Grafika przedstawiająca miażdżycę
Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Koronarografia – jak przebiega? Jak się przygotować do angiografii wieńcowej?

W przypadkach miażdżycy mamy do wyboru wiele opcji diagnostycznych, które pozwalają stwierdzić lub wykluczyć istnienie choroby wieńcowej. Jedną z najlepszych technik służących do diagnozy tego schorzenia jest zabieg koronarografii (angiografii wieńcowej). Dowiedz się, na czym polega i jakie są przeciwwskazania do jego odbycia.    

Miażdżyca może spowodować zwężenie ograniczające przepływ, które może prowadzić do niedokrwienia lub zawału danego narządu. Jeśli miażdżyca dotyczy naczyń wieńcowych, prowadzi do choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego. Diagnostyka choroby naczyń wieńcowych obejmuje kilka etapów (EKG spoczynkowe, test wysiłkowy EKG, scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego, angiotomografia naczyń wieńcowych, echokardiografia obciążeniowa), z czego ostatnim z nich często bywa koronarografia. Może ona ukazać prawidłowy obraz naczyń wieńcowych lub zmiany nieistotne do 50% (do leczenia zachowawczego) lub zmiany istotne (powyżej 70%) do leczenia interwencyjnego. Pozwala zatem podejmować dalsze decyzje dotyczące leczenia pacjenta.

Koronarografia – na czym polega?

Koronarografia jest inwazyjnym badaniem naczyń wieńcowych przeprowadzanym celem diagnostyki i ewentualnego leczenia choroby wieńcowej (angioplastyka naczyń wieńcowych). Koronarografia (angiografia wieńcowa) polega na wprowadzeniu przez tętnicę udową lub częściej promieniową cewnika diagnostycznego do ujścia naczyń wieńcowych i podaniu środka kontrastowego, a za pomocą aparatury rentgenowskiej uwidocznienia ich na monitorze. Tętnica wieńcowe zaopatrują w krew ściany mięśnia sercowego. Odchodzą od aorty wstępującej (w tak zwanych zatokach Valsalvy), wyróżniamy dwie główne tętnice  prawą (RCA) i lewą. Lewa tętnica wieńcowa odchodzi w postaci krótkiego pnia, który dzieli się na gałąź międzykomorową przednią (LAD) oraz gałąź okalającą (Cx). Od głównych gałęzi i tętnicy wieńcowej prawej odchodzą drobniejsze gałęzie tętnicze.

Zdarza się, że podczas koronarografii wykonuje się ultrasonografię wewnątrznaczyniową (tzw. IVUS), głowica znajduje się na końcu cewnika dostarcza ona dużo informacji na temat anatomii naczyń wieńcowych, wtedy, kiedy obraz zmian jest niejednoznaczny, zaawansowanie zmian nie jest adekwatne do objawów zgłaszanych przez pacjenta. Można także za pomocą IVUS sprawdzić, czy stent implantowany podczas angioplastyki jest dobrze umieszczony.

Jeśli stwierdzono zwężenie, co do którego nie ma pewności, czy jest istotne, czy nie (a to decyduje o dalszym postępowaniu), podczas koronarografii wykonuje się badanie oceny cząstkowej rezerwy przepływu (tzw. FFR). Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym.

Wskazania do koronarografii

Angiografia tętnic wieńcowych jest standardowym badaniem w rozpoznaniu choroby wieńcowej, jednak nie zawsze jest niezbędna do potwierdzenia rozpoznania. Jest ona wskazana głównie w celu oceny lokalizacji i stopnia nasilenia zmian w tętnicach wieńcowych, kiedy rozważana jest rewaskularyzacja mięśnia sercowego za pomocą przezskórnej interwencji wieńcowej (angioplastyka) lub operacyjnego pomostowania aortalno-wieńcowego (by-passy). Jest podstawowym badaniem przy ostrych zespołach wieńcowych, prowadzi bowiem do leczenia przyczynowego, czyli implantacji stentu w miejscu zwężenia/zamknięcia naczynia.

Koronarografia może być wskazana także wtedy, gdy wiedza na temat anatomii naczyń wieńcowych może być niezbędna do udzielenia porad dotyczących pracy i stylu życia pacjenta, np. zaprzestania pracy lub aktywności sportowej.

Koronarografię wykonuje się przed zabiegiem wymiany zastawki np.aortalnej, bowiem planowany wówczas zabieg może być poszerzony o pomostowanie aortalno-wieńcowe. Zanim zakwalifikuje się pacjenta do badania inwazyjnego, trzeba mieć do tego podstawy wynikające z przeprowadzonych wcześniej badań nieinwazyjnych. Jeśli test wysiłkowy jest dodatni albo uwidocznimy zmiany w angiotomografii naczyń wieńcowych, które wydają się istotne (tj. powyżej 70% światła naczynia) stanowi to wskazanie do koronarografii, zwłaszcza jeśli pacjent ma typowe objawy choroby wieńcowej.

Często sięga się po koronarografię u pacjentów z niewydolnością serca i obniżoną frakcją wyrzutową (mierzona w badaniu echokardiograficznym jako EF w procentach) – w tzw. kardiomiopatiach, w celu diagnostycznym. Jeśli bowiem okaże się, że przyczyną niewydolności serca jest choroba wieńcowa (nawet bezobjawowa) to rewaskularyzacja naczyń wieńcowych może znacznie poprawić wydolność serca.

Polecane dla Ciebie

Jak się przygotować do koronarografii?

Przed koronarografią pacjent ma wykonywany szereg badań nieinwazyjnych, które kwalifikują go do angiografii wieńcowej. Jeśli zabieg jest planowany dobrze, aby pacjent zaszczepił się przeciwko WZW typu B w schemacie 0-1-6 miesięcy. Przed samym badaniem pacjent powinien być minimum 6 godzin na czczo, może jednak przyjąć zażywane leki, z wyjątkiem metforminy (w połączeniu z podanym kontrastem może spowodować uszkodzenie nerek) oraz leków przeciwzakrzepowych.

Należy pamiętać, aby na kilka dni przed planowaną koronarografią wypijać co najmniej 1,5 litra płynów/dobę lub w szpitalu otrzymać kroplówkę. Jest to ważne dla nerek z uwagi na podawany kontrast. Nie powinno się palić papierosów kilka godzin przed zabiegiem. Należy ogolić pachwiny i wziąć prysznic, zdjąć biżuterię i wyjąć protezy zębowe.

O czym warto pamiętać po koronarografii?

Po wykonanej koronarografii pacjent jest monitorowany na Sali Intensywnego Nadzoru przez kilka godzin, miejsce nakłucia tętnicy jest zaopatrzone opatrunkiem uciskowym. Przez kilka godzin po badaniu należy trzymać rękę lub nogę wyprostowaną. Pacjent powinien wypić dużo wody w celu ochrony nerek lub otrzymać kroplówkę. Pacjent może wyjść ze szpitala do domu jeszcze tego samego dnia; jeśli koronarografia była połączona z zabiegiem angioplastyki, pacjent zostaje wypisany na drugi dzień. Kilka dni po badaniu należy unikać obciążania miejsca nakłucia naczynia i wysiłku fizycznego.

Koronarografia – przeciwwskazania

Nie ma wielu przeciwwskazań do koronarografii. W przypadku ostrego zespołu wieńcowego jest to na ogół zabieg konieczny, prowadzący do leczenia za pomocą angioplastyki, która ratuje życie pacjenta.

W przypadku koronarografii w trybie planowym to głównym przeciwwskazaniem jest:

  • niewydolność nerek (konieczne jest bowiem podanie kontrastu)
  • uczulenie na kontrast
  • zaburzenia krzepnięcia (nakłuwane jest duże naczynie)
  • uogólnione infekcje z gorączką (w tym zapalenie wsierdzia)
  • niekontrolowane zaburzenia rytmu i niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
  • zdekompensowana niewydolność serca (np. obrzęk płuc)
  • ciężka niedokrwistość, świeże krwawienie

Angiografia wieńcowa – powikłania

Powikłania po angiografii wieńcowej nie są częste (3-5/1000). Mogą one być miejscowe:

  • ból, siniak, krwiak lub nawet tętniak rzekomy w miejscu wkłucia
  • stan zapalny
  • ostre niedokrwienie nakłutej kończyny

lub ogólne:

Należy pamiętać, że angiografia wieńcowa jest przeprowadzana tylko w szpitalnych Pracowniach Hemodynamiki przez wykwalifikowany personel. Badanie jest refundowane przez NFZ, nie można go wykonać prywatnie.

  1. L. Anderson, N. Oldridge, DR Thompson, et al. Exercise-based cardiac rehabilitation for coronary heart disease: Cochrane systematic review and meta-analysis,. J Am Coll Cardiol.", nr 67 2016.
  2. SM Bradley, CM Bohn, DJ Malenka, et al., Temporal Trends in Percutaneous Coronary Intervention Appropriateness: Insights From the Clinical Outcomes Assessment Program. Circulation", nr 132(1) 2015.  
  3. EL Hannan, Z. Samadashvili,, K. Cozzens, et al., Changes in percutaneous coronary interventions deemed, J Am Coll Cardiol" nr 69(10) 2017.  
  4. EL Hannan, Z. Samadashvili,  G. Walford, et al., Predictors and outcomes of ad hoc versus non-ad hoc percutaneous coronary interventions, JACC Cardiovasc Interv." nr 2(4) 2009.
  5. S. Windecker, S. Stortecky, GG Stefanini, et al. Revascularisation versus medical treatment in patients with stable coronary artery disease: network meta-analysis, 2014.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Badanie insuliny po obciążeniu. Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

    Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij