Jak wygląda TK jamy brzusznej z kontrastem? Czy wydalanie kontrastu boli? - portal DOZ.pl
Tomografia komputerowa jamy brzusznej – wskazania i przeciwwskazania, przebieg badania
Agata Pikulska

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – wskazania i przeciwwskazania, przebieg badania

Tomografia komputerowa (TK, CT) jamy brzusznej to bezbolesne badanie, w którym wykorzystywane jest promieniowanie rentgenowskie. Nowoczesne urządzenia służące do prześwietlenia jamy brzusznej, posiadają opcję indywidualnego doboru i monitorowania dawki, na jaką narażony jest pacjent. Po przeprowadzeniu TK jamy brzusznej uzyskiwany jest obraz, będący przekrojem narządów wewnętrznych i jamy ciała. Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania TK brzucha i jak się do niego przygotować? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Czym tomografia komputerowa różni się od innych badań obrazowych jamy brzusznej?

Tomografia komputerowa to badanie, które pozwala na uzyskanie obrazów w wielu płaszczyznach, a także na wykonanie rekonstrukcji, które dodatkowo zwiększają możliwości diagnostyczne. Te cechy badania sprawiają, że TK jest znacznie dokładniejsze od badania RTG. Tomografia różni się od innych badań obrazowych dawką promieniowania jonizującego, na którego działanie narażony jest pacjent. RTG brzucha charakteryzuje się zdecydowanie mniejszą dawką, natomiast rezonans magnetyczny czy USG wcale nie wykorzystują promieniowania. Rezonans jest jednak długim badaniem, dlatego – w przeciwieństwie do tomografii – nie jest wykonywany w stanach zagrożenia życia. Ultrasonografia jest również często wykonywanym badaniem w diagnostyce jamy brzusznej, lecz TK sprawdza się lepiej w ocenie przestrzeni wypełnionych gazami.

Czy tomografia komputerowa jamy brzusznej wymaga kontrastu?

Badanie TK jamy brzusznej wykonuje się zarówno bez, jak i z kontrastem. Sposób badania zależy od wstępnego rozpoznania diagnostycznego. TK z kontrastem wykonuje się na 3 sposoby – środek cieniujący może zostać podany doustnie, dożylnie lub doodbytniczo. Tomografię komputerową jamy brzusznej z kontrastem podanym doustnie wykonuje się np. przy podejrzeniu perforacji. Środek kontrastowy podaje się dożylnie m.in. w celu oceny zmian nowotworowych czy stanów zapalnych, natomiast doodbytniczo w celu oceny jelita grubego.

Polecane dla Ciebie

Badanie TK jamy brzusznej – jak wygląda prześwietlenie brzucha?

Jeśli tomografia brzucha ma zostać wykonana z doustnym kontrastem, to na badanie trzeba się zgłosić około 45 minut wcześniej w celu jego wypicia. W przypadku dożylnego środka kontrastowego przed badaniem zostanie założony wenflon, do którego zostanie podłączona automatyczna strzykawka, która zapewni podanie kontrastu w odpowiednim momencie. Pacjent zostanie ułożony na stole diagnostycznym, który w trakcie badania będzie się powoli przesuwał względem głównej części aparatu. Może także zostać poproszony o wstrzymanie oddechu na kilka, kilkanaście sekund. Samo badanie tomografii komputerowej brzucha trwa przeważnie nie dłużej niż 15–20 minut. Po zakończeniu skanowania, w przypadku podania kontrastu, należy pozostać w poczekalni jeszcze przynajmniej 30 minut, w razie wystąpienia ewentualnych działań niepożądanych. Organizm z kontrastu oczyszcza się do kilkunastu godzin, w celu przyspieszenia tego procesu zaleca się przyjmowanie dużej ilości płynów i dbanie o właściwą pracę układu moczowego.

Jak się przygotować do prześwietlenia jamy brzusznej?

Udając się na badanie TK brzucha, należy wygodnie się ubrać, najlepiej w odzież nieposiadającą żadnych metalowych ozdób czy zamków, ponieważ badanie będzie można wykonać wówczas w ubraniu. Należy zabrać ze sobą dowód tożsamości, skierowanie na badanie i książeczkę zdrowia dziecka w przypadku pacjenta niepełnoletniego, a także ewentualne wyniki poprzednich badań obrazowych tego obszaru. Jeśli badanie ma zostać wykonane z kontrastem, to oprócz wyżej wymienionych dokumentów, należy zabrać również wyniki badań laboratoryjnych – obowiązkowo poziom kreatyniny (ocena wydolności nerek, dzięki którym kontrast zostanie usunięty z organizmu), a w przypadku pacjentów cierpiących na choroby tarczycy – dodatkowo wynik TSH.

Na TK z kontrastem należy zgłosić się na czczo, czyli nie jeść minimum 6 godzin przed badaniem, nie należy także palić papierosów ani pić kawy (wskazane jest natomiast picie dużej ilości wody).

Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania tomografii komputerowej jamy brzusznej?

Jama brzuszna to często diagnozowany za pomocą tomografii komputerowej obszar. Wskazania do wykonania badania CT brzucha to m.in. podejrzenie urazu wielonarządowego, stanów zapalnych czy ocena pooperacyjna (np. po bypassie żołądka czy przeszczepie). Badanie to wykonuje się również w stanie tzw. ostrego brzucha, czyli sytuacji, gdy brzuch jest twardy i mocno napięty, a w jego obrębie występuje ból – stan ten świadczyć m.in. o zapaleniu wyrostka robaczkowego czy niedrożności jelit. Tomografia komputerowa brzucha może pokazać także zmiany nowotworowe czy zwapnienia.

Przeciwwskazaniem do wykonania każdego badania TK jest ciąża. Lekarz może podjąć decyzję o przeprowadzeniu tomografii komputerowej u pacjentki ciężarnej tylko w sytuacji zagrożenia życia, gdy wynik tego badania jest niezbędny do postawienia diagnozy. Przeciwwskazaniem względnym do CT z kontrastem jest nadczynność tarczycy, niewydolność nerek oraz wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznej na środek cieniujący. Pacjenci, u których podanie kontrastu będzie konieczne, muszą zostać odpowiednio przygotowani do badania przez lekarza.

Ile kosztuje tomografia komputerowa brzucha? Czy do TK należy mieć skierowanie? Czy badanie jest refundowane przez NFZ?

Do wykonania CT brzucha konieczne jest skierowanie – zarówno dla badań opłacanych przez NFZ, jak i tych wykonywanych prywatnie. Badanie jest refundowane dla osób posiadających powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Cena badania tomografii jamy brzusznej zależy od tego, czy badanie zostanie wykonane z kontrastem, czy do badania ma zostać dołączony opis wykonany przez lekarza radiologa, oraz od samej placówki. Zazwyczaj cena mieści się w przedziale od 250 do 510 złotych. Niektóre placówki oferują również łączone badanie TK jamy brzusznej oraz miednicy – cena takiego badania to od 400 (bez kontrastu) do 630 zł (z kontrastem). Czas oczekiwania na wynik tomografii komputerowej to przeważnie od 1. do 2. tygodni.

C. Caraiani i in., Petresc, Indications for abdominal imaging: When and what to choose?, „Journal of Ultrasonography”, nr 20 2020.
S. Leszczyński i in., Diagnostyka obrazowa. Układ trawienny, Warszawa 2012.
B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
Ł. Waszczuk i in., Triple-phase abdomen and pelvis computed tomography: standard unenhanced phase can be replaced with reduced-dose scan, „Polish Journal of Radiology”, nr 83, 2018.
M. S. Levine i in., Imaging of Bariatric Surgery: Normal Anatomy and Postoperative Complications, „Radiology”, nr 270 (2) 2014.
J. Stoker i in., Imaging Patiens with Acute Abdominal Pain, „Radiology”, nr 253 (1) 2009.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Co to jest czynnik reumatoidalny (RF)? Normy, podwyższony. Kiedy należy wykonać badanie RF?

    Czynnik reumatoidalny (RF) jest badaniem, które może wskazać, że w organizmie rozwija się reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, zespół Sjogrena, sarkoidoza czy borelioza. Co ciekawe nie musi być jednak parametrem świadczącym tylko o rozwoju tych chorób, ponieważ u nawet 20% społeczeństwa występuje on fizjologicznie. Najczęściej świadczy tym, że w organizmie rozwija się stan zapalny, związany albo z chrząstką stawową albo tkanką łączną. Jakie specyficzne objawy powinny skłonić do zbadania RF, ile kosztuje oznaczenie czynnika reumatoidalnego i czy należy posiadać skierowanie do wykonania tego badania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie poziomu aminokwasów w organizmie – kiedy należy sprawdzić ich poziom?

    Do oceny stężenia wolnych aminokwasów służy aminogram (profil aminokwasów). Badanie jest stosowane w diagnostyce wrodzonych wad metabolicznych, ale także przy projektowaniu odpowiedniej diety uzupełniającej lub obniżającej poziom konkretnych aminokwasów. Badanie poziomu aminokwasów zaleca się także sportowcom. Wynik oznaczenia w tym przypadku pozwala na wprowadzenie właściwej suplementacji diety, od której m.in. zależy osiągnięcie założonych celów treningowych.  Czy do profilu aminokwasów trzeba być na czczo, ile kosztuje aminogram i jakie są objawy niedoboru i nadmiaru aminokwasów?

  • Chromogranina – badanie markeru, wskazania, normy

    Chromogranina A (CgA) jest białkiem komórek neuroendokrynych i endokrynnych – prawidłowych i nowotworowych. CgA produkowane jest głównie przez komórki chromochłonne w rodzeniu nadnerczy (syntetyzują adrenalinę i noradrenalinę) lub w komórkach trzustki (beta). Naturalnie jego stężenie jest niskie, a właściwości CgA wykorzystuje się jako niespecyficzny (nieprzypisane tylko do jednego rodzaju guza) marker nowotworów neuroendokrynnych (NET). Jak interpretować wyniki badania i czy podwyższony poziom CgA to potwierdzenie rozwoju choroby nowotworowej?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

  • Fosforany – badanie, normy we krwi, obniżone i wysokie

    Badanie poziomu fosforanów nie jest najczęściej zlecanym lub wybieranym przez pacjentów rodzajem oznaczenia parametrów krwi. Analiza ich poziomu zlecana jest przede wszystkim podczas diagnostyki chorób kości, tarczycy i nerek. Objawy hiperfosfatemii, czyli podwyższonego poziomu fosforu we krwi, zwykle nie są zauważalne dla pacjenta. Mogą pojawić się u niego natomiast objawy hipokalcemii, czyli spadku poziomu wapnia, wynikającego z wiązania się fosforu z wapniem w surowicy krwi. Kiedy należy wykonać badanie fosforanów, ile kosztuje badanie i czy drętwienie stawów to jeden z objawów zaburzeń gospodarki fosforanowej? 

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną niepłodności i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie ludzkim. Mutacjautacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te bywają jednak sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Niedobory kwasu foliowego szczególnie istotne są przy planowaniu ciąży i w diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij