Tamponada serca - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc - portal DOZ.pl
Tamponada serca - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc
Ewa Nowacka-Polka

Tamponada serca - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc

Tamponada serca jest stanem zagrożenia życia, który może rozwijać się powoli lub wystąpić nagle. Objawy towarzyszące tamponadzie wywołane są nadmiernym gromadzeniem się płynu w worku osierdziowym - jeśli nie zostaną one szybko rozpoznane, może dojść do zatrzymania czynności serca, a nawet do śmierci.

Przyczyny

  • Często do powstawania tamponady serca mogą doprowadzić urazy klatki piersiowej (zwłaszcza te zlokalizowane w okolicy mostka), w wyniku których dochodzi do uszkodzenia naczyń i krwawienia do worka osierdziowego.
  • Innym mechanizmem prowadzącym do powstania tamponady serca (o charakterze powolnego narastania objętości płynu) są stany zapalne osierdzia (zarówno te o etiologii bakteryjnej jak i wirusowej) oraz choroby nowotworowe.
  • Do nagromadzenia krwi w worku osierdziowym może dojść także w przebiegu zawału serca (w mechanizmie pęknięcia komory serca) lub w przypadku pęknięcia tętniaka części wstępującej aorty (a więc części aorty wychodzącej bezpośrednio z serca).
  • Tamponada serca opisywana jest także jako powikłanie implantacji kardiostymulatorów oraz innych inwazyjnych zabiegów kardiologicznych, do których można zaliczyć np. koronarografię.
Kiedy może dojść do tamponady serca?
W życiu codziennym może ona wystąpić po urazie klatki piersiowej, czyli na przykład u osób po wypadkach komunikacyjnych, po upadkach z wysokości oraz w wyniku ran kłutych klatki piersiowej (najczęściej zlokalizowanych w okolicy mostka). Poza tym do tamponady może dojść w przebiegu chorób nowotworowych. Nadmierne gromadzenie się płynu w worku osierdziowym może być również powikłaniem po operacjach kardiochirurgicznych, czy też po przezskórnych zabiegach na naczyniach wieńcowych.

Objawy

Tamponada serca powinna być rozpoznana jak najszybciej, aby nie doprowadziła do wstrząsu kardiogennego, zatrzymania krążenia, a w konsekwencji tego do zgonu. Rozpoznanie tamponady serca w warunkach przedszpitalnych, w ramach działań zespołu pogotowia ratunkowego, najczęściej sprowadza się do zebrania szczegółowego wywiadu oraz stwierdzenia objawów klinicznych, które można rozpoznać tylko na podstawie dokładnie przeprowadzonego badania chorego. Osoba dotknięta tamponadą serca najczęściej odczuwa duszność (subiektywne uczucie braku powietrza), która nasila się w pozycji leżącej, z często towarzyszącym bólem w klatce piersiowej. Poza tym może występować zmniejszona tolerancja wysiłku, kaszel, omdlenia, utrata przytomności, a także utrudnione połykanie. Osoba badająca, przy podejrzeniu tamponady serca, powinna zwrócić uwagę na to czy u danego pacjenta nie występują objawy tworzące charakterystyczną dla tamponady serca, triadę objawów tzw. triadę Becka. W jej skład wchodzi: hipotensja (a więc wartość ciśnienia skurczowego krwi mniejsza niż 90 mmHg), nadmiernie wypełnione żyły szyjne oraz bardzo słabo słyszalne tony serca. W warunkach szpitalnych istotne jest potwierdzenie powyższego rozpoznania w badaniu echokardiograficznym, w którym stwierdza się obecność płynu w jamie osierdzia.

Polecane dla Ciebie

Leczenie

Niestety w warunkach pomocy przedmedycznej niewiele możemy zrobić sami, żeby pomóc osobie z tamponadą serca. Najważniejsze jest więc jak najszybsze wezwanie i zorganizowanie pomocy medycznej. Dzwoniąc po pogotowie ratunkowe trzeba dokładnie podać adres, opisać sytuację i osobę chorą – ile ma lat, co się z nią dzieje, co mogło doprowadzić do objawów występujących u danej osoby np. uraz, choroba nowotworowa. Należy dokładnie słuchać instrukcji dyspozytora. Musi on potwierdzić, że wezwanie pomocy zostało przyjęte a karetka została wysłana. Nigdy nie należy rozłączać się z dyspozytorem przed upewnieniem się, że wezwanie zostało prawidłowo przyjęte. Do czasu przyjazdu pogotowia należy obserwować osobę chorą. Jeśli jest przytomna, należy tylko przy niej być. Jeżeli natomiast osoba jest nieprzytomna, koniecznie trzeba sprawdzić czy oddycha. Jeśli nie oddycha, należy przystąpić do udzielenia pierwszej pomocy. W warunkach szpitalnych (bardzo rzadko poza szpitalnych) jednym ze sposobów leczenia tamponady serca jest usunięcie nadmiaru treści płynnej (krwi lub innego płynu) z worka osierdziowego, poprzez jego nakłucie, jest to tzw. perikardiocenteza. Nakłucie wykonuje się w okolicy podmostkowej, pod kontrolą USG. Innym sposobem leczenia jest operacja wykonywana (w znieczuleniu ogólnym) przez kardiochirurgów na bloku operacyjnym. Wybór metody leczenia zależy od stanu klinicznego pacjenta oraz mechanizmu wywołującego tamponadę serca.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij