Prawidłowy poziom cukru we krwi – badanie, normy
Anna Posmykiewicz

Prawidłowy poziom cukru we krwi – badanie, normy

Jaki jest prawidłowy poziom cukru? Jak zmienia się poziom cukru po jedzeniu? Prawidłowy poziom cukru (czyli glikemia) w krwi na czczo powinien mieścić się w granicach 60-100 mg/dl. Po jedzeniu poziom cukru może natomiast przekraczać 100 mg/dl i będzie to zjawisko zupełnie prawidłowe. Zbyt wysoki poziom cukru, zarówno na czczo, jak i po jedzeniu, może świadczyć o tym, że u pacjenta rozwija się cukrzyca. Ale czy zawsze wysoki poziom cukru we krwi musi świadczyć o cukrzycy?

Jeśli poziom cukru we krwi oznaczany na czczo będzie wynosić od 100 do 125 mg/dl, konieczne będzie wykonanie dodatkowych badań weryfikujących uzyskany wynik. W tej sytuacji lekarz na pewno zaleci dodatkowo wykonanie testu OGTT (doustnego testu obciążenia glukozą). Jest to badanie bardzo proste do wykonania, a jednak dzięki niemu można dowiedzieć się więcej na temat poziomu glikemii w krwi.

Jak wygląda badanie doustnego obciążenia glukozą (OGTT)? 

Na badanie należy udać się na czczo, czyli minimum 8 godzin po ostatnim posiłku – w innym przypadku wynik badania może być zafałszowany i niewiarygodny.

Test rozpoczyna się pobraniem krwi z żyły w celu oznaczenia stężenia glukozy. Następnie należy wypić 75 g glukozy rozpuszczonej w 300 ml wody. Ponieważ taki roztwór jest bardzo słodki i nie każdy jest w stanie wypić go bez odruchów wymiotnych, dopuszczalne jest wciśnięcie do niego połówki cytryny, aby choć trochę poprawić jego smak.

Po upływie 120 minut ponownie pobiera się krew celem oznaczenia glikemii.

Wynik testu jest prawidłowy, jeśli poziom cukru po upływie 120 minut wynosi mniej niż 140 mg/dl. Jeśli wynik po dwóch godzinach mieści się w przedziale 140-199 mg/dl, rozpoznaje się nietolerancję węglowodanów, czyli stan zagrożenia cukrzycą. Cukrzycę natomiast rozpoznaje się, kiedy w 120. minucie poziom glukozy jest równy lub wyższy niż 200 mg/dl.

Czy wysoki poziom cukru we krwi zawsze oznacza, że pacjent choruje na cukrzycę?

Nie. Poziom glukozy może bowiem wzrosnąć także w sytuacji stresowej lub w przypadku ciężkiej choroby. Ma to związek z udziałem różnych hormonów – kortyzolu, katecholamin (adrenaliny, noradrenaliny), glukagonu i hormonu wzrostu. Hormony te znacznie nasilają glukoneogenezę i glikogenolizę. Na skutek działania tych hormonów, będących antagonistami insuliny, rozwija się też przejściowa insulinooporność: organizm przestaje reagować na działanie insuliny i rośnie poziom glukozy. Do takiej sytuacji może dojść w przebiegu ostrych zespołów wieńcowych (zawał serca) bądź po interwencji kardiochirurgicznej. Taki rodzaj hiperglikemii może też pojawić się w przebiegu udaru mózgu czy posocznicy.

Hiperglikemia związana jest z chorobą organizmu. Może to być choroba przewlekła, na całe życie – cukrzyca. Wysoki poziom cukru może też wynikać z ostrej choroby stanowiącej bezpośrednie zagrożenie życia w danym momencie – ostrego incydentu wieńcowego, udaru mózgu czy sepsy. Dlatego nawet przypadkowe stwierdzenie podwyższonej wartości glikemii zawsze wymaga szybkiej konsultacji z lekarzem.

Zbyt niski poziom cukru we krwi

Dolna norma poziomu cukru we krwi wynosi 60 mg/dl. Mogą jednak zdarzyć się sytuacje, w których poziom cukru spadnie poniżej tej granicy. Mówi się wtedy o hipoglikemii. Na czym polega hipoglikemia?

Hipoglikemia to inaczej niedocukrzenie, czyli po prostu obniżony – poniżej dopuszczalnej normy – poziom glukozy w krwi. O hipoglikemii mówi się, kiedy poziom glukozy w osoczu spada poniżej 60 mg/dl, choć tak naprawdę objawy związane z hipoglikemia mogą zacząć się pojawiać przy jeszcze niższych poziomach glukozy – zwykle wtedy, kiedy poziom glukozy spadnie do około 40-50 mg/dl.

Można wyróżnić trzy postacie hipoglikemii:

  • hipoglikemię łagodną, o której mówi się, kiedy chory sam potrafi ją opanować, wypijając słodzony płyn i przyjmując pokarm,
  • hipoglikemię umiarkowaną, w przebiegu której pacjent wymaga pomocy drugiej osoby, która poda mu do wypicia słodzony płyn, pokarm, cukier prosty lub wstrzyknie glukagon,
  • ciężką hipoglikemię, przebiegającą z utratą przytomności – to najgroźniejsza postać, która zawsze wymaga hospitalizacji.

Przyczyny hipoglikemii

Jedną z przyczyn hipoglikemii może być po prostu głodzenie czy niedożywienie – w sytuacji, kiedy nie będziemy nic jeść przez długie godziny, u każdego z nas mogą pojawić się takie objawy, jak bardzo silne uczucie głodu, zawroty głowy czy przyspieszenie czynności serca, które są przecież objawami hipoglikemii.

Do hipoglikemii może również dojść na skutek spożycia zbyt dużej ilości alkoholu lub po bardzo znacznym wysiłku fizycznym, który przewyższa wydolność i możliwości naszego organizmu.

Zdarza się, że do hipoglikemii dochodzi u osób chorujących na cukrzycę, u których występuje konieczność stosowania insuliny – hipoglikemia może rozwinąć się na skutek podania zbyt dużej dawki insuliny. Również zastosowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych w niewłaściwych dawkach może doprowadzić do rozwoju hipoglikemii.

Do znacznego obniżenia się poziomu glukozy w osoczu może doprowadzić ponadto obecność guza insulinoma lub innych nowotworów.

Zdarza się, że hipoglikemia rozwija się również w przebiegu niewydolności kory nadnerczy, niewydolności wątroby, glikogenoz czy też różnego rodzaju chorób nerek.

Jakie objawy może dawać hipoglikemia?

Objawem bardzo typowym dla hipoglikemii jest silne uczucie głodu, któremu zazwyczaj towarzyszą również osłabienie, zawroty głowy, czasami nudności i wymioty.

W przebiegu hipoglikemii pojawiają się ponadto przyspieszenie czynności serca (czyli tachykardia) oraz zlewne poty.

Pacjent bardzo często odczuwa też niepokój, pojawia się u niego drżenie oraz wzrost napięcia mięśniowego, może również dojść do rozszerzenia źrenic.

Dodatkowo, w przypadku ciężkiej postaci hipoglikemii, mogą pojawić się zaburzenia koordynacji ruchowej, drgawki, podwójne widzenie, zaburzenia oddychania i krążenia, jak również objawy ogniskowe, senność, a nawet śpiączka.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TPO – norma, wysokie, niskie. Kiedy należy wykonać oznaczenie aTPO? Cena i skierowanie na badanie

    Badanie poziomu anty-TPO, czyli autoprzeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej, najczęściej zleca się pacjentkom, u których podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną tarczycy, jaką jest np. Hashimoto. W celu sprawdzenia tego parametru należy w laboratoryjnym punkcie pobrań oddać krew o dowolnej porze dnia, bez konieczności bycia na czczo. Najczęściej anty-TPO oznacza się wraz z określeniem poziomu innych parametrów hormonalnych należących do tzw. panelu tarczycowego, czyli TSH, FT3 i FT4, anty-TG i TG. Ile kosztuje badanie anty-TPO i jakie są jego normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny (MRI) nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny nadgarstka to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe, które wykonuje się najczęsciej wówczas, kiedy dojdzie do urazu tego obszaru. Dotyczy to zarówno kości, jak i ścięgien nadgarstka. MRI może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem kontrastu lub bez środka cieniującego. Do wykonania rezonansu magnetycznego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, a samo prześwietlenie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak wygląda MR nadgarstka, ile kosztuje i czy do badania przystępuje się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT4 – normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki badania?

    Badanie poziomu FT4 (tyroksyny) jest oznaczeniem hormonalnym, które pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo. Aby właściwie zinterpretować wyniki FT4, należy dokonać porównania jego wartości z FT3 – trójjodotyroniną i TSH – hormon tyreotropowy. Tyroksyna jest jednym z tzw. hormonów aktywności życiowej, ponieważ dociera do każdej komórki ciała, przez co wpływa na szereg procesów fizjologicznych determinujących stan zdrowia. Czy do badania FT4 trzeba być na czczo i które niepokojące objawy wynikające z zaburzeń pracy tarczycy powinny zostać poddane ocenie, poprzez badanie poziomu tyroksyny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT3 – badanie, za wysokie, poniżej normy. Jakie są wskazania do oznaczenia i jak interpretrować wyniki?

    Badanie poziomu FT3 jest jednym z podstawowych oznaczeń hormonalnych krwi, które należy wykonać przy podejrzeniu choroby tarczycy. Nie ma znaczenia, czy objawy wskazują na nadczynność gruczołu czy też na jego niedoczynność, ponieważ w obu przypadkach wskazane jest wykonanie analizy tego stężenia. Badanie najczęściej towarzyszy ocenie innych hormonów oraz obliczeniu stosunku FT3 do FT4 (tzw. konwersji trójjodotryoniny do tyroksyny) i porównaniu tychże do poziomu TSH. Jak należy się przygotować do badania, czy do pobrania krwi trzeba być na czczo oraz na co wskazuje podwyższony i obniżony poziom FT3? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij