Białe pieczywo jako przyczyna nowotworu jelita grubego
Ewelina Sochacka

Białe pieczywo i alkohol zwiększają ryzyko wystąpienia raka jelita grubego

W badaniu opublikowanym niedawno w czasopiśmie „Nutrients” naukowcy sprawdzili związek między 139 czynnikami dietetycznymi a ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego. Okazało się, że duża ilość białego pieczywa w diecie oraz nadmierne spożycie alkoholu są związane z wyższym prawdopodobieństwem wystąpienia tego nowotworu.

Rak jelita grubego w statystykach

Rak jelita grubego (ang. colorectal cancer, CRC) jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych na świecie, zwłaszcza w krajach rozwiniętych. Szacuje się, że co roku diagnozuje się kilka milionów nowych przypadków. W Polsce jest on drugim pod względem śmiertelności nowotworem, który jest rozpoznawany u prawie 16 tysięcy pacjentów. Stanowi 6,8% wszystkich nowotworów złośliwych u mężczyzn i 5,9% u kobiet. Każdego dnia w naszym kraju umiera z jego powodu blisko 30 osób. Przeżywalność zależy od stadium zaawansowania – odsetek 5-letnich przeżyć pacjentów w I stadium choroby wynosi około 85-100%, natomiast w IV stadium – mniej niż 5%.

Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Najczęściej rak jelita grubego dotyczy osób po 50. roku życia, jednak w ciągu ostatnich lat liczba młodszych chorych znacząco wzrosła –  odsetek pacjentów w wieku poniżej 55 lat, u których rozpoznano schorzenie zwiększył się z 11% w 1995 roku do 20% w roku 2019.

Około 60-65% przypadków CRC ma związek z potencjalnie modyfikowanymi czynnikami ryzyka. Wśród nich znajdują się przede wszystkim:
●    siedzący tryb życia,
●    otyłość,
●    palenie tytoniu,
●    nadmierne spożycie alkoholu,
●    duże spożycie przetworzonego mięsa,
●    za mała ilość owoców i warzyw w codziennej diecie.

Sprawdź probiotyki i leki osłonowe na DOZ.pl

Jakie pokarmy obniżają, a jakie zwiększają ryzyko raka jelita grubego? Nowe badania

W badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Nutrients” naukowcy zbadali ryzyko rozwoju raka jelita grubego w związku ze spożyciem 139 pokarmów i składników odżywczych. Badacze przeanalizowali dane z brytyjskiego Biobanku pochodzące od ponad 118 000 pacjentów. Średni czas obserwacji wynosił 13 lat, w tym czasie odnotowano 1 466 przypadków raka jelita grubego (842 dotyczyło raka okrężnicy, a 359 raka odbytnicy). Informacje na temat spożycia żywności zbierano za pomocą 24-godzinnych kwestionariuszy żywieniowych, wszyscy badani wypełnili co najmniej dwie takie oceny własnej diety (z badań wykluczono uczestników, którzy wcześniej zmagali się z CRC).

Badanie wykazało, że wysokie spożycie białego pieczywa oraz alkoholu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego. Z kolei błonnik pokarmowy, wapń, magnez, fosfor i mangan są związane ze zmniejszonym ryzykiem zachorowania na ten nowotwór. Średni wiek pacjentów, którzy zachorowali na CRC wynosił 55,87  lat, a prawie 44,6% z nich stanowili mężczyźni.

Naukowcy stwierdzili także, że w porównaniu z populacją ogólną, przypadki raka jelita grubego częściej dotyczyły mężczyzn, rasy białej, osób starszych i mniej wykształconych, z wysokim BMI, mniejszą aktywnością fizyczną, tych, u których rak jelita grubego występował w rodzinie oraz palących tytoń.

Powiązane produkty

Jakie wnioski płyną z badania?

Omawiane badanie wzbogaca wiedzę na temat potencjalnych czynników ryzyka raka jelita grubego – potwierdza, że zdrowy tryb życia i dobrze zbilansowana dieta, unikanie czynników ryzyka, takich jak palenie papierosów są niezwykle istotne. Należy jednak wziąć pod uwagę jego ograniczenia. Koncentruje się ono bowiem wyłącznie na populacji europejskiej, dlatego też w przyszłości potrzebne są większe badania kohortowe, aby potwierdzić uzyskane wyniki i zbadać więcej powiązań między składnikami diety a ryzykiem rozwoju raka jelita grubego.

  1. D. Jin i in., Diet-Wide Association, Genetic Susceptibility and Colorectal Cancer Risk: A Prospective Cohort Study, “Nutrients” 2023, nr 15(22).
  2. Rak jelita grubego u młodych osób – rośnie liczba przypadków, https://www.zwrotnikraka.pl/rak-jelita-grubego-u-mlodych-osob, [dostęp:] 26.11.2023.
  3. Rak jelita grubego jednym z najczęstszych nowotworów na świecie, https://wumed.edu.pl/pl/o-uczelni/aktualnosci-wydarzenia/rak-jelita-grubego-jednym-z-najczestszych-nowotworow-na-swiecie.html, [dostęp:] 26.11.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Gwałtowny wzrost zachorowań na grypę w Polsce. Dlaczego obecny sezon jest cięższy niż poprzedni?

    Sezon grypowy 2025/2026 w Polsce nie zwalnia tempa. Najnowsze dane epidemiologiczne wskazują, że liczba zgłaszanych zachorowań na grypę jest istotnie wyższa niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu. Eksperci podkreślają, że choć taki scenariusz był prognozowany, obecna dynamika zachorowań potwierdza, że mamy do czynienia z jednym z bardziej wymagających sezonów ostatnich lat.

  • „Ukryte” bakterie jelitowe odpowiadają za zdrowie? Przełomowe badanie może zmienić podejście do probiotykoterapii

    Przełomowe badanie międzynarodowego zespołu naukowego pokazuje, że w ludzkich jelitach funkcjonuje ogromna, dotąd niedostatecznie poznana grupa mikroorganizmów, która może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia. Tak zwane „ukryte” bakterie jelitowe – w szczególności linia CAG-170 – występują w znacznie większej liczbie u osób bez chorób przewlekłych. Odkrycie to sugeruje, że bakterie te mogą stanowić zarówno marker zdrowego mikrobiomu, jak i potencjalny cel przyszłych terapii probiotycznych.

  • Nowe obostrzenia w związku z wycofanym mlekiem dla niemowląt. UE zaostrza kontrole

    Główny Inspektorat Sanitarny poinformował o obowiązujących od 26 lutego 2026 r. nowych, zaostrzonych wymogach importowych dla oleju z kwasem arachidonowym pochodzącego z Chin. Zmiany wynikają z nowego rozporządzenia Komisji Europejskiej modyfikującego zasady kontroli granicznych tego surowca, który jest stosowany m.in. w produkcji preparatów żywieniowych. Nowe wymogi są związane z wcześniejszym stwierdzeniem obecności toksyny cereulidyny w preparatach do początkowego żywienia niemowląt.

  • Dieta niskowęglowodanowa czy niskotłuszczowa – która lepiej chroni serce? Wyniki 30-letnich badań zaskakują

    Od lat w dyskusji na temat zaleceń żywieniowych pojawia się pytanie, czy dla zdrowia serca korzystniejsze jest ograniczanie tłuszczu czy węglowodanów. Nowe wyniki 30-letnich badań sugerują, że ta sporna kwestia nie jest jednoznaczna, a podział diety bazujący tylko na makroskładnikach jest zbyt dużym uproszczeniem. Co więc decyduje o ryzyku chorób sercowo-naczyniowych w największym stopniu? Jakie cechy diety mają kluczowe znaczenie?

  • Szczepionka na HPV chroni przed rakiem nawet po 18 latach od podania. Nowe badania

    Największe dotychczas badanie populacyjne, opublikowane na łamach „The BMJ”, wskazuje, że szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) zapewnia trwałą ochronę przed inwazyjnym rakiem szyjki macicy przez co najmniej 18 lat, bez oznak spadku skuteczności. To istotne odkrycie potwierdza rolę szczepień w strategiach eliminacji raka szyjki macicy jako ważnego problemu zdrowia publicznego.

  • Pierwsza szczepionka na COVID-19 i grypę dla osób 50+ z rekomendacją Europejskiej Agencji Leków

    Europejska Agencja Leków (EMA) zarekomendowała dopuszczenie do obrotu pierwszej szczepionki skojarzonej, która w jednej dawce zapewnia ochronę zarówno przed COVID-19, jak i grypą sezonową u osób w wieku 50 lat i starszych. To pierwsze tego typu rozwiązanie w strategii profilaktyki chorób zakaźnych układu oddechowego, które może uprościć programy szczepień i wpłynąć na organizację sezonowych kampanii szczepień w populacji najbardziej narażonej na ciężki przebieg tych infekcji.

  • Wczesne rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej może zmniejszać ryzyko osteoporozy

    Rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej (MHT) wkrótce po wystąpieniu menopauzy może wiązać się z niższym ryzykiem osteoporozy i złamań w późniejszym wieku. Wyniki dużej analizy obejmującej ponad 137 tys. kobiet sugerują, że moment rozpoczęcia terapii, czyli tzw. „okno korzyści”, może mieć istotne znaczenie dla zdrowia kości.

  • Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia. Jakie terapie obejmie?

    Od 1 kwietnia 2026 r. zacznie obowiązywać nowa lista leków refundowanych ogłoszona przez Ministra Zdrowia. Wprowadza ona kolejne terapie – przede wszystkim w onkologii – a także rozszerza dostęp do leczenia chorób rzadkich i niektórych chorób przewlekłych. Zmiany obejmują zarówno nowe programy lekowe, jak i kontynuację refundacji części dotychczas stosowanych terapii.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl