Kwas kojowy i jego zastosowania w kosmetologii, kosmetyce i medycynie
Joanna Orzeł

Kwas kojowy i jego zastosowania w kosmetologii, kosmetyce i medycynie

Kwas kojowy (5-hydroksy-2-(hydroksymetylo)-4H-pirano-4-on) jest związkiem chemicznym naturalnego pochodzenia. Jest produkowany przez wiele gatunków grzybów i bakterii. Można go znaleźć w sfermentowanych produktach kuchni azjatyckiej – np. w sosie sojowym, paście miso czy winie ryżowym. Znany jest głównie ze względu na swoje działanie rozjaśniające. Ta niewielka cząsteczka chemiczna wykazuje także szereg innych ciekawych właściwości, dzięki którym znalazła o wiele szersze zastosowane praktyczne.

Zastosowanie kwasu kojowego w walce z hiperpigmentacją skóry

Hiperpigmentacja to zmiany skórne objawiające się jako przebarwienia skóry o różnym kształcie i odcieniu brązu. Jest efektem zaburzeń w ilości barwnika nadającego kolor naszym włosom, oczom i skórze – melaniny. Nadmierna ilość melaniny odkłada się w warstwach skóry, tworząc przebarwienia. Przyczyn występowania hiperpigmentacji skóry może być wiele. Czynniki genetyczne, nieprawidłowości w działaniu układu hormonalnego, rak skóry, tabletki antykoncepcyjne, ciąża, zioła czy leki wpływające na mechanizmy produkcji melaniny to tylko niektóre z nich. Można powiedzieć, że ile czynników, tyle metod leczenia występujących zmian skórnych. Obok laseroterapii, najpopularniejszymi sposobami walki z efektami hiperpigmentacji są preparaty wybielające skórę.

Kwas kojowy oraz jego pochodne są jednymi z najpopularniejszych czynników aktywnych używanych do produkcji preparatów mających na celu rozjaśnienie skóry. Ich stężenie w tego typu produktach jest rzędu 1-4%. Co ważne, zgodnie z naukowym raportem Komisji Europejskiej, jego stężenie w preparatach, których użycie zakłada pozostawienie na skórze (np. krem, którego nie zmywamy) nie powinno przekraczać 1%. Kremy, balsamy i sera to z pewnością najpopularniejsze preparaty tego typu. Na rynku znajdziemy także wybielające mydła, które w swoim składzie zawierają kwas kojowy oraz preparaty przeznaczone do profesjonalnego zastosowania w gabinetach kosmetologicznych i medycyny estetycznej.

Mechanizm działania rozjaśniającego kwasu kojowego oraz podobnych mu substancji polega na ograniczeniu produkcji melaniny poprzez inhibicję działania tyrozynazy – enzymu uczestniczącego w procesie syntezy wspomnianego barwnika. Dzięki temu melanocyty, czyli komórki, w których zachodzi produkcja melaniny, nie są źródłem jej nadmiaru i nasza skóra w miejscu hiperpigmentacji z biegiem czasu staje się jaśniejsza.

Co interesujące, kwas kojowy stosowany w towarzystwie kwasu mlekowego daje lepsze efekty. Dzieje się tak ze względu na zdolność kwasu mlekowego do głębszej penetracji skóry, dzięki czemu kwas kojowy może działać w tych warstwach, do których samodzielnie nie miałby dostępu.

Kwas kojowy to nie tylko składnik preparatów rozjaśniających skórę. Jest szeroko stosowany w innych preparatach kosmetycznych i kosmetologicznych, w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym czy w rolnictwie. Co więcej – jest składnikiem biologicznie aktywnym wielu leków.

Inne kosmetyczne i kosmetologiczne sposoby używania kwasu kojowego

W kosmetologii i kosmetyce zarówno kwas, jak i jego pochodne, znajdują zastosowania w kosmetykach przeznaczonych do nawilżania skóry suchej oraz walki z oznakami jej starzenia. Przyczyną takiego użycia jest udowodniona stymulacja syntezy kolagenu. Przykładem może być opatentowany przez włoską dermatolog preparat na bazie mieszaniny kwasu kojowego, kwasu trichlorooctowego i nadtlenku wodoru. Ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne jest również stosowany do produkcji preparatów służących ochronie przed promieniowaniem UV. Co ciekawe, można go także znaleźć w składzie produktów służących do pielęgnacji zębów.

Polecane dla Ciebie

Zastosowanie kwasu kojowego w medycynie

Ze względu na swoje właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze znalazł zastosowanie w preparatach medycznych służących zwalczaniu zakażeń tymi drobnoustrojami. To nie jedyne zastosowania kwasu kojowego w medycynie. Prowadzone są intensywne badania nad jego wykorzystaniem w terapiach antynowotworowych. Projektowane są nanonośniki polimerowe, zawierające w swoim składzie kwas kojowy, które wykorzystywane podczas terapii przyczyniają się do ograniczenia podziałów komórek nowotworowych oraz redukują wzrost guza.

Inne aplikacje kwasu kojowego

Przemysł spożywczy to kolejna branża, która zaadaptowała kwas kojowy do swoich potrzeb. Właściwości przeciwutleniające, antyseptyczne oraz niska toksyczność pozwalają na jego użycie w postaci konserwantu wpływającego nie tylko na datę przydatności do spożycia, ale również na estetykę produktu (kwas kojowy stabilizuje kolor produktu). Ta cecha wykorzystywana jest również przez producentów kwiatów do przedłużenia ich świeżości. Co niezwykle ciekawe, ten sam związek, który stosowany jest do wybielania naszej skóry, w odpowiednim stężeniu może posłużyć jak nietoksyczny pestycyd lub insektycyd.

Pamiętajmy, że wszelkie zalety kwasu kojowego wynikają nie tylko z jego ciekawych właściwości, ale również powiązane są z umiejętnym stosowaniem. O ile preparaty zawierające kwas kojowy w stężeniu poniżej 1% można stosować samodzielnie, należy zwrócić uwagę na wszelkie przeciwwskazania i uwagi zwarte w ulotce produktu. Przykładowo używanie kwasu kojowego odradzane jest kobietom w ciąży oraz mam karmiącym piersią. W tych okresach organizm jest bardziej wrażliwy na wszelkie czynniki wpływające na niego z zewnątrz. Preparaty i zabiegi, w których używane stężenie kwasu kojowego jest wyższe niż zalecane przez Komisję Europejską powinny być wykonywane przez specjalistów przeszkolonych w tym zakresie – kosmetologów i lekarzy ze specjalizacją dermatologiczną.

  1. M. Saeedia, M. Eslamifarb, K. Khezric, Kojic acid applications in cosmetic and pharmaceutical preparations, „Biomedicine & Pharmacotherapy”, nr 110, 2019.
  2. M. Muszyńska, A. Kuzdraliński, Niedoceniany kwas kojowy, „e-biotechnologia.pl” [online], http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/Niedoceniany-kwas-kojowy/, [dostęp:] 16.01.2018.
  3. Patent amerykański, numer: US 2009/0110646 A1.
  4. Raport Komitetu Naukowego na temat bezpieczeństwa konsumpcyjnego kwasu kojowego, „European Commission” [online], https://ec.europa.eu/health/scientific_committees/consumer_safety/docs/sccs_o_098.pdf, [dostęp:] 16.01.2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymodeluj swoje ciało przed sylwestrem!

    Sylwester to czas, gdy żegnamy się ze Starym Rokiem, a witamy z Nowym. Wszyscy pragną, aby Nowy Rok przyniósł same sukcesy w każdej dziedzinie życia. Kobiety chcą się wtedy czuć wyjątkowe i piękne, dlatego przygotowują się do zabawy sylwestrowej w szczególny sposób.

  • Przygotuj się na Sylwestra! 5 zasad, o których trzeba pamiętać

    Nadchodzi nowy rok! Przed nami szampańska zabawa do białego rana i… syndrom dnia następnego? Niekoniecznie! Co zrobić, aby sylwestrowa zabawa nie zakończyła się wcześniej niż byśmy tego chcieli? Oto 5 zasad, o których trzeba pamiętać.

  • Uroda na święta – szybkie zabiegi kosmetyczne przed świętami. Które warto wykonać?

    Święta to czas, kiedy chcemy się czuć wyjątkowo. Dbanie o siebie w tym okresie nie musi jednak oznaczać wielogodzinnego pobytu w gabinecie kosmetycznym, liczą się tu bowiem nawet drobne zabiegi, które możemy wykonać samodzielnie, gdy tylko znajdziemy chwilę dla siebie. 

  • Makijaż sylwestrowy – co warto mieć pod ręką?

    Wraz z nieuchronnym zbliżaniem się do końca roku kalendarzowego na pierwszy plan wychodzą wszelkiego rodzaju tematy związane z Sylwestrem, w tym m.in. ubiór, fryzura czy właśnie makijaż. Na co postawić przy sylwestrowym make-upie? Brokat, cyrkonie czy smokey eye? Poniżej kilka przydatnych rad, jak się najlepiej przygotować do nadchodzącej gorączki sylwestrowej nocy. 

  • Jak przygotować się do Sylwestra?

    Sylwester to wydarzenie, które pozwala nam na huczne zamknięcie pewnego etapu w naszym życiu. Dlatego też, niezależnie od tego, czy spędzamy tę noc w kameralnym gronie, czy też bierzemy udział w zorganizowanym bankiecie, ważne jest, abyśmy czuli się dobrze sami ze sobą. Zadbajmy więc o to, żeby przygotować się do tego ostatniego wieczoru w roku najlepiej jak potrafimy. Pamiętajmy, że Sylwester to przede wszystkim czas beztroskiej zabawy do białego rana, podczas której królują fantastyczne kreacje i nie mniej fantastyczne makijaże.

  • Jak odbudować barierę hydrolipidową skóry? Czy uszkodzona może powodować nasilenie trądziku?

    Uszkodzona bariera hydrolipidowa jest przyczyną wystąpienia szeregu problemów skórnych. Do zaburzeń w warstwie hydrolipidowej skóry może doprowadzić niewłaściwa pielęgnacja. Zaburzona bariera hydrolipidowa objawia się przesuszeniem skóry, któremu towarzyszy uczucie ściągnięcia, a czasem nawet pieczenia i świądu. Jak odbudować uszkodzoną barierę hydrolipidową?

  • Jakie właściwości ma olej konopny w kosmetykach? Jak działa na skórę?

    Olej konopny stosowany na skórę wykazuje właściwości regenerujące i odżywcze. Jest jednym z najbogatszych źródeł nienasyconych kwasów tłuszczowych. Może znaleźć się w kosmetykach do każdego typu skóry. Dzięki swoim właściwościom odżywczym, natłuszczającym i nawilżającym sprawdzi się np. w pielęgnacji cery suchej. Stosując oleje w połączeniu z nawilżającymi kremami i serami, np. jako okluzja („domknięcie” procesu pielęgnacji), można się spodziewać pozytywnych efektów w postaci elastycznej, nawilżonej i promiennej skóry.

  • Jak pielęgnować skórę z niedoskonałościami?

    Nie tylko młodzież zmaga się z problemami z cerą. Zatkane pory, nadmiar sebum, zaskórniki czy wągry potrafią spędzić sen z powiek również dorosłym. Gładka i pozbawiona niedoskonałości skóra to cel, do którego warto dążyć. Istnieje wachlarz możliwości zadbania o cerę. Co może wpływać na tworzenie się niedoskonałości? Jak dobrać kosmetyki, które odpowiedzą na potrzeby skóry? Odkryj wskazówki pomocne przy planowaniu codziennej pielęgnacji.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij