Tachykardia – przyczyny, objawy i leczenie częstoskurczu
Bartosz Krzowski

Tachykardia – przyczyny, objawy i leczenie częstoskurczu

Gdy serce kurczy się szybciej niż 100 razy na minutę, mówimy o tachykardii. Naturalnie mogą ją wywołać emocje lub aktywność fizyczna, ciąża czy gorączka, jednak czasem oznacza chorobę i od właściwego rozpoznania zależy, jak będzie leczona.

Co to jest tachykardia? 

Normalnie serce w spoczynku powinno się kurczyć nie szybciej niż 100 razy na minutę. Tachykardią nazywamy zatem stan, gdy serce pracuje szybciej niż 100 uderzeń na minutę. 

Tachykardia – przyczyny przyspieszonej akcji serca  

Tachykardia nie musi oznaczać jakiejkolwiek choroby. Przyspieszenie akcji serca jest naturalną odpowiedzią organizmu na wysiłek fizyczny i emocje. Przyspieszoną akcję serca obserwuje się też u kobiet w ciąży, zazwyczaj jednak nie przekracza wtedy 100 uderzeń na minutę.

Tachykardia zatokowa 

Tachykardia zatokowa, czyli taka, która ma źródło w węźle zatokowo-przedsionkowym – miejscu, gdzie impulsy powinny powstawać, może stanowić również objaw innego stanu, np. gorączki, niedokrwistości, nadczynności tarczycy, a także guza chromochłonnego nadnerczy. Zbyt szybka czynność serca może być powikłaniem przyjmowania niektórych leków (np. β-mimetyków).  

Tachykardia nadkomorowa

Z tachykardią nadkomorową mamy do czynienia, kiedy impulsy elektryczne powstają w ognisku znajdującym się w pęczku Hisa (element układu bodźcoprzewodzącego serca, który odpowiada za przekazywanie sygnałów elektrycznych w sercu, znajduje się pomiędzy przedsionkami i komorami) lub powyżej niego.  

Jedną z postaci arytmii nadkomorowej są dodatkowe pobudzenia nadkomorowe, czyli takie, które powstają w przedsionku, jednak w miejscu innym niż węzeł zatokowo-przedsionkowy, i powodują nieregularną pracę serca.  

Groźniejsze niż wymienione zaburzenia rytmu serca są sytuacje, kiedy dochodzi do częstoskurczu nadkomorowego. Wyróżnia się trzy częstoskurcze nadkomorowe:  

  • częstoskurcz nawrotny w węźle przedsionkowo-komorowym (AVNRT),  
  • częstoskurcz nawrotny przedsionkowo-nawrotny (AVRT),  
  • częstoskurcz przedsionkowy (AT).  

Każda z trzech wymienionych arytmii ma inne podłoże. W przypadku AVNRT w wyniku obecności dodatkowej drogi przewodzenia w obrębie węzła przedsionkowo-komorowego istnieje możliwość nieprawidłowego rozchodzenia się impulsów elektrycznych w sercu. To wywołuje predyspozycję do częstoskurczu nadkomorowego. Drugi rodzaj częstoskurczu – AVRT – cechuje się obecnością dodatkowego szlaku przewodzenia pomiędzy przedsionkami a komorami, często nazywany zespołem WPW (Wolffa, Parkinsona i White’a). Obecność dodatkowej drogi łączącej przedsionki z komorami może odbierać pozostałym ośrodkom układu bodźcoprzewodzącego kontrolę nad częstością pracy serca skutkującą częstoskurczami. Z kolei AT jest efektem powstania w przedsionkach miejsca o zmienionej aktywności elektrycznej powodującej zbyt szybką pracę serca.  

Pozostałe dwie arytmie nadkomorowe, które mają zupełnie inny mechanizm powstawania niż wyżej wymienione, to: trzepotanie i migotanie przedsionków. Spowodowane są one nieprawidłowościami w zakresie elektrycznej aktywności przedsionków i skutkują ich bardzo szybką czynnością.

Trzepotanie przedsionków jest opisywane jako uporządkowany rytm, zwykle o częstotliwości 250-350/minutę, natomiast w przypadku migotania, czyli najczęściej występującej arytmii nadkomorowej, czynność przedsionków jest nieregularna i sięga wartości 350-700/min. Prawidłowo działający układ bodźcoprzewodzący serca nie jest w stanie przekazać tylu sygnałów z przedsionków do komór, dlatego czynność komór jest wolniejsza. Zarówno migotanie, jak i trzepotanie przedsionków występuje głównie u starszych osób. 

Tachykardia komorowa 

O arytmii komorowej mówimy, jeżeli impulsy elektryczne powstają poniżej pęczka Hisa. Komorowe zaburzenia rytmu mogą występować jako niegroźne pojedyncze dodatkowe pobudzenia, ale także jako złożony częstoskurcz składający się z co najmniej 3 następujących po sobie pobudzeń. Im więcej nieprawidłowych, dodatkowych pobudzeń komorowych, tym groźniejsza arytmia. Skrajnymi postaciami komorowych zaburzeń akcji serca są trzepotanie i migotanie komór, które są bezpośrednim zagrożeniem życia i wymagają natychmiastowej interwencji. 

Polecane dla Ciebie

Tachykardia – objawy częstoskurczu 

Częstoskurcz nadkomorowy 

Objawy arytmii są zmienne i zależą głównie od częstotliwości pracy komór, im szybsza, tym większe dolegliwości. Dodatkowo ważne są także choroby towarzyszące pacjenta, czas trwania zaburzeń rytmu serca oraz indywidualna wrażliwość. Chorzy w trakcie napadu arytmii mogą się skarżyć na kołatania serca, zawroty głowy, uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, może dojść do osłabienia i omdlenia. Niektóre arytmie nawracają, powodując epizodyczne wystąpienie objawów.  

Arytmie komorowe 

Pojedyncze komorowe pobudzenia dodatkowe zazwyczaj nie są odczuwane przez pacjenta. W przypadku dłuższych, złożonych arytmii chory będzie zgłaszał kłucie w klatce piersiowej, kołatania serca, a także uczucie „jakby serce miało wyskoczyć”. W trakcie migotania komór lub częstoskurczu komorowego, czyli zaburzeń rytmu serca powodujących zaburzenia w krążeniu krwi, dojdzie do omdlenia, a w przypadku braku stosownej interwencji do zatrzymania akcji serca.  

Tachykardia – diagnostyka 

Diagnostyka zaburzeń rytmu serca opiera się głównie na badaniu EKG spoczynkowym. Jeżeli arytmia występuje okresowo, a nie stale, może być potrzebne wykonanie 24-godzinnego monitorowania EKG metodą Holtera (Holter EKG). Poza samym wystąpieniem arytmii, urządzenie zarejestruje, jak często na dobę arytmia się pojawia i umożliwi powiązanie tego ze zgłaszanymi przez pacjenta objawami.  

Tachykardia – leczenie 

Schematy leczenia tachykardii zależą od jej typu. Istotne jest działanie przyczynowe polegające na wyeliminowaniu czynnika prowokującego epizody arytmii, np. nadczynności tarczycy.  

W części częstoskurczów nadkomorowych pomocna będzie tzw. próba Valsalvy zwiększająca napięcie nerwu błędnego (unerwia między innymi serce) polegająca na wydmuchiwaniu powietrza z płuc przy zamkniętych ustach i zaciśniętych skrzydełkach nosa. Manewr ten często powoduje przerwanie częstoskurczu.  

Niektórym pacjentom pomagają leki antyarytmiczne (przeciw zaburzeniom rytmu serca), które mogą być przepisane przez lekarza na stałe albo przyjmowane przez pacjenta tylko w razie potrzeby, tzn. gdy chory czuje, że jest w trakcie napadu arytmii.  

Niektóre zagrażające życiu arytmie komorowe wymagają interwencji w postaci kardiowersji lub defibrylacji, czyli przerwania częstoskurczu poprzez dostarczenie impulsu elektrycznego. Pacjentom,  u których występuje wysokie ryzyko nawrotów groźnych arytmii, wszczepia się podskórny kardiowerter-defibrylator (ang. implantable cardioverter defibrillator – ICD). Działanie ICD polega na stałej rejestracji rytmu serca i w razie potrzeby następuje przerwanie arytmii przez impuls elektryczny.  

Część chorych na arytmie wymaga zabiegu ablacji przezcewnikowej, polegającej na wprowadzeniu przez naczynia specjalnych elektrod do serca, zlokalizowaniu źródła arytmii i zniszczenia go poprzez aplikację prądu o częstotliwości radiowej. Ablacja to lokalne zniszczenie źródła zaburzeń rytmu serca. Leczenie tachyarytmii jest trudnym procesem i wymaga współpracy pacjenta i lekarza.

  1. J. Brugada, D.G. Katritsis, E. Arbelo i inni, 2019 ESC Guidelines for the management of patients with supraventricular tachycardia, The Task Force for the management of patients with supraventricular tachycardia of the European Society of Cardiology (ESC), “academic.oup.com” [online], https://academic.oup.com/eurheartj/advance-article/doi/10.1093/eurheartj/ehz467/5556821, [dostęp:] 12.12.2019. 
  2. P. Kirchhof, S. Benussi, D. Kotecha i inni, 2016 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with EACTS, “European Heart Journal”, vol. 37, nr 38 2016. 
  3. S.G. Priori, C. Blomstrom-Lundqvist, 2015 European Society of Cardiology Guidelines for the management of patients with ventricular arrhythmias and the prevention of sudden cardiac death summarized by co-chairs, “European Heart Journal”, vol. 36, nr 41 2015. 
  4. M. Trusz-Gluza, W. Leśniak, Zaburzenia rytmu serca [w:] Kompendium medycyny praktycznej 2017-2018, pod red. A. Szczeklika, P. Gajewskiego, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Whipple'a – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Whipple’a (zwana inaczej lipodystrofią jelitową) to rzadka wieloukładowa infekcja, która może wpływać na różne narządy w organizmie, w tym jelita, wątrobę, układ limfatyczny i układ nerwowy. Główną przyczyną tej choroby są bakterie z rodzaju Tropheryma. Objawy choroby Whipple’a mogą obejmować bóle brzucha, zaparcia, utratę masy ciała, zmęczenie, dreszcze i gorączkę. Choroba ta jest rzadka i występuje głównie u białych mężczyzn w średnim wieku.

  • COVID-19 a zaburzenia snu

    Pacjenci, którzy przechorowali COVID-19, odczuwają szereg rozległych powikłań. Wśród zgłaszanych lekarzom dolegliwości znajdują się zaburzenia snu. Według różnych źródeł u 10 proc. do nawet 90 proc. osób, które przebyły zakażenie wirusem SARS-CoV-2, objawy utrzymują się po wyleczeniu infekcji.  

  • Angina brzuszna – czym grozi przewlekłe niedokrwienie jelit?

    Angina brzuszna (niedokrwienie jelit) to zespół objawów, które pojawiają się, gdy dochodzi do spadku przepływu krwi do jamy brzusznej spowodowanego zablokowaniem jednej z tętnic ją zaopatrujących. Charakteryzuje się silnymi bólami brzucha, a także utratą wagi, wyniszczeniem i zmęczeniem. Angina brzuszna może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak miażdżyca lub zagrażające życiu rozwarstwienie aorty. Ze względu na niespecyficzne objawy lekarz może mieć trudności z szybkim postawieniem odpowiedniej diagnozy. Czym jest angina brzuszna? Jak ją zdiagnozować?

  • Bakteryjne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, leczenie

    Bakteryjne zapalenie stawów to, jak sama nazwa wskazuje, infekcja stawu, która jest wywoływana przez bakterie. Może powodować obrzęk, ból, gorączkę i ograniczenie ruchomości stawu. Diagnozowanie tego stanu wymaga wykonania badań laboratoryjnych, takich jak próbka płynu stawowego czy badanie mikrobiologiczne. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię i może wymagać hospitalizacji. W ciężkich przypadkach może być także konieczne chirurgiczne usunięcie zainfekowanego stawu.

  • Hiponatremia – czym jest? Jak ją leczyć?

    Hiponatremia to stan charakteryzujący się niskim poziomem sodu we krwi. Sód jest elektrolitem, który pomaga regulować równowagę płynów w komórkach i wokół nich. Objawy hiponatremii mogą obejmować bóle głowy, nudności, wymioty, zamieszanie, senność, utratę przytomności i kurcze mięśni. Może być spowodowana przez różne czynniki, takie jak choroby nerek, choroby hormonalne, leki i nadmierne spożycie płynów.

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą prowadzić do zespołu Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij