Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?
Nina Keller

Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn najczęściej upatruje się w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

Nerwica – czym są zaburzenia nerwicowe?

Zaburzenia nerwicowe w języku potocznym nazywane są nerwicami bądź neurozami. Ich zasadniczym objawem jest lęk, któremu mogą towarzyszyć objawy somatyczne nerwicy, takie jak uczucie duszności, ból żołądka czy biegunka. Definicja nerwicy ewoluowała na przestrzeni lat, dziś odróżniamy nerwice od depresji czy psychozy. Przyczyny nerwicy mogą być różnorodne, w literaturze najczęściej możemy znaleźć informacje o uwarunkowaniach genetycznych i środowiskowych.

Przebieg zaburzeń nerwicowych jest zazwyczaj przewlekły, a objawy mają tendencję do nawracania. Zaburzenia nerwicowe występują w populacji aż u 15–20% osób, częściej ataków nerwicy doświadczają kobiety. W leczeniu nerwicy wykorzystywane są metody farmakologiczne i terapia psychologiczna. Warto podkreślić, iż nerwica jest chorobą, która wymaga specjalistycznej opieki lekarskiej.

Nerwica – przyczyny nerwic

Etiologia nerwicy jest złożona, naukowcy wyodrębniają kilka teorii przyczyniających się do powstawania lęków. Są to między innymi czynniki psychologiczno–społeczne i genetyczne. Za wystąpienie zaburzeń lękowych w 30% odpowiadają czynniki genetyczne, natomiast czynniki środowiskowe w 70% (geny mają największy wpływ na rozwój zaburzeń obsesyjno–kompulsyjnych) oraz zaburzenia panicznego. 

Badacze odnajdują u podłoża zaburzeń nerwicowych skumulowane, stresujące wydarzenia życiowe. Przyczyną zaburzeń nerwicowych mogą być także odziaływania rodziców, ponieważ w pierwszych 5–6 latach życia dokonuje się dynamiczny rozwój osobowości człowieka. Niektórzy badacze upatrują przyczyny lęku w braku akceptacji dzieci przez rodziców. 

Nerwica – rodzaje nerwic

Zaburzenia nerwicowe możemy podzielić na kilka kategorii: 

  • zaburzenia lękowe w postaci fobii (np. agorafobia, fobia społeczna),
  • inne zaburzenia lękowe (np. lęk paniczny, zaburzenia lękowe uogólnione),
  • zaburzenia obsesyjno–kompulsyjne (tzw. nerwica natręctw), 
  • reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (np. ostra reakcja na stres, zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD),
  • zaburzenia dysocjacyjne (np. amnezja, zespół Gansera), 
  • zaburzenia występujące pod postacią somatyczną (np. zawroty głowy),
  • inne zaburzenia nerwicowe (np. zespół depersonalizacji i derealizacji).

Nerwica – objawy

Przebieg zaburzeń nerwicowych jest zazwyczaj przewlekły, objawy nerwicy mogą nawracać bądź nasilać się w stresujących momentach życia. Często zaburzeniom nerwicowym mogą towarzyszyć uzależnienia, np. od alkoholu bądź depresja. Objawy nerwic są zależne od ich rodzaju. Ich wspólnym elementem jest odczuwany przez pacjentów lęk. 

W nerwicy pod postacią lęku uogólnionego chorzy skarżą się na ciągłe zmęczenie, mają trudności z koncentracją uwagi, jak i z zasypianiem. W zaburzeniach obsesyjno–kompulsyjnych pacjentom towarzyszą natrętne myśli, za którymi podążają czynności (kompulsje) – na przykład natrętne sprawdzanie kurków z wodą. 

Nerwica – objawy somatyczne

Nerwicy często mogą towarzyszyć objawy somatyczne, takie jak: 

  • zaburzenia czucia, 
  • uczucie „kłucia” w klatce piersiowej, 
  • rozstrój żołądka, 
  • obfite pocenie się, 
  • zaczerwienie skóry, 
  • suchość w ustach, 
  • częste oddawanie moczu,
  • bólami nerwicowe głowy czy brzucha. 

Mogą wystąpić także takie objawy fizyczne, takie jak niedowład kończyny górnej lub dolnej, zaburzenia wzroku czy słuchu. Pacjenci z nerwicą mogą także uskarżać się na zawroty głowy. W ciężkich przypadkach zaburzeń nerwicowych może dojść do urojonej ciąży czy prezentowania napadów drgawkowych padaczkopodobnych. Nerwica u niektórych chorych może powodować problemy z oddychaniem pod postacią uczucia duszności. 

Nerwica – zaburzenia emocjonalne

Objawy nerwicowe, takie jak umartwienie się, poczucie zagrożenia, przerażenia, drażliwość, wewnętrzny niepokój, labilność emocjonalna często towarzyszą pacjentom zgłaszającym się do psychiatrów. Apatia i brak motywacji mogą znacząco upośledzać życie zawodowe i społeczne osób z zaburzeniami nerwicowymi, niektórzy chorzy odczuwają ciągłe wewnętrzne napięcie czy irytację. Różnorodne zaburzenia snu mogą występować u chorych, utrudniając prawidłowe funkcjonowanie w dzień. Zdarza się również, że lęk przejawia się jako atak paniki mogący w swoich skutkach doprowadzić nawet do samobójstwa pacjenta. 

Nerwica – zaburzenia poznawcze

W strefie poznawczej objawów nerwicy pacjenci zgłaszają:

  • trudności w koncentracji uwagi, 
  • zaburzenia pamięci,
  • uczucie zmęczenia,
  • zmiany w percepcji siebie bądź otoczenia (tak zwana depersonalizacja i derealizacja). 

Natrętne myśli, obsesje czy natręctwa ruchowe występujące u niektórych osób potrafią uniemożliwić funkcjonowanie w społeczeństwie. Warto podkreślić, iż u zdrowych psychicznie ludzi mogą w okresach przemęczenia wystąpić ustępujące samoistnie pojedyncze obsesje i kompulsje, które nie wymagają leczenia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych –wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • Borderline – czym charakteryzuje się osobowość borderline? Jak leczy się zaburzenia osobowości typu borderline?

    Osobowość borderline, znana także jako osobowość z pogranicza, to zaburzenie charakteryzujące się zmiennym obrazem samego siebie, silnymi wahaniami nastroju oraz bardzo emocjonalnymi związkami interpersonalnymi, które wynikają z silnego strachu przed odrzuceniem lub wręcz przeciwnie – ze strachu przed całkowitym zatracaniem się w drugiej osobie. Przyczyny wykształcania się tego rodzaju zaburzenia osobowości nie zostały dotychczas wystarczająco zbadane, choć uważa się, że odpowiadają za nie pewne czynniki genetyczne. Zaburzenia osobowości typu borderline dotyczą około 2–3% społeczeństwa i występują częściej u kobiet. 

  • Nerwica – leczenie. Jakie są metody walki z zaburzeniami nerwicowymi i jak długo trwa leczenie nerwicy?

    Metodą najczęściej stosowanej w ocenie nerwic jest psychoterapia, mająca na celu zrozumienie zastosowania opcji i modyfikację zachowania. W wymaganym stosowaniu lękowym należy zastosować leczenie farmakologiczne, przeważnie stosować leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe. Jak długo trwa leczenie nerwicy? Czy jesteś lekarzem, gdy zauważysz u siebie objawy towarzyszące nerwicom? 

  • Depresję można zdiagnozować na podstawie tętna

    Dzięki trwającej 24 godziny analizie rytmu serca można przewidzieć depresję z aż 90% skutecznością. Badania na ten temat zostały zaprezentowane podczas 33 Europejskiego Kongresu Neuropsychofarmakologii, a ich autorami są naukowcy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie. 

  • Podczas lockdownu warto mieć zwierzaka, twierdzą naukowcy

    Pandemia koronawirusa na pewien czas zamknęła nas w domach, co musiało się przełożyć na kondycję psychiczną osób zmuszonych do izolacji, często w całkowitej samotności. Druga fala pandemii nie jest wykluczona, a najnowsze badania pokazują, w jaki sposób przygotować się do niej, mając na uwadze ograniczenie obciążenia psychicznego. Okazuje się, że stres związany z lockdownem świetnie redukują czworonogi. 

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij