Wzór strukturalny niacynamidu napisany czarnym flamastrem na białej kartce
Joanna Orzeł

Niacynamid i jego właściwości – czym jest i na co pomoże?

Niacynamid, znany również jako nikotynamid, to substancja będąca składową witaminy B3 (niacyny). Charakteryzuje się niezwykle szerokim spektrum działania. Czym jest dokładnie, jakie ma działanie i jak wykorzystać te właściwości dla swoich korzyści zdrowotnych? O tym piszemy poniżej. 

Preparaty niacyny znane są przede wszystkim z zastosowania doustnego, niejednokrotnie suplementuje się ją w postaci tabletek lub kapsułek będących kompleksem witamin z grupy B. Od blisko 50 lat niacyna jest również stosowana w dermatologii, a obecnie coraz popularniejsze stają się kosmetyki z niacynamidem w roli głównej. 

Niacynamid – co to za związek? 

Niacynamid (nikotynamid) to amid kwasu nikotynowego. Oba te związki obejmuje się wspólną nazwą: witamina B3 (niacyna, witamina PP – ta ostatnia nazwa pochodzi od choroby wynikającej z niedoboru tejże witaminy, czyli od pelagry, charakteryzującej się m.in. stanami zapalnymi skóry i zaczerwienieniami).

W organizmie (czy to po spożyciu doustnym, czy to po aplikacji na skórę) przekształcany jest w formy aktywne, czyli NAD oraz NADP (dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy oraz jego fosforan). Są to koenzymy setek reakcji chemicznych, przemian cukrów, tłuszczów, białek, procesów utleniania i redukcji oraz wielu innych. 

Niacynamid to substancja rozpuszczalna w wodzie, łatwo absorbowana przez skórę. Jest odporny na działanie kwasów, zasad, światła słonecznego, wysokiej temperatury i tlenu. 

Niacynamid i jego właściwości – na co pomoże? 

Niacynamid, ze względu na bycie prekursorem NAD i NADP, ma bardzo szerokie działanie, a tym samym – bardzo szerokie zastosowanie, zwłaszcza w kosmetologii i dermatologii. Kiedy warto po niego sięgnąć?  Oto przykłady: 

  1. Niacynamid jest składnikiem preparatów stosowanych w celu zapobiegania i niwelowania hiperpigmentacji skóry. Hamując transport melaniny z melanocytów do komórek naskórka, powoduje, że pigment przestaje się odkładać w keratynocytach. Zmniejsza się ilość przebarwień, skóra staje się widocznie jaśniejsza. 
  2. Nikotynamid zmniejsza przebarwienia i zaczerwienienia potrądzikowe, po stanach zapalnych, po urazach, powstałe w wyniku zmian hormonalnych, w wyniku starzenia się skóry, po ekspozycji na słońce. Daje efekt rozjaśnienia, rozświetlenia cery. 
  3. Ma właściwości przeciwtrądzikowe, wynikające z działania w trzech punktach uchwytu: poprzez modulacje aktywności cytokin zapalnych działa przeciwzapalnie, zmniejsza produkcję łoju, a także hamuje namnażanie bakterii Propionibacterium acnes
  4. Działa antyoksydacyjnie. 
  5. Ma szerokie działanie przeciwstarzeniowe. Zwiększa produkcję kolagenu, wpływając pozytywnie na procesy odnowy skóry. Wpływa stabilizująco na funkcjonowanie bariery skórnej, dzięki czemu maleje ilość traconej wody i zwiększa się poziom nawilżenia cery. Podnosi poziom ceramidów, wolnych kwasów tłuszczowych i cholesterolu w warstwie rogowej naskórka. 
  6. Zapewnia pewien poziom ochrony przed szkodliwym promieniowaniem UV
  7. Poprawia ukrwienie przez udział w rozszerzaniu naczyń krwionośnych, przez co usprawnia funkcjonowanie skóry i błon śluzowych. 

Stężenie niacynamidu a jego działanie 

Standardowe preparaty kosmetyczne zawierają od 2 do 5% niacynamidu w składzie. Używane systematycznie przyniosą doskonałe efekty.

Badania wykazały, że pięcioprocentowy preparat niacynamidu stosowany regularnie przez 4 tygodnie widocznie rozjaśnia skórę i zmniejsza ilość przebarwień. 

Na rynku pojawiają się już jednak produkty o stężeniu znacznie wyższym: 10, a nawet 15% nikotynamidu. Przeznaczone są dla skór mniej wrażliwych, borykających się z zaawansowanym łojotokiem i trądzikiem. 

Powiązane produkty

Niacynamid – w jakiej postaci i w jakich produktach można go spotkać? 

Niacynamid występuje w produktach przeznaczonych do cer trądzikowych (dotkniętych zarówno trądzikiem pospolitym, jak i różowatym), do cer tłustych, do skóry atopowej, w produktach rozjaśniających przebarwienia oraz w licznych preparatach anti-age (przeciwstarzeniowych). 

Sprawdź kosmetyki do cery trądzikowej.

Nikotynamid (niacynamid) można spotkać w preparatach w postaci serum, kremu, olejku, żelu, żelu punktowego, toniku, emulsji i mleczka do ciała. 

Niacynamid – jak stosować? Z czym łączyć, a z czym nie? 

Zaleca się początkowo używać produkt z niacynamidem 2–3 razy w tygodniu i obserwować reakcję skóry. Należy pamiętać, że przygodę z tą substancją aktywną zawsze należy rozpocząć od stężeń niższych, maksymalnie 5%. Przy dobrej tolerancji można stopniowo zwiększyć częstotliwość i/lub stężenie preparatu. 

Z czym warto połączyć niacynamid w pielęgnacji? 

Doskonałą parą jest niacynamid wraz z retinolem. Ze względu na wzmacnianie bariery skórnej przez nikotynamid, dba on o stan nawodnienia cery, zwiększa tolerancję skóry na działanie retinolu, tym samym zmniejszając ewentualne skutki uboczne retinolu. 

Warto połączyć niacynamid z cynkiem – razem sprawdzają się jako broń w walce z trądzikiem oraz zmianami potrądzikowymi. 

Jakie połączenia lepiej wykluczyć ze swojej rutyny pielęgnacyjnej? 

Złym pomysłem jest łączenie niacynamidu z witaminą C (w formie podstawowej, czyli kwasu askorbinowego). Substancje te, reagując ze sobą, mogą wywołać podrażnienie, pieczenie i zaczerwienie skóry – a to w wyniku powstania kwasu nikotynowego. By korzystać z dobrodziejstw kosmetyków z witaminą C, należy albo rozdzielić aplikację tych dwóch substancji (np. niacynamid użyć rano, a witaminę C wieczorem), albo sięgnąć po jej pochodne, które są stabilne i bezpieczne w połączeniu z nikotynamidem (np. tetraizopalmitynian askorbylu). 

Nie warto też łączyć niacynamidu z popularnymi w kosmetyce kwasami AHA i BHA (np. z kwasem glikolowym, migdałowym, salicylowym). Preparaty te działają w skrajnie różnych pH, co obniża ich skuteczność przy jednoczesnej aplikacji. 

Niacynamid – przeciwwskazania i skutki uboczne 

Niacynamid to składnik dobrze tolerowany, bezpieczny, hipoalergiczny. Stosowany zgodnie z zaleceniami z zasady nie podrażnia skóry. 

Podczas stosowania wysokiego stężenia substancji można zaobserwować tymczasowe zaczerwienienia, które wynikają z wspomnianego już działania rozszerzającego naczynia krwionośne.

  1. A. Sadowska, A. Kamm, Sposoby zapobiegania i niwelowania hiperpigmentacji skóry twarzy w gabinecie kosmetologicznym. Ocena aktualnego stanu wiedzy społeczeństwa, „Aesthetic Cosmetology and Medicine”, nr 4 2020 
  2. M. Zasada, Substancje biologicznie czynne stosowane w rozjaśnianiu hiperpigmentacji skóry, „Kosmetologia Estetyczna”, 5 2016 
  3. W. Pałasiewicz, P. K. Tuszyński, Witaminy i składniki mineralne. Repetytorium Farmaceutyczne, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2021 
  4. F. Solano, S. Briganti, M. Picardo, G. Ghanem, Hypopigmenting agents: an updated review on biological, chemical and clinical aspects, „Pigment Cell Research”, nr 19 (12) 2006. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Rozgrzewające kosmetyki na jesień i zimę

    W okresie zimowym, gdy doskwiera zimny wiatr i mróz, brakuje nam słońca, bardzo dobrym sposobem na ocieplenie naszego ciała i poprawę nastroju są kosmetyki rozgrzewające. Jak działają? Jakich składników powinniśmy poszukiwać w takich kosmetykach? Jakie rodzaje kosmetyków i zabiegów rozgrzewających możemy zastosować w domu aby rozgrzać się w chłodny, zimowy wieczór? Czy są one odpowiednie dla wszystkich?

  • Zabiegi kosmetyczne na jesień i zimę – które wybrać?

    Okres jesienno-zimowy to znakomity czas na to, aby wykonać niektóre zabiegi na twarz i ciało, ponieważ części zabiegów kosmetycznych nie powinno się wykonywać wiosną i latem – nie jest wskazana ekspozycja na silne promienie słoneczne po ich wykonaniu, co jak wiadomo wiosną i latem byłoby to nieuniknione. Poza tym część zabiegów kosmetycznych lepiej jest wykonywać jesienią i zimą – w znakomity sposób przygotują one naszą twarz i ciało do nowego letniego sezonu, w którym dzięki nim od razu będziemy mogły zabłysnąć.

  • Jaki kolagen wybrać na zmarszczki?

    Przyjmowanie preparatów z kolagenem zyskało popularność w dermatologii. Stosowanie doustnych i miejscowych produktów kolagenowych może wpłynąć na spowolnienie procesów starzenia oraz poprawę wyglądu skóry. Dostępne są produkty do suplementacji wewnętrznej, kosmetyki stosowane na skórę oraz zabiegi medycyny estetycznej w postaci wypełniaczy i stymulatorów kolagenowych.

  • Włosy średnioporowate – dlaczego się przetłuszczają lub puszą?

    Włosy o średniej porowatości to termin związany z budową i kondycją włosów. Opisuje poziom ich zdolności do wchłaniania i utrzymywania wilgoci. Rozpoznanie tego, czy masz włosy średnioporowate, niskoporowate czy wysokoporowate, może podpowiedzieć, jak właściwie dbać o włosy, a także pomóc w wyborze najlepszych produktów kosmetycznych do średnioporów. Czy takie włosy powinno się olejować czy może lepiej jest zainwestować w humektanty?

  • Czym są emolienty do włosów? Jak ich używać, żeby włosy nie wyglądały jak tłuste strąki?

    Co wybrać – humektanty, proteiny, emolienty do włosów czy może produkty PEH? Osoby, które znają tajniki tzw. włosingu, poruszają się wśród produktów do pielęgnacji jak ryby w wodzie. Doskonale wiedzą, którego produktu potrzebują ich włosy na danym etapie. W tym artykule sprawdzimy, czym są emolienty, jak działają i kto powinien sięgać po nie częściej niż po inne składniki w szamponach, a może przede wszystkim w odżywkach, maskach czy kremach do włosów.

  • Odżywki proteinowe do włosów – kiedy i jak je stosować? Co zawierają?

    Odżywki proteinowe mają za zadanie odżywić włosy, zregenerować je, sprawić, że staną się elastyczne, miękkie i lśniące. Brak wystarczającej ilości protein w pielęgnacji może prowadzić do osłabienia włosów – stają się one wówczas łamliwe, matowe i pozbawione blasku. Warto jednak pamiętać, że nadmiar protein może przynieść efekt odwrotny od zamierzonego i sprawić, że włosy będą sztywne i szorstkie.

  • Włosy niskoporowate – co to znaczy i jak o nie dbać?

    Dbanie o włosy w ostatnich latach przeszło istną rewolucję. Dawniej wszystko ograniczało się do mycia włosów i użycia „jakiejś odżywki”, najczęściej jednego z wiodących producentów kosmetyków. Teraz wygląda to zupełnie inaczej. Preparaty do pielęgnacji włosów są podzielone nie tylko na te do mycia i odżywiania. Stanowią ogromną grupę produktów, które możemy dobrać do potrzeb włosów, częstości wykorzystywania, ale przede wszystkim do ich typu – rodzaju porowatości. Czym są włosy niskoporowate i jak je odróżnić od średnio- i wysokoporów? Jak o nie dbać?

  • Co niszczy kolagen w organizmie i jak go uzupełnić?

    Powyżej 25. roku życia produkcja kolagenu zaczyna się stopniowo obniżać. Dodatkowo narażenie na pewne czynniki może przyspieszyć ten niekorzystny proces. Stosowanie używek, takich jak palenie papierosów, spożywanie alkoholu, a także niedobór snu, zbyt długie opalanie oraz brak aktywności fizycznej mogą nasilić proces niszczenia kolagenu w organizmie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij