Jak przygotować się do koronarografii? - portal DOZ.pl
Grafika przedstawiająca miażdżycę
Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Koronarografia – jak przebiega? Jak się przygotować do angiografii wieńcowej?

W przypadkach miażdżycy mamy do wyboru wiele opcji diagnostycznych, które pozwalają stwierdzić lub wykluczyć istnienie choroby wieńcowej. Jedną z najlepszych technik służących do diagnozy tego schorzenia jest zabieg koronarografii (angiografii wieńcowej). Dowiedz się, na czym polega i jakie są przeciwwskazania do jego odbycia.    

Miażdżyca może spowodować zwężenie ograniczające przepływ, które może prowadzić do niedokrwienia lub zawału danego narządu. Jeśli miażdżyca dotyczy naczyń wieńcowych, prowadzi do choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego. Diagnostyka choroby naczyń wieńcowych obejmuje kilka etapów (EKG spoczynkowe, test wysiłkowy EKG, scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego, angiotomografia naczyń wieńcowych, echokardiografia obciążeniowa), z czego ostatnim z nich często bywa koronarografia. Może ona ukazać prawidłowy obraz naczyń wieńcowych lub zmiany nieistotne do 50% (do leczenia zachowawczego) lub zmiany istotne (powyżej 70%) do leczenia interwencyjnego. Pozwala zatem podejmować dalsze decyzje dotyczące leczenia pacjenta.

Koronarografia – na czym polega?

Koronarografia jest inwazyjnym badaniem naczyń wieńcowych przeprowadzanym celem diagnostyki i ewentualnego leczenia choroby wieńcowej (angioplastyka naczyń wieńcowych). Koronarografia (angiografia wieńcowa) polega na wprowadzeniu przez tętnicę udową lub częściej promieniową cewnika diagnostycznego do ujścia naczyń wieńcowych i podaniu środka kontrastowego, a za pomocą aparatury rentgenowskiej uwidocznienia ich na monitorze. Tętnica wieńcowe zaopatrują w krew ściany mięśnia sercowego. Odchodzą od aorty wstępującej (w tak zwanych zatokach Valsalvy), wyróżniamy dwie główne tętnice  prawą (RCA) i lewą. Lewa tętnica wieńcowa odchodzi w postaci krótkiego pnia, który dzieli się na gałąź międzykomorową przednią (LAD) oraz gałąź okalającą (Cx). Od głównych gałęzi i tętnicy wieńcowej prawej odchodzą drobniejsze gałęzie tętnicze.

Zdarza się, że podczas koronarografii wykonuje się ultrasonografię wewnątrznaczyniową (tzw. IVUS), głowica znajduje się na końcu cewnika dostarcza ona dużo informacji na temat anatomii naczyń wieńcowych, wtedy, kiedy obraz zmian jest niejednoznaczny, zaawansowanie zmian nie jest adekwatne do objawów zgłaszanych przez pacjenta. Można także za pomocą IVUS sprawdzić, czy stent implantowany podczas angioplastyki jest dobrze umieszczony.

Jeśli stwierdzono zwężenie, co do którego nie ma pewności, czy jest istotne, czy nie (a to decyduje o dalszym postępowaniu), podczas koronarografii wykonuje się badanie oceny cząstkowej rezerwy przepływu (tzw. FFR). Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym.

Wskazania do koronarografii

Angiografia tętnic wieńcowych jest standardowym badaniem w rozpoznaniu choroby wieńcowej, jednak nie zawsze jest niezbędna do potwierdzenia rozpoznania. Jest ona wskazana głównie w celu oceny lokalizacji i stopnia nasilenia zmian w tętnicach wieńcowych, kiedy rozważana jest rewaskularyzacja mięśnia sercowego za pomocą przezskórnej interwencji wieńcowej (angioplastyka) lub operacyjnego pomostowania aortalno-wieńcowego (by-passy). Jest podstawowym badaniem przy ostrych zespołach wieńcowych, prowadzi bowiem do leczenia przyczynowego, czyli implantacji stentu w miejscu zwężenia/zamknięcia naczynia.

Koronarografia może być wskazana także wtedy, gdy wiedza na temat anatomii naczyń wieńcowych może być niezbędna do udzielenia porad dotyczących pracy i stylu życia pacjenta, np. zaprzestania pracy lub aktywności sportowej.

Koronarografię wykonuje się przed zabiegiem wymiany zastawki np.aortalnej, bowiem planowany wówczas zabieg może być poszerzony o pomostowanie aortalno-wieńcowe. Zanim zakwalifikuje się pacjenta do badania inwazyjnego, trzeba mieć do tego podstawy wynikające z przeprowadzonych wcześniej badań nieinwazyjnych. Jeśli test wysiłkowy jest dodatni albo uwidocznimy zmiany w angiotomografii naczyń wieńcowych, które wydają się istotne (tj. powyżej 70% światła naczynia) stanowi to wskazanie do koronarografii, zwłaszcza jeśli pacjent ma typowe objawy choroby wieńcowej.

Często sięga się po koronarografię u pacjentów z niewydolnością serca i obniżoną frakcją wyrzutową (mierzona w badaniu echokardiograficznym jako EF w procentach) – w tzw. kardiomiopatiach, w celu diagnostycznym. Jeśli bowiem okaże się, że przyczyną niewydolności serca jest choroba wieńcowa (nawet bezobjawowa) to rewaskularyzacja naczyń wieńcowych może znacznie poprawić wydolność serca.

Polecane dla Ciebie

Jak się przygotować do koronarografii?

Przed koronarografią pacjent ma wykonywany szereg badań nieinwazyjnych, które kwalifikują go do angiografii wieńcowej. Jeśli zabieg jest planowany dobrze, aby pacjent zaszczepił się przeciwko WZW typu B w schemacie 0-1-6 miesięcy. Przed samym badaniem pacjent powinien być minimum 6 godzin na czczo, może jednak przyjąć zażywane leki, z wyjątkiem metforminy (w połączeniu z podanym kontrastem może spowodować uszkodzenie nerek) oraz leków przeciwzakrzepowych.

Należy pamiętać, aby na kilka dni przed planowaną koronarografią wypijać co najmniej 1,5 litra płynów/dobę lub w szpitalu otrzymać kroplówkę. Jest to ważne dla nerek z uwagi na podawany kontrast. Nie powinno się palić papierosów kilka godzin przed zabiegiem. Należy ogolić pachwiny i wziąć prysznic, zdjąć biżuterię i wyjąć protezy zębowe.

O czym warto pamiętać po koronarografii?

Po wykonanej koronarografii pacjent jest monitorowany na Sali Intensywnego Nadzoru przez kilka godzin, miejsce nakłucia tętnicy jest zaopatrzone opatrunkiem uciskowym. Przez kilka godzin po badaniu należy trzymać rękę lub nogę wyprostowaną. Pacjent powinien wypić dużo wody w celu ochrony nerek lub otrzymać kroplówkę. Pacjent może wyjść ze szpitala do domu jeszcze tego samego dnia; jeśli koronarografia była połączona z zabiegiem angioplastyki, pacjent zostaje wypisany na drugi dzień. Kilka dni po badaniu należy unikać obciążania miejsca nakłucia naczynia i wysiłku fizycznego.

Koronarografia – przeciwwskazania

Nie ma wielu przeciwwskazań do koronarografii. W przypadku ostrego zespołu wieńcowego jest to na ogół zabieg konieczny, prowadzący do leczenia za pomocą angioplastyki, która ratuje życie pacjenta.

W przypadku koronarografii w trybie planowym to głównym przeciwwskazaniem jest:

  • niewydolność nerek (konieczne jest bowiem podanie kontrastu)
  • uczulenie na kontrast
  • zaburzenia krzepnięcia (nakłuwane jest duże naczynie)
  • uogólnione infekcje z gorączką (w tym zapalenie wsierdzia)
  • niekontrolowane zaburzenia rytmu i niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
  • zdekompensowana niewydolność serca (np. obrzęk płuc)
  • ciężka niedokrwistość, świeże krwawienie

Angiografia wieńcowa – powikłania

Powikłania po angiografii wieńcowej nie są częste (3-5/1000). Mogą one być miejscowe:

  • ból, siniak, krwiak lub nawet tętniak rzekomy w miejscu wkłucia
  • stan zapalny
  • ostre niedokrwienie nakłutej kończyny

lub ogólne:

Należy pamiętać, że angiografia wieńcowa jest przeprowadzana tylko w szpitalnych Pracowniach Hemodynamiki przez wykwalifikowany personel. Badanie jest refundowane przez NFZ, nie można go wykonać prywatnie.

  1. L. Anderson, N. Oldridge, DR Thompson, et al. Exercise-based cardiac rehabilitation for coronary heart disease: Cochrane systematic review and meta-analysis,. J Am Coll Cardiol.", nr 67 2016.
  2. SM Bradley, CM Bohn, DJ Malenka, et al., Temporal Trends in Percutaneous Coronary Intervention Appropriateness: Insights From the Clinical Outcomes Assessment Program. Circulation", nr 132(1) 2015.  
  3. EL Hannan, Z. Samadashvili,, K. Cozzens, et al., Changes in percutaneous coronary interventions deemed, J Am Coll Cardiol" nr 69(10) 2017.  
  4. EL Hannan, Z. Samadashvili,  G. Walford, et al., Predictors and outcomes of ad hoc versus non-ad hoc percutaneous coronary interventions, JACC Cardiovasc Interv." nr 2(4) 2009.
  5. S. Windecker, S. Stortecky, GG Stefanini, et al. Revascularisation versus medical treatment in patients with stable coronary artery disease: network meta-analysis, 2014.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kortyzol - norma, badanie, objawy podwyższonego i obniżonego kortyzolu

    Kortyzol (hydrokortyzon) jest naturalnym hormonem steroidowym produkowanym w organizmie przez korę nadnerczy. Nazywany jest hormonem stresu. Wywiera bardzo duży wpływ na metabolizm, w tym na stężenie glukozy we krwi, w reakcji na stres podnosząc jej poziom. Stężenie kortyzolu jest zależne od pory dnia – w godzinach porannych jest najwyższe, a w godzinach wieczornych najniższe. Tę zależność należy wziąć pod uwagę podczas interpretacji wyników badania. Czy można zbadać poziom stresu, wykonując oznaczenie poziomu kortyzolu? Odpowiedź w artykule.

  • CBCT (tomografia stożkowa) – przebieg badania, wskazania, wady i zalety

    CBCT (tomografia wiązki stożkowej) jest badaniem płatnym i wykonywanym na podstawie skierowania lekarskiego. Wykorzystywane jest najczęściej podczas leczenia stomatologicznego lub laryngologicznego. Pozwala na zobrazowanie zmian, które są niewidoczne na klasycznym prześwietleniu struktur zębowych. Ile kosztuje badanie tomografii stożkowej, jak wygląda CBCT i jakie są wskazania do prześwietlenia z wykorzystaniem tej metody? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estradiol (E2) – normy. Kiedy badać, jak zwiększyć poziom hormonu? Interpretacja wyników

    Badanie poziomu estradiolu (E2) często wykonuje się u kobiet, które mają problemy z zajściem w ciążę lub z jej utrzymaniem, a także uskarżają się na nieregularny cykl miesiączkowy. U mężczyzn zaburzenia stężenia estradiolu we krwi objawiają się w postaci rozregulowanego popędu płciowego, ogólnych problemów związanych z płodnością lub w przypadku ginekomastii i nowotworu jądra. Na pobranie krwi należy zgłosić się na czczo, informując lekarza interpretującego wyniki badania krwi o tym, że jest się w ciąży oraz o zażywaniu wszelkich leków (np. antykoncepcji hormonalnej) i suplementów diety (np. biotyna). Jakie są pozostałe przyczyny i objawy obniżonego, a także za wysokiego poziomu estradiolu w organizmie, ile kosztuje badanie E2 wykonywane prywatnie i oznaczenie których współczynników hormonalnych należy wykonać wraz z analizą stężenia E2? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest, ile kosztuje i jak interpretować wyniki?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij