Zgaga – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby
Piotr Ziętek

Zgaga – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

Palenie w przełyku? To może być zgaga. Co ją powoduje? Kiedy może być objawem poważnego schorzenia? W jaki sposób można ją leczyć i które sposoby na łagodzenie zgagi są skuteczne? Podpowiadamy.

Zgaga to uczucie piekącego bólu w klatce piersiowej, za mostkiem. Jest to dosyć powszechna dolegliwość, która może zdarzyć się u zdrowych osób, np. po błędzie dietetycznym. Wówczas nie powinna budzić niepokoju. Czasami, jeśli utrzymuje się długo lub jest bardzo uporczywa, może być objawem pewnych chorób. Wówczas wymaga poszerzenia diagnostyki i pomocy lekarskiej. 

Jakie są objawy zgagi? 

Typowa zgaga objawia się piekącym bólem w klatce piersiowej, na wysokości mostka. Czasami ból może być też zlokalizowany nieco niżej, w nadbrzuszu. Mogą także występować kwaśne – rzadziej gorzkie – odbijania. Są one uporczywe i powodują uczucie palenia w gardle i w jamie ustnej. Charakterystyczne dla zgagi jest to, że objawy nasilają się po zjedzeniu obfitego posiłku – zwłaszcza wtedy, gdy przyjmuje się pozycję leżącą. W wyniku zgagi część treści żołądkowej jest zarzucana także do dróg oddechowych. Może to być przyczyną chrypki oraz suchego kaszlu. Objawy te występują głównie rano. 

W niektórych przypadkach zgaga powinna wzbudzić szczególną uwagę. Ból w klatce piersiowej jest też typowym objawem zawału serca. Należy zasięgnąć pomocy medycznej, gdy zdarza się on u osoby obciążonej kardiologicznie i towarzyszą mu np. duszność i osłabienie, a sam ból promieniuje do lewej ręki lub żuchwy.

Niepokojącym objawem towarzyszącym są zaburzenia połykania, zwłaszcza gdy prowadzą one do znacznego spadku masy ciała. Należy się zgłosić do lekarza także, gdy razem ze zgagą występują nudności i wymioty. 

Przyczyny zgagi – co powoduje zgagę? 

Przyczyną piekącego bólu za mostkiem jest zarzucanie do przełyku kwaśnej treści żołądkowej. O ile nabłonek wyścielający żołądek jest przystosowany do kontaktu z kwasem, o tyle nabłonek przełyku już nie. Jest on podrażniany przez treść żołądkową, co powoduje dolegliwości bólowe. W normalnej sytuacji zarzucaniu treści żołądkowej do przełyku zapobiega zwieracz dolny przełyku. Powinien się on zamykać po przedostaniu się treści pokarmowej do żołądka. Problem pojawia się, gdy ten mechanizm, z jakiegoś powodu, jest niewydolny. Przyczyną zgagi może być choroba układu pokarmowego, ale też zwyczajny błąd dietetyczny. 

Zgaga po jedzeniu 

Zgaga może wystąpić u zupełnie zdrowych osób. Czynnikami, od których może wystąpić zgaga są: 

  • pikantne potrawy, 
  • cebula, cytrusy, 
  • pomidory i ich przetwory, 
  • tłuste i ciężkostrawne potrawy, 
  • mięta, 
  • czekolada, 
  • alkohol, 
  • napoje gazowane, 
  • mocna kawa i herbata, 
  • duże posiłki. 

Mechanizm działania tych czynników jest różny. Pikantne przyprawy, alkohol i cytrusy podrażniają, zwłaszcza już uszkodzoną, błonę śluzową przełyku. Tłuste i ciężkostrawne dania opóźniają opróżnianie żołądka, przez co pokarm zalega w nim, co sprzyja cofaniu się treści do przełyku. Z kolei napoje gazowane i np. napar z mięty osłabiają działanie dolnego zwieracza przełyku, przez co mniej skutecznie zatrzymuje on treść pokarmową w żołądku. 

Kolejnym czynnikiem zapobiegającym zarzucaniu treści żołądkowej do przełyku jest grawitacja. Jeśli po posiłku przyjmujemy pozycję stojącą lub siedzącą, ryzyko przedostania się pokarmu z żołądka do przełyku jest mniejsze. Leżenie lub intensywna aktywność bezpośrednio po jedzeniu może powodować zgagę. 

Zgaga a choroby 

Przyczyną zgagi mogą być też niektóre choroby. Stosunkowo częstą dolegliwością jest choroba refluksowa przełyku. Dochodzi w niej do niewydolności dolnego zwieracza przełyku. Na rozwój tego schorzenia ma wiele czynników, m.in. cukrzyca, otyłość, alkoholizm i stosowanie niektórych leków. Czasami jednak nie daje się uchwycić  jednej konkretnej przyczyny. 

Inną chorobą sprzyjającą wystąpieniu zgagi jest przepuklina rozworu przełykowego. Polega ona na tym, że część żołądka, a w cięższych przypadkach nawet cały żołądek, znajduje się wewnątrz klatki piersiowej. Wówczas również dochodzi do upośledzenia działania zwieracza dolnego przełyku.  

Zgaga w ciąży 

Zgaga w ciąży jest to efekt zmian zachodzących w ciele kobiety. Powiększająca się macica powoduje przemieszczenie pozostałych narządów oraz wzrost ciśnienia w jamie brzusznej. W brzuchu jest zwyczajnie mniej miejsca, przez co żołądek również ma ograniczoną pojemność. Zmiany hormonalne wpływają też na motorykę przewodu pokarmowego. Problem ten może pojawić się już w drugim trymestrze, choć u niektórych kobiet w ciąży zgaga nie występuje w ogóle. Zwykle ustępuje ona samoistnie po porodzie. 

Jak leczyć zgagę? 

Leczenie zgagi – w przypadku choroby refluksowej – często wymaga długotrwałego stosowania leków obniżających produkcję kwasu solnego w żołądku. Stosuje się głównie leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP), np. omeprazol, esomeprazol, pantoprazol. Nieco rzadziej wybieranymi lekami są blokery receptora histaminowego H2, np. ranitydyna.

Sposobem, w jaki można pozbyć się zgagi występującej sporadycznie, jest stosowanie preparatów zobojętniających na bazie wodorotlenków magnezu, glinu lub wapnia w formie pastylek do ssania. Te leki na zgagę można bezpiecznie stosować także w ciąży. Natomiast stosowanie w ciąży IPP lub blokerów receptora H2 należy uzgodnić z lekarzem. Część z wymienionych wyżej leków jest dostępna bez recepty. Nie zaleca się natomiast przyjmowania zwykłej sody oczyszczonej.  

Zgaga w przebiegu przepukliny rozworu przełykowego, poza leczeniem lekami zobojętniającymi, może wymagać przeprowadzenia leczenia chirurgicznego. Kwalifikację do zabiegu przeprowadza specjalista w ramach poradni chirurgicznej. W razie potrzeby wykonuje się tzw. fundoplikację. Zabieg wykonuje się najczęściej metodą laparoskopową. 

Zgaga – jak jej zapobiegać? 

W przypadku zgagi kluczowe znaczenie ma stosowanie się do pewnych ogólnych zaleceń dotyczących stylu życia. Są one ważne zarówno w przypadku zgagi występującej sporadycznie, jak i występującej często, np. w przebiegu chorób. Zgodnie z tymi zaleceniami należy przyjmować posiłki do trzech godzin przed snem. Pomocne może być też spanie z lekko uniesioną głową. Bardzo duże znaczenie mają też zalecenia dietetyczne. Należy unikać wspomnianych wyżej potraw i substancji wyzwalających zgagę. Wskazane jest unikanie potraw ciężkostrawnych, np. razowego pieczywa i kaszy gryczanej, a także warzyw cebulowych, orzechów, produktów tłustych, czekolady, mocnej kawy i herbaty. Korzystne jest też przyjmowanie posiłków w małych porcjach.

O poradę dotyczącą diety na zgagę można poprosić lekarza rodzinnego, ale warto też zasięgnąć porady dietetycznej. Zalecenia obejmują także rzucenie palenia, a w przypadku osób otyłych – zmniejszenie masy ciała. Jeśli istnieje podejrzenie, że zgaga jest działaniem niepożądanym stosowania leków, może być konieczne ich odstawienie lub zmniejszenie dawki. Nie należy tego jednak robić bez konsultacji z lekarzem. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach, część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

    Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

  • Katar sienny – jak się objawia i jakie są sposoby na alergiczny nieżyt nosa?

    Katar sienny, zwany też katarem alergicznym, to zmora uczuleniowców. Jego objawy to nie tylko cieknąca, bezbarwna wydzielina z nosa czy świąd i zaczerwienienie nosa. Katar może odbijać się na naszym samopoczuciu, jakości snu, powodować bóle głowy lub gorączkę. Czy istnieje domowy sposób na katar alergiczny? Jak go wyleczyć i ile trwa? Kiedy z katarem siennym pójść do lekarza? 

  • Chromanie przestankowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

    Chromanie przestankowe to nie jednostka chorobowa, a objaw zwężenia bądź niedrożności tętnic spowodowany najczęściej nasiloną miażdżycą. Chromanie przestankowe charakteryzuje się pojawianiem się silnego bólu kończyn dolnych oraz drętwieniem nóg podczas marszu. Dolegliwości ustępują w momencie zatrzymania i chwilowego odpoczynku. Jak wygląda diagnostyka i leczenie chromania przestankowego?

  • Bóle miednicy – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu miednicy

    Przyczyn bólu miednicy może być wiele, inne z nich będą dotyczyły kobiet, inne mężczyzn. Wśród kobiecych przyczyn zespołu bólowego miednicy mniejszej znajdują się przede wszystkim czynniki i schorzenia ginekologiczne oraz choroby układu moczowego, m.in. endometrioza, mięśniaki macicy, zapalenie pęcherza moczowego. U mężczyzn najczęstszą przyczyną dolegliwości w okolicy miednicy są natomiast choroby gruczołu krokowego oraz układu pokarmowego, np. zaparcia czy IBS. 

  • Wole tarczycy – przyczyny i leczenie powiększonej tarczycy

    Terminem wole określa się nieprawidłowe powiększenie tarczycy. Może ono oznaczać niedoczynność tarczycy, schorzenie autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, lecz może również świadczyć o niedoborze jodu  czy niektórych witamin i minerałów (selenu, żelaza, witaminy A). Jakie rodzaje wola tarczycy się wyróżnia? Czym jest wole guzkowe? 

  • Rumień wędrujący – jak go rozpoznać? Diagnostyka i leczenie rumienia po kleszczu

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) to charakterystyczna wysypka skórna pojawiająca się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Rumień po ukłuciu kleszcza ma kolisty kształt, wędruje, stopniowo się powiększając (przypomina tarczę strzelniczą – pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz). Rumień wędrujący jest widoczny średnio od 1 do 3 tygodni od ukąszenia u ok. 80 % chorych na boreliozę. Jak odróżnić go od reakcji alergicznej? Jak długo utrzymuje się rumień wędrujący?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij