Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?
Piotr Ziętek

Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

Powstawanie gazów jelitowych jest naturalnym procesem, który ma miejsce w naszym przewodzie pokarmowym. Normalnym sposobem pozbywania się ich jest oddawanie gazów. Gazy mogą być uporczywe, np. gdy zdarzają się zbyt często. Zwykle przyczyną nadmiernych gazów jelitowych są po prostu błędy dietetyczne. Niektóre produkty spożywcze sprzyjają większej produkcji gazów jelitowych. Czasami jednak nadmierne gazy jelitowe mogą być objawem choroby. 

Gazy jelitowe – czym są i kiedy mogą stać się problemem? 

Gazy jelitowe to mieszanina gazów, która gromadzi się w jelitach, a ich nadmiar jest wydalany przez odbyt. Są trzy główne źródła gazów jelitowych. Dużą część z nich stanowią powietrze połknięte razem z pożywieniem oraz produkty fermentacji bakterii znajdujących się w jelitach. Pewnym źródłem gazów mogą być także spożywane napoje gazowane. Większość osób oddaje gazy mniej więcej kilkanaście razy dziennie. Nadmierne gazy jelitowe mogą stać się problemem, gdy utrudniają nam normalne funkcjonowanie, np. w czasie pracy. Nadmierna produkcja gazów jelitowych może być też przyczyną innych nieprzyjemnych objawów takich jak wzdęcia, dyskomfort i bóle brzucha. 

Nadmierna produkcja gazów w jelitach – przyczyny 

Stosunkowo częstą przyczyną nadmiernej produkcji gazów jelitowych jest spożywanie potraw wzdymających. Należą do nich takie produkty spożywcze jak: 

  • rośliny strączkowe, 
  • warzywa kapustne, 
  • produkty bogate w błonnik
  • owoce zawierające dużą ilość cukrów prostych, np. śliwki, jabłka, brzoskwinie. 

Substancje, których nie jesteśmy w stanie strawić, są metabolizowane przez bakterie znajdujące się w jelitach. Produktem ubocznym tego procesu są właśnie gazy jelitowe. Wymienione wyżej produkty wcale nie muszą jednak „zaszkodzić” każdemu. Jedne osoby są na nie bardziej wrażliwe niż inne. Duże znaczenie ma też ilość spożytych produktów, które mogą wywołać gazy. 

Niektóre nawyki prowadzą do gromadzenia większej ilości gazów w przewodzie pokarmowym. Przykładowo częste żucie gumy i palenie papierosów sprzyjają połykaniu większej ilości powietrza. Należy też pamiętać o gazach uwalnianych przez napoje gazowane. 

Czy nadmierne gazy mogą oznaczać chorobę? 

Przyczyną nadmiernej produkcji gazów są często różnego rodzaju nietolerancje pokarmowe. Najbardziej powszechna jest nietolerancja laktozy – cukru występującego w mleku i jego przetworach. Niektóre osoby wytwarzają w jelitach zbyt mało enzymu koniecznego do jej trawienia. Problem ten nasila się z wiekiem. Przejściowa nietolerancja laktozy może wystąpić u osób, które przez długi czas nie spożywały produktów mlecznych. Celiakia, czyli choroba trzewna, również jest rodzajem nadwrażliwości pokarmowej, jednak o nieco innym mechanizmie. W przebiegu tej choroby również występują nadmierne gazy jelitowe. 

Nadmierne gazy jelitowe mogą być też oznaką zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, np. zespołu jelita drażliwego. W zespole tym pojawiają się też inne objawy, w tym bóle brzucha po pewnym czasie po posiłku. Oddanie gazów lub wypróżnienie zwykle przynosi ulgę. Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego mogą powodować różne dolegliwości, które często występują jednocześnie. Razem z nadmiernymi gazami mogą występować zaparcia, biegunki, nudności, hemoroidy. Przyczyny zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego są złożone. Duże znaczenie ma tutaj stres. 

Pogorszone wchłanianie substancji w jelitach, a co za tym idzie, produkcja gazów jelitowych, występuje też w nieswoistych chorobach zapalnych jelit, chorobie Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Jednak nie jest to główna dolegliwość u osób dotkniętych tymi chorobami. Dominującymi objawami w tym przypadku są silne bóle brzucha oraz krwawienie z przewodu pokarmowego. 

Zwiększona produkcja gazów jelitowych występuje w zespole rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. Zwykle większość bakterii układu pokarmowego znajduje się w jelicie grubym. Ich obecność w jelicie cienkim powoduje m.in. przewlekłe biegunki i oddawanie dużej ilości gazów. 

Zapobieganie nadmiernej produkcji gazów 

Domowymi sposobami, które można zastosować w przypadku nadmiernej ilości gazów jelitowych, są modyfikacja diety oraz zmiana stylu życia. Aby zapobiegać gazom, należy unikać produktów wzdymających oraz napojów gazowanych, w tym piwa. Aby zmniejszyć ilość połykanego powietrza, zaleca się zaprzestanie palenia oraz żucia gumy do żucia.

Nie powinno się przyjmować także zbyt obfitych posiłków. Korzystniejsze dla sprawnego procesu trawienia jest spożywanie częstszych posiłków w małych porcjach.

Regularna aktywność fizyczna także zapobiega zaparciom i poprawia motorykę przewodu pokarmowego. Jest to szczególnie istotne dla osób prowadzących siedzący tryb życia i osób starszych.

Jeśli istnieje podejrzenie, że gazy są powodowane przez produkty mleczne, można albo zacząć stosować produkty bezlaktozowe albo stosować suplementy diety zawierające laktazę. W przypadku uporczywych wzdęć można zażyć lek zawierający symetykon. Jest to substancja ułatwiająca oddawanie gazów. Jej preparaty są dostępne bez recepty.  

Jest wiele dostępnych preparatów ziołowych, które korzystnie wpływają na trawienie takich jak kminek, koper włoski, szałwia, anyż, lukrecja czy mięta. Występują one też w postaci złożonej z kilku ziół. Z reguły są one bezpieczne, jednak należy poinformować farmaceutę lub lekarza o stosowanych na stałe lekach. Niektóre zioła mogą bowiem wchodzić w niepożądane interakcje z lekami. 

Nie wszystkie bakterie znajdujące się w jelitach produkują gazy jelitowe w procesie fermentacji. Stosując odpowiednie probiotyki można „zasiedlić” przewód pokarmowy bakteriami niefermentującymi. W ostatnim czasie stosowanie suplementów diety i probiotyków stało się bardzo popularne. W związku z tym na rynku pojawiło się wiele preparatów niewiadomego pochodzenia lub niedostatecznie przebadanych. Należy zasięgnąć porady lekarskiej lub farmaceuty przed wyborem odpowiedniego probiotyku na nadmierne gazy jelitowe

Jeśli jednak nadmierne gazy jelitowe nie są efektem błędu dietetycznego i zmiany stylu życia, a leki bez recepty nie przynoszą ulgi, można zasięgnąć porady lekarskiej. Szczególną uwagę powinny zwrócić inne objawy, które występują razem z gazami, np. bóle brzucha, zaparcia, wymioty, biegunka, krew w stolcu, nagła utrata masy ciała. Mogą one być symptomami poważnych chorób. Wówczas do wyeliminowania uporczywych gazów konieczne będzie leczenie choroby podstawowej. 
  1. B. Ottillinger, M. Storr, P. Malfertheiner, i in., STW 5 (Iberogast®)-a safe and effective standard in the treatment of functional gastrointestinal disorders, „Wiener Medizinische Wochenschrift”, nr 65-72 (163) 2013. 
  2. M. Naseri, M. Babaeian, F. Ghaffari i in., Bloating: Avicenna’s Perspective and Modern Medicine, „Journal of Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine”, nr 154-159 (21) 2016. 
  3. O. Grundmann, S. Yoon, Complementary and alternative medicines in irritable bowel syndrome: An integrative view, „World Journal of Gastroenterology”, nr 346-362 (20) 2014. 
  4. W. L. Hasler, Gas and bloating, „Gastroenterology and Hepatology”, nr 654-662 (2) 2006. 
  5. P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2015, Kraków 2015, 946-948, 975-984, 992-994, 1205-1209. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nadmierne pocenie się (hiperhydroza) – przyczyny i leczenie. Co stosować na nadpotliwość?

    Pocenie pełni istotną fizjologiczną funkcję – pomaga organizmowi schłodzić się w warunkach przegrzania. Dla wielu osób ten sprytny mechanizm oznacza, niestety, plamy pod pachami, mokre skarpetki czy nieprzyjemne, lepkie dłonie, które zawstydzają nas przy uścisku na powitanie. Dlaczego dochodzi do nadmiernego pocenia się? Jak temu zaradzić? Czy nadpotliwość może być objawem innych chorób? 

  • Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku

    Odbijanie jest naturalnym odruchem fizjologicznym, które zwykle nie stanowi powodu do niepokoju. Polega na wydaleniu przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. Natomiast nadmierne odbijanie może być oznaką np. choroby refluksowej czy nietolerancji pokarmowej. 

  • Szumy uszne – przyczyny i leczenie szumów w uszach

    Szum w uszach to dolegliwość, która nie zawsze oznacza poważną chorobę. Szumy uszne są powodowane przez uszkodzenia drogi słuchowej, np. w wyniku starzenia organizmu czy hałasu. Niektóre leki stosowane w dużych dawkach także mogą przyczyniać do ich powstania lub nasilenia. Jak wygląda leczenie szumów usznych? Co pomoże osobom odczuwającym szum w uszach? 

  • Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie. Jak postępować podczas ataku kolki nerkowej?

    Kolka nerkowa sama w sobie nie jest chorobą, stanowi natomiast najczęstszy objaw schorzenia polegającego na zamknięciu lub znacznym zwężeniu światła moczowodu i utrudnieniu odpływu moczu z nerki do pęcherza moczowego. Atak kolki nerkowej cechuje niezwykle silny ból w okolicy lędźwiowej, który często nie ustępuje nawet po podaniu dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych. Objawy kolki nerkowej obejmują również bolesne parcie na mocz, nudności oraz wymioty. 

  • Zakwasy a DOMS – jak zapobiec bólom mięśni w trakcie i po treningu?

    DOMS (delayed onset muscle soreness) to opóźniona bolesność mięśni. Jest ona skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego, w trakcie którego dochodzi do wzmożonej pracy włókien mięśniowych (ból mięśni po treningu pojawia się przeważnie w ciągu kilkunastu godzin). Domsy nie są tym samym, co zakwasy. Drugim terminem określa się ból, uczucie pieczenia mięśni w trakcie wykonywania ćwiczeń lub niedługo po ich zakończeniu. Stan ten jest spowodowany nadmiernym kumulowaniem się mleczanu w tkance mięśniowej. Jak zapobiegać zakwasom? W jaki sposób złagodzić opóźnioną bolesność mięśni?

  • Napięciowy ból głowy – przyczyny objawy, diagnostyka. Jak sobie radzić z naczynioruchowymi bólami głowy?

    Napięciowy ból głowy jest najczęściej występującym samoistnym (pierwotnym) bólem głowy. Jego przyczyny nie są do końca poznane, wiadomo natomiast, że różne czynniki, takie jak stres, zmiany pogody, przemęczenie czy odwodnienie mogą zwiększać ryzyko jego wystąpienia. Naczynioruchowe bóle głowy charakteryzują się dolegliwościami zlokalizowanymi po obu stronach głowy, zazwyczaj w okolicy skroni, o charakterze uciskowym. 

  • Ból żeber – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu żeber z lewej i prawej strony

    Ból żeber najczęściej jest związany z przebytym urazem obejmującym okolicę klatki piersiowej, jest on wówczas silny, na skórze widoczny jest krwiak, mogą pojawić się również kłopoty z oddychaniem. Inne przyczyny bólu żeber obejmują schorzenia układu pokarmowego (ból żeber po prawej stronie może oznaczać m.in. problemy z wątrobą), neuralgię międzyżebrową, stany zapalne czy choroby układu krążenia – ból żeber po lewej stronie może być objawem zawału serca. 

  • Zaburzenia chodu – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Zaburzenia chodu mogą mieć wiele przyczyn. Najczęściej są objawem chorób neurologicznych, chorób układu ruchu oraz schorzeń o podłożu psychogennym. Zaburzenia lokomocji mogą być także związane z podeszłym wiekiem (jest to tzw. chód starczy) – u seniorów pojawiają się m.in.: skrócenie długości kroku, szuranie, pochylenie sylwetki do przodu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij