Leki na bezsenność – czy ich stosowanie jest bezpieczne?
Krzysztof Słomiak

Leki na bezsenność – czy ich stosowanie jest bezpieczne?

Bezsenność to najczęściej występujące zaburzenie rytmu dobowego. Może być objawem towarzyszącej choroby somatycznej, zaburzeń psychicznych, stosowania leków lub nadużywaniem substancji psychoaktywnych – jest to tzw. bezsenność wtórna, ale może być także samodzielną jednostką chorobową – tzw. bezsenność pierwotna.

Ze względu na czas trwania objawów bezsenność dzieli się na: przygodną (o czasie trwania do kilku dni), krótkotrwałą (która trwa do 4 tygodni) oraz przewlekłą (trwającą powyżej miesiąca). Charakteryzują je podobne objawy: trudność w zaśnięciu i utrzymaniu ciągłego snu, sen o złej jakości oraz zbyt wczesne budzenie się. Symptomy te są określane jako nieprawidłowe, gdy oddziałują na samopoczucie lub zaburzają funkcjonowanie człowieka w ciągu dnia. W leczeniu bezsenności mogą pomóc preparaty nasenne. Jakie są ich rodzaje oraz jak długo można je przyjmować, aby nie wyrządzić sobie szkody?

Sposoby leczenia bezsenności

Pacjenci cierpiący na bezsenność najchętniej leczą się sami, za pomocą leków bez recepty, preparatów ziołowych, alkoholu lub suplementów diety. Dopiero kiedy objawy są niezwykle uciążliwe i wpływają negatywnie na ich życie społeczne oraz zawodowe, udają się do lekarza po leki dostępne na receptę.

Do grupy leków, które są stosowane w leczeniu bezsenności zalicza się:

  • leki uspokajające: pochodne benzodiazepiny,
  • leki nasenne: antagoniści receptora GABA, tzw. leki „Z” (zolpidem, zaleplon, zopiklon i eszopiklon),
  • inne: leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe, neuroleptyki,
  • leki dostępne bez recepty: melatonina, preparaty pochodzenia roślinnego.

Pochodne benzodiazepin

W Polsce benzodiazepiny to najczęściej stosowane leki w leczeniu bezsenności. Są one przeważnie dobrze tolerowane przez pacjentów, rzadko wchodzą w interakcję z innymi lekami. Oprócz działania nasennego wykazują również działanie anksjolityczne (przeciwlękowe), przeciwdrgawkowe, zmniejszające napięcie mięśniowe, amnestyczne. Hamują ośrodek oddechowy oraz wpływają na koordynację i ośrodek równowagi. Są stosowane w wielu innych wskazaniach. Do działań niepożądanych wynikających z ich zażywania należą: zaburzenia pamięci, senność, zaburzenia koordynacji ruchowej, osłabienie siły mięśniowej, mogą pojawić się objawy paradoksalne jak: agresja, drażliwość, niepokój, pobudzenie.

Ich długotrwałe stosowanie niesie ryzyko powstania tolerancji i uzależnienia, dlatego nie powinno się ich stosować dłużej niż 4 tygodnie. Odstawienie benzodiazepin przez osoby uzależnione, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu odstawienia, powinno odbywać się po konsultacji z lekarzem. Zespół ten charakteryzuje się następującymi objawami: "bezsennością z odbicia", uczuciem niepokoju, lęku, zaburzeniami nastroju, drażliwością, bólami mięśniowymi, drżeniem mięśniowym, zaburzeniami koncentracji, nudnościami oraz wymiotami, zaburzeniami świadomości. Benzodiazepiny są przeciwwskazane przy zespole bezdechu sennego i niewydolności oddechowej, gdyż hamują ośrodek oddechowy. Nie wolno ich stosować również w ciąży  są teratogenne i mogą powodować zespół wiotkiego dziecka. Nie podaje się ich również w niewydolności nerek czy wątroby, u osób uzależnionych od alkoholu oraz u osób w podeszłym wieku  powodują zaburzenia równowagi, mają działanie amnestyczne i miorelaksacyjne.

Leki „Z”

Leki nasenne II generacji  leki „Z” są stosowane wyłącznie w leczeniu zaburzeń snu. Maksymalny czas ich ciągłego podawania powinien wynosić 4 tygodnie, gdyż może powstawać tolerancja oraz ryzyko uzależnienia. Są lekami silnie działającymi. Są przeciwwskazane m.in. przy uszkodzeniach wątroby, niewydolności oddechowej i zespole bezdechu sennego, miastenii i poniżej 18 roku życia. Działaniami niepożądanymi ich stosowania mogą być zawroty i bóle głowy. Objawy zespołu abstynencyjnego są podobne do tych wywołanych przez benzodiazepiny.

Inne leki nasenne

Przy konieczności stałego przyjmowania środków nasennych lub obecnych przeciwwskazania do stosowania benzodiazepin oraz agonistów receptora GABA można rozważyć terapię innymi grupami: lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwhistaminowymi czy neuroleptykami. Można je stosować przez dłuższy czas i nie powodują uzależnienia. Jednak ich stosowanie powinno być również koniecznie monitorowane przez lekarza.

Melatonina

Długotrwałe przyjmowanie  środków nasennych dostępnych w aptekach bez recepty może, w przypadku przewlekłych zaburzeń snu spowodowanych depresją, zaburzeniami lękowymi lub chorobami somatycznymi, opóźnić właściwe rozpoznanie choroby i leczenie. Dużą popularnością wśród pacjentów cieszy się melatonina, która jest naturalnym hormonem wytwarzanym przez szyszynkę w organizmie człowieka. Jest ona chronobiotykiem, czyli substancją wyznaczającą właściwą porę na sen i  co warte podkreślenia  nie ma działania nasennego.  Jest najskuteczniejsza u osób cierpiących na zaburzenia snu związanymi z pracą zmianową, przekraczaniem stref czasowych tzw. jet–lag lub osób niewidomych. W innych postaciach może nie być tak zadowalająco skuteczna.

Natura w służbie snu

Preparaty roślinne znajdują zastosowanie w leczeniu bezsenności, gdy zaburzenia snu są krótkotrwałe i wynikają ze stresu. Są alternatywą dla leków nasennych. Występują często jako preparaty złożone, zawierające najczęściej wyciąg z kozłka lekarskiego, szyszek chmielu, melisy. Mają niewiele skutków ubocznych, ale mogą wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Należy pamiętać, że tylko niektóre preparaty roślinne zostały ocenione w badaniach naukowych.

Przyjmowanie leków nasennych powinno być w każdym przypadku przemyślane i konsultowane z lekarzem. Nie wolno lekceważyć ich działań niepożądanych oraz sygnałów jakie daje nam nasz organizm w trakcie terapii. Jest to grupa leków niezwykle silnie wpływające na nasze życie. Trzeba pamiętać, że te leki mogą nam zarówno pomóc, jak i zaszkodzić.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Grypa – co ją powoduje i jak się objawia? Jak skutecznie leczyć grypę?

    Grypa jest ostrą i wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez wirusy. Najwięcej zachorowań na grypę obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym. Na grypę szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz dorośli przebywający w dużych skupiskach np. zakładach pracy. Grypę charakteryzuje gwałtowny początek objawów, do których zalicza się wysoką gorączkę, bóle mięśni i stawów, bóle głowy, osłabienie i kaszel.  Jak skutecznie ją leczyć? 

  • Czym są ortopedyczne implanty custom-made? Jak powstają protezy „szyte na miarę”?

    Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) przeprowadzili pionierską operację – wszczepili pacjentowi „szytą na miarę” endoprotezę stawu kolanowego. Zachowanie więzadła krzyżowego tylnego pozwala pacjentowi na większą aktywność fizyczną i lepiej odtwarza biomechanikę zdrowego kolana. W jaki sposób powstają spersonalizowane protezy typu custom-made? Jakie są korzyści z ich zastosowania?

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij