Zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci i dorosłych – co warto wiedzieć?
Piotr Ziętek

Zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci i dorosłych – co warto wiedzieć?

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego najczęściej pojawia się między 5. a 20. rokiem życia. Do charakterystycznych objawów ataku wyrostka robaczkowego zalicza się ból w okolicy prawego dołu biodrowego, nudności, wymioty, a także przyśpieszoną akcję serca. Nieleczone zapalenie prowadzi do zapalenia otrzewnej, które jest stanem zagrożenia życia. 

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest jedną z najczęstszych chorób układu pokarmowego wymagających leczenia chirurgicznego zarówno u dzieci, dorosłych, jak i u kobiet w ciąży. Atak wyrostka może wystąpić u każdego, choć dotyczy głównie osób młodych. 

Wyrostek robaczkowy – czym jest i jakie są jego funkcje? 

Wyrostek robaczkowy (łac. appendix vermiformis) to niewielkie, ślepo zakończone uwypuklenie początkowej części jelita grubego. Niegdyś uznawano go za narząd szczątkowy, niepełniący istotnych funkcji. Aktualnie, ze względu na duże nagromadzenie grudek limfatycznych, uważa się, że pełni on pewną funkcję w kontrolowaniu symbiozy pomiędzy organizmem człowieka, a florą bakteryjną jelit.  

Zapalenie wyrostka u dzieci i dorosłych – przyczyny 

Wyrostek robaczkowy jest cienkim, ślepo zakończonym przewodem. Zatkanie ujścia wyrostka powoduje wzrost ciśnienia w jego wnętrzu, a w następstwie zaburzenia przepływu krwi i martwicę. Za zatkanie ujścia wyrostka najczęściej odpowiadają kamienie kałowe. Rzadziej mogą to być guzy, pasożyty lub przerost grudek limfatycznych. 

Zapalenie wyrostka robaczkowego – kto może zachorować? 

Ostre zapalenie wyrostka może wystąpić u każdego. Najczęściej jednak chorują osoby w wieku między 5. a 20. rokiem życia. Nieco częściej choroba występuje u płci męskiej. Zapalenie wyrostka występuje częściej w krajach rozwiniętych niż w biednych regionach świata. Brak odpowiednio szybkiej interwencji chirurgicznej prowadzi do powikłań ostrego zapalenia wyrostka takich jak perforacja i zapalenie otrzewnej. 

Atak wyrostka u dzieci i dorosłych – jak się objawia? 

Charakterystycznym objawem ostrego zapalenia wyrostka jest ból. Początkowo ma on charakter rozlany, umiejscowiony w centralnej części brzucha. W ciągu kilku, kilkunastu godzin zapalenie wyrostka rozwija się. Wówczas ból przemieszcza się w okolicę prawego dołu biodrowego. Bardzo często występują też nudności i wymioty. Przy ostrym zapaleniu wyrostka niepowikłanym zapaleniem otrzewnej pojawia się miernie nasilona gorączka.

Zapalenie wyrostka powoduje też przyspieszenie akcji serca, które może być odczuwane jako kołatanie serca. 

Nietypowe objawy zapalenia wyrostka robaczkowego 

Nie zawsze objawy są na tyle charakterystyczne, by od razu sugerować zapalenie wyrostka. Wyrostek robaczkowy może być ułożony w różny sposób wewnątrz jamy brzusznej. W tzw. ułożeniu zakątniczym dolegliwości bólowe mogą być niewielkie.

Dużym wyzwaniem jest też diagnostyka zapalenia wyrostka u kobiet w ciąży. Powiększona macica powoduje przemieszczenie wyrostka tak, że może się on znajdować pod wątrobą. Nietypowe objawy ataku wyrostka mogą sugerować zapalenie pęcherzyka żółciowego lub nerek. Zapalenie wyrostka daje również niecharakterystyczne objawy u młodszych dzieci. Początkowo zwykle są one niespokojne, płaczliwe i niechętnie spożywają pokarmy. 

Zapalenie wyrostka robaczkowego – diagnostyka 

Rozpoznanie ataku ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego opiera się na obrazie klinicznym oraz na dokładnym badaniu fizykalnym. W rozpoznaniu bierze się pod uwagę charakterystyczne przemieszczenie bólu do prawego dołu biodrowego, narastanie bólu w czasie, obecność wymiotów, tkliwość i wzmożone napięcie brzucha. Bada się także występowanie charakterystycznych objawów zajęcia otrzewnej przez proces zapalny, takich jak objaw Blumberga, objaw Jaworskiego czy objaw Rovsinga. Ból w prawym dole biodrowym narasta także podczas badania per rectum.

Zawsze przed zabiegiem wykonuje się badanie morfologii krwi oraz badanie ogólne moczu. Dodatkowe badania takie jak badania laboratoryjne i obrazowe są pomocne, ale nie powinny opóźniać postawienia rozpoznania i leczenia chirurgicznego. Badania laboratoryjne krwi mogą potwierdzić obecność stanu zapalnego. Z kolei tomografia komputerowa może być pomocna w przypadkach wątpliwych. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić inne przyczyny ostrego brzucha takie jak: 

Zapalenie wyrostka robaczkowego – leczenie  

Jedynym sposobem na leczenie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego jest jego chirurgiczne wycięcie. Zabieg należy wykonać w jak najkrótszym czasie od pojawienia się objawów. Opóźnianie zabiegu sprzyja powstaniu zgorzelinowego zapalenia wyrostka lub przedziurawieniu wyrostka. Operację wyrostka przeprowadza się metodą klasyczną lub laparoskopową. Preferuje się jednak klasyczny zabieg. W przypadku powstania ropnia konieczne jest założenie drenu. Wskazana jest także pooperacyjna antybiotykoterapia.

Rokowanie po leczeniu chirurgicznym jest dobre, pod warunkiem szybkiego rozpoczęcia leczenia i dobrego stanu ogólnego pacjenta. 

Żywienie po operacji wyrostka robaczkowego – jak powinno wyglądać?  

Po operacjach na przewodzie pokarmowym bardzo ważne jest możliwie szybkie przywrócenie jego funkcji. Doustne podawanie pokarmów i płynów powinno jednak odbywać się stopniowo, by nie dopuścić do objawów niedrożności przewodu pokarmowego.

Jak wygląda dieta po operacji wyrostka robaczkowego? Zwykle w pierwszej dobie po zabiegu zaleca się pacjentowi przyjmowanie niewielkiej ilości płynów, głównie wody lub słabej herbaty. Następnie pozwala się pacjentowi na przyjmowanie napojów słodzonych. Jeśli nie występują żadne komplikacje, od 2. doby po zabiegu wprowadza się do diety kleik przyrządzony z ryżu lub drobnej kaszy. Oddanie pierwszego stolca po operacji oznacza, że przewód pokarmowy zaczyna funkcjonować prawidłowo. Można wówczas rozpocząć dietę papkowatą. Składa się ona np. z przetartych zup gotowanych na jarzynach lub chudym mięsie. Jeśli stan zdrowia pacjenta na to pozwala, po kilku dniach wprowadza się do żywienia łatwostrawne pokarmy stałe. Należy wówczas unikać produktów ciężkostrawnych, takich jak pieczywo pełnoziarniste, nasiona i orzechy, surowe warzywa i owoce, tłuste lub smażone mięso. Po pewnym czasie można włączać kolejne produkty stopniowo wracając do diety sprzed operacji. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij