Trądzik pospolity – przyczyny, leczenie, pielęgnacja skóry trądzikowej
Piotr Gmachowski

Trądzik pospolity – przyczyny, leczenie, pielęgnacja skóry trądzikowej

Trądzik pospolity to bardzo częste schorzenie dermatologiczne, które dotyka przede wszystkim ludzi młodych (między 11. a 30. rokiem życia), lecz nie tylko. Może również dotyczyć osób po 30., 40., a nawet 50. roku życia i określany jest wówczas jako trądzik późny. Leczenie trądziku jest skomplikowane i wieloczynnikowe, w zależności od nasilenia zmian i ich rodzaju, stosuje się leczenie miejscowe bądź preparaty podawane doustnie. Niezwykle istotna jest również odpowiednia pielęgnacja cery trądzikowej przy pomocy specjalistycznych preparatów.

Trądzik pospolity – charakterystyka. Czym jest trądzik? 

Trądzik pospolity (łac. acne vulgaris) jest jednym z najczęściej występujących schorzeń dermatologicznych. Zmiany chorobowe występują głównie w grupie młodych osób – pomiędzy 11. a 30. rokiem życia. Natomiast literatura fachowa podaje, iż szczyty zachorowań na trądzik pospolity przypadają w przypadku kobiet pomiędzy 14. a 17. rokiem życia, a u mężczyzn pomiędzy 16. a 19. rokiem życia. Z problemem trądziku zmagają się nie tylko osoby młode, często zmiany chorobowe pojawiają się u osób dojrzałych, w wieku 40. oraz 50. lat. Tego typu trądzik określany jest mianem trądziku późnego. 

Zmiany chorobowe w trądziku pospolitym pojawiają się najczęściej w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe. Trądzik przeważnie pojawia się na skórze twarzy (strefa T), a także plecach, klatce piersiowej oraz okolicach dekoltu. Warto zwrócić uwagę, iż osoby dotknięte ciężką postacią trądziku borykają się także z problemem niskiej samooceny, która może być przyczyną dużego obciążenia psychicznego oraz stanów depresyjnych. 

Trądzik pospolity – przyczyny 

Trądzik pospolity powstaje na skutek nałożenia się wielu czynników. Literatura fachowa podaje trzy główne elementy, których oddziaływanie przyczynia się do powstania trądziku, są nimi: 

  1. Nadmierna aktywność gruczołów łojowych, przerost gruczołów oraz nadmierne wydzielanie łoju. U podstaw nadmiernej aktywności gruczołów leżą zaburzenia hormonalne, a dokładniej nadmierne pobudzanie wydzielania hormonów androgenowych. 
  2. Zaburzenia procesu rogowacenia przewodów wyprowadzających gruczołów łojowych. Nadmiernie zrogowaciałe łuski przylegają w pobliżu leja gruczołu łojowego, następuje zwężenie kanału łojowego. Wymieniony czynnik przyczynia się do powstania zaskórników. W przypadku zaskórników otwartych następuje wydzielanie łoju na zewnątrz, natomiast w zaskórnikach zamkniętych wydzielanie łoju na zewnątrz nie jest możliwe. Z zaskórników zamkniętych mogą powstać grudki, krosty lub guzki. 
  3. Kolonizacja mieszków włosowych przez bakterie Propionibacterium  acnes. Mikroorganizm ten wchodzi w skład naturalnej flory bakteryjnej skóry, szczególnie w okolicach łojotokowych. W okresie dojrzewania liczba wymienionych bakterii zwiększa się, bakterie powodują uruchomienie reakcji, które finalnie doprowadzają do nasilenia procesu zapalnego. W mikrozaskórnikach mogą znajdować się także bakterie tlenowe Staphylococcus epidermidis i drożdżaki lipofilne, czyli Pityrosporum ovale. Wzmożona produkcja i gromadzenie łoju, a także zamknięcie ujścia gruczołu łojowego przyczyniają się do kolonizacji bakteryjnej. 

Powiązane produkty

Trądzik pospolity – objawy 

Wyróżnia się różne odmiany kliniczne trądziku, różnią się one między sobą nasileniem i charakterem morfologicznym:

  • zaskórnikową, niezapalną – lokalizacja: twarz, czoło i policzki,
  • grudkową – występującą łącznie z zaskórnikami i krostami, 
  • grudkowo-krostkową, zapalną – postać trądziku występująca najczęściej, lokalizacja: twarz, plecy, ramiona, klatka piersiowa.

Wymienione postacie trądziku zalicza się do łagodnych, natomiast do ciężkich postaci klinicznych trądziku zaliczamy postać: 

  • ropowiczą, guzkowo-cystową, guzkową – z ropną, krwistą lub ropno-krwistą wydzieliną, zmiany chorobowe mają zdolność do rozmiękania i przebijania na zewnątrz, ten rodzaj trądziku może powodować powstanie blizn zanikowych po ustąpieniu guza,
  • skupioną – charakterystyczną cechą jest występowanie torbieli oraz ropni z możliwością generowania blizn, częściej występuje u mężczyzn, 
  • bliznowcową – posiada charakterystyczną możliwość tworzenia przerosłych blizn,
  • piorunującą – najcięższa postać trądziku, z objawami ogólnymi, takimi jak: złe samopoczucie, gorączka, spadek masy ciała, bóle mięśni i stawów, najczęściej występuje u chłopców w wieku 13–16 lat. Zmiany trądzikowe szybko się rozprzestrzeniają, występuje możliwość powstania ropni, bliznowacenia oraz martwicy krwotocznej. 

Literatura wyróżnia także trądzik młodzieńczy, gdzie największe zmiany chorobowe powstają w okresie pokwitania, lecz mogą samoistnie ustępować po kilku latach. Charakteryzuje się on występowaniem zmian o charakterze zaskórników i wykwitów grudkowych najczęściej na skórze twarzy oraz plecach. 

Trądzik pospolity – leczenie. Jakie leki są skuteczne przy trądziku? 

Skuteczność i efekty leczenia trądziku zależą od etapu choroby, w której wdrożone jest leczenie. Dużą rolę odgrywa przestrzeganie zaleceń lekarskich podczas terapii, dlatego ważne jest, aby nie zwlekać z wizytą u dermatologa.  

W przypadku zmian trądzikowych o niewielkim lub średnim nasileniu stosuje się preparaty miejscowe, czyli aerozole, zawiesiny, pudry lub pasty. W leczeniu wykorzystuje się preparaty: 

  • przeciwłojotokowe,
  • komedolityczne – nadtlenek benzoilu, kwas azelainowy, kwas salicylowy, retinoidy miejscowe, 
  • przeciwbakteryjne – antybiotyki: erytromycynę, klindamycynę, tetracyklinę, 
  • przeciwzapalne. 

Leczenie z wykorzystaniem preparatów stosowanych zewnętrznie: 

  • w przypadku zmian zaskórnikowych i grudkowych opiera się stosowaniu tretynoiny o stężeniu 0,05% w postaci roztworu lub żelu, w połączeniu z antybiotykiem – erytromycyną,
  • w przypadku zmian zaskórnikowych, grudkowych i krostkowych polega na stosowaniu nadtlenku benzoilu w stężeniu od 5% do 15%, a także preparatów zawierających antybiotyki, np. erytromycynę, tetracyklinę, klindamycynę lub neomycynę,
  • w przypadku leczenia miejscowego zmian ropowiczych wykonuje się przecinanie i oczyszczanie torbieli ropnych. 

Leczenie ogólne trądziku opiera się na podobnych grupach leków, które wykorzystuje się w terapii miejscowej (preparaty o działaniu: przeciwłojotokowym, komedolitycznym, przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym). Leczenie ogólne stosuje się w cięższych postaciach trądziku, pod kontrolą lekarza, wykorzystuje się wówczas preparaty hormonalne i pochodne witaminy A, czyli retinoidy. Retinoidy są przeciwwskazane w okresie ciąży, są to substancje o potwierdzonych właściwościach teratogennych. Przed włączeniem leku, ze względu na możliwość pojawienia się działań niepożądanych, należy przeprowadzić badania, m.in.: 

  • morfologię krwi obwodowej z rozmazem, 
  • aminotransferazę asparginową, aminotransferazę alaninową, stężenie bilirubiny, 
  • stężenie glukozy, 
  • stężenie triglicerydów i cholesterolu. 

Do antybiotyków wykorzystywanych w leczeniu trądziku zaliczamy:  

  • erytromycynę, 
  • roksytromycynę,  
  • klindamycynę, 
  • tetracyklinę, 
  • doksycyklinę,  
  • azytromycynę. 

Niekiedy lekarz może włączyć do terapii preparaty o działaniu przeciwzapalnym, np. glikokortkosteroidy. W leczeniu zmian trądzikowych wspomagająco zaleca się także stosowanie cynku oraz preparatów witaminowych, w szczególności witamin: PP, A, B2, B1, B6 oraz witaminy C. 

Trądzik pospolity – pielęgnacja. Jakie dermokosmetyki do cery trądzikowej wybrać? 

Do pielęgnacji cery trądzikowej należy wybierać delikatne preparaty, najlepiej dermokosmetyki, które są specjalnie dostosowane do skóry ze zmianami trądzikowymi. W procesie leczenia odpowiednia pielęgnacja skóry jest bardzo ważna, powinna być ona dostosowana do indywidualnych potrzeb. Stosowane preparaty powinny mieć działanie przeciwłojotokowe i przeciwzapalne, a także zmniejszające tworzenie się zaskórników. Do pielęgnacji stosuje się: delikatne mydła, żele, pianki i płyny micelarne.

Należy także uważać, aby skóry trądzikowej nadmiernie nie przesuszyć, odpowiednie nawilżenie także jest istotne. Środki nawilżające nie powinny zawierać emulgatorów, środków drażniących, a także substancji zapachowych. Bardzo ważną kwestią w procesie pielęgnacji skóry trądzikowej jest niedopuszczanie do opróżniania zmian trądzikowych, czyli wyciskania zaskórników i krost. Takie działanie może doprowadzić do powstania blizn oraz przebarwień. 

  1. B. Bergler–Czop, Trądzik pospolity – najnowsze metody leczenia, „podyplomie.pl” [online], https://podyplomie.pl/dermatologia/26420,tradzik-pospolity-najnowsze-metody-leczenia, [dostęp:] 31.10.2020. 
  2. L. Marek, Trądzik, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/74475,tradzik-pospolity, [dostęp:] 31.10.2020. 
  3. R. Jachowicz i in., Farmacja Praktyczna, Warszawa 2007, s. 288-289. 
  4. M. Biegaj, Trądzik pospolity i jego leczenie, „Kosmetologia Estetyczna” 2017 , nr 2. 
  5. J. Szepietowski, M.  Karpińska-Mrowiecka, A. Kaszuba i in., Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, „Przegl Dermatol” 2012(99), s. 649-673
  6. M. Ramos-e-Silva, S. C. Carneiro, Acne vulgaris: review and guidleines, „Deramtol Nurs.” nr 63-68 (2) 2009. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dbać o włosy przetłuszczające się? Poznaj sposoby na najlepszą pielęgnację

    Jeżeli Twoje włosy już kilka godzin po umyciu wyglądają na nieświeże i stają się przyklapnięte u nasady, prawdopodobnie mają tendencję do nadmiernego przetłuszczania się. Jak sobie z tym poradzić? Ponieważ przyczyn tłustych włosów może być wiele – od niewłaściwej pielęgnacji przez źle zbilansowaną dietę i stres aż do zaburzeń hormonalnych oraz chorób skóry – warto wdrożyć kompleksowe działania. Poznaj skuteczne sposoby na przetłuszczające się włosy i skórę głowy.

  • Jak dbać o skórę z tatuażem? Czym smarować?

    Popularność tatuaży jako trwałej ozdoby ciała człowieka nieprzerwanie rośnie. Tak jak kiedyś trudno było spotkać osobę wytatuowaną, tak obecnie coraz rzadziej poznajemy nowe osoby, które nie mają choćby jednej, małej „dziary”. Za tą powszechnością idą też jednak pewne obowiązki, a mianowicie odpowiednia higiena – jak zatem właściwie dbać o skórę pokrytą tatuażem?

  • Cera tłusta (łojotokowa) – przyczyny, charakterystyka, pielęgnacja skóry tłustej i mieszanej

    Tłusta, nadmiernie błyszcząca, z widocznymi porami i zaskórnikami – tak wygląda skóra łojotokowa. Często nie dotyczy tylko cery, czyli skóry na twarzy, ale także pleców, klatki piersiowej i głowy. Dowiedz się, jak należy pielęgnować skórę tłustą, aby wpłynąć na jej kondycję.

  • Tatuaż z henny dla dzieci i dorosłych – czy jest bezpieczny?

    Henna jest naturalnym barwnikiem pozyskiwanym z roślin, który wykorzystuje się w przemyśle kosmetycznym. Tatuaże z henny są popularną metodą tatuowania ciała, gdyż w przeciwieństwie do naturalnych tatuaży znikają po kilku tygodniach bez pozostawienia śladu. Należy jednak pamiętać, że henna jest dość częstym alergenem powodującym reakcje uczuleniowe na skórze.

  • Nadpotliwość stóp – co warto stosować na nadmiernie pocące się stopy?

    Nadmiernie pocące się stopy nastręczają wielu trudności. Jak można pozbyć się tego problemu? Co robić, gdy cierpimy na nadpotliwość stóp? Jakie preparaty stosować i jak ich używać? Czy nieleczona hiperhydroza stóp może być groźna? Podpowiadamy.

  • HIFU – zabieg krok po kroku. Czy da się zmniejszyć drugi podbródek w pół godziny?

    Medycyna estetyczna jest bardzo szybko rozwijającą się, wyjątkowo nowoczesną i coraz bardziej dostępną branżą z pogranicza fizjologii i kosmetologii. Służy m.in. do dbania o siebie, a tym samym do poprawy samopoczucia. Z powodzeniem korzystają z niej zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Umożliwia szybsze osiągnięcie wyznaczonych celów sylwetkowych, poprawę wizerunku, pozbycie się kompleksów lub po prostu – poprawia jakość życia. W artykule podpowiemy, jak pozbyć się drugiego podbródka, jak ujędrnić skórę na piersiach po karmieniu i co zrobić, aby skóra na szyi lub brzuchu przestała być wiotka. Oznacza to, że przyjrzymy się jednej z bardziej popularnych metod wykorzystywanych w medycynie estetycznej – HIFU.

  • Mikrodermabrazja domowa – czy zabiegi w gabinecie kosmetycznym nadal są konieczne?

    Mikrodermabrazja w domu? To zdanie jeszcze kilka lat temu brzmiało nierealnie. W obecnych czasach wiele osób posiada już w swoim domowym spa cały arsenał sprzętów, które mogą pomóc zadbać o skórę, w tym także urządzenie do mikrodermabrazji, kupione już nawet za kilkadziesiąt złotych. Czy mikrodermabrazja wykonywana w domu daje takie same efekty jak ta wykonana w gabinecie? Jakie ryzyko niosą za sobą domowe zabiegi z wykorzystaniem urządzenia do mikrodermabrazji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kolagen rybi do picia – kiedy po niego sięgnąć i jak stosować?

    Kolagen jest naturalnym polimerem białkowym budującym skórę, stawy włosy i paznokcie. Jest ważnym składnikiem budulcowym oraz wspomaga regenerację, gojenie i procesy naprawcze w organizmie. Kolagen jest naturalnie syntetyzowany w fibroblastach. Tworzą go wyłącznie aminokwasy endogenne. Wraz z wiekiem naturalna synteza kolagenu w organizmie ulega obniżeniu, dlatego po 30. roku życia warto włączyć jego suplementację do codziennej rutyny.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij