Prawidłowy poziom cukru we krwi – badanie, normy
Anna Posmykiewicz

Prawidłowy poziom cukru we krwi – badanie, normy

Jaki jest prawidłowy poziom cukru? Jak zmienia się poziom cukru po jedzeniu? Prawidłowy poziom cukru (czyli glikemia) w krwi na czczo powinien mieścić się w granicach 60-100 mg/dl. Po jedzeniu poziom cukru może natomiast przekraczać 100 mg/dl i będzie to zjawisko zupełnie prawidłowe. Zbyt wysoki poziom cukru, zarówno na czczo, jak i po jedzeniu, może świadczyć o tym, że u pacjenta rozwija się cukrzyca. Ale czy zawsze wysoki poziom cukru we krwi musi świadczyć o cukrzycy?

Jeśli poziom cukru we krwi oznaczany na czczo będzie wynosić od 100 do 125 mg/dl, konieczne będzie wykonanie dodatkowych badań weryfikujących uzyskany wynik. W tej sytuacji lekarz na pewno zaleci dodatkowo wykonanie testu OGTT (doustnego testu obciążenia glukozą). Jest to badanie bardzo proste do wykonania, a jednak dzięki niemu można dowiedzieć się więcej na temat poziomu glikemii w krwi.

Jak wygląda badanie doustnego obciążenia glukozą (OGTT)? 

Na badanie należy udać się na czczo, czyli minimum 8 godzin po ostatnim posiłku – w innym przypadku wynik badania może być zafałszowany i niewiarygodny.

Test rozpoczyna się pobraniem krwi z żyły w celu oznaczenia stężenia glukozy. Następnie należy wypić 75 g glukozy rozpuszczonej w 300 ml wody. Ponieważ taki roztwór jest bardzo słodki i nie każdy jest w stanie wypić go bez odruchów wymiotnych, dopuszczalne jest wciśnięcie do niego połówki cytryny, aby choć trochę poprawić jego smak.

Po upływie 120 minut ponownie pobiera się krew celem oznaczenia glikemii.

Wynik testu jest prawidłowy, jeśli poziom cukru po upływie 120 minut wynosi mniej niż 140 mg/dl. Jeśli wynik po dwóch godzinach mieści się w przedziale 140-199 mg/dl, rozpoznaje się nietolerancję węglowodanów, czyli stan zagrożenia cukrzycą. Cukrzycę natomiast rozpoznaje się, kiedy w 120. minucie poziom glukozy jest równy lub wyższy niż 200 mg/dl.

Czy wysoki poziom cukru we krwi zawsze oznacza, że pacjent choruje na cukrzycę?

Nie. Poziom glukozy może bowiem wzrosnąć także w sytuacji stresowej lub w przypadku ciężkiej choroby. Ma to związek z udziałem różnych hormonów – kortyzolu, katecholamin (adrenaliny, noradrenaliny), glukagonu i hormonu wzrostu. Hormony te znacznie nasilają glukoneogenezę i glikogenolizę. Na skutek działania tych hormonów, będących antagonistami insuliny, rozwija się też przejściowa insulinooporność: organizm przestaje reagować na działanie insuliny i rośnie poziom glukozy. Do takiej sytuacji może dojść w przebiegu ostrych zespołów wieńcowych (zawał serca) bądź po interwencji kardiochirurgicznej. Taki rodzaj hiperglikemii może też pojawić się w przebiegu udaru mózgu czy posocznicy.

Hiperglikemia związana jest z chorobą organizmu. Może to być choroba przewlekła, na całe życie – cukrzyca. Wysoki poziom cukru może też wynikać z ostrej choroby stanowiącej bezpośrednie zagrożenie życia w danym momencie – ostrego incydentu wieńcowego, udaru mózgu czy sepsy. Dlatego nawet przypadkowe stwierdzenie podwyższonej wartości glikemii zawsze wymaga szybkiej konsultacji z lekarzem.

Zbyt niski poziom cukru we krwi

Dolna norma poziomu cukru we krwi wynosi 60 mg/dl. Mogą jednak zdarzyć się sytuacje, w których poziom cukru spadnie poniżej tej granicy. Mówi się wtedy o hipoglikemii. Na czym polega hipoglikemia?

Hipoglikemia to inaczej niedocukrzenie, czyli po prostu obniżony – poniżej dopuszczalnej normy – poziom glukozy w krwi. O hipoglikemii mówi się, kiedy poziom glukozy w osoczu spada poniżej 60 mg/dl, choć tak naprawdę objawy związane z hipoglikemia mogą zacząć się pojawiać przy jeszcze niższych poziomach glukozy – zwykle wtedy, kiedy poziom glukozy spadnie do około 40-50 mg/dl.

Można wyróżnić trzy postacie hipoglikemii:

  • hipoglikemię łagodną, o której mówi się, kiedy chory sam potrafi ją opanować, wypijając słodzony płyn i przyjmując pokarm,
  • hipoglikemię umiarkowaną, w przebiegu której pacjent wymaga pomocy drugiej osoby, która poda mu do wypicia słodzony płyn, pokarm, cukier prosty lub wstrzyknie glukagon,
  • ciężką hipoglikemię, przebiegającą z utratą przytomności – to najgroźniejsza postać, która zawsze wymaga hospitalizacji.

Przyczyny hipoglikemii

Jedną z przyczyn hipoglikemii może być po prostu głodzenie czy niedożywienie – w sytuacji, kiedy nie będziemy nic jeść przez długie godziny, u każdego z nas mogą pojawić się takie objawy, jak bardzo silne uczucie głodu, zawroty głowy czy przyspieszenie czynności serca, które są przecież objawami hipoglikemii.

Do hipoglikemii może również dojść na skutek spożycia zbyt dużej ilości alkoholu lub po bardzo znacznym wysiłku fizycznym, który przewyższa wydolność i możliwości naszego organizmu.

Zdarza się, że do hipoglikemii dochodzi u osób chorujących na cukrzycę, u których występuje konieczność stosowania insuliny – hipoglikemia może rozwinąć się na skutek podania zbyt dużej dawki insuliny. Również zastosowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych w niewłaściwych dawkach może doprowadzić do rozwoju hipoglikemii.

Do znacznego obniżenia się poziomu glukozy w osoczu może doprowadzić ponadto obecność guza insulinoma lub innych nowotworów.

Zdarza się, że hipoglikemia rozwija się również w przebiegu niewydolności kory nadnerczy, niewydolności wątroby, glikogenoz czy też różnego rodzaju chorób nerek.

Jakie objawy może dawać hipoglikemia?

Objawem bardzo typowym dla hipoglikemii jest silne uczucie głodu, któremu zazwyczaj towarzyszą również osłabienie, zawroty głowy, czasami nudności i wymioty.

W przebiegu hipoglikemii pojawiają się ponadto przyspieszenie czynności serca (czyli tachykardia) oraz zlewne poty.

Pacjent bardzo często odczuwa też niepokój, pojawia się u niego drżenie oraz wzrost napięcia mięśniowego, może również dojść do rozszerzenia źrenic.

Dodatkowo, w przypadku ciężkiej postaci hipoglikemii, mogą pojawić się zaburzenia koordynacji ruchowej, drgawki, podwójne widzenie, zaburzenia oddychania i krążenia, jak również objawy ogniskowe, senność, a nawet śpiączka.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

    Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij