Leki na bezsenność – czy ich stosowanie jest bezpieczne?
Krzysztof Słomiak

Leki na bezsenność – czy ich stosowanie jest bezpieczne?

Bezsenność to najczęściej występujące zaburzenie rytmu dobowego. Może być objawem towarzyszącej choroby somatycznej, zaburzeń psychicznych, stosowania leków lub nadużywaniem substancji psychoaktywnych – jest to tzw. bezsenność wtórna, ale może być także samodzielną jednostką chorobową – tzw. bezsenność pierwotna.

Ze względu na czas trwania objawów bezsenność dzieli się na: przygodną (o czasie trwania do kilku dni), krótkotrwałą (która trwa do 4 tygodni) oraz przewlekłą (trwającą powyżej miesiąca). Charakteryzują je podobne objawy: trudność w zaśnięciu i utrzymaniu ciągłego snu, sen o złej jakości oraz zbyt wczesne budzenie się. Symptomy te są określane jako nieprawidłowe, gdy oddziałują na samopoczucie lub zaburzają funkcjonowanie człowieka w ciągu dnia. W leczeniu bezsenności mogą pomóc preparaty nasenne. Jakie są ich rodzaje oraz jak długo można je przyjmować, aby nie wyrządzić sobie szkody?

Sposoby leczenia bezsenności

Pacjenci cierpiący na bezsenność najchętniej leczą się sami, za pomocą leków bez recepty, preparatów ziołowych, alkoholu lub suplementów diety. Dopiero kiedy objawy są niezwykle uciążliwe i wpływają negatywnie na ich życie społeczne oraz zawodowe, udają się do lekarza po leki dostępne na receptę.

Do grupy leków, które są stosowane w leczeniu bezsenności zalicza się:

  • leki uspokajające: pochodne benzodiazepiny,
  • leki nasenne: antagoniści receptora GABA, tzw. leki „Z” (zolpidem, zaleplon, zopiklon i eszopiklon),
  • inne: leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe, neuroleptyki,
  • leki dostępne bez recepty: melatonina, preparaty pochodzenia roślinnego.

Pochodne benzodiazepin

W Polsce benzodiazepiny to najczęściej stosowane leki w leczeniu bezsenności. Są one przeważnie dobrze tolerowane przez pacjentów, rzadko wchodzą w interakcję z innymi lekami. Oprócz działania nasennego wykazują również działanie anksjolityczne (przeciwlękowe), przeciwdrgawkowe, zmniejszające napięcie mięśniowe, amnestyczne. Hamują ośrodek oddechowy oraz wpływają na koordynację i ośrodek równowagi. Są stosowane w wielu innych wskazaniach. Do działań niepożądanych wynikających z ich zażywania należą: zaburzenia pamięci, senność, zaburzenia koordynacji ruchowej, osłabienie siły mięśniowej, mogą pojawić się objawy paradoksalne jak: agresja, drażliwość, niepokój, pobudzenie.

Ich długotrwałe stosowanie niesie ryzyko powstania tolerancji i uzależnienia, dlatego nie powinno się ich stosować dłużej niż 4 tygodnie. Odstawienie benzodiazepin przez osoby uzależnione, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu odstawienia, powinno odbywać się po konsultacji z lekarzem. Zespół ten charakteryzuje się następującymi objawami: "bezsennością z odbicia", uczuciem niepokoju, lęku, zaburzeniami nastroju, drażliwością, bólami mięśniowymi, drżeniem mięśniowym, zaburzeniami koncentracji, nudnościami oraz wymiotami, zaburzeniami świadomości. Benzodiazepiny są przeciwwskazane przy zespole bezdechu sennego i niewydolności oddechowej, gdyż hamują ośrodek oddechowy. Nie wolno ich stosować również w ciąży  są teratogenne i mogą powodować zespół wiotkiego dziecka. Nie podaje się ich również w niewydolności nerek czy wątroby, u osób uzależnionych od alkoholu oraz u osób w podeszłym wieku  powodują zaburzenia równowagi, mają działanie amnestyczne i miorelaksacyjne.

Polecane dla Ciebie

Leki „Z”

Leki nasenne II generacji  leki „Z” są stosowane wyłącznie w leczeniu zaburzeń snu. Maksymalny czas ich ciągłego podawania powinien wynosić 4 tygodnie, gdyż może powstawać tolerancja oraz ryzyko uzależnienia. Są lekami silnie działającymi. Są przeciwwskazane m.in. przy uszkodzeniach wątroby, niewydolności oddechowej i zespole bezdechu sennego, miastenii i poniżej 18 roku życia. Działaniami niepożądanymi ich stosowania mogą być zawroty i bóle głowy. Objawy zespołu abstynencyjnego są podobne do tych wywołanych przez benzodiazepiny.

Inne leki nasenne

Przy konieczności stałego przyjmowania środków nasennych lub obecnych przeciwwskazania do stosowania benzodiazepin oraz agonistów receptora GABA można rozważyć terapię innymi grupami: lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwhistaminowymi czy neuroleptykami. Można je stosować przez dłuższy czas i nie powodują uzależnienia. Jednak ich stosowanie powinno być również koniecznie monitorowane przez lekarza.

Melatonina

Długotrwałe przyjmowanie  środków nasennych dostępnych w aptekach bez recepty może, w przypadku przewlekłych zaburzeń snu spowodowanych depresją, zaburzeniami lękowymi lub chorobami somatycznymi, opóźnić właściwe rozpoznanie choroby i leczenie. Dużą popularnością wśród pacjentów cieszy się melatonina, która jest naturalnym hormonem wytwarzanym przez szyszynkę w organizmie człowieka. Jest ona chronobiotykiem, czyli substancją wyznaczającą właściwą porę na sen i  co warte podkreślenia  nie ma działania nasennego.  Jest najskuteczniejsza u osób cierpiących na zaburzenia snu związanymi z pracą zmianową, przekraczaniem stref czasowych tzw. jet–lag lub osób niewidomych. W innych postaciach może nie być tak zadowalająco skuteczna.

Natura w służbie snu

Preparaty roślinne znajdują zastosowanie w leczeniu bezsenności, gdy zaburzenia snu są krótkotrwałe i wynikają ze stresu. Są alternatywą dla leków nasennych. Występują często jako preparaty złożone, zawierające najczęściej wyciąg z kozłka lekarskiego, szyszek chmielu, melisy. Mają niewiele skutków ubocznych, ale mogą wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Należy pamiętać, że tylko niektóre preparaty roślinne zostały ocenione w badaniach naukowych.

Przyjmowanie leków nasennych powinno być w każdym przypadku przemyślane i konsultowane z lekarzem. Nie wolno lekceważyć ich działań niepożądanych oraz sygnałów jakie daje nam nasz organizm w trakcie terapii. Jest to grupa leków niezwykle silnie wpływające na nasze życie. Trzeba pamiętać, że te leki mogą nam zarówno pomóc, jak i zaszkodzić.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij