Kwas kojowy i jego zastosowania w kosmetologii, kosmetyce i medycynie
Joanna Orzeł

Kwas kojowy i jego zastosowania w kosmetologii, kosmetyce i medycynie

Kwas kojowy (5-hydroksy-2-(hydroksymetylo)-4H-pirano-4-on) jest związkiem chemicznym naturalnego pochodzenia. Jest produkowany przez wiele gatunków grzybów i bakterii. Można go znaleźć w sfermentowanych produktach kuchni azjatyckiej – np. w sosie sojowym, paście miso czy winie ryżowym. Znany jest głównie ze względu na swoje działanie rozjaśniające. Ta niewielka cząsteczka chemiczna wykazuje także szereg innych ciekawych właściwości, dzięki którym znalazła o wiele szersze zastosowane praktyczne.

Zastosowanie kwasu kojowego w walce z hiperpigmentacją skóry

Hiperpigmentacja to zmiany skórne objawiające się jako przebarwienia skóry o różnym kształcie i odcieniu brązu. Jest efektem zaburzeń w ilości barwnika nadającego kolor naszym włosom, oczom i skórze – melaniny. Nadmierna ilość melaniny odkłada się w warstwach skóry, tworząc przebarwienia. Przyczyn występowania hiperpigmentacji skóry może być wiele. Czynniki genetyczne, nieprawidłowości w działaniu układu hormonalnego, rak skóry, tabletki antykoncepcyjne, ciąża, zioła czy leki wpływające na mechanizmy produkcji melaniny to tylko niektóre z nich. Można powiedzieć, że ile czynników, tyle metod leczenia występujących zmian skórnych. Obok laseroterapii, najpopularniejszymi sposobami walki z efektami hiperpigmentacji są preparaty wybielające skórę.

Kwas kojowy oraz jego pochodne są jednymi z najpopularniejszych czynników aktywnych używanych do produkcji preparatów mających na celu rozjaśnienie skóry. Ich stężenie w tego typu produktach jest rzędu 1-4%. Co ważne, zgodnie z naukowym raportem Komisji Europejskiej, jego stężenie w preparatach, których użycie zakłada pozostawienie na skórze (np. krem, którego nie zmywamy) nie powinno przekraczać 1%. Kremy, balsamy i sera to z pewnością najpopularniejsze preparaty tego typu. Na rynku znajdziemy także wybielające mydła, które w swoim składzie zawierają kwas kojowy oraz preparaty przeznaczone do profesjonalnego zastosowania w gabinetach kosmetologicznych i medycyny estetycznej.

Mechanizm działania rozjaśniającego kwasu kojowego oraz podobnych mu substancji polega na ograniczeniu produkcji melaniny poprzez inhibicję działania tyrozynazy – enzymu uczestniczącego w procesie syntezy wspomnianego barwnika. Dzięki temu melanocyty, czyli komórki, w których zachodzi produkcja melaniny, nie są źródłem jej nadmiaru i nasza skóra w miejscu hiperpigmentacji z biegiem czasu staje się jaśniejsza.

Co interesujące, kwas kojowy stosowany w towarzystwie kwasu mlekowego daje lepsze efekty. Dzieje się tak ze względu na zdolność kwasu mlekowego do głębszej penetracji skóry, dzięki czemu kwas kojowy może działać w tych warstwach, do których samodzielnie nie miałby dostępu.

Kwas kojowy to nie tylko składnik preparatów rozjaśniających skórę. Jest szeroko stosowany w innych preparatach kosmetycznych i kosmetologicznych, w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym czy w rolnictwie. Co więcej – jest składnikiem biologicznie aktywnym wielu leków.

Inne kosmetyczne i kosmetologiczne sposoby używania kwasu kojowego

W kosmetologii i kosmetyce zarówno kwas, jak i jego pochodne, znajdują zastosowania w produktach przeznaczonych do nawilżania skóry oraz walki z oznakami jej starzenia. Przyczyną takiego użycia jest udowodniona stymulacja syntezy kolagenu. Przykładem może być opatentowany przez włoską dermatolog preparat na bazie mieszaniny kwasu kojowego, kwasu trichlorooctowego i nadtlenku wodoru. Ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne jest również stosowany do produkcji preparatów służących ochronie przed promieniowaniem UV. Co ciekawe, można go także znaleźć w składzie produktów służących do pielęgnacji zębów.

Zastosowanie kwasu kojowego w medycynie

Ze względu na swoje właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybicze znalazł zastosowanie w preparatach medycznych służących zwalczaniu zakażeń tymi drobnoustrojami. To nie jedyne zastosowania kwasu kojowego w medycynie. Prowadzone są intensywne badania nad jego wykorzystaniem w terapiach antynowotworowych. Projektowane są nanonośniki polimerowe, zawierające w swoim składzie kwas kojowy, które wykorzystywane podczas terapii przyczyniają się do ograniczenia podziałów komórek nowotworowych oraz redukują wzrost guza.

Inne aplikacje kwasu kojowego

Przemysł spożywczy to kolejna branża, która zaadaptowała kwas kojowy do swoich potrzeb. Właściwości przeciwutleniające, antyseptyczne oraz niska toksyczność pozwalają na jego użycie w postaci konserwantu wpływającego nie tylko na datę przydatności do spożycia, ale również na estetykę produktu (kwas kojowy stabilizuje kolor produktu). Ta cecha wykorzystywana jest również przez producentów kwiatów do przedłużenia ich świeżości. Co niezwykle ciekawe, ten sam związek, który stosowany jest do wybielania naszej skóry, w odpowiednim stężeniu może posłużyć jak nietoksyczny pestycyd lub insektycyd.

Pamiętajmy, że wszelkie zalety kwasu kojowego wynikają nie tylko z jego ciekawych właściwości, ale również powiązane są z umiejętnym stosowaniem. O ile preparaty zawierające kwas kojowy w stężeniu poniżej 1% można stosować samodzielnie, należy zwrócić uwagę na wszelkie przeciwwskazania i uwagi zwarte w ulotce produktu. Przykładowo używanie kwasu kojowego odradzane jest kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią. W tych okresach organizm jest bardziej wrażliwy na wszelkie czynniki wpływające na niego z zewnątrz. Preparaty i zabiegi, w których używane stężenie kwasu kojowego jest wyższe niż zalecane przez Komisję Europejską powinny być wykonywane przez specjalistów przeszkolonych w tym zakresie – kosmetologów i lekarzy ze specjalizacją dermatologiczną.

  1. M. Saeedia, M. Eslamifarb, K. Khezric, Kojic acid applications in cosmetic and pharmaceutical preparations, „Biomedicine & Pharmacotherapy”, nr 110, 2019.
  2. M. Muszyńska, A. Kuzdraliński, Niedoceniany kwas kojowy, „e-biotechnologia.pl” [online], http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/Niedoceniany-kwas-kojowy/, [dostęp:] 16.01.2018.
  3. Patent amerykański, numer: US 2009/0110646 A1.
  4. Raport Komitetu Naukowego na temat bezpieczeństwa konsumpcyjnego kwasu kojowego, „European Commission” [online], https://ec.europa.eu/health/scientific_committees/consumer_safety/docs/sccs_o_098.pdf, [dostęp:] 16.01.2018.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Retinoidy i ich wielokierunkowe działanie na skórę

    Termin „retinoidy" obejmuje naturalne i syntetyczne związki będące analogami retinolu (witamina A). Należy pamiętać, że witamina A jest nazwą zwyczajową i dotyczy grupy związków występujących głównie w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego, natomiast aktywność witaminy A wykazuje także β-karoten (prowitamina A), występujący w roślinach.

  • Opalanie w majówkę? Zadbaj o skuteczną ochronę przed słońcem!

    Opalanie się jest bardzo przyjemną czynnością, dzięki której nasza skóra zyskuje przyjemny odcień. Na rynku drogeryjnym i aptecznym istnieje szeroki wachlarz preparatów z filtrem SPF, które chronią nasza skórę zarówno w trakcie ekspozycji na Słońce, jak i pomagają nam ją zregenerować i nawilżyć tuż po opalaniu. Jak uniknąć poparzenia słonecznego, czy można przygotować skórę na ekspozycję na Słońce i czy peeling przed opalaniem się może wydłużyć jej trwałość? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Drugie życie kosmetyków, czyli jak wykorzystać nieudane zakupy i nietrafione prezenty

    „Kobieta zmienną jest” – mówi stare porzekadło. Wiele z nas lubi eksperymentować z wyglądem. Nasz ubiór miewa wiele odsłon, to samo dotyczy makijażu i pielęgnacji. Często próbujemy nowych produktów, testujemy kosmetyki sprawdzone przez koleżanki czy inspirujemy się poradami wizażystek i specjalistek od dbania o urodę. Zawartość naszych kosmetyczek bywa zatem bardzo zróżnicowana. Nie wszystkie produkty wykorzystujemy jednak z identyczną regularnością. Część z nich – na skutek upływu czasu – traci swoją formę. Inne po prostu przestają nam odpowiadać w swojej podstawowej roli lub pozostały nam w tak niewielkiej ilości, że trudno je zastosować. Zamiast wyrzucać taki produkt od razu do kosza na śmieci, zapewnijmy mu drugie życie.

  • Antyoksydanty i filtry UV w kosmetykach

    Kiedy w naszej głowie pojawia się hasło pielęgnacja twarzy, jednym z pierwszych produktów przychodzących na myśl jest krem, najczęściej nawilżający. Odpowiednio dobrany kosmetyk powinien wykazywać funkcjonalność również w kwestii ochrony przed promieniowaniem słonecznym oraz wolnymi rodnikami. Co więcej, według zaleceń specjalistów powinniśmy stosować osobne preparaty przeznaczone do nawilżania, antyoksydacji i ochrony przed słońcem.

  • Gimnastyka twarzy — skuteczna terapia przeciwzmarszczkowa

    Dbanie o smukłe, wysportowane i jędrne ciało nikogo nie dziwi. Siłownie i kluby fitness pękają w szwach. W czasach, w których królują Internet i social media nie trudno zauważyć, że ludzie przykładają wielką wagę do swojego wyglądu.

  • Jak dbać o skórę pod maseczką ochronną?

    Bieżący rok to zdecydowanie przełomowy czas pod bardzo wieloma względami. W trosce zarówno o swoje zdrowie, jak i o zdrowie najbliższych zastosowaliśmy się m.in. do powszechnego obowiązku noszenia maseczki. Powoduje to, że coraz więcej z nas staje przed dylematem, jak dbać o skórę w tym trudnym dla każdego okresie pandemii. 

  • Kolagen – właściwości i zastosowanie. Jaki ma wpływ na zdrowie?

    Kolagen to główne białko budulcowe wszystkich organizmów zwierzęcych – w tym ludzkiego. Pełni funkcje strukturalne praktycznie we wszystkich tkankach, stanowiąc tym samym około 1/3 ogółu białek organizmu. Przyjrzyjmy się bliżej jego budowie, funkcjom i zastosowaniu.

  • Domowe sposoby na „brudne” łokcie i kolana – jak pozbyć się problemu rogowaciejącej skóry?

    Jak poradzić sobie z suchą skórą na łokciach i kolanach? To pytanie jest jednym z najczęściej zadawanych na forach internetowych związanych z pielęgnacją ciała i kosmetykami do tego przeznaczonymi. Istnieje kilka zasad, którymi należy się kierować w trosce o przesuszoną skórę. Z pewnością i przede wszystkim należy skupić się nie na samym skutku, czyli ciemnych łokciach i kolanach, ale na przyczynie tej przypadłości, którą może być cukrzyca, jak i niedoczynność tarczycy. Pielęgnacja natomiast powinna być systematyczna i przemyślana. O czym pamiętać szukając skutecznego preparatu na „brudne łokcie i kolana", czy gorące kąpiele są wskazane i z czego zrobić domową regenerującą maskę? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij