Zgaga – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby
Piotr Ziętek

Zgaga – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

Palenie w przełyku? To może być zgaga. Co ją powoduje? Kiedy może być objawem poważnego schorzenia? W jaki sposób można ją leczyć i które sposoby na łagodzenie zgagi są skuteczne? Podpowiadamy.

Zgaga to uczucie piekącego bólu w klatce piersiowej, za mostkiem. Jest to dosyć powszechna dolegliwość, która może zdarzyć się u zdrowych osób, np. po błędzie dietetycznym. Wówczas nie powinna budzić niepokoju. Czasami, jeśli utrzymuje się długo lub jest bardzo uporczywa, może być objawem pewnych chorób. Wówczas wymaga poszerzenia diagnostyki i pomocy lekarskiej. 

Jakie są objawy zgagi? 

Typowa zgaga objawia się piekącym bólem w klatce piersiowej, na wysokości mostka. Czasami ból może być też zlokalizowany nieco niżej, w nadbrzuszu. Mogą także występować kwaśne – rzadziej gorzkie – odbijania. Są one uporczywe i powodują uczucie palenia w gardle i w jamie ustnej. Charakterystyczne dla zgagi jest to, że objawy nasilają się po zjedzeniu obfitego posiłku – zwłaszcza wtedy, gdy przyjmuje się pozycję leżącą. W wyniku zgagi część treści żołądkowej jest zarzucana także do dróg oddechowych. Może to być przyczyną chrypki oraz suchego kaszlu. Objawy te występują głównie rano. 

W niektórych przypadkach zgaga powinna wzbudzić szczególną uwagę. Ból w klatce piersiowej jest też typowym objawem zawału serca. Należy zasięgnąć pomocy medycznej, gdy zdarza się on u osoby obciążonej kardiologicznie i towarzyszą mu np. duszność i osłabienie, a sam ból promieniuje do lewej ręki lub żuchwy.

Niepokojącym objawem towarzyszącym są zaburzenia połykania, zwłaszcza gdy prowadzą one do znacznego spadku masy ciała. Należy się zgłosić do lekarza także, gdy razem ze zgagą występują nudności i wymioty. 

Przyczyny zgagi – co powoduje zgagę? 

Przyczyną piekącego bólu za mostkiem jest zarzucanie do przełyku kwaśnej treści żołądkowej. O ile nabłonek wyścielający żołądek jest przystosowany do kontaktu z kwasem, o tyle nabłonek przełyku już nie. Jest on podrażniany przez treść żołądkową, co powoduje dolegliwości bólowe. W normalnej sytuacji zarzucaniu treści żołądkowej do przełyku zapobiega zwieracz dolny przełyku. Powinien się on zamykać po przedostaniu się treści pokarmowej do żołądka. Problem pojawia się, gdy ten mechanizm, z jakiegoś powodu, jest niewydolny. Przyczyną zgagi może być choroba układu pokarmowego, ale też zwyczajny błąd dietetyczny. 

Zgaga po jedzeniu 

Zgaga może wystąpić u zupełnie zdrowych osób. Czynnikami, od których może wystąpić zgaga są: 

  • pikantne potrawy, 
  • cebula, cytrusy, 
  • pomidory i ich przetwory, 
  • tłuste i ciężkostrawne potrawy, 
  • mięta, 
  • czekolada, 
  • alkohol, 
  • napoje gazowane, 
  • mocna kawa i herbata, 
  • duże posiłki. 

Mechanizm działania tych czynników jest różny. Pikantne przyprawy, alkohol i cytrusy podrażniają, zwłaszcza już uszkodzoną, błonę śluzową przełyku. Tłuste i ciężkostrawne dania opóźniają opróżnianie żołądka, przez co pokarm zalega w nim, co sprzyja cofaniu się treści do przełyku. Z kolei napoje gazowane i np. napar z mięty osłabiają działanie dolnego zwieracza przełyku, przez co mniej skutecznie zatrzymuje on treść pokarmową w żołądku. 

Kolejnym czynnikiem zapobiegającym zarzucaniu treści żołądkowej do przełyku jest grawitacja. Jeśli po posiłku przyjmujemy pozycję stojącą lub siedzącą, ryzyko przedostania się pokarmu z żołądka do przełyku jest mniejsze. Leżenie lub intensywna aktywność bezpośrednio po jedzeniu może powodować zgagę. 

Zgaga a choroby 

Przyczyną zgagi mogą być też niektóre choroby. Stosunkowo częstą dolegliwością jest choroba refluksowa przełyku. Dochodzi w niej do niewydolności dolnego zwieracza przełyku. Na rozwój tego schorzenia ma wiele czynników, m.in. cukrzyca, otyłość, alkoholizm i stosowanie niektórych leków. Czasami jednak nie daje się uchwycić  jednej konkretnej przyczyny. 

Inną chorobą sprzyjającą wystąpieniu zgagi jest przepuklina rozworu przełykowego. Polega ona na tym, że część żołądka, a w cięższych przypadkach nawet cały żołądek, znajduje się wewnątrz klatki piersiowej. Wówczas również dochodzi do upośledzenia działania zwieracza dolnego przełyku.  

Zgaga w ciąży 

Zgaga w ciąży jest to efekt zmian zachodzących w ciele kobiety. Powiększająca się macica powoduje przemieszczenie pozostałych narządów oraz wzrost ciśnienia w jamie brzusznej. W brzuchu jest zwyczajnie mniej miejsca, przez co żołądek również ma ograniczoną pojemność. Zmiany hormonalne wpływają też na motorykę przewodu pokarmowego. Problem ten może pojawić się już w drugim trymestrze, choć u niektórych kobiet w ciąży zgaga nie występuje w ogóle. Zwykle ustępuje ona samoistnie po porodzie. 

Jak leczyć zgagę? 

Leczenie zgagi – w przypadku choroby refluksowej – często wymaga długotrwałego stosowania leków obniżających produkcję kwasu solnego w żołądku. Stosuje się głównie leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP), np. omeprazol, esomeprazol, pantoprazol. Nieco rzadziej wybieranymi lekami są blokery receptora histaminowego H2, np. ranitydyna.

Sposobem, w jaki można pozbyć się zgagi występującej sporadycznie, jest stosowanie preparatów zobojętniających na bazie wodorotlenków magnezu, glinu lub wapnia w formie pastylek do ssania. Te leki na zgagę można bezpiecznie stosować także w ciąży. Natomiast stosowanie w ciąży IPP lub blokerów receptora H2 należy uzgodnić z lekarzem. Część z wymienionych wyżej leków jest dostępna bez recepty. Nie zaleca się natomiast przyjmowania zwykłej sody oczyszczonej.  

Zgaga w przebiegu przepukliny rozworu przełykowego, poza leczeniem lekami zobojętniającymi, może wymagać przeprowadzenia leczenia chirurgicznego. Kwalifikację do zabiegu przeprowadza specjalista w ramach poradni chirurgicznej. W razie potrzeby wykonuje się tzw. fundoplikację. Zabieg wykonuje się najczęściej metodą laparoskopową. 

Zgaga – jak jej zapobiegać? 

W przypadku zgagi kluczowe znaczenie ma stosowanie się do pewnych ogólnych zaleceń dotyczących stylu życia. Są one ważne zarówno w przypadku zgagi występującej sporadycznie, jak i występującej często, np. w przebiegu chorób. Zgodnie z tymi zaleceniami należy przyjmować posiłki do trzech godzin przed snem. Pomocne może być też spanie z lekko uniesioną głową. Bardzo duże znaczenie mają też zalecenia dietetyczne. Należy unikać wspomnianych wyżej potraw i substancji wyzwalających zgagę. Wskazane jest unikanie potraw ciężkostrawnych, np. razowego pieczywa i kaszy gryczanej, a także warzyw cebulowych, orzechów, produktów tłustych, czekolady, mocnej kawy i herbaty. Korzystne jest też przyjmowanie posiłków w małych porcjach.

O poradę dotyczącą diety na zgagę można poprosić lekarza rodzinnego, ale warto też zasięgnąć porady dietetycznej. Zalecenia obejmują także rzucenie palenia, a w przypadku osób otyłych – zmniejszenie masy ciała. Jeśli istnieje podejrzenie, że zgaga jest działaniem niepożądanym stosowania leków, może być konieczne ich odstawienie lub zmniejszenie dawki. Nie należy tego jednak robić bez konsultacji z lekarzem. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nadmierne pocenie się (hiperhydroza) – przyczyny i leczenie. Co stosować na nadpotliwość?

    Pocenie pełni istotną fizjologiczną funkcję – pomaga organizmowi schłodzić się w warunkach przegrzania. Dla wielu osób ten sprytny mechanizm oznacza, niestety, plamy pod pachami, mokre skarpetki czy nieprzyjemne, lepkie dłonie, które zawstydzają nas przy uścisku na powitanie. Dlaczego dochodzi do nadmiernego pocenia się? Jak temu zaradzić? Czy nadpotliwość może być objawem innych chorób? 

  • Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku

    Odbijanie jest naturalnym odruchem fizjologicznym, które zwykle nie stanowi powodu do niepokoju. Polega na wydaleniu przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. Natomiast nadmierne odbijanie może być oznaką np. choroby refluksowej czy nietolerancji pokarmowej. 

  • Szumy uszne – przyczyny i leczenie szumów w uszach

    Szum w uszach to dolegliwość, która nie zawsze oznacza poważną chorobę. Szumy uszne są powodowane przez uszkodzenia drogi słuchowej, np. w wyniku starzenia organizmu czy hałasu. Niektóre leki stosowane w dużych dawkach także mogą przyczyniać do ich powstania lub nasilenia. Jak wygląda leczenie szumów usznych? Co pomoże osobom odczuwającym szum w uszach? 

  • Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie. Jak postępować podczas ataku kolki nerkowej?

    Kolka nerkowa sama w sobie nie jest chorobą, stanowi natomiast najczęstszy objaw schorzenia polegającego na zamknięciu lub znacznym zwężeniu światła moczowodu i utrudnieniu odpływu moczu z nerki do pęcherza moczowego. Atak kolki nerkowej cechuje niezwykle silny ból w okolicy lędźwiowej, który często nie ustępuje nawet po podaniu dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych. Objawy kolki nerkowej obejmują również bolesne parcie na mocz, nudności oraz wymioty. 

  • Zakwasy a DOMS – jak zapobiec bólom mięśni w trakcie i po treningu?

    DOMS (delayed onset muscle soreness) to opóźniona bolesność mięśni. Jest ona skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego, w trakcie którego dochodzi do wzmożonej pracy włókien mięśniowych (ból mięśni po treningu pojawia się przeważnie w ciągu kilkunastu godzin). Domsy nie są tym samym, co zakwasy. Drugim terminem określa się ból, uczucie pieczenia mięśni w trakcie wykonywania ćwiczeń lub niedługo po ich zakończeniu. Stan ten jest spowodowany nadmiernym kumulowaniem się mleczanu w tkance mięśniowej. Jak zapobiegać zakwasom? W jaki sposób złagodzić opóźnioną bolesność mięśni?

  • Napięciowy ból głowy – przyczyny objawy, diagnostyka. Jak sobie radzić z naczynioruchowymi bólami głowy?

    Napięciowy ból głowy jest najczęściej występującym samoistnym (pierwotnym) bólem głowy. Jego przyczyny nie są do końca poznane, wiadomo natomiast, że różne czynniki, takie jak stres, zmiany pogody, przemęczenie czy odwodnienie mogą zwiększać ryzyko jego wystąpienia. Naczynioruchowe bóle głowy charakteryzują się dolegliwościami zlokalizowanymi po obu stronach głowy, zazwyczaj w okolicy skroni, o charakterze uciskowym. 

  • Ból żeber – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu żeber z lewej i prawej strony

    Ból żeber najczęściej jest związany z przebytym urazem obejmującym okolicę klatki piersiowej, jest on wówczas silny, na skórze widoczny jest krwiak, mogą pojawić się również kłopoty z oddychaniem. Inne przyczyny bólu żeber obejmują schorzenia układu pokarmowego (ból żeber po prawej stronie może oznaczać m.in. problemy z wątrobą), neuralgię międzyżebrową, stany zapalne czy choroby układu krążenia – ból żeber po lewej stronie może być objawem zawału serca. 

  • Zaburzenia chodu – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Zaburzenia chodu mogą mieć wiele przyczyn. Najczęściej są objawem chorób neurologicznych, chorób układu ruchu oraz schorzeń o podłożu psychogennym. Zaburzenia lokomocji mogą być także związane z podeszłym wiekiem (jest to tzw. chód starczy) – u seniorów pojawiają się m.in.: skrócenie długości kroku, szuranie, pochylenie sylwetki do przodu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij