Problemy z zaśnięciem – przyczyny, jak sobie radzić? - portal DOZ.pl
Kobieta cierpiąca na problemy z zasypianiem
Weronika Grzywna

Problemy z zaśnięciem – przyczyny, jak sobie radzić?

Problemy z zaśnięciem to coraz powszechniejsze zjawisko, które może dotyczyć tak naprawdę każdego – niezależnie od wieku, płci czy przynależności etnicznej. Za tym dotkliwym problemem często kryje się bezsenność, ale również szereg zaburzeń zarówno psychicznych, jak i somatycznych. 

Sen jest podstawową potrzebą organizmu każdego z nas. W trakcie snu nasz organizm ma szansę odpocząć i zregenerować się. Niestety na zaburzenia snu, a tym samym na problemy z zaśnięciem narażeni są zarówno mężczyźni, jak i kobiety w niemal każdym wieku. Problemy z zasypianiem oraz wynikająca z tego deprywacja snu będzie mieć natomiast negatywne konsekwencje dla naszego zdrowia.

Co zrobić, gdy nie można zasnąć?

Kłopoty z zasypianiem, częste budzenie się w nocy lub wybudzanie się zbyt wcześnie rano i problemy z ponownym zaśnięciem, to objawy, które powinny skłonić nas do zastanowienia się nad tym, jak wygląda higiena naszego snu. Może bowiem okazać się, że nawet niewielkie zmiany w codziennych wieczornych rytuałach, wyraźnie wpłyną na lepszą jakość i ilość snu.

Jeżeli jednak symptomy te utrzymują się przez długi czas i towarzyszy im drażliwość w ciągu dnia, nadmierna senność, ciągłe uczucie zmęczenia czy trudności z koncentracją, warto udać się do specjalisty, który zdiagnozuje nasz problem i pomoże znaleźć jego źródło. Kłopoty ze snem mogą sygnalizować choroby somatyczne, zaburzenia psychiczne lub inne dolegliwości, dlatego nie wolno ich bagatelizować.

Zbyt wczesne budzenie się i niemożność ponownego zaśnięcia

Zbyt wczesne budzenie się rano może mieć wiele przyczyn. Jeżeli występuje ono sporadycznie, możemy podejrzewać, że spowodowane jest stresem, niepokojem lub innymi czynnikami zewnętrznymi. Powtarzające się wczesne budzenie, któremu towarzyszy niemożność ponownego zaśnięcia, może być jednak również objawem zaburzeń psychicznych, np. depresji.

Ze wczesnym wybudzaniem się borykają się też osoby starsze. Związane jest to z tym, że po 55. roku życia poziom melatoniny w organizmie spada, co powoduje trudności z zasypianiem.

Na wczesne budzenie się i problemy z zaśnięciem skarżą się także rodzice niemowlaków i dzieci. Wówczas spowodowane może być to skokami rozwojowymi dziecka, ale i dolegliwościami bólowymi, czy chorobami somatycznymi, dlatego też każdy niepokojący sygnał powinien zostać skonsultowany z lekarzem.

Polecane dla Ciebie

Problemy ze snem a bezsenność (insomnia) – różnica

Problemy ze snem mogą towarzyszyć każdemu z nas. Ich charakterystyczną cechą jest to, że pojawiają się sporadycznie. Jak jednak odróżnić je od bezsenności?

Bezsenność (insomnia disorder-ID) jest najpowszechniejszą chorobą spośród wszystkich zaburzeń snu dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn w różnym wieku. Zgodnie z definicją może  współwystępować z chorobą lub problemem zdrowotnym, a także może być skutkiem schorzenia lub samodzielną chorobą. Badania pokazują, że współwystępuje ona z m.in. depresją, schizofrenią, zaburzeniami związanymi ze stresem i traumą, czy zaburzeniami poznawczymi.

Może ona przyjmować różne fazy, a wśród charakterystycznych objawów bezsenności wymienia się:

  • trudności w zasypianiu,
  • budzenie się w nocy i niemożność ponownego zaśnięcia,
  • senność w ciągu dnia,
  • uczucie zmęczenia i drażliwość,
  • trudności z zaśnięciem pomimo zmęczenia.
Zgodnie z Klasyfikacją Zaburzeń Psychicznych DSM-5, aby mówić o bezsenności, jej symptomy powinny być zaobserwowane przez co najmniej trzy dni w tygodniu przez przynajmniej 3 miesiące.

Najlepsze sposoby na zaśnięcie (domowe sposoby, leki)

Wiele osób zmagających się z problemami ze snem, szuka sposobów na szybkie zaśnięcie. Na początku warto dokładnie przyjrzeć się naszej higienie snu i od tego zacząć wprowadzać stopniowe zmiany. Jakie są sposoby na problemy z zaśnięciem? Przede wszystkim należy:

  • zachować stałe pory wstawania i chodzenia spać,
  • dbać o wieczorne rytuały wyciszające i relaksujące – mogą być to ćwiczenia oddechowe, słuchanie spokojnej muzyki, joga, czy medytacja,
  • unikać korzystania z urządzeń elektronicznych przed snem emitujących światło niebieskie, które hamuje produkcję melatoniny,
  • unikać drzemek w ciągu dnia lub je ograniczyć,
  • zadbać o wygodny materac i poduszkę,
  • zadbać o świeże powietrze w pomieszczeniu i utrzymać w nim temperaturę w granicach 18-21 stopni Celsjusza,
  • wprowadzić aktywność fizyczną w ciągu dnia, która sprzyja łatwiejszemu zasypianiu.

Część osób mających kłopoty ze snem sięga również po tabletki na problemy z zasypianiem, w których składzie znajduje się m.in. kozłek lekarski, szyszki chmielu, melisa, lawenda czy mięta. Czasami zaleca się stosowanie naturalnych środków z melatoniną ułatwiających zasypianie i poprawiających jakość snu.

Problemy z zaśnięciem – przyczyny

Jako jedną z przyczyn kłopotów ze snem badacze wskazują na używanie łóżka do innych czynności, np. do pracy, jedzenia, czy oglądania telewizji. W efekcie mózg przestaje kojarzyć łóżko ze spaniem i podczas próby zaśnięcia, nasz organizm pozostaje w stanie czuwania.

Jako przyczyny problemów z zaśnięciem wymienia się również takie czynniki jak:

  • nadmierny stres  który utrzymuje organizm w gotowości do działania. Stres może sprzyjać wybudzaniu się w nocy,
  • nieregularne godziny snu,
  • drzemki w ciągu dnia,
  • spożywanie przed snem obfitych i ciężkostrawnych posiłków,
  • nadużywanie kofeiny,
  • niewłaściwy styl życia,
  • brak aktywności fizycznej w ciągu dnia,
  • kryzysy życiowe.

Ponadto trudności z zasypianiem mogą być także objawem:

  • zaburzeń psychicznych (np. depresji, zaburzeń lękowych),
  • chorób somatycznych,
  • zaburzeń medycznych, np. nadciśnienia tętniczego,
  • stosowania niektórych leków.

Badania pokazują, że trudności z zasypianiem dotyczą częściej kobiet w ciąży, w szczególności w 3. trymestrze. Niestety obecnie problemy ze snem zaczynają występować również w młodym wieku. Mowa tu nie tylko o problemach z zaśnięciem u niemowlaka, ale i u dziecka. Przyczyny w tym przypadku także będą zróżnicowane i mogą dotyczyć: dolegliwości bólowych, trudności z wyciszenie się, stresu, chorób somatycznych i wielu innych czynników.

Należy pamiętać, że sen jest bardzo istotny dla prawidłowego rozwoju dziecka, w związku z czym utrzymujące się objawy mogące wskazywać na zaburzenia snu powinny zostać skonsultowane z lekarzem.

Problemy z zaśnięciem – skutki braku lub małej ilości snu

Co się dzieje w ludzkim organizmie po 24 godzinach bez snu? Po tym czasie zaczynamy obserwować już pierwsze negatywne konsekwencje. Przede wszystkim jesteśmy rozdrażnieni, zmagamy się z kłopotami z koncentracją, mamy zmniejszoną czujność oraz towarzyszy nam brak energii.

Skutkami trudności z zasypianiem, a tym samym bezsenności będzie więc znaczne pogorszenie funkcji poznawczych, pamięci, koncentracji i skupienia uwagi. Nieodpowiednia jakość snu będzie przekładać się na inne sfery naszego życia: pracę zawodową, relację z innymi, kondycję fizyczną i psychiczną.

Kłopoty ze snem mogą także przyczyniać się do nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, czy otyłości. Po 48 godzinach bez snu osłabieniu ulega nasz układ odpornościowy, co powoduje, że jesteśmy bardziej podatni na infekcję, wirusy i przeziębienia. Skutki braku snu mogą więc doprowadzić do poważnych problemów zarówno w sferze zdrowia fizycznego, jak i psychicznego.

  1. Gajda, E., Wanot, B., Biskupek-Wanot, A. (2020). Zaburzenia Snu. DOI: 10.16926/pzp.1.2020.03
  2. Kawalec, A., Pawlas, K. (2013). Czynniki środowiskowe wpływające na sen oraz zachowywanie higieny snu. Probl Hig Epidemiol" 2013, 94(1): 1-5
  3. Morrison, J. (2016). DSM 5- bez tajemnic. Praktyczny przewodnik dla klinicysty. Tłum Robert Andruszko. Kraków; Wydawnictwo UJ.
  4. Sykut, A., Ślusarska, B., Jędrzejkiewicz, B., Nowicki, G. (2017). Zaburzenia snu jako powszechny problem społeczny - wybrane uwarunkowania i konsekwencje zdrowotne.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych – wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Biofeedback – na czym polega? Zastosowanie u dzieci i u dorosłych. Trening biofeedback – efekty

    Biofeedback (biologiczne sprzężenie zwrotne) to nieinwazyjna metoda terapii polegająca na monitorowaniu przez specjalne urządzenie zmian fizjologicznych organizmu. Ma to na celu lepsze rozpoznawanie wpływu myśli i uczuć na fizjologię, dzięki czemu pacjent może nauczyć się kontrolować te funkcje organizmu, nad którymi w normalnych warunkach nie można panować (fale mózgowe czy napięcie mięśni). Biofeedback jest wykorzystywany w terapii dzieci i dorosłych z zaburzeniami koncentracji, stanami lękowymi, depresją, nadpobudliwością, padaczką, zaburzeniami autystycznymi czy niską odpornością na stres.

  • „Urwany film” po spożyciu alkoholu. Co wtedy dzieje się z mózgiem?

    Nadużywanie alkoholu jest związane z wieloma długotrwałymi problemami zdrowotnymi. Jedną z konsekwencji może być upośledzenie funkcji poznawczych i pamięci. Niektóre osoby po spożyciu alkoholu wykonują różne czynności, nawet złożone zadania, o których potem nie pamiętają. Naukowcy odkryli mechanizm, który jest molekularną podstawą tego zjawiska i mają nadzieję, że lepsze zrozumienie problemu pozwoli zapobiec wielu negatywnym konsekwencjom.

  • Kim są WWO? Czy jesteś jednym z nich?

    WWO to pojęcie oznaczające osoby wysoko wrażliwe. Pod terminem tym kryje się cała gama cech, które wyróżniają tego typu ludzi, stanowiąc o ich wyjątkowości. Warto wiedzieć, w jaki sposób traktować osoby WWO, aby czuły się komfortowo i mogły w pełni wykorzystywać swój potencjał w pracy, w związkach i innych sferach życia.  

  • Perfekcjonizm – czym jest i jak sobie z nim radzić?

    Dzisiejsze czasy kreują nowe modele pożądanych zachowań i postaw – jedna z nich jest perfekcjonizm, który ma swoje źródła między innymi w wyidealizowanym świecie znanym z mediów społecznościowych. Jednak perfekcjonizm może być również dużą trudnością dla obarczonego nim człowieka, która znacznie utrudnia życie i relacje z innymi ludźmi.

  • Skąd się bierze déjà vu i czy jest to niebezpieczne zjawisko?

    Déjà vu to jeden z najbardziej tajemniczych stanów, jakie występują w ludzkim umyśle. Co jakiś czas doświadcza go niemal każdy człowiek, a jednak wciąż nie udało się wypracować jednolitej naukowej interpretacji tego dość niepokojącego zjawiska. Jedno jest pewne – déjà vu na chwilę zaburza nasze postrzeganie teraźniejszości, zasiewając wątpliwość, czy przypadkiem „to się już kiedyś nie działo?".  

  • Wybudzanie się w nocy – budzenie się w nocy i problem z zaśnięciem

    Wybudzanie się w środku nocy należy do bardzo frustrujących, a jednocześnie niestety powszechnych sytuacji, które co jakiś czas dotykają każdego z nas. Jeśli powtarza się to regularnie, należy poszukać przyczyny i wyeliminować czynnik, który wywołuje nocne, niechciane pobudki. Poza tym warto poznać uniwersalne, sprawdzone sposoby, które mogą być skuteczne w radzeniu sobie z wybudzaniem się w nocy.

  • Syndrom paryski – co to jest, na czym polega?

    Wizyta w Paryżu to dla wielu turystów spełnienie odwiecznego marzenia. Niestety, czasem potęgowane przez lata emocje, oczekiwania i wyidealizowane wyobrażenia potrafią odbić się negatywnie na zdrowiu. Przekonały się o tym osoby, które doświadczyły tajemniczego syndromu paryskiego. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij