się przesadzić ze słońcem, regularnie oglądaj wszystkie zmiany skórne, zwracając szczególną uwagę na pieprzyki i przebarwienia.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – powinny stanowić barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Kwas kojowy i jego zastosowania w kosmetologii, kosmetyce i medycynie

    Kwas kojowy (5-hydroksy-2-(hydroksymetylo)-4H-pirano-4-on) jest związkiem chemicznym naturalnego pochodzenia. Jest produkowany przez wiele gatunków grzybów i bakterii. Można go znaleźć w sfermentowanych produktach kuchni azjatyckiej – np. w sosie sojowym, paście miso czy winie ryżowym. Znany jest głównie ze względu na swoje działanie rozjaśniające. Ta niewielka cząsteczka chemiczna wykazuje także szereg innych ciekawych właściwości, dzięki którym znalazła o wiele szersze zastosowane praktyczne.

  • Oczar wirginijski – właściwości i zastosowanie w medycynie oraz w kosmetyce

    Oczar wirginijski jest rośliną, której właściwości są coraz bardziej doceniane. Do celów leczniczych i kosmetycznych wykorzystuje się liście oraz korę, które zawierają m.in. cenne flawonoidy, garbniki, saponiny. Preparaty zawierające oczar wirginijski w swoim składzie mają działanie przeciwbakteryjne, ściągające, antyseptyczne, co wykorzystuje się m.in. w leczeniu ran, owrzodzeń, hemoroidów. Oczar ma też właściwości uszczelniające naczynia krwionośne, przeciwzapalne i przeciwłojotokowe, dlatego też jest składnikiem kosmetyków przeznaczonych do cery trądzikowej czy naczynkowej. 

  • Tatuaż z henny dla dzieci i dorosłych – czy jest bezpieczny?

    Henna jest naturalnym barwnikiem pozyskiwanym z roślin, który wykorzystuje się w przemyśle kosmetycznym. Tatuaże z henny są popularną metodą tatuowania ciała, gdyż w przeciwieństwie do naturalnych tatuaży, znikają po kilku tygodniach bez pozostawienia śladu. Należy jednak pamiętać, że henna jest dość częstym alergenem, powodującym reakcje uczuleniowe na skórze.  

  • Blizny po ospie – jak im zapobiec? Co na nie stosować?

    Blizny po ospie – czy można im zapobiec? Co stosować, aby pozbyć się nieestetycznych dziur lub plam po ospie? Podpowiadamy, co robić, aby ich uniknąć, a także wskazujemy, które preparaty będą pomocne w ich rozjaśnieniu i spłyceniu.  

  • Niacynamid i jego właściwości – czym jest i na co pomoże?

    Niacynamid, znany również jako nikotynamid, to substancja będąca składową witaminy B3 (niacyny). Charakteryzuje się niezwykle szerokim spektrum działania. Czym jest dokładnie, jakie ma działanie i jak wykorzystać te właściwości dla swoich korzyści zdrowotnych? O tym piszemy poniżej. 

  • Kaolin (glinka porcelanowa, glinka biała) – jakie ma właściwości?

    Kaolin to drobnokrystaliczny minerał ilasty stosowany w lecznictwie i – z czego jest najbardziej znany – w kosmetyce. Glinka to nazwa kaolinu spopularyzowana właśnie w tej dziedzinie. Czym dokładnie jest glinka, jakie ma właściwości i jak ją zastosować? Zapraszamy do lektury. 

  • PEG (glikol polietylenowy) w kosmetykach i lekach – czy jest szkodliwy? Jakie są objawy uczulenia na PEG?

    Glikol polietylenowy (PEG) to składnik wielu produktów kosmetycznych oraz leków. To, jaką pełnią funkcję, zależy od ich budowy. W poniższym artykule przybliżamy PEG, a w zasadzie PEG-i – rodzinę glikoli polietylenowych, które ze względu na swoje właściwości towarzyszą nam na co dzień. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij