Kolka wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby na atak kolki żółciowej
Piotr Ziętek

Kolka wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby na atak kolki żółciowej

Kolka wątrobowa (żółciowa) objawia się jako silny i nagły ból pod prawym łukiem żebrowym, który może trwać nawet kilka godzin. Wynika z zaburzonej pracy pęcherzyka żółciowego. Kto najbardziej jest narażony na kolkę wątrobową i w jaki sposób można złagodzić ból, który jej towarzyszy?

Kolka wątrobowa, zwana również kolką żółciową, to symptom zamknięcia odpływu żółci z pęcherzyka żółciowego spowodowany kamicą pęcherzyka. Żółć to substancja niezbędna do trawienia tłuszczu. Jest ona produkowana w wątrobie, a następnie magazynowana w pęcherzyku żółciowym. Stąd, po spożyciu pokarmu, jest uwalniana razem z sokiem trzustkowym do dwunastnicy. Kolka wątrobowa objawia się silnym, napadowym bólem. Zwykle pojawiają się też symptomy towarzyszące. Napady kolki mogą wystąpić u osób z wcześniej bezobjawową kamicą pęcherzyka. Mają też charakter nawrotowy. W przypadku objawów kolki wątrobowej należy zgłosić się do lekarza. Aby ograniczyć częstość nawrotów ważne jest stosowanie się do zaleceń dietetycznych i lekarskich. 

Kolka wątrobowa i jej przyczyny

Przyczyną kolki wątrobowej jest kamica pęcherzyka żółciowego. Po spożyciu tłustego pokarmu pęcherzyk żółciowy obkurcza się w celu uwolnienia żółci do dwunastnicy. U osoby chorej na kamicę może to spowodować zamknięcie odpływu. Wzrost ciśnienia w pęcherzyku powoduje silny ból. Kamienie w pęcherzyku żółciowym mogą być pojedyncze lub mnogie. Mogą też mieć różne rozmiary. Wytrącają się one z powodu nieprawidłowości w składzie chemicznym żółci. To z kolei jest spowodowane zaburzeniami funkcji wątroby lub zastojem żółci. Na kamicę, a co za tym idzie kolkę żółciową, narażone są głównie kobiety po 40. roku życia, które dodatkowo są otyłe i urodziły jedno dziecko lub więcej. Oczywiście występuje również kolka wątrobowa u mężczyzn i osób w młodym wieku. Duże znaczenie mają też skłonności rodzinne, stosowane leki, cukrzyca i inne zaburzenia metaboliczne.

Niezbyt często pojawiają się objawy przypominające kolkę wątrobową po usunięciu pęcherzyka. Jest to tzw. zespół po cholecystektomii. Najczęściej jest on wynikiem innej, do tej pory niezauważonej choroby nakładającej się na kamicę żółciową. Przyczyną mogą być też powikłania po zabiegu lub zaburzenia funkcji dróg żółciowych.

Kolka wątrobowa –  jak się objawia i gdzie boli?

Objawem kolki wątrobowej jest przede wszystkim ostry i napadowy ból brzucha zlokalizowany pod prawym łukiem żebrowym. Może też promieniować w okolice prawej łopatki. Zwykle pojawia się on po spożyciu tłustego, ciężkostrawnego posiłku. Ból utrzymuje się przez kilka godzin, po czym zwykle ustępuje. Często występują też nudności i wymioty. Kolka wątrobowa nie ma nic wspólnego z tzw. kolką po bieganiu czy wysiłku. Chociaż lokalizacja i charakter bólu mogą być podobne, w tym przypadku ból jest znacznie mniejszy i ustępuje szybciej. 

Rozpoznanie stawia się zwykle na podstawie obrazu klinicznego oraz wyniku badania USG. Badania krwi mogą wykazać wzrost wskaźników uszkodzenia wątroby, podwyższoną aktywność amylazy i lipazy oraz wysokie stężenie bilirubiny. Problematyczne bywa podejrzenie kolki żółciowej w ciąży. Ze względu na zmiany zachodzące podczas niej proces diagnostyczny jest utrudniony. Objawy kamicy należy różnicować z innymi stanami wymagającymi interwencji chirurgicznej, np. z zapaleniem wyrostka robaczkowego.

Ważne jest to, ile trwa atak kolki wątrobowej. Jeśli ból jest stały, utrzymuje się powyżej sześciu godzin, nie ustępuje po typowym leczeniu przeciwbólowym i towarzyszą mu objawy ogólne takie jak gorączka, może to świadczyć o zapaleniu pęcherzyka żółciowego.

Leczenie kolki wątrobowej (żółciowej)

W leczeniu objawów kolki wątrobowej stosuje się głównie leki przeciwbólowe, takie jak paracetamol i preparaty zawierające diklofenak lub ketoprofen. Przy braku skuteczności, w leczeniu szpitalnym można zastosować petydynę. Leki rozkurczowe, jakie stosuje się w kolce wątrobowej to drotaweryna i hioscyna. U chorego, u którego w trakcie kolki występują uporczywe wymioty mogą wystąpić objawy odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Wówczas konieczne będzie dożylne podanie płynów w celu wyrównania zaburzeń wodno-elektrolitowych. Jeśli rozwinie się zapalenie pęcherzyka żółciowego na tle kamicy konieczne jest leczenie chirurgiczne oraz antybiotykoterapia. 

Domowe sposoby na atak kolki wątrobowej

Jako leczenie domowe napadu kolki wątrobowej można zastosować wymienione wyżej leki przeciwbólowe. Warto jednak skontaktować się z lekarzem. Powinien on poinformować chorego, jak może on sobie pomóc w kolejnych napadach kolki wątrobowej. 

W zapobieganiu nawrotom kolki wątrobowej ważna jest też odpowiednie odżywianie. Wskazana jest dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu. Dozwolone jest spożywanie np. jasnego pieczywa, chudego nabiału, chudego mięsa oraz warzyw z wyłączeniem roślin strączkowych i kapustnych. U osób otyłych zaleca się redukcję masy ciała.

Chociaż nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania kolki wątrobowej po alkoholu, ze względu na jego potwierdzony szkodliwy wpływ na wątrobę, zaleca się unikanie alkoholu osobom chorującym na kamicę.

Na rynku dostępne są preparaty ziołowe zawierające terpeny pochodzenia roślinnego, takie jak menton, borneol, czy pinen. Są one pomocne w leczeniu łagodnych objawów kamicy żółciowej. Jednak same zioła w przypadku napadu kolki wątrobowej mogą okazać się niewystarczające.

Jak zapobiec kolce wątrobowej (żółciowej)?

Jednym ze sposobów na zapobieganie atakom kolki wątrobowej jest usunięcie pęcherzyka żółciowego. Jest to podstawowa metoda leczenia w przypadku objawowej kamicy i jej powikłań takich jak zapalenie pęcherzyka. Zabieg wykonuje się laparoskopowo lub klasycznie metodą otwartą. W przypadku bezobjawowej kamicy należy w ramach poradni chirurgicznej rozważyć usunięcie pęcherzyka w trybie planowym. Profilaktyczne usunięcie pęcherzyka jest zalecane np. u osób skrajnie otyłych lub w przypadku ostrego zapalenia trzustki na podłożu kamicy żółciowej. O ile nie ma przeciwwskazań, można podjąć próbę kilkumiesięcznej terapii kwasem ursodeoksycholowym w celu rozpuszczenia złogów. Metoda ta jest najczęściej skuteczna w przypadku małych kamieni.

  1. Interna Szczeklika 2015, pod red. P. Gajewskiego, Kraków 2015.
  2. M. Stukan, W. J. Kruszewski, M. Dudziak i in., Zapalenie wyrostka robaczkowego i choroby pęcherzyka żółciowego jako stany ostre wymagające pilnej interwencji chirurgicznej u kobiet w ciąży, „Ginekologia Polska”, nr 1045–1050 (84) 2013.
  3. B. Cha, B. Lee, S. Lee i in., A study of alcohol consumption and obesity as main risk factor for symptomatic gallbladder stone: A case-control study, „Asian Pacific Journal of Cancer Prevention”, nr 715–719 (18) 2017.
  4. M. Fraquelli, G. Casazza, D. Conte i in., Non-steroid anti-inflammatory drugs for biliary colic, „Cochrane Database of Systematic Reviews 2016”, DOI: 
    https://doi.org/10.1002/14651858.CD006390.pub2.
  5. D. Arora, R. Kaushik, R. Kaur i in., Post-cholecystectomy syndrome: A new look at an old problem, „Journal of Minimal Access Surgery”, nr 202–207 (14) 2018.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach, część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

    Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

  • Katar sienny – jak się objawia i jakie są sposoby na alergiczny nieżyt nosa?

    Katar sienny, zwany też katarem alergicznym, to zmora uczuleniowców. Jego objawy to nie tylko cieknąca, bezbarwna wydzielina z nosa czy świąd i zaczerwienienie nosa. Katar może odbijać się na naszym samopoczuciu, jakości snu, powodować bóle głowy lub gorączkę. Czy istnieje domowy sposób na katar alergiczny? Jak go wyleczyć i ile trwa? Kiedy z katarem siennym pójść do lekarza? 

  • Światłowstręt – na czym polega i o czym świadczy? Co robić, gdy się pojawi?

    Światłowstręt jest objawem polegającym na odczuciu bólu i pieczenia oczu podczas patrzenia na źródła światła lub przebywania w nasłonecznionych pomieszczeniach. Światłowstręt nie jest odrębną jednostką chorobową, a objawem choroby, dlatego postępowanie zależne jest od przyczyny nadwrażliwości na światło. Wśród najczęstszych przyczyn światłowstrętu wymienia się zapalenie spojówek, migrenę oraz infekcje wirusowe.  

  • Bóle miednicy – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu miednicy

    Przyczyn bólu miednicy może być wiele, inne z nich będą dotyczyły kobiet, inne mężczyzn. Wśród kobiecych przyczyn zespołu bólowego miednicy mniejszej znajdują się przede wszystkim czynniki i schorzenia ginekologiczne oraz choroby układu moczowego, m.in. endometrioza, mięśniaki macicy, zapalenie pęcherza moczowego. U mężczyzn najczęstszą przyczyną dolegliwości w okolicy miednicy są natomiast choroby gruczołu krokowego oraz układu pokarmowego, np. zaparcia czy IBS. 

  • Wole tarczycy – przyczyny i leczenie powiększonej tarczycy

    Terminem wole określa się nieprawidłowe powiększenie tarczycy. Może ono oznaczać niedoczynność tarczycy, schorzenie autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, lecz może również świadczyć o niedoborze jodu  czy niektórych witamin i minerałów (selenu, żelaza, witaminy A). Jakie rodzaje wola tarczycy się wyróżnia? Czym jest wole guzkowe? 

  • Rumień wędrujący – jak go rozpoznać? Diagnostyka i leczenie rumienia po kleszczu

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) to charakterystyczna wysypka skórna pojawiająca się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Rumień po ukłuciu kleszcza ma kolisty kształt, wędruje, stopniowo się powiększając (przypomina tarczę strzelniczą – pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz). Rumień wędrujący jest widoczny średnio od 1 do 3 tygodni od ukąszenia u ok. 80 % chorych na boreliozę. Jak odróżnić go od reakcji alergicznej? Jak długo utrzymuje się rumień wędrujący?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij