Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?
Piotr Ziętek

Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

Powstawanie gazów jelitowych jest naturalnym procesem, który ma miejsce w naszym przewodzie pokarmowym. Normalnym sposobem pozbywania się ich jest oddawanie gazów. Gazy mogą być uporczywe, np. gdy zdarzają się zbyt często. Zwykle przyczyną nadmiernych gazów jelitowych są po prostu błędy dietetyczne. Niektóre produkty spożywcze sprzyjają większej produkcji gazów jelitowych. Czasami jednak nadmierne gazy jelitowe mogą być objawem choroby. 

Gazy jelitowe – czym są i kiedy mogą stać się problemem? 

Gazy jelitowe to mieszanina gazów, która gromadzi się w jelitach, a ich nadmiar jest wydalany przez odbyt. Są trzy główne źródła gazów jelitowych. Dużą część z nich stanowią powietrze połknięte razem z pożywieniem oraz produkty fermentacji bakterii znajdujących się w jelitach. Pewnym źródłem gazów mogą być także spożywane napoje gazowane. Większość osób oddaje gazy mniej więcej kilkanaście razy dziennie. Nadmierne gazy jelitowe mogą stać się problemem, gdy utrudniają nam normalne funkcjonowanie, np. w czasie pracy. Nadmierna produkcja gazów jelitowych może być też przyczyną innych nieprzyjemnych objawów takich jak wzdęcia, dyskomfort i bóle brzucha. 

Nadmierna produkcja gazów w jelitach – przyczyny 

Stosunkowo częstą przyczyną nadmiernej produkcji gazów jelitowych jest spożywanie potraw wzdymających. Należą do nich takie produkty spożywcze jak: 

  • rośliny strączkowe, 
  • warzywa kapustne, 
  • produkty bogate w błonnik
  • owoce zawierające dużą ilość cukrów prostych, np. śliwki, jabłka, brzoskwinie. 

Substancje, których nie jesteśmy w stanie strawić, są metabolizowane przez bakterie znajdujące się w jelitach. Produktem ubocznym tego procesu są właśnie gazy jelitowe. Wymienione wyżej produkty wcale nie muszą jednak „zaszkodzić” każdemu. Jedne osoby są na nie bardziej wrażliwe niż inne. Duże znaczenie ma też ilość spożytych produktów, które mogą wywołać gazy. 

Niektóre nawyki prowadzą do gromadzenia większej ilości gazów w przewodzie pokarmowym. Przykładowo częste żucie gumy i palenie papierosów sprzyjają połykaniu większej ilości powietrza. Należy też pamiętać o gazach uwalnianych przez napoje gazowane. 

Czy nadmierne gazy mogą oznaczać chorobę? 

Przyczyną nadmiernej produkcji gazów są często różnego rodzaju nietolerancje pokarmowe. Najbardziej powszechna jest nietolerancja laktozy – cukru występującego w mleku i jego przetworach. Niektóre osoby wytwarzają w jelitach zbyt mało enzymu koniecznego do jej trawienia. Problem ten nasila się z wiekiem. Przejściowa nietolerancja laktozy może wystąpić u osób, które przez długi czas nie spożywały produktów mlecznych. Celiakia, czyli choroba trzewna, również jest rodzajem nadwrażliwości pokarmowej, jednak o nieco innym mechanizmie. W przebiegu tej choroby również występują nadmierne gazy jelitowe. 

Nadmierne gazy jelitowe mogą być też oznaką zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, np. zespołu jelita drażliwego. W zespole tym pojawiają się też inne objawy, w tym bóle brzucha po pewnym czasie po posiłku. Oddanie gazów lub wypróżnienie zwykle przynosi ulgę. Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego mogą powodować różne dolegliwości, które często występują jednocześnie. Razem z nadmiernymi gazami mogą występować zaparcia, biegunki, nudności, hemoroidy. Przyczyny zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego są złożone. Duże znaczenie ma tutaj stres. 

Pogorszone wchłanianie substancji w jelitach, a co za tym idzie, produkcja gazów jelitowych, występuje też w nieswoistych chorobach zapalnych jelit, chorobie Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Jednak nie jest to główna dolegliwość u osób dotkniętych tymi chorobami. Dominującymi objawami w tym przypadku są silne bóle brzucha oraz krwawienie z przewodu pokarmowego. 

Zwiększona produkcja gazów jelitowych występuje w zespole rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. Zwykle większość bakterii układu pokarmowego znajduje się w jelicie grubym. Ich obecność w jelicie cienkim powoduje m.in. przewlekłe biegunki i oddawanie dużej ilości gazów. 

Zapobieganie nadmiernej produkcji gazów 

Domowymi sposobami, które można zastosować w przypadku nadmiernej ilości gazów jelitowych, są modyfikacja diety oraz zmiana stylu życia. Aby zapobiegać gazom, należy unikać produktów wzdymających oraz napojów gazowanych, w tym piwa. Aby zmniejszyć ilość połykanego powietrza, zaleca się zaprzestanie palenia oraz żucia gumy do żucia.

Nie powinno się przyjmować także zbyt obfitych posiłków. Korzystniejsze dla sprawnego procesu trawienia jest spożywanie częstszych posiłków w małych porcjach.

Regularna aktywność fizyczna także zapobiega zaparciom i poprawia motorykę przewodu pokarmowego. Jest to szczególnie istotne dla osób prowadzących siedzący tryb życia i osób starszych.

Jeśli istnieje podejrzenie, że gazy są powodowane przez produkty mleczne, można albo zacząć stosować produkty bezlaktozowe albo stosować suplementy diety zawierające laktazę. W przypadku uporczywych wzdęć można zażyć lek zawierający symetykon. Jest to substancja ułatwiająca oddawanie gazów. Jej preparaty są dostępne bez recepty.  

Jest wiele dostępnych preparatów ziołowych, które korzystnie wpływają na trawienie takich jak kminek, koper włoski, szałwia, anyż, lukrecja czy mięta. Występują one też w postaci złożonej z kilku ziół. Z reguły są one bezpieczne, jednak należy poinformować farmaceutę lub lekarza o stosowanych na stałe lekach. Niektóre zioła mogą bowiem wchodzić w niepożądane interakcje z lekami. 

Nie wszystkie bakterie znajdujące się w jelitach produkują gazy jelitowe w procesie fermentacji. Stosując odpowiednie probiotyki można „zasiedlić” przewód pokarmowy bakteriami niefermentującymi. W ostatnim czasie stosowanie suplementów diety i probiotyków stało się bardzo popularne. W związku z tym na rynku pojawiło się wiele preparatów niewiadomego pochodzenia lub niedostatecznie przebadanych. Należy zasięgnąć porady lekarskiej lub farmaceuty przed wyborem odpowiedniego probiotyku na nadmierne gazy jelitowe

Jeśli jednak nadmierne gazy jelitowe nie są efektem błędu dietetycznego i zmiany stylu życia, a leki bez recepty nie przynoszą ulgi, można zasięgnąć porady lekarskiej. Szczególną uwagę powinny zwrócić inne objawy, które występują razem z gazami, np. bóle brzucha, zaparcia, wymioty, biegunka, krew w stolcu, nagła utrata masy ciała. Mogą one być symptomami poważnych chorób. Wówczas do wyeliminowania uporczywych gazów konieczne będzie leczenie choroby podstawowej. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij