Kolka wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby na atak kolki żółciowej
Piotr Ziętek

Kolka wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby na atak kolki żółciowej

Kolka wątrobowa (żółciowa) objawia się jako silny i nagły ból pod prawym łukiem żebrowym, który może trwać nawet kilka godzin. Wynika z zaburzonej pracy pęcherzyka żółciowego. Kto najbardziej jest narażony na kolkę wątrobową i w jaki sposób można złagodzić ból, który jej towarzyszy?

Kolka wątrobowa, zwana również kolką żółciową, to symptom zamknięcia odpływu żółci z pęcherzyka żółciowego spowodowany kamicą pęcherzyka. Żółć to substancja niezbędna do trawienia tłuszczu. Jest ona produkowana w wątrobie, a następnie magazynowana w pęcherzyku żółciowym. Stąd, po spożyciu pokarmu, jest uwalniana razem z sokiem trzustkowym do dwunastnicy. Kolka wątrobowa objawia się silnym, napadowym bólem. Zwykle pojawiają się też symptomy towarzyszące. Napady kolki mogą wystąpić u osób z wcześniej bezobjawową kamicą pęcherzyka. Mają też charakter nawrotowy. W przypadku objawów kolki wątrobowej należy zgłosić się do lekarza. Aby ograniczyć częstość nawrotów ważne jest stosowanie się do zaleceń dietetycznych i lekarskich. 

Kolka wątrobowa i jej przyczyny

Przyczyną kolki wątrobowej jest kamica pęcherzyka żółciowego. Po spożyciu tłustego pokarmu pęcherzyk żółciowy obkurcza się w celu uwolnienia żółci do dwunastnicy. U osoby chorej na kamicę może to spowodować zamknięcie odpływu. Wzrost ciśnienia w pęcherzyku powoduje silny ból. Kamienie w pęcherzyku żółciowym mogą być pojedyncze lub mnogie. Mogą też mieć różne rozmiary. Wytrącają się one z powodu nieprawidłowości w składzie chemicznym żółci. To z kolei jest spowodowane zaburzeniami funkcji wątroby lub zastojem żółci. Na kamicę, a co za tym idzie kolkę żółciową, narażone są głównie kobiety po 40. roku życia, które dodatkowo są otyłe i urodziły jedno dziecko lub więcej. Oczywiście występuje również kolka wątrobowa u mężczyzn i osób w młodym wieku. Duże znaczenie mają też skłonności rodzinne, stosowane leki, cukrzyca i inne zaburzenia metaboliczne.

Niezbyt często pojawiają się objawy przypominające kolkę wątrobową po usunięciu pęcherzyka. Jest to tzw. zespół po cholecystektomii. Najczęściej jest on wynikiem innej, do tej pory niezauważonej choroby nakładającej się na kamicę żółciową. Przyczyną mogą być też powikłania po zabiegu lub zaburzenia funkcji dróg żółciowych.

Kolka wątrobowa –  jak się objawia i gdzie boli?

Objawem kolki wątrobowej jest przede wszystkim ostry i napadowy ból brzucha zlokalizowany pod prawym łukiem żebrowym. Może też promieniować w okolice prawej łopatki. Zwykle pojawia się on po spożyciu tłustego, ciężkostrawnego posiłku. Ból utrzymuje się przez kilka godzin, po czym zwykle ustępuje. Często występują też nudności i wymioty. Kolka wątrobowa nie ma nic wspólnego z tzw. kolką po bieganiu czy wysiłku. Chociaż lokalizacja i charakter bólu mogą być podobne, w tym przypadku ból jest znacznie mniejszy i ustępuje szybciej. 

Rozpoznanie stawia się zwykle na podstawie obrazu klinicznego oraz wyniku badania USG. Badania krwi mogą wykazać wzrost wskaźników uszkodzenia wątroby, podwyższoną aktywność amylazy i lipazy oraz wysokie stężenie bilirubiny. Problematyczne bywa podejrzenie kolki żółciowej w ciąży. Ze względu na zmiany zachodzące podczas niej proces diagnostyczny jest utrudniony. Objawy kamicy należy różnicować z innymi stanami wymagającymi interwencji chirurgicznej, np. z zapaleniem wyrostka robaczkowego.

Ważne jest to, ile trwa atak kolki wątrobowej. Jeśli ból jest stały, utrzymuje się powyżej sześciu godzin, nie ustępuje po typowym leczeniu przeciwbólowym i towarzyszą mu objawy ogólne takie jak gorączka, może to świadczyć o zapaleniu pęcherzyka żółciowego.

Leczenie kolki wątrobowej (żółciowej)

W leczeniu objawów kolki wątrobowej stosuje się głównie leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol i preparaty zawierające diklofenak lub ketoprofen. Przy braku skuteczności, w leczeniu szpitalnym można zastosować petydynę. Leki rozkurczowe, jakie stosuje się w kolce wątrobowej to drotaweryna i hioscyna. U chorego, u którego w trakcie kolki występują uporczywe wymioty mogą wystąpić objawy odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Wówczas konieczne będzie dożylne podanie płynów w celu wyrównania zaburzeń wodno-elektrolitowych. Jeśli rozwinie się zapalenie pęcherzyka żółciowego na tle kamicy konieczne jest leczenie chirurgiczne oraz antybiotykoterapia. 

Domowe sposoby na atak kolki wątrobowej

Jako leczenie domowe napadu kolki wątrobowej można zastosować wymienione wyżej leki przeciwbólowe. Warto jednak skontaktować się z lekarzem. Powinien on poinformować chorego, jak może on sobie pomóc w kolejnych napadach kolki wątrobowej. 

W zapobieganiu nawrotom kolki wątrobowej ważna jest też odpowiednie odżywianie. Wskazana jest dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu. Dozwolone jest spożywanie np. jasnego pieczywa, chudego nabiału, chudego mięsa oraz warzyw z wyłączeniem roślin strączkowych i kapustnych. U osób otyłych zaleca się redukcję masy ciała.

Chociaż nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania kolki wątrobowej po alkoholu, ze względu na jego potwierdzony szkodliwy wpływ na wątrobę, zaleca się unikanie alkoholu osobom chorującym na kamicę.

Na rynku dostępne są preparaty ziołowe zawierające terpeny pochodzenia roślinnego, takie jak menton, borneol, czy pinen. Są one pomocne w leczeniu łagodnych objawów kamicy żółciowej. Jednak same zioła w przypadku napadu kolki wątrobowej mogą okazać się niewystarczające.

Jak zapobiec kolce wątrobowej (żółciowej)?

Jednym ze sposobów na zapobieganie atakom kolki wątrobowej jest usunięcie pęcherzyka żółciowego. Jest to podstawowa metoda leczenia w przypadku objawowej kamicy i jej powikłań takich jak zapalenie pęcherzyka. Zabieg wykonuje się laparoskopowo lub klasycznie metodą otwartą. W przypadku bezobjawowej kamicy należy w ramach poradni chirurgicznej rozważyć usunięcie pęcherzyka w trybie planowym. Profilaktyczne usunięcie pęcherzyka jest zalecane np. u osób skrajnie otyłych lub w przypadku ostrego zapalenia trzustki na podłożu kamicy żółciowej. O ile nie ma przeciwwskazań, można podjąć próbę kilkumiesięcznej terapii kwasem ursodeoksycholowym w celu rozpuszczenia złogów. Metoda ta jest najczęściej skuteczna w przypadku małych kamieni.

  1. Interna Szczeklika 2015, pod red. P. Gajewskiego, Kraków 2015.
  2. M. Stukan, W. J. Kruszewski, M. Dudziak i in., Zapalenie wyrostka robaczkowego i choroby pęcherzyka żółciowego jako stany ostre wymagające pilnej interwencji chirurgicznej u kobiet w ciąży, „Ginekologia Polska”, nr 1045–1050 (84) 2013.
  3. B. Cha, B. Lee, S. Lee i in., A study of alcohol consumption and obesity as main risk factor for symptomatic gallbladder stone: A case-control study, „Asian Pacific Journal of Cancer Prevention”, nr 715–719 (18) 2017.
  4. M. Fraquelli, G. Casazza, D. Conte i in., Non-steroid anti-inflammatory drugs for biliary colic, „Cochrane Database of Systematic Reviews 2016”, DOI: 
    https://doi.org/10.1002/14651858.CD006390.pub2.
  5. D. Arora, R. Kaushik, R. Kaur i in., Post-cholecystectomy syndrome: A new look at an old problem, „Journal of Minimal Access Surgery”, nr 202–207 (14) 2018.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia

    Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy.

  • Ból szyi – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia

    Ból szyi to częsta dolegliwość, która dotyka dużą grupę osób. Przyczyny bolącej szyi mogą być różne, od przeciążenia i napięcia mięśni, spowodowanego np. wielogodzinną pracą przed komputerem przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i urazy odcinka szyjnego kręgosłupa aż po nowotwór. Sprawdź, jak przebiega diagnostyka bólów szyi, w jaki sposób się je leczy oraz jakie ćwiczenia można zastosować, by złagodzić dolegliwości. 

  • Niedobór witaminy B12 – przyczyny, objawy, skutki niskiego poziomu witaminy B12

    Witamina B12 (kobalamina) pełni istotną rolę w organizmie, m. in. reguluje produkcję czerwonych krwinek. Witamina B12 znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, nie jest wytwarzana przez ludzki organizm, dlatego niedobór witaminy B12 jest dość częsty. Objawy niedoboru to np. nerwowość, depresja, zaburzenia chodu czy problemy ze wzrokiem. Jak powinna wyglądać dieta i suplementacja u osób z niskim poziomem kobalaminy?

  • Ból brzucha z lewej strony – co może oznaczać?

    Ból brzucha po lewej stronie może być wywołany przez chwilową niedyspozycję, ale jest także objawem poważnych chorób układu pokarmowego czy moczowego. Jakim schorzeniom towarzyszy? 

  • Mioklonie – przyczyny i leczenie mimowolnych skurczów mięśni

    Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą.

  • Domowe sposoby na zaparcia – jak szybko i skutecznie poradzić sobie z problemami z wypróżnianiem? Zioła i leki na zaparcia

    Domowe sposoby na zaparcia, nazywane potocznie zatwardzeniem, obejmują przede wszystkim zmianę stylu życia – włączenie do diety większej ilości produktów zawierających błonnik, wypijanie większej ilości płynów oraz regularną aktywność fizyczną. Na problemy z wypróżnianiem można także zastosować preparaty ziołowe mające właściwości przeczyszczające (np. liście senesu, kłącze rzewienia). Wśród leków bez recepty na zaparcia znajdują się natomiast środki: pęczniejące (np. siemię lniane), osmotyczne (np. laktuloza), zmiękczające (np. glicerol) oraz drażniące (np. olej rycynowy).

  • Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

    Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

  • Suchość gardła – czym i jak nawilżać gardło?

    Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij