Mężczyzna z zaburzeniami lękowymi siedzi w ciemnej sypialni
Weronika Grzywna

Zaburzenia lękowe – objawy, przyczyny, leczenie

Szacuje się, że na zaburzenia lękowe cierpi około 15-20 proc. osób – zarówno dorosłych, jak i dzieci oraz młodzieży. Ten rodzaj zaburzeń częściej dotyczy kobiet, niemniej jednak dotyka również mężczyzn. Jakie są objawy zaburzeń lękowych? Jak sobie z nimi radzić i jak wygląda leczenie?

  1. Jakie są rodzaje zaburzeń lękowych?
  2. Zaburzenia lękowe – objawy. Jak objawiają się stany lękowe?
  3. Zaburzenia lękowe – przyczyny. Co powoduje stany lękowe?
  4. Zaburzenia lękowe – leczenie
  5. Zaburzenia lękowe – test, diagnostyka
  6. Czy zaburzenia lękowe są uleczalne?
  7. Nieleczone zaburzenia lękowe – skutki
  8. Czy zaburzenia lękowe są dziedziczne?

Jakie są rodzaje zaburzeń lękowych?

Zgodnie z ICD-10 zaburzenia lękowe dzieli się na dwie grupy:

  1. Zaburzenia lękowe w postaci fobii, takie jak agorafobia, fobia społeczna lub specyficzne fobie przed konkretnymi przedmiotami, sytuacjami czy zwierzętami.
  2. Inne zaburzenia lękowe, do których można zaliczyć zaburzenia lękowe z napadami lęku, zaburzenia lękowe uogólnione, zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane.

Zaburzenia lękowe – objawy. Jak objawiają się stany lękowe?

Objawy zaburzeń lękowych różnią się od siebie w zależności od tego, o jakim zaburzeniu konkretnie mówimy. W przypadku uogólnionych zaburzeń lękowych możemy zauważyć m.in. uczucie napięcia i niepokoju, które nieustannie towarzyszy osobie chorej.

Z kolei zespół lęku panicznego objawia się pod postacią ataków paniki. Napady paniki to stany ostrego napięcia, podczas których pacjent zmaga się m.in. z przyspieszonym biciem serca, bólem w klatce piersiowej, niepokojem, dusznościami. Wielu pacjentów w obliczu ataków paniki ma wrażenie, że traci kontrolę nad własnym ciałem, a nawet że umiera.

Objawem fobii specyficznych będzie natomiast irracjonalny, nieuzasadniony i nadmierny lęk przed jakimś bodźcem lękowym. Wówczas pacjenci również mogą odczuwać objawy ze strony ciała.

W przebiegu zaburzeń lękowych można więc zaobserwować grupę podobnych objawów, czyli:

  • trudności ze snem,
  • wewnętrzny niepokój i napięcie,
  • problemy z koncentracją uwagi,
  • nadmierne pocenie się,
  • drażliwość i zdenerwowanie,
  • bezradność,
  • bóle lub ucisk w klatce piersiowej,
  • wyolbrzymianie negatywnych aspektów,
  • tworzenie czarnych scenariuszy,
  • nadmierne reakcje.

Powiązane produkty

Zaburzenia lękowe – przyczyny. Co powoduje stany lękowe?

Zaburzenia lękowe mogą być wywołane przez szereg różnych czynników. Wśród nich wymienia się:

  • czynniki genetyczne – występowanie w rodzinie zaburzeń lękowych zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju tego zaburzenia u dziecka,
  • stresujące wydarzenia – np. śmierć bliskiej osoby, rozwód, diagnoza choroby,
  • czynniki indywidualne/osobowościowe – zaburzenia lękowe częściej obserwowane są u osób o nadmiernej lękliwości, ze skłonnościami do perfekcjonizmu oraz o niskiej samoocenie,
  • czynniki zdrowotne – zaburzenia lękowe występują w przebiegu niektórych chorób, np. cukrzycy, problemów hormonalnych, zaburzeń układu oddechowego,
  • czynniki środowiskowe – traumatyczne doświadczenia z przeszłości, przemoc itp.,
  • czynniki biologiczne.

Zaburzenia lękowe – leczenie

Jak wyjść z zaburzeń lękowych? Leczenie zaburzeń lękowych zależne będzie od indywidualnego przypadku. Zazwyczaj obejmuje psychoterapię poznawczo-behawioralną, która polega m.in. na odzyskaniu kontroli nad swoim funkcjonowaniem, znalezieniu przyczyny lęku oraz nauczeniu się reagowania na pojawiające się objawy.

Leczenie farmakologiczne zaburzeń lękowych z kolei często stanowi element uzupełniający psychoterapię. Tzw. lek na zaburzenia lękowe to m.in. środek przeciwdepresyjny o działaniu przeciwlękowym.

Jak samodzielnie łagodzić stany lękowe? Próby samodzielnego poradzenia sobie z zaburzeniami lękowymi nie zastąpią profesjonalnej pomocy. Niemniej jednak możemy sami zadbać o naukę relaksowania się poprzez np. medytację, jogę czy ćwiczenia oddechowe. Ćwiczenia oddechowe mogą bowiem pomóc nam spowolnić oddech, który przyspiesza w sytuacji lękowej. Spokojny oddech sprawia, że jesteśmy w stanie zrelaksować się i uspokoić.

Ponadto warto również ograniczyć używki, takie jak alkohol czy kofeina, które nadmiernie pobudzają i mogą wyzwalać lęki. Nie bez znaczenia pozostaje także zdrowy styl życia: zbilansowana dieta i umiarkowana aktywność fizyczna w ciągu dnia.

Zaburzenia lękowe – test, diagnostyka

Rozpoznania zaburzeń lękowych dokonuje specjalista: psycholog lub psychiatra, który na podstawie odczuwanych objawów, ich nasilenia i częstotliwości, a także innych narzędzi psychologicznych, np. kwestionariuszy, postawi diagnozę i zaproponuje dalszą ścieżkę postępowania.

W Internecie możemy znaleźć testy online na różnego rodzaju zaburzenia lękowe. Trzeba jednak pamiętać, że nie stanowią one rzetelnej diagnozy, a są jedynie wskazówką, która może zasygnalizować nam o konieczności udania się do specjalisty.

Sprawdź preparaty na sen i stres na DOZ.pl

Czy zaburzenia lękowe są uleczalne?

Zaburzenia lękowe są jak najbardziej uleczalne, jeżeli zostaną objęte odpowiednim leczeniem: psychoterapią lub leczeniem farmakologicznym.

Nieleczone zaburzenia lękowe – skutki

Nieleczone zaburzenia lękowe niosą za sobą szereg negatywnych konsekwencji dla naszego zdrowia. Przede wszystkim mogą wyraźnie dezorganizować nasze codzienne funkcjonowanie. Wszystko to będzie przekładać się na gorsze funkcjonowanie w życiu prywatnym, w szkole czy w pracy. Nieleczone zaburzenia lękowe mogą także predysponować do rozwoju zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia odżywiania czy zaburzenia snu. Ponadto mogą prowadzić do niskiej jakości życia, a w konsekwencji do prób samobójczych, które mogą zakończyć się tragicznie.

Czy zaburzenia lękowe są dziedziczne?

Nie ma jednego tzw. „genu lęku”, ale warto wiedzieć, że istnieje wiele genów, które mogą predysponować do rozwoju lęku. Badania wskazują na to, że niektóre z tych genów mogą być dziedziczone, ale to, czy dany gen zostanie „uruchomiony”, w dużym stopniu zależne będzie od czynników środowiskowych. Uważa się, że np. zaburzenia lękowe uogólnione są dziedziczone w ok. 30 proc.

  1. Kępiński, A. (2017). Psychopatologia nerwic. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
  2. Seligman, M., Walker, F. E., Rosenhan, L. D. (2003). Psychopatologia. Poznań: Zysk i S-ka.
  3. Butcher, N. J., Hooley, M, J. i in. (2020). Psychologia zaburzeń. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  4. Gottschalk, G. M. Genetics of generalized anxiety disorder and related traits. Dostęp online: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5573560/ [data dostępu: 18.07.2023].
  5. Does Anxiety Run in Families? Dostęp online: https://healthtalk.unchealthcare.org/does-anxiety-run-in-families/ [data dostępu: 18.07.2023].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białe i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle zaczyna się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50.-60. roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, w owłosionej skórze głowy a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij