Tomografia komputerowa jamy brzusznej – wskazania i przeciwwskazania, przebieg badania
Agata Pikulska

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – wskazania i przeciwwskazania, przebieg badania

Tomografia komputerowa (TK, CT) jamy brzusznej to bezbolesne badanie, w którym wykorzystywane jest promieniowanie rentgenowskie. Nowoczesne urządzenia służące do prześwietlenia jamy brzusznej posiadają opcję indywidualnego doboru i monitorowania dawki, na jaką narażony jest pacjent. Po przeprowadzeniu TK jamy brzusznej uzyskujemy obraz, będący przekrojem narządów wewnętrznych i jamy ciała. Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania TK brzucha i jak się do niego przygotować? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tomografia komputerowa jamy brzusznej to szybka i łatwo dostępna metoda, charakteryzująca się dużą dokładnością w diagnozowaniu schorzeń tego obszaru. Dzięki wykorzystaniu promieniowania jonizującego możliwa jest ocena m.in. żołądka, jelit czy wątroby. Często w przebiegu badania podaje się także kontrast.

Czym tomografia komputerowa różni się od innych badań obrazowych jamy brzusznej?

Tomografia komputerowa to badanie, które pozwala na uzyskanie obrazów w wielu płaszczyznach, a także na wykonanie rekonstrukcji, które dodatkowo zwiększają możliwości diagnostyczne, a to sprawia to, że TK jest znacznie dokładniejsze od badania RTG. Tomografia różni się od innych badań obrazowych dawką promieniowania jonizującego, na którego działanie narażony jest pacjent. RTG brzucha charakteryzuje się zdecydowanie mniejszą dawką, natomiast rezonans magnetyczny czy USG wcale nie wykorzystują promieniowania. Rezonans jest jednak długim badaniem, dlatego – w przeciwieństwie do tomografii – nie jest wykonywany w stanach zagrożenia życia. Ultrasonografia jest również często wykonywanym badaniem w diagnostyce jamy brzusznej, lecz TK sprawdza się lepiej w ocenie przestrzeni wypełnionych gazami.

Czy tomografia komputerowa jamy brzusznej wymaga kontrastu?

Badanie TK jamy brzusznej wykonuje się zarówno bez, jak i z kontrastem. Sposób badania zależy od wstępnego rozpoznania diagnostycznego. TK z kontrastem wykonuje się na 3 sposoby – środek cieniujący może zostać podany doustnie, dożylnie lub doodbytniczo. Tomografię komputerową jamy brzusznej z kontrastem podanym doustnie wykonuje się np. przy podejrzeniu perforacji. Środek kontrastowy podaje się dożylnie m.in. w celu oceny zmian nowotworowych czy stanów zapalnych, natomiast doodbytniczo w celu oceny jelita grubego.

Badanie TK jamy brzusznej – jak wygląda prześwietlenie brzucha?

Jeśli tomografia brzucha ma zostać wykonana z doustnym kontrastem, to na badanie trzeba się zgłosić około 45 minut wcześniej w celu jego wypicia. W przypadku dożylnego środka kontrastowego przed badaniem zostanie założony wenflon, do którego zostanie podłączona automatyczna strzykawka, która zapewni podanie kontrastu w odpowiednim momencie. Pacjent zostanie ułożony na stole diagnostycznym, który w trakcie badania będzie się powoli przesuwał względem głównej części aparatu. Pacjent może zostać poproszony o wstrzymanie oddechu na kilka, kilkanaście sekund. Samo badanie tomografii komputerowej brzucha trwa przeważnie nie dłużej niż 15 – 20 minut. Po zakończeniu skanowania, w przypadku podania kontrastu, należy pozostać w poczekalni jeszcze przynajmniej 30 minut, w razie wystąpienia ewentualnych działań niepożądanych. Organizm z kontrastu oczyszcza się do kilkunastu godzin, w celu przyspieszenia tego procesu zaleca się przyjmowanie dużej ilości płynów i dbanie o właściwą pracę układu moczowego.

Jak się przygotować do prześwietlenia jamy brzusznej?

Udając się na badanie TK brzucha, należy wygodnie się ubrać, najlepiej w odzież nieposiadającą żadnych metalowych ozdób czy zamków, ponieważ badanie będzie można wykonać wówczas w ubraniu. Należy zabrać ze sobą dowód tożsamości, skierowanie na badanie i książeczkę zdrowia dziecka w przypadku pacjenta niepełnoletniego, a także ewentualne wyniki poprzednich badań obrazowych tego obszaru. Jeśli badanie ma zostać wykonane z kontrastem, to oprócz wyżej wymienionych dokumentów, należy zabrać również wyniki badań laboratoryjnych – obowiązkowo poziom kreatyniny (ocena wydolności nerek, dzięki którym kontrast zostanie usunięty z organizmu), a w przypadku pacjentów cierpiących na choroby tarczycy – dodatkowo wynik TSH.

Na TK z kontrastem należy zgłosić się na czczo, czyli nie jeść minimum 6 godzin przed badaniem, nie należy także palić papierosów ani pić kawy (wskazane jest natomiast picie dużej ilości wody).

Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania tomografii komputerowej jamy brzusznej?

Jama brzuszna to często diagnozowany za pomocą tomografii komputerowej obszar. Wskazania do wykonania badania CT brzucha to m.in. podejrzenie urazu wielonarządowego, stanów zapalnych czy ocena pooperacyjna (np. po bypassie żołądka czy przeszczepie). Badanie to wykonuje się również w stanie tzw. ostrego brzucha, czyli sytuacji, gdy brzuch jest twardy i mocno napięty, a w jego obrębie występuje ból – stan ten świadczyć m.in. o zapaleniu wyrostka robaczkowego czy niedrożności jelit. Tomografia komputerowa brzucha może pokazać także zmiany nowotworowe czy zwapnienia.

Przeciwwskazaniem do wykonania każdego badania TK jest ciąża. Lekarz może podjąć decyzję o przeprowadzeniu tomografii komputerowej u pacjentki ciężarnej tylko w sytuacji zagrożenia życia, gdy wynik tego badania jest niezbędny do postawienia diagnozy. Przeciwwskazaniem względnym do CT z kontrastem jest nadczynność tarczycy, niewydolność nerek oraz wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznej na środek cieniujący. Pacjenci, u których podanie kontrastu będzie konieczne, muszą zostać odpowiednio przygotowani do badania przez lekarza.

Ile kosztuje tomografia komputerowa brzucha? Czy do TK należy mieć skierowanie? Czy badanie jest refundowane przez NFZ?

Do wykonania CT brzucha konieczne jest skierowanie – zarówno dla badań opłacanych przez NFZ, jak i tych wykonywanych prywatnie. Badanie jest refundowane dla osób posiadających powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Cena badania tomografii jamy brzusznej zależy od tego, czy badanie zostanie wykonane z kontrastem, czy do badania ma zostać dołączony opis wykonany przez lekarza radiologa, oraz od samej placówki. Zazwyczaj cena mieści się w przedziale od 250 do 510 złotych. Niektóre placówki oferują również łączone badanie TK jamy brzusznej oraz miednicy – cena takiego badania to od 400 (bez kontrastu) do 630 zł (z kontrastem). Czas oczekiwania na wynik tomografii komputerowej to przeważnie od 1 do 2 tygodni.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa – badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Powstała aplikacja na smartfona, która wykrywa anemię. Jak działa?

    Obecnie złotym standardem diagnozowania niedokrwistości jest morfologia krwi. Naukowcy z Brown University i Rhode Island Hospital w Stanach Zjednoczonych opracowali metodę diagnostyczną, która nie wymaga pobierania krwi od pacjenta. Co więcej, badanie może zostać przeprowadzone samodzielnie, w warunkach domowych. Algorytm jest w stanie określić, czy ktoś cierpi na anemię, na podstawie zdjęcie zrobionego smartfonem. 

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Artroskopia kolana – jakie są wskazania do zabiegu artroskopowego kolana? Rehabilitacja po artroskopii

    Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Jego zastosowanie zwiększa komfort pacjenta (w porównaniu z tradycyjną operacją), prowadzi do szybszego powrotu do sprawności, zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz okres hospitalizacji. Artroskopia polega na oglądaniu wnętrza stawu kolanowego za pomocą endoskopu wprowadzanego przez niewielkie nacięcie na skórze. Dowiedz się, jakie są wskazania do operacji kolana tą metodą.

  • Wolny testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski

    Badanie poziomu wolnego testosteronu jest zlecane w przypadku potwierdzenia lub wykluczenia wielu zaburzeń hormonalnych, które mogą objawiać się różnie u kobiet i inaczej u mężczyzn. Oznaczenie poziomu FTST wykonuje się również wówczas, kiedy wynik badania całkowitego testosteronu znajduje się poza zakresem norm laboratoryjnych. Wydzielanie hormonu zależy od prawidłowej pracy jajników lub jąder, nadnerczy, przysadki i podwzgórza. Czy do zbadania poziomu wolnego testosteronu trzeba być na czczo, jakie są normy dla kobiet i mężczyzn, kiedy zachodzi konieczność dodatkowej suplementacji testosteronem i jak bezpiecznie przejść przez ten proces? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Glikemia – badanie, wskazanie, normy. Jak interpretować wyniki poziomu cukru we krwi?

    Regularne badanie poziomu cukru we krwi (glikemia) jest jednym z podstawowych oznaczeń parametrów krwi, które może pomóc wykryć choroby związane z gospodarką węglowodanową, jak np. cukrzycę i odpowiednio wcześnie wdrożyć niezbędne leczenie. Na badanie glikemii trzeba być na czczo, nie jest wskazane wykonywanie analizy bezpośrednio po jakiejkolwiek infekcji, ciężkim wysiłku fizycznym lub w trakcie zażywania niektórych leków, np. aspiryny. Kto powinien regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, jak dokładnie wygląda badanie glikemii na czczo i czy podlega ono refundacji przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij