Retinoidy i ich wielokierunkowe działanie na skórę

Termin „retinoidy" obejmuje naturalne i syntetyczne związki będące analogami retinolu (witamina A). Należy pamiętać, że witamina A jest nazwą zwyczajową i dotyczy grupy związków występujących głównie w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego, natomiast aktywność witaminy A wykazuje także β-karoten (prowitamina A), występujący w roślinach.

Jak działają retinoidy?

Retinoidy stosowane są w kosmetyce przede wszystkim ze względu na działanie korygujące i anti-aging. W naskórku normalizują proces keratynizacji, czyli rogowacenia, sprzyjają spłyceniu warstwy zrogowaciałej i pogrubieniu warstw żywych. Natomiast, działając złuszczająco, wygładzają powierzchnię skóry. Dlatego są szczególnie polecane przy problemach związanych z nadmiernym łuszczeniem i rogowaceniem skóry, takich jak łuszczyca, rybia łuska czy rogowacenie mieszkowe. Ponadto poprawiają koloryt skóry.

Kosmetyki z retinolem

W kosmetykach natomiast znajdziemy delikatne pochodne witaminy A, w postaci octanu i pamitynianu retinolu (INCI: Retinyl Palmitate/Retinyl Acetate). Preparaty z retinolem są szczególnie polecane do skóry zarówno z cechami fotostarzenia, jak i starzenia hormonalnego, gdyż wpływają na głębsze warstwy skóry. Stymulują różnicowanie i namnażanie keratynocytów oraz fibroblastów, a tym samym sprzyjają syntezie kolagenu oraz elastyny, poprawiając spoistość, sprężystość skóry. Mają zdolność regeneracji włókien kolagenowych i elastylowych już istniejących. Zapobiegają również utracie wody (TEWL) oraz stymulują syntezę kwasu hialuronowego, wpływając na prawidłowe nawodnienie skóry, dlatego stosowane są w pielęgnacji skóry suchej oraz atopowej. Wszystkie te funkcje sprzyjają regeneracji i odżywieniu skóry, a także zmniejszają istniejące zmarszczki i zapobiegają powstaniu nowych. Ostatecznym rezultatem jest wygładzenie, nawilżenie i rozjaśnienie skóry.

Ze względu na opisany wpływ na proces keratynizacji, retinoidy znalazły zastosowanie w leczeniu trądziku pospolitego, zwiększają liczbę podziałów komórkowych i stymulują różnicowanie keratynocytów. Ponadto wykazują działanie przeciwzaskórnikowe, przeciwzapalne, a także normalizuje funkcję komórek gruczołu łojowego – sebocytów, zmniejszając produkcję łoju. Ma to szczególnie znaczenie w przypadku skóry tłustej, mieszanej oraz trądzikowej.

Działania niepożądane podczas kuracji retinoidami

Niestety miejscowe stosowanie retinoidów wiąże się z działaniami niepożądanymi. Najczęściej pojawia się pieczenie, podrażnienie i zaczerwienienie skóry. Ponadto, można obserwować w początkowym stadium stosowania preparatu, uczucie suchości i napięcia skóry. Są to objawy typowe, ustępujące wraz z czasem stosowania kuracji.

Należy także pamiętać o unikaniu nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV oraz stosowaniu kremów z wysokim filtrem. Ponadto, kuracja retinoidami wyklucza możliwość poddaniu się pewnym zabiegom estetycznym np. laserowym. Kupując krem z retinoidami, zwróćmy uwagę na opakowanie i formułę kosmetyku, które muszą zagwarantować stabilność wrażliwego retinolu. Ponadto, spójrzmy na zawartość retinolu, gdyż tylko produkty z wysokim stężeniem gwarantują skuteczność.