Grafika przedstawiająca miażdżycę
Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Koronarografia – jak przebiega? Jak się przygotować do angiografii wieńcowej?

W przypadkach miażdżycy mamy do wyboru wiele opcji diagnostycznych, które pozwalają stwierdzić lub wykluczyć istnienie choroby wieńcowej. Jedną z najlepszych technik służących do diagnozy tego schorzenia jest zabieg koronarografii (angiografii wieńcowej). Dowiedz się, na czym polega i jakie są przeciwwskazania do jego odbycia.    

Miażdżyca może spowodować zwężenie ograniczające przepływ, które może prowadzić do niedokrwienia lub zawału danego narządu. Jeśli miażdżyca dotyczy naczyń wieńcowych, prowadzi do choroby wieńcowej i zawału mięśnia sercowego. Diagnostyka choroby naczyń wieńcowych obejmuje kilka etapów (EKG spoczynkowe, test wysiłkowy EKG, scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego, angiotomografia naczyń wieńcowych, echokardiografia obciążeniowa), z czego ostatnim z nich często bywa koronarografia. Może ona ukazać prawidłowy obraz naczyń wieńcowych lub zmiany nieistotne do 50% (do leczenia zachowawczego) lub zmiany istotne (powyżej 70%) do leczenia interwencyjnego. Pozwala zatem podejmować dalsze decyzje dotyczące leczenia pacjenta.

Koronarografia – na czym polega?

Koronarografia jest inwazyjnym badaniem naczyń wieńcowych przeprowadzanym celem diagnostyki i ewentualnego leczenia choroby wieńcowej (angioplastyka naczyń wieńcowych). Koronarografia (angiografia wieńcowa) polega na wprowadzeniu przez tętnicę udową lub częściej promieniową cewnika diagnostycznego do ujścia naczyń wieńcowych i podaniu środka kontrastowego, a za pomocą aparatury rentgenowskiej uwidocznienia ich na monitorze. Tętnica wieńcowe zaopatrują w krew ściany mięśnia sercowego. Odchodzą od aorty wstępującej (w tak zwanych zatokach Valsalvy), wyróżniamy dwie główne tętnice  prawą (RCA) i lewą. Lewa tętnica wieńcowa odchodzi w postaci krótkiego pnia, który dzieli się na gałąź międzykomorową przednią (LAD) oraz gałąź okalającą (Cx). Od głównych gałęzi i tętnicy wieńcowej prawej odchodzą drobniejsze gałęzie tętnicze.

Zdarza się, że podczas koronarografii wykonuje się ultrasonografię wewnątrznaczyniową (tzw. IVUS), głowica znajduje się na końcu cewnika dostarcza ona dużo informacji na temat anatomii naczyń wieńcowych, wtedy, kiedy obraz zmian jest niejednoznaczny, zaawansowanie zmian nie jest adekwatne do objawów zgłaszanych przez pacjenta. Można także za pomocą IVUS sprawdzić, czy stent implantowany podczas angioplastyki jest dobrze umieszczony.

Jeśli stwierdzono zwężenie, co do którego nie ma pewności, czy jest istotne, czy nie (a to decyduje o dalszym postępowaniu), podczas koronarografii wykonuje się badanie oceny cząstkowej rezerwy przepływu (tzw. FFR). Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym.

Wskazania do koronarografii

Angiografia tętnic wieńcowych jest standardowym badaniem w rozpoznaniu choroby wieńcowej, jednak nie zawsze jest niezbędna do potwierdzenia rozpoznania. Jest ona wskazana głównie w celu oceny lokalizacji i stopnia nasilenia zmian w tętnicach wieńcowych, kiedy rozważana jest rewaskularyzacja mięśnia sercowego za pomocą przezskórnej interwencji wieńcowej (angioplastyka) lub operacyjnego pomostowania aortalno-wieńcowego (by-passy). Jest podstawowym badaniem przy ostrych zespołach wieńcowych, prowadzi bowiem do leczenia przyczynowego, czyli implantacji stentu w miejscu zwężenia/zamknięcia naczynia.

Koronarografia może być wskazana także wtedy, gdy wiedza na temat anatomii naczyń wieńcowych może być niezbędna do udzielenia porad dotyczących pracy i stylu życia pacjenta, np. zaprzestania pracy lub aktywności sportowej.

Koronarografię wykonuje się przed zabiegiem wymiany zastawki np.aortalnej, bowiem planowany wówczas zabieg może być poszerzony o pomostowanie aortalno-wieńcowe. Zanim zakwalifikuje się pacjenta do badania inwazyjnego, trzeba mieć do tego podstawy wynikające z przeprowadzonych wcześniej badań nieinwazyjnych. Jeśli test wysiłkowy jest dodatni albo uwidocznimy zmiany w angiotomografii naczyń wieńcowych, które wydają się istotne (tj. powyżej 70% światła naczynia) stanowi to wskazanie do koronarografii, zwłaszcza jeśli pacjent ma typowe objawy choroby wieńcowej.

Często sięga się po koronarografię u pacjentów z niewydolnością serca i obniżoną frakcją wyrzutową (mierzona w badaniu echokardiograficznym jako EF w procentach) – w tzw. kardiomiopatiach, w celu diagnostycznym. Jeśli bowiem okaże się, że przyczyną niewydolności serca jest choroba wieńcowa (nawet bezobjawowa) to rewaskularyzacja naczyń wieńcowych może znacznie poprawić wydolność serca.

Powiązane produkty

Jak się przygotować do koronarografii?

Przed koronarografią pacjent ma wykonywany szereg badań nieinwazyjnych, które kwalifikują go do angiografii wieńcowej. Jeśli zabieg jest planowany dobrze, aby pacjent zaszczepił się przeciwko WZW typu B w schemacie 0-1-6 miesięcy. Przed samym badaniem pacjent powinien być minimum 6 godzin na czczo, może jednak przyjąć zażywane leki, z wyjątkiem metforminy (w połączeniu z podanym kontrastem może spowodować uszkodzenie nerek) oraz leków przeciwzakrzepowych.

Należy pamiętać, aby na kilka dni przed planowaną koronarografią wypijać co najmniej 1,5 litra płynów/dobę lub w szpitalu otrzymać kroplówkę. Jest to ważne dla nerek z uwagi na podawany kontrast. Nie powinno się palić papierosów kilka godzin przed zabiegiem. Należy ogolić pachwiny i wziąć prysznic, zdjąć biżuterię i wyjąć protezy zębowe.

O czym warto pamiętać po koronarografii?

Po wykonanej koronarografii pacjent jest monitorowany na Sali Intensywnego Nadzoru przez kilka godzin, miejsce nakłucia tętnicy jest zaopatrzone opatrunkiem uciskowym. Przez kilka godzin po badaniu należy trzymać rękę lub nogę wyprostowaną. Pacjent powinien wypić dużo wody w celu ochrony nerek lub otrzymać kroplówkę. Pacjent może wyjść ze szpitala do domu jeszcze tego samego dnia; jeśli koronarografia była połączona z zabiegiem angioplastyki, pacjent zostaje wypisany na drugi dzień. Kilka dni po badaniu należy unikać obciążania miejsca nakłucia naczynia i wysiłku fizycznego.

Koronarografia – przeciwwskazania

Nie ma wielu przeciwwskazań do koronarografii. W przypadku ostrego zespołu wieńcowego jest to na ogół zabieg konieczny, prowadzący do leczenia za pomocą angioplastyki, która ratuje życie pacjenta.

W przypadku koronarografii w trybie planowym to głównym przeciwwskazaniem jest:

  • niewydolność nerek (konieczne jest bowiem podanie kontrastu)
  • uczulenie na kontrast
  • zaburzenia krzepnięcia (nakłuwane jest duże naczynie)
  • uogólnione infekcje z gorączką (w tym zapalenie wsierdzia)
  • niekontrolowane zaburzenia rytmu i niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
  • zdekompensowana niewydolność serca (np. obrzęk płuc)
  • ciężka niedokrwistość, świeże krwawienie

Angiografia wieńcowa – powikłania

Powikłania po angiografii wieńcowej nie są częste (3-5/1000). Mogą one być miejscowe:

  • ból, siniak, krwiak lub nawet tętniak rzekomy w miejscu wkłucia
  • stan zapalny
  • ostre niedokrwienie nakłutej kończyny

lub ogólne:

Należy pamiętać, że angiografia wieńcowa jest przeprowadzana tylko w szpitalnych Pracowniach Hemodynamiki przez wykwalifikowany personel. Badanie jest refundowane przez NFZ, nie można go wykonać prywatnie.

  1. L. Anderson, N. Oldridge, DR Thompson, et al. Exercise-based cardiac rehabilitation for coronary heart disease: Cochrane systematic review and meta-analysis,. J Am Coll Cardiol.", nr 67 2016.
  2. SM Bradley, CM Bohn, DJ Malenka, et al., Temporal Trends in Percutaneous Coronary Intervention Appropriateness: Insights From the Clinical Outcomes Assessment Program. Circulation", nr 132(1) 2015.  
  3. EL Hannan, Z. Samadashvili,, K. Cozzens, et al., Changes in percutaneous coronary interventions deemed, J Am Coll Cardiol" nr 69(10) 2017.  
  4. EL Hannan, Z. Samadashvili,  G. Walford, et al., Predictors and outcomes of ad hoc versus non-ad hoc percutaneous coronary interventions, JACC Cardiovasc Interv." nr 2(4) 2009.
  5. S. Windecker, S. Stortecky, GG Stefanini, et al. Revascularisation versus medical treatment in patients with stable coronary artery disease: network meta-analysis, 2014.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Podwyższona prolaktyna (hiperprolaktynemia) – przyczyny i objawy

    Hiperprolaktynemia może być jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynności tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • APTT – czas kaolinowo-kefalinowy, normy i wskazania. Kiedy należy wykonać badanie?

    APTT to jeden z parametrów krwi, którego oznaczenie jest bardzo ważne w ocenie stopnia krzepliwości krwi pacjenta, u którego planowana jest operacja chirurgiczna lub który jest leczony z powodu chorób natury zakrzepowo-zatorowej. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na czas częściowej tromboplastyny po aktywacji mogą być choroby wątroby lub zaburzenia ilości witaminy K w organizmie. Jak wygląda badanie APTT, czy jest refundowane i jak się do niego przygotować?

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Poziom d-dimerów a zakrzepica

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów i doprowadzić w ten sposób do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczania stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kolposkopia – jak wygląda badanie? Wskazanie, przebieg, interpretacja wyników

    Kolposkopia to łatwe i nieinwazyjne badanie, wykonywane przez lekarza ginekologa, które pozwala na ocenę szyjki macicy, pochwy oraz sromu pod kątem zmian przednowotworowych i nowotworowych, pobranie celowanego materiału oraz ułatwienie decyzji co do dalszego postępowania. Badanie to może być wykonywane zarówno na NFZ, jak i prywatnie. Jak wygląda kolposkopia? Czy kolposkopia boli?

  • Cholesterol całkowity – badanie, norma i interpretacja wyników

    Badanie poziomu cholesterolu całkowitego to jedno z podstawowych badań, które ocenia ogólny poziom cholesterolu we krwi. Cholesterol całkowity to suma cholesterolu LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości), cholesterolu HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) oraz cholesterolu VLDL (lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości).

  • Badanie poziomu witaminy D, metabolit 25(OH). Normy, cena, interpretacja wyników

    Witamina D bierze udział w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu, wpływa również na prawidłową budowę i funkcję kości. Oznaczenie poziomu witaminy D ma zastosowanie m.in. w diagnostyce i leczeniu osteoporozy, osteomalacji i krzywicy, chorób wątroby i nerek, a także w monitorowaniu leczenia kortykosteroidami, lekami immunosupresyjnymi i przeciwpadaczkowymi oraz suplementacji witaminą D u pacjentów, którym ją zlecono.

  • Rytm zatokowy: badanie EKG, rytm miarowy, przyspieszony i zwolniony – co to oznacza?

    Rytm zatokowy to podstawowy i prawidłowy rytm pracy serca. Może być niekiedy przyspieszony lub zbyt wolny. Mówi się wtedy o tachykardii lub bradykardii zatokowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij