Gotu kola (wąkrotka azjatycka) – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania
Alicja Świątek

Gotu kola (wąkrotka azjatycka) – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Sproszkowane ziele wąkrotki azjatyckiej, czyli adaptogenu nazywanego także gotu kola lub brahmi, zaleca się stosować u osób mających problemy z koncentracją i pamięcią. Wąkrotkę można przyjmować zarówno w formie kapsułek, czyli dojelitowo, jak i bezpośrednio na skórę w przypadku wystąpienia problemów dermatologicznych. Gotu kola działa także przeciwlękowo, łagodzi napięcie i niepokój. Jak dawkować gotu kola, ile kosztuje ten adaptogen i czy kobiety w ciąży mogą przyjmować wąkrotkę azjatycką? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

W medycynie ajurwedyjskiej niezwykle cenioną rośliną jest wąkrota azjatycka (łac. Centella asiatica). Roślina znana jest pod wieloma nazwami, z których najpowszechniejsze to gotu kola i brahmi. Od tysięcy lat stosowana jest w medycynie Dalekiego Wschodu i traktowana jako panaceum na liczne choroby. Docenia się jej działanie szczególnie w zakresie poprawy pamięci i koncentracji. Przypisuje się jej korzystny wpływ na mózg, ponadto ma właściwości przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, obniżające stan niepokoju oraz odmładzające.

Gotu kola – czym jest? Charakterystyka wąkrotki azjatyckiej

Gotu kola, czyli wąkrota azjatycka lub brahmi, jest wieloletnią rośliną leczniczą, należącą do rodziny selerowatych. To ziele jest znanym i cenionym od tysięcy lat adaptogenem. W indyjskiej medycynie ajurwedyjskiej wąkrota wykorzystywana jest jako remedium o wielokierunkowym zastosowaniu. Również praktycy tradycyjnej medycyny chińskiej wykorzystywali gotu kola w leczeniu licznych schorzeń. Uważali, że systematyczne przyjmowanie wąkroty azjatyckiej może spowolnić procesy starzenia, a także być źródłem długowieczności. Dodatkowo gotu kola przypisywano korzystny wpływ na procesy widzenia, snu i zasypiania oraz na funkcjonowanie serca i układu krążenia.

Gotu kola – właściwości adaptogenu

Stosowanie gotu kola wpływa korzystnie na wiele procesów zachodzących w organizmie. Wykazano, że regularne przyjmowanie brahmi powoduje poprawę funkcjonowania oraz powstawanie nowych komórek układu nerwowego, a także powstawanie nowych połączeń pomiędzy nimi. Przekłada się to na usprawnienie pamięci, procesów myślowych oraz złagodzenie stanów depresyjnych. W tym aspekcie działanie gotu kola przypomina nieco działanie innego adaptogenu, czyli Rhodiola rosea. Dodatkowo dzięki wąkrotce następuje wzrost poziomu acetylocholiny, co w dużym stopniu przeciwdziała wystąpieniu chorób neurodegeneracyjnych, jak chociażby choroby Alzheimera. Gotu kola wpływa również korzystnie na układ krążenia. Powoduje wzmocnienie naczyń krwionośnych, tonizuje pracę serca oraz reguluje krążenie krwi. Wąkrota azjatycka jest ceniona za korzystny wpływ na skórę. Przyspiesza procesy gojenia, rogowacenia naskórka oraz powoduje wzmocnienie bariery skórnej. Składniki aktywne zawarte w brahmi działają oczyszczająco oraz zmiękczająco, przez co w efekcie zmniejszają stany zapalne. Dodatkowo stymulują produkcję kwasu hialuronowego, kolagenu i elastyny, co wpływa na poprawę nawilżenia i napięcia skóry oraz na spowolnienie procesów starzenia.

Powiązane produkty

Gotu kola – zastosowanie. Jak działa i na co pomaga wąkrotka azjatycka?

Gotu kola znajduje głównie zastosowanie w zaburzeniach ze strony układu nerwowego. Przyjmowanie brahmi polecane jest osobom cierpiącym na zaburzenia pamięci, funkcji poznawczych, mającym trudności w przyswajaniu nowych informacji. Dodatkowo dobre rezultaty obserwowane są przy suplementacji gotu kola w stanach lękowych i depresyjnych, ponieważ substancje czynne zawarte w surowcu działają anksjolitycznie (przeciwlękowo). Skutkuje to zmniejszeniem uczucia lęku, niepokoju, napięcia emocjonalnego i nerwowego. Regularne przyjmowanie gotu kola przeciwdziała powstawaniu chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera. Gotu kola stosowana jest również w chorobach przewodu pokarmowego, w nadciśnieniu, zaburzeniach krążenia obwodowego oraz w innych dysfunkcjach układu sercowo-naczyniowego. Składniki aktywne występujące w wąkrocie azjatyckiej wykazują aktywność przeciwbakteryjną oraz przeciwgrzybiczą. Z tego powodu gotu kola znajduje zastosowanie w chorobach skóry, gdzie używana jest zarówno dojelitowo, jak i powierzchniowo. Suplementację brahmi zaleca się w zaburzeniach, takich jak egzemy, łuszczyca, owrzodzenia, trudno gojące się rany, lub jako preparat ziołowy na trądzik. Ekstrakty z wąkroty azjatyckiej znajdują zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, zwłaszcza przy produkcji preparatów przeciwzmarszczkowych, poprawiających elastyczność oraz antycellulitowych.

Gotu kola – przeciwwskazania, skutki uboczne stosowania adaptogenu

Preparaty z gotu kola są dobrze tolerowane i zazwyczaj nie wykazują żadnych działań niepożądanych. Niekiedy mogą się pojawić skutki uboczne w postaci bólu i zawrotów głowy oraz zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. Należy zachować ostrożność w przypadku chorób wątroby. Dodatkowo nie należy stosować preparatów z gotu kola u kobiet w ciąży i w okresie laktacji, ponieważ nie istnieją szerokie dane dotyczące stosowania tych preparatów wśród tej grupy.

Gotu kola – dawkowanie. Jak stosować i gdzie najlepiej kupić adaptogen?

W aptekach i sklepach zielarskich można znaleźć szereg produktów z gotu kola, których cena wynosi od około 10 do 150 zł. Te adaptogeny w tabletkach stosuje się trzy razy dziennie w dawkach po 1-2 g, przy czym ostatnią dawkę najlepiej przyjąć nie później niż w godzinach popołudniowych, aby nie wystąpiły problemy z zasypianiem. Zaleca się przyjmować gotu kola po posiłku.

Korzystne rezultaty przyjmowania brahmi obserwuje się przeważnie po miesiącu regularnego stosowania.

Suplementacja gotu kola powinna trwać maksymalnie do 3 miesięcy, następnie zalecane jest zrobienie 1,5-miesięcznej przerwy. Preparat można stosować również zewnętrznie. W tym celu sporządza się napar z 4 łyżeczek suszu brahmi na szklankę wody, a następnie przygotowany płyn stosuje się w postaci okładów na zmiany skórne.

  1. K. Karłowicz-Bodalska i in., Centella asiatica (L.) Urban, syn. Hydrocotyle asiatica L. – wąkrota azjatycka – znana roślina lecznicza Dalekiego Wschodu, postepyfitoterapii.pl [online] http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2014/11/pf_2013_225-235.pdf [dostęp:] 24.03.2021.
  2. T. Belwal i in., Gotu Kola (Centella asiatica), researchgate.net [online] https://www.researchgate.net/publication/328266297_Gotu_Kola_Centella_asiatica [dostęp:] 24.03.2021.
  3. R. Hamidpour, Medicinal Property of Gotu kola (Centella asiatica) from the Selection of Traditional Applications to the Novel Phytotherapy, researchgate.net [online] https://www.researchgate.net/publication/296706780_Medicinal_Property_of_Gotu_kola_Centella_asiatica_from_the_Selection_of_Traditional_Applications_to_the_Novel_Phytotherapy [dostęp:] 24.03.2021.
  4. D. Król, Wąkrota azjatycka (Centella asiatica L.) – właściwości lecznicze, czytelniamedyczna.pl [online] http://www.czytelniamedyczna.pl/3546,wkrota-azjatycka-centella-asiatica-l-waciwoci-lecznicze.html [dostęp:] 24.03.2021.
  5. T. Baj, Adaptogeny – jak wspomóc organizm w walce ze stresem, aptekarzpolski.pl [online] https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/08-2010-adaptogeny-jak-wspomoc-organizm-w-walce-ze-stresem/ [dostęp:] 24.03.2021.
  6. A. Ratz-Łyko i in., Kosmetyczne i dermatologiczne właściwości Centella asiatica (Cosmetic and dermatological properties of Centella asiatica), researchgate.net [online] https://www.researchgate.net/publication/273446134_Kosmetyczne_i_dermatologiczne_wlasciwosci_Centella_asiatica_Cosmetic_and_dermatological_properties_of_Centella_asiatica [dostęp:] 24.03.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lukrecja – co to za roślina? Właściwości, działanie, przeciwwskazania

    Któż z nas chociaż jeden raz w życiu nie zetknął się z niezwykłymi, czarnymi cukierkami o ślimakowatym kształcie? Ponoć albo się je kocha, albo nienawidzi. Charakterystyczny kolor i smak słodycze te zawdzięczają zawartości ekstraktu z lukrecji – rośliny, nad której bogactwem zastosowań warto się pochylić. Czym zatem jest lukrecja, jakie ma właściwości i jaki może mieć wpływ na nasze zdrowie?

  • Co to jest colostrum bovinum (siara bydlęca)? Colostrum na odporność – dla dzieci i dorosłych

    Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    https://www.doz.pl/czytelnia/a15962-Omega-3__wlasciwosci_zrodla_zapotrzebowanie_na_kwasy_tluszczowe_omega-3Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Suplementy i witaminy na odporność – jak uniknąć infekcji?

    Suplementy na odporność stały się bardzo popularne szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Sięgamy po nie równie często w okresie zmieniających się pór roku, licząc, że pomogą nam uniknąć infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Preparaty na odporność mają przede wszystkim stymulować układ immunologiczny tak, aby ten szybciej i mocniej odpowiadał na atakujące go patogeny chorobotwórcze. Jak wybrać najlepsze suplementy zwiększające odporność, jak je dawkować i czy można je zażywać będąc w ciąży?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie z powodu wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, ale zażywanie go na „własną rękę” może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Co to jest cholekalcyferol – czyli jak powstaje witamina D w kapsułkach?

    Cholekalcyferol jest formą witaminy D3, która jest niezbędna do utrzymania zdrowego układu kostnego i zdrowia skóry. Może być syntetyzowana przez skórę pod wpływem promieni UVB lub przyjmowana w formie suplementów diety. Ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu, umożliwiając m.in. prawidłowy rozwój kości i zębów.

  • Jad pszczeli – jakie ma właściwości lecznicze?

    Jad wytwarzany przez pszczoły miodne (Apis mellifera) to bezwonna, bezbarwna, gorzka ciecz, zawierająca mieszaninę różnych aktywnych substancji, takich jak peptydy, białka o właściwościach enzymatycznych czy biogenne aminy. Mimo że jest toksyną, która może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, to posiada także liczne właściwości prozdrowotne. Jakie są wyniki badań dotyczących jadu pszczelego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij