Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca
Katarzyna Gintowt-Juchniewicz

Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

Co to jest kołatanie serca?

Towarzystwo naukowe definiuje kołatanie serca jako subiektywne, nieprzyjemne uczucie bicia serca, będące wynikiem zmian w częstotliwości, rytmie lub sile jego skurczu. U osób zdrowych sporadyczne występowanie epizodu niemiarowego bycia serca po wysiłku, chwilowym niedotlenieniu, może być fizjologiczne. Jak postępować, jeśli zdarza się to coraz częściej i zaburza rytm dnia codziennego?

Kołatanie serca – diagnostyka 

Opisywane subiektywne uczucie kołatania serca lekarz weryfikuje, wykonując liczne badania. Najprostszym sposobem oceny rytmu serca jest osłuchiwanie przy pomocy stetoskopu, w odniesieniu do badania rytmu serca na tętnicy obwodowej przedramienia. Jednak sama auskulacja nie wyczerpuje panelu badań dostępnych w diagnostyce palpitacji. Kolejnym podstawowym badaniem jest EKG (elektrokardiografia), które pozwala na zobrazowanie elektrycznej pracy serca i umożliwia wykrycie m.in. zaburzeń rytmu serca. W oparciu o te badania zlecone może zostać badanie USG serca (echo serca, echokardiografia, UKG) w celu poszerzenia diagnostyki.  

Istotny klinicznie jest charakter kołatania. Podział kliniczny wyróżnia kołatanie miarowe i niemiarowe oraz nienapadowe (przyspiesza i ustępuje stopniowo) i napadowe (nagły początek i nagłe ustąpienie).

Gdy zaburzenie występuje długofalowo lub przewlekle, zaobserwowanie nieprawidłowości w badaniach nie stanowi problemu. Niestety w przypadku izolowanego typu kołatania, może zdarzyć się, iż podczas badania nie zobrazujemy przyczyny. Rozwiązaniem z wyboru okazuje się rejestracja w trybie 24-godzinnej pracy mięśnia sercowego (łac. myocardium) przy pomocy tzw. Holtera. Gdy powyższe metody są nieskuteczne, lekarz wystawi skierowanie do szpitala. Zalecana jest kilkudniowa hospitalizacja na oddziale i postawienie ostatecznego rozpoznania.      

Istotnym badaniem w diagnostyce kołatania serca jest powszechnie wykonywanie badanie krwi. Ocena biochemii, morfologii, elektrolitów oraz podstawowych parametrów umożliwia stwierdzenie np. niedokrwistości lub zaburzeń ilościowych potasu, które mogą manifestować się palpitacjami serca.

Jakie mogą być przyczyny kołatania serca?

Naturalnym wydaje się poszukiwanie w pierwszej kolejności przyczyny kołatanie serca w tym narządzie.

Prawidłowe bicie serca to rytmiczny skurcz przedsionków oraz komór generowany przez węzeł zatokowo-przedsionkowy. Norma tych ruchów mieści się w przedziale pomiędzy 60-100 uderzeń na minutę. Każde odchylenie od tych granic pacjent może odczuwać jako zaburzenie. Zarówno zbyt wolny, jak i zbyt szybki rytm serca stanowią wyjściowo potencjalne źródło zagrożenia życia. 

Pod pojęciem kołatania serca kryje się również arytmia, czyli tzw. „nierówna praca serca” – nieregularne skurcze zawartości worka osierdziowego lub zaburzenia przewodzenia impulsu. Odmienny rytm serca rzadko jest izolowanym objawem, najczęściej towarzyszy innym dolegliwościom. Stany, których objawem jest kołatanie serca, wymagające natychmiastowego działania – wezwania pogotowia ratunkowego – to m.in. migotanie i trzepotanie przedsionków lub komór czy tamponada serca. Do czynników zaburzających naturalny rytm pracy pompy krwi należą anomalie budowy anatomicznej, przejściowy stan infekcji pod postacią zapalenia osierdzia, przewlekła choroba niedokrwienna lub niewydolność serca. 

Kołatanie serca a zaburzenia psychiczne 

Drugim powodem kołatań serca są schorzenia o podłożu psychiatrycznym, np. napady paniki, nerwica czy zaburzenia hipochondryczne. Przejściowe niedotlenienie spowodowane innym rytmem i torem oddechowym w trakcie ataku kompensowane jest przez szybsze bicie serca i jest to normalne. Jednak przedłużający się stres i nerwobóle, wymagają wizyty u lekarza.

Kołatanie serca a zaburzenia hormonalne

Chcąc opisać przyczyny kołatania serca, nie sposób nie wspomnieć o zaburzeniach hormonalnych. Często zdarza się, iż u pacjenta w trakcie poszukiwania nieprawidłowości kardiologicznych, diagnozuje się niedoczynność lub nadczynność tarczycy. Jaki związek ma tarczyca z sercem? Wachlarz hormonów wpływających na prawidłowe funkcjonowanie organizmu jest produkowany przez narządy odległe od serca. W przypadku schorzeń tarczycy, stan eutyreozy (tj. nieprawidłowego wydzielania TSH, FT4, FT3) reguluje metabolizm całego organizmu.

Kołatanie serca a leki i używki

Należy także wspomnieć, iż kofeina w dużych ilościach wpływa nie tylko na ciśnienie, może również powodować drżenie serca. Podobnie substancje psychoaktywne, takie jak: amfetamina, kokaina, alkohol – zarówno nadużycie, jak i zespół odstawienny.

Na uczucie kołatania serca mogą uskarżać się osoby w trakcie infekcji, z gorączką, hipoglikemią, w ciąży lub przyjmujące leki (beta-mimetyki, przeciwcholinergiczne, beta-blokery, glikozydy naparstnicy, teofilina, azotany, adrenalina).

Kołatanie serca – inne przyczyny

Do innych przyczyn przejściowego kołatania serca należą wysiłek fizyczny oraz odwodnienie. Zabiegane społeczeństwo XXI wieku zapomina o prawidłowym nawodnieniu, tymczasem długotrwałe niewypełnienie łożyska naczyniowego może wywołać zawroty głowy i uczucie kołatania serca w klatce piersiowej po przebudzeniu. W nocy zaś fizjologicznie rytm serca zwalnia poniżej 60 uderzeń na minutę. Gdy epizod kołatania pojawi się w nocy – wymaga to pilnej konsultacji ze specjalistą w celu poszerzenia diagnostyki. 

Objawy towarzyszące i leczenie kołatania serca

Symptomy, które mogą towarzyszyć palpitacjom serca to przede wszystkim:

  • zmęczenie,
  • zawroty głowy,
  • dyskomfort/ból w klatce piersiowej,
  • duszność,
  • wielomocz,
  • zasłabnięcie/omdlenie.
Różnicowanie nieprawidłowości związanych z pracą serca dla pacjenta czy otoczenia jest niezwykle ciężkie, wręcz niemożliwe, dlatego też w przypadku występowania tego rodzaju objawów, należy udać się do specjalisty. 

Zaburzenia wydolności krążeniowej mogą poprzedzać utratę przytomności i zatrzymanie rytmu serca. Chcąc uratować komuś życie, niezbędna jest wówczas szybka reakcja, i jeśli to możliwe zastosowanie AED (ang. Automated External Defibrylator). Na szczęście centra handlowe, stacje metra, lotniska oraz inne miejsca gromadzące określoną w ustawie ilość osób, zobowiązane są do posiadania oraz wyraźnego oznaczenia miejsca, w którym znajduje się AED.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Drapanie w gardle – co oznacza? Przyczyny i domowe sposoby

    Drapanie, swędzenie lub gryzienie w gardle – to zwykle objawy infekcji górnych dróg oddechowych. Te nieprzyjemne uczucia, które towarzyszą chorobom zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, można złagodzić za pomocą preparatów na gardło dostępnych w aptece, a także dzięki domowym sposobom. W jaki sposób?  Podpowiadamy.

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij