Adaptogeny – Cytryniec chiński – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Schisandra chinensis
Alicja Świątek

Adaptogeny – Cytryniec chiński – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Schisandra chinensis

Cytryniec chiński to roślina o właściwościach adaptogennych, którą z powodzeniem wykorzystuje się w leczeniu chorób układu nerwowego i pokarmowego. Nazywany owocem pięciu smaków cytryniec wykorzystywany jest w medycynie chińskiej od tysięcy lat, będąc źródłem antyoksydantów, wpływając na wytrzymałość psychiczną i fizyczną. Schizandra chinensis komercyjnie występuje w formie tabletek i kapsułek, ale także jako produkty kosmetyczne pod postacią ekstraktów, hydrolatów, toników i maseczek. Jak stosować sumplementy z cytryńcem chińskim, ile kosztują adaptogeny i jaka jest zalecana dawka dzienna cytryńca chińskiego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Owoce cytryńca chińskiego, o charakterystycznym cytrynowym zapachu, są dobrze znanym surowcem leczniczym w rejonach Azji południowo-wschodniej. Cenne właściwości lecznicze tej rośliny są wykorzystywane w tradycyjnej medycynie chińskiej. Od tysięcy lat ekstrakty z cytryńca chińskiego są stosowane w terapii wielu chorób, zwłaszcza przewodu pokarmowego, układu nerwowego, ale także w impotencji oraz stanach przemęczenia i osłabienia. Działanie cytryńca chińskiego zostało potwierdzone w licznych badaniach naukowych.

Cytryniec chiński – czym jest? Charakterystyka Schisandra chinensis

Cytryniec chiński (łac. Schizandra chinensis) jest rośliną endemicznie występującą we wschodniej Azji. Owoce tej rośliny są bogate w witaminę C, dlatego zaleca się ich stosowanie w stanach przeziębienia. Ponadto są również cennym źródłem antyoksydantów, stąd ich wykorzystanie w preparatach przeciwstarzeniowych oraz przeciwmiażdżycowych. Ciekawą właściwością owoców cytryńca jest to, że jego poszczególne części mają inny smak – cierpki, gorzki, kwaśny, słodki i słony – a to z kolei przełożyło się na nazwanie owoców tej rośliny – owocami pięciu smaków. W tradycyjnej medycynie chińskiej wierzono, że każdy ze smaków odpowiada za inne właściwości lecznicze. Sądzono, że smaki kwaśny i słony wpływają na poprawę funkcjonowania jąder oraz wątroby, smak cierpki i gorzki warunkują prawidłową pracę serca i płuc, zaś smak słodki żołądka.

Cytryniec chiński – właściwości

Cytryniec chiński ceniony jest zwłaszcza za silne właściwości adaptogenne (zwiększające odporność organizmu na stres) oraz antyoksydacyjne. Wpływa korzystnie na wytrzymałość psychiczną i fizyczną, na przykład podczas narażenia na trudne przeżycia, będące silnymi czynnikami stresogennymi. Cytryniec chiński wywiera korzystny efekt na układ nerwowy, ponieważ działa ochronnie na komórki nerwowe oraz zwiększa ilość neuroprzekaźników, czyli substancji przekazujących sygnał pomiędzy komórkami układu nerwowego. Eksperci potwierdzają w licznych badaniach, że zarówno ekstrakty z owoców cytryńca, jak i wyizolowane z nich substancje aktywne wykazują silne działanie regenerujące oraz ochronne na komórki wątroby. Zawarte w surowcu polisacharydy posiadają działanie immunomodulujące oraz immunostymulujące układ odpornościowy organizmu człowieka. Dodatkowo cytryniec chiński działa korzystnie na serce i układ krążenia. Powoduje regulację nadciśnienia krwi, dodatkowo zmniejszając ryzyko zawału.

Cytryniec chiński – zastosowanie. Jak działa i na co pomagają lignany?

Ze względu na właściwości hepatoprotekcyjne i hepatoregenerujące ekstrakty z cytryńca chińskiego znajdują zastosowanie w leczeniu chorób wątroby, w tym również tych o podłożu autoimmunologicznym i zakaźnym. Stosuję się je w złagodzeniu objawów towarzyszących stłuszczeniu, zapaleniu czy marskości wątroby. W najnowszych doniesieniach naukowych, eksperci wskazują na potencjał przeciwnowotworowy cytryńca chińskiego, zwłaszcza w raku jelita grubego, jajników, wątroby, skóry oraz białaczce. Nalewka oraz proszek z cytryńca chińskiego wykazują działanie tonizujące oraz wzmacniające ośrodkowy układ nerwowy. Ekstrakty z cytryńca są pomocne w terapii choroby Parkinsona oraz Alzheimera. Ponadto przy systematycznym stosowaniu powodują poprawę pamięci, koncentracji oraz zdolność uczenia się i zachowania uwagi. Stosowane są w stanach depresyjnych, przy czym pozbawione są niekorzystnego działania nasennego. Cytryniec chiński stosowany jest w stanach wyczerpania psychicznego i fizycznego oraz przy niedokrwistości. Dodatkowo przetwory z owoców cytryńca chińskiego znalazły zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Ekstrakty, hydrolat, olejek eteryczny oraz proszek z tego surowca są coraz częściej dodawane do kosmetyków. Są one dodawane do kremów, toników i maseczek, ze względu na cenne właściwości przeciwutleniające, opóźniające procesy starzenia, przeciwzapalne, ochronne przed promieniowaniem, rozjaśniające oraz łagodzące skórę.

Cytryniec chiński – przeciwwskazania i skutki uboczne suplementacji

Cytryniec chiński i otrzymywane z niego produkty są uznawane za bezpieczne i dobrze tolerowane przez organizm. Jakiekolwiek działania niepożądane występują niezwykle rzadko. Mogą się wówczas pojawić problemy ze strony przewodu pokarmowego, jak zgaga, spadek apetytu oraz wysypka i świąd.

Preparatów zawierających cytryniec chiński nie należy stosować w porze wieczornej, ponieważ mogą powodować problemy z zasypianiem.

Dodatkowo, ze względu na brak badań w tym kierunku, niewskazane jest przyjmowanie suplementów z cytryńcem chińskim przez kobiety karmiące oraz te będące w ciąży.

Cytryniec chiński – dawkowanie. Jak stosować?

Adaptogen dostępny w aptekach lub sklepach zielarskich występuję w formie naparów, ekstraktów, soków oraz nalewek z suszonych owoców, nasion, liści lub pędów cytryńca chińskiego. Warto jednak dodać, że najcenniejsze właściwości wykazują przetwory z owoców Schisandra chinensis. Na rynku farmaceutycznym dostępne są gotowe suplementy diety zawierające ekstrakt cytryńca, które można kupić w cenie od około 15 zł do 90 zł. Zazwyczaj zalecane jest stosowanie od 500 mg do 2 g dziennie, w przeliczeniu na suchy ekstrakt rośliny. Najkorzystniej preparaty z cytryńcem przyjmować w godzinach porannych po spożytym posiłku.

  1. A. Szopa i in., Cytryniec chiński – mało znany i niedoceniany w Polsce; Chinese magnolia vine – unpopular and underestimated in Poland, „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/320615701_Cytryniec_chinski_-_malo_znany_i_niedoceniany_w_Polsce_Chinese_magnolia_vine_-_unpopular_and_underestimated_in_Poland, [dostęp:] 07.03.2021 r.
  2. N. Dobros, Owoce mniej znanych gatunków roślin użytkowych jako cenny surowiec dla przetwórstwa Cz.1. Cytryniec chiński,  „ibprs.pl” , [online], https://www.ibprs.pl/wp-content/uploads/2018/08/PNiTPRS-2013-2-Rozdzia%C5%82-VI.pdf, [dostęp:] 07.03.2021 r.
  3. A. Nosek, Cytryniec chiński–właściwości lecznicze,  „wodr.poznan.pl” , [online], http://www.wodr.poznan.pl/powiaty/powiaty-c-k/zespol-doradczy-w-gostynskim/item/9741-cytryniec-chinski-wlasciwosci-lecznicze, [dostęp:] 07.03.2021 r.
  4. A. Szopa, A. Warzecha, M. Klimek-Szczykutowicz, K. Stańczyk i in., Cytryniec chiński (Schisandra chinensis (Turcz.) Baill.) – z tradycyjnej medycyny chińskiej do współczesnej fitoterapiiChinese magnolia vine (Schisandra chinensis (Turcz.) Baill.) – from traditional Chinese medicine to modern phytotherapy, „archiwum.pwsz.krosno.pl”, [online], http://archiwum.pwsz.krosno.pl/gfx/pwszkrosno/userfiles/biblioteka/9_cytryniec_chinski.pdf, [dostęp:] 07.03.2021 r.
  5. F. Huang, Y. Xiong, L. Xu  i in., Sedative and hypnotic activities of the ethanol fraction from Fructus Schisandrae in mice and rats. J. Ethnopharmacol, „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2656,nowoci-bibliograficzne.html, [dostęp:] 07.03.2021 r.
  6. Praca zbiorowa, Schisandra chinensis, „ema.europa.eu”,  [online], https://neuroexpert.org/wiki/cytryniec/, [dostęp:] 07.03.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij