kosmetyk z kwasem BHA
Joanna Orzeł

Kwasy BHA a skóra – co warto wiedzieć?

Hydroksykwasy to stosunkowo liczna grupa związków chemicznych. Wyróżniono w niej pewne podgrupy zawierające cząsteczki o podobnej budowie chemicznej i właściwościach, znane pod akronimami AHA, BHA czy PHA. W poniższym tekście przybliżamy kwasy BHA, czyli beta hydroksykwasy.

Już od wielu dekad hydroksykwasy stosuje się w praktyce klinicznej do leczenia różnorodnych schorzeń skóry. Można powiedzieć, że wprowadzenie tej grupy składników aktywnych do praktyki dermatologicznej zrewolucjonizowało kanony pielęgnacji skóry. Znajdziemy je w składach preparatów przeznaczonych do terapii trądziku, rybiej łuski, zrogowaceń, brodawek, łuszczycy, efektów fotostarzenia skóry i wielu innych schorzeń naszego największego organu.

Kwasy BHA – charakterystyka i rodzaje

Hydroksykwasy (kwasy hydroksylowe) to grupa kwasów organicznych, które w swoich cząsteczkach prócz grupy kwasowej (w nomenklaturze nazywanej karboksylową) posiadają też grupę hydroksylową. Taka budowa chemiczna powoduje, że łączą w sobie właściwości zarówno kwasów, jak i alkoholi. Zalicza się do nich:

  • α-hydroksykwasy AHA (ang. Alpha-Hydroxy Acid),
  • β-hydroksykwasy BHA (ang. Beta-Hydroxy Acid),
  • poli-hydroksykwasy PHA (ang. Poly-Hydroxy Acids).

Odmiany hydroksykwasów różnią się położeniem grupy hydroksylowej. W beta hydroksykwasach znajduje się ona przy drugim atomie węgla (atomie beta (β)) sąsiadującym z grupą karboksylową (licząc w kolejności od grupy karboksylowej HCOO–C(α)–C(β)–C(γ)…–C(ω)).

Bezsprzecznie najpopularniejszym przedstawicielem kwasów BHA jest prekursor aspiryny – kwas salicylowy (pozyskiwany z kory wierzby lub brzozy – naturalna forma BHA). Do innych zaliczamy przykładowo kwas 3-hydroksymasłowy, kwas tropowy, kwas tretokanowy. Co ciekawe, kwas cytrynowy ze względu na swoją budowę również bywa szeregowany do grypy kwasów BHA.

Zastosowanie kwasów BHA – gdzie można je znaleźć?

Ze względu na właściwości kwasów BHA, a zwłaszcza kwasu salicylowego, znaleziono im zastosowanie w kosmetyce i w branży farmaceutycznej. Znajdziemy je w preparatach przeznaczonych do pielęgnacji cery (zwłaszcza trądzikowej i noszącej ślady przebarwień wywołanych kąpielami słonecznymi), w preparatach o działaniu przeciwdrobnoustrojowym (np. alkoholu salicylowym, czyli alkoholowym roztworze kwasu salicylowego). Mogą także być środkami konserwującymi dodawanymi do kosmetyków.

Polecane dla Ciebie

Jakie zastosowanie mają kwasy BHA w branży kosmetycznej?

Kwasy BHA w branży kosmetycznej stosuje się w ramach składników:

  • złuszczających (usuwając zbędną warstwę naskórka, ułatwiają przenikanie do głębszych warstw skóry innych związków aktywnych),
  • normalizujących pory oraz regulujących wydzielanie sebum (przenikając przez warstwę łojową, mają szansę dotrzeć do mieszków włosowych, których ujście zostało zablokowane przez zaskórniki),
  • poprawiających koloryt skóry oraz redukujących przebarwienia słoneczne,
  • przeciwbakteryjnych,
  • przyspieszających proces odnowy komórkowej (poprawiając strukturę skóry, redukując płytkie zmarszczki czy blizny).

Właściwości kwasów BHA

Kwasy BHA – podobnie jak bardziej popularne kwasy AHA – wywołują efekt łuszczenia, redukują płytkie zmarszczki, pozytywnie wpływają na koloryt i strukturę skóry. Niemniej oprócz podobnej efektywność ich nieocenioną zaletą jest niższa tendencja do wywoływania podrażnień skóry. Co więcej, ze względu na swoją budowę, rozpuszczają się nie tylko w wodzie, ale także w tłuszczach. Cecha ta sprawia, że przenikają przez warstwę łojową skóry i normalizują pory, jak również wydzielanie sebum.

Najpopularniejszym przedstawicielem kwasów BHA używanym w kosmetykach jest kwas salicylowy. Działa przeciwbakteryjnie, dzięki czemu nie tylko redukuje stan zapalny wywoływany przez drobnoustroje. Również może być stosowany w ramach środka konserwującego, np. fazę tłuszczową kosmetyków. Dowiedz się więcej: Kwas salicylowy w kosmetykach – co warto o nim wiedzieć?

Jak stosować kwasy BHA? Zabieg w gabinecie czy w domu?

Kwasy BHA znajdziemy w wielu produktach przeznaczonych do oczyszczania (piankach, żelach czy maskach, zwłaszcza tych z dopiskiem „na zaskórniki” oraz „na trądzik”), nawilżania (tonikach, kremach, serach, maskach) czy eksfoliacji skóry (peelingach chemicznych). Również w kosmetykach do konkretnych obszarów ciała, jak np. kremach pod oczy. Bywają składnikami podkładów. Znajdują się także w profesjonalnych preparatach, używanych w zabiegach przez wykwalifikowany personel (kosmetologów lub dermatologów). Takimi działaniami są peelingi chemiczne wykonywane w gabinetach kosmetycznych. Tego typu preparaty często mają mieszankę kwasów zawierających grupy hydroksylowe. Wówczas przeprowadza się np. eksfoliację kwasami AHA i BHA. Wybór między zabiegiem w gabinecie a domowym zaciszu zależy wyłącznie do nas. W przypadku zabiegów domowych stężenie kwasów BHA w produktach będzie niższe (rzędu kilku %) niż używane przez profesjonalistów.  

Dowiedz się więcej o problemie wrastających włosków, na który można stosować kwasy BHA.

Kwasy stosowane na skórę uwrażliwiają ją na działanie promieniowania UV. Dlatego niezależnie od wyboru pielęgnacji, jeżeli używamy kwasów BHA, koniecznie musimy zadbać o ochronę przeciwsłoneczną.

Na co zwracać uwagę przy zakupie produktów z kwasami BHA? Do jakiej cery?

Wybór kosmetyku z kwasami BHA nie powinien ograniczać się do sprawdzenia, czy wybrana substancja jest wymieniana w składzie produktu. Powinniśmy również zwrócić uwagę na stężenie składnika aktywnego oraz pH produktu, które zapewni maksymalną efektywność. Dla kwasu salicylowego optymalne pH zawiera się w przedziale 3–4.

Preparaty zwierające kwas salicylowy sprawdzają się u osób z cerą trądzikową czy problematyczną. Zadowalające efekty również dają w przypadku cer suchych lub tłustych. Osoby o cerze wrażliwej powinny liczyć się z możliwością wystąpienia podrażnień po aplikacji kwasów BHA.

Decydując się na domową pielęgnację z kwasem salicylowym, warto wybrać jeden produkt, który będzie go zawierał. Kwasy potrzebują czasu na wchłonięcie przez skórę. Z tego powodu lepszą efektywność będą miały preparaty, które pozostaną na twarzy po uprzednim nałożeniu (np. serum, kremu czy toniku z kwasem BHA).

Kwasy BHA – przeciwwskazania

Decydując się na używanie kwasów BHA, powinniśmy wiedzieć, czy istnieją przeciwwskazania do ich stosowania. W przypadku zabiegu profesjonalnego osoba wykonująca go przedstawi nam możliwe działania niepożądane. Jeżeli stosujemy kwasy BHA w domu, sami musimy zadbać o nasze bezpieczeństwo!

Kwasy BHA ogólnie są dobrze tolerowane. Jak w przypadku każdego składnika aktywnego głównym przeciwwskazaniem do jego użytkowania jest wrażliwość na sam składnik oraz jego pochodne (np. w przypadku kwasu salicylowego jest to wrażliwość na salicylany). Nie stosuje się kwasów BHA na otwarte rany oraz podczas wysokiej aktywności słońca (np. latem lub jeżeli planujemy egzotyczne podróże), jak również gdy planuje się wizytę w solarium.

Ciąża i karmienie piersią nie są okresem, w którym zabiegi z kwasami BHA byłyby zakazane. Niemniej powinny być stosowane z dużą ostrożnością i pod kontrolą lekarza specjalisty.

Łączenie kwasów BHA i retinoidów również jest niewskazane.

Uczulenie na kwasy BHA – jak się objawia?

Reakcja alergiczna na kwasy BHA może objawiać się różnie, w zależności od użytego stężenia oraz stopnia nasilenia alergii na wybrany składnik aktywny. Na skórze mogą pojawić się zmiany np. pokrzywka, może wystąpić obrzęk, alergiczny nieżyt nosa, w przypadku silnej alergii nawet reakcje anafilaktyczne.

Jeżeli nie wiemy, czy nasz organizm wykazuje reakcję alergiczną na kwasy BHA, przed planowanym zabiegiem należy wykonać tzw. próbę skórną. Polega ona na naniesieniu niewielkiej ilości preparatu na skórę (najlepiej za uchem) i obserwacji miejsca aplikacji przez minimum 24 godziny.
  1. G. Broniarczyk-Dyła, Hydroksykwasy, ich rola i zastosowanie w dermatologii i kosmetyce lekarskiej, „Przegląd dermatologiczny”, nr 89 (4) 2002.
  2. A. Kornhauser, S. G. Coelho, V. J. Hearing, Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity, „Clinical Cosmetic and Investigational Dermatology”, nr 3 2010. 
  3. A. Kaniewska, B. Sperkowska, Hydroksykwasy organiczne w fitokosmetykach rewitalizujących, „Herbalism”, nr 1 (3) 2017.
  4. Beta Hydroxy Acids, „fda.gov” [online] https://www.fda.gov/cosmetics/cosmetic-ingredients/beta-hydroxy-acids, [dostęp:] 17.02.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pielęgnacja skóry z tatuażem – jak dbać o skórę z tatuażem?

    Popularność tatuaży jako trwałej ozdoby ciała człowieka nieprzerwanie rośnie. Tak jak niegdyś, trudno było spotkać osobę wytatuowaną, tak obecnie coraz rzadziej poznajemy nowe osoby, które nie mają choćby jednej, małej „dziary". Za tą powszechnością idą też jednak pewne obowiązki, a mianowicie odpowiednia higiena – jak zatem właściwie dbać o skórę pokrytą tatuażem?

  • 5 zasad pielęgnacji suchej skóry

    Najczęstszym objawem przesuszonej skóry jest nieprzyjemne uczucie ściągania i napięcia. Z czasem może pojawić się dodatkowo świąd, który znacząco zmniejsza komfort życia codziennego. Sucha skóra pozbawiona jest efektu „glow”, czyli subtelnego blasku charakterystycznego dla naskórka o prawidłowym poziomie nawilżenia i zdrowej barierze hydrolipidowej. Oto 5 zasad pielęgnacji suchej skóry.  

  • Co stosować na pękające pięty? Skarpetki złuszczające, kremy, peelingi, domowe sposoby

    Nadmierne rogowacenie oraz pęknięcia stóp to przypadłości, które są ściśle związane z suchością skóry, a która może wynikać z uwarunkowań genetycznych, niemniej zazwyczaj wynika z niedoborów witaminy A, picia małej ilości wody, niedoczynności układu krwionośnego czy zaburzeń metabolicznych lub hormonalnych. Jak radzić sobie z problemem pękających stóp, czy stosowanie tarek i pumeksów to na pewno dobry pomysł i czy kobiety w ciąży mogą stosować skarpetki złuszczające? 

  • Bimatoprost – co to za związek? Czy pomaga na porost włosów, rzęs i brwi?

    Bimatoprost od lat stosuje się w leczeniu jaskry. Występuje w postaci kropli do oczu przepisywanych na receptę, które po wkropleniu do worka spojówkowego obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe. Efektem niepożądanym stosowania bimatoprostu jest wzrost długich i gęstych rzęs oraz ich ściemnienie. Zostało to wykorzystane przez koncerny kosmetyczne do produkcji odżywek do rzęs i brwi. Jakie zatem są skutki uboczne stosowania bimatoprostu na porost włosów, rzęs i brwi? Czy w drogerii wybierać odżywki z czy bez bimatoprostu?

  • Jak się pozbyć wrastających włosków? Sposoby na czerwone kropki na nogach

    Wrastające włoski to problem, który dotyczy skóry nóg, pach czy okolic bikini i może pojawić po depilacji maszynką, woskiem, a także depilatorem. Która z metod radzenia sobie z problemem wrastających włosów jest najbardziej skuteczna, dlaczego nie wolno podrażniać np. zaczerwienień skórnych? Jak zapobiegać wrastaniu się włosków?

  • Jak dbać o skórę twarzy w słoneczne dni? Z których kosmetyków warto zrezygnować? Porady kosmetologa

    Skóra jest narażona na działanie promieniowania ultrafioletowego przez cały rok, niemniej najbardziej podczas miesięcy letnich. Promieniowanie UV i wysoka temperatura sprawiają, że skóra znacznie szybciej traci prawidłowe nawilżenie, co prowadzi do zaburzenia bariery hydro-lipidowej. Ponadto szybciej ulega procesom fotostarzenia, co sprzyja powstawaniu zmarszczek. Jak dbać o skórę latem czy będąc na wakacjach? 

  • Jak odbudować barierę hydrolipidową skóry? Czy uszkodzona może powodować nasilenie trądziku?

    Uszkodzona bariera hydrolipidowa jest przyczyną wystąpienia szeregu problemów skórnych. Do zaburzeń w warstwie hydrolipidowej skóry może doprowadzić niewłaściwa pielęgnacja. Zaburzona bariera hydrolipidowa objawia się przesuszeniem skóry, któremu towarzyszy uczucie ściągnięcia, a czasem nawet pieczenia i świądu. Jak odbudować uszkodzoną barierę hydrolipidową?

  • Minerał mika – właściwości kosmetyków z łuszczykiem

    Mika, nazywana łuszczykiem, to minerał, który wykorzystuje się w wielu gałęziach przemysłu. Do branż, w których mika jest niezwykle ceniona, zalicza się przemysł kosmetyczny. Zwłaszcza producenci kosmetyków mineralnych korzystają z naturalnych złóż miki. Jakie cechy powodują, że ten minerał jest szczególnie ceniony? W jakich produktach można go znaleźć? Czy jest bezpieczny?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij