plucie krwią
Paulina Brożek

Plucie krwią – najczęstsze przyczyny i postępowanie

Krwioplucie to odkrztuszanie krwi lub plwociny zmieszanej z krwią z dróg oddechowych. Pojawienie się krwi w odkrztuszanej wydzielinie powinno być szybko zdiagnozowane, bowiem często jest zwiastunem poważnych chorób płuc (gruźlica, rak płuca). Co robić, gdy się pojawi?

  1. Plucie krwią – możliwe przyczyny krwioplucia
  2. Plucie krwią – diagnostyka
  3. Plucie krwią – leczenie

Plucie krwią – możliwe przyczyny krwioplucia

Według definicji, krwioplucie oznacza odkrztuszanie krwi lub plwociny zmieszanej z krwią pochodzącą z dróg oddechowych. Ze względu na ilość odkrztuszanej krwi w ciągu doby możemy wyróżnić następujące stany:

  • haemoptysis – gdy ilość odkrztuszanej krwi jest niewielka i nie przekracza 20 ml w ciągu doby,
  • haemoptoe (masywne krwioplucie) – odkrztuszanie 20–200 ml w ciągu doby,
  • haemorrhagia (krwotok płucny) – obfita ilość krwi przekraczająca 200 ml/dobę.
Masywne krwioplucia wiążą się z wysoką śmiertelnością i stanowią około 5–15 % przypadków.

Każde krwioplucie jest objawem, który wymaga pilnej konsultacji z lekarzem. Pomimo że najczęstszymi przyczynami krwioplucia są choroby płuc i oskrzeli, warto zaznaczyć, że krew obecna w plwocinie nie zawsze pochodzi z dróg oddechowych. Często sam pacjent ma wątpliwości, czy odpluwana krew pochodzi z dróg oddechowych, jamy ustnej, nosowej czy układu pokarmowego (tzw. krwioplucie rzekome). Obecnie w krajach rozwiniętych główna przyczyna krwioplucia to nowotwory płuc, zakażenia układu oddechowego czy rozstrzenie oskrzeli.

W krajach rozwijających się gruźlica nadal pozostaje najczęstszą przyczyna krwioplucia. Jak już wspomniano, nowotwory płuc są najczęstszą przyczyną krwioplucia. Źródłem krwawienia w tym przypadku może być rozrost nowotworu w świetle oskrzela prowadzący do uszkodzenia naczyń krwionośnych błony śluzowej lub bezpośrednio bogate unaczynienie guza. Następstwem szerzenia się nowotworu na okoliczne tkanki może być powstawanie przetoki oskrzelowo-przełykowej będącej przyczyną groźnych dla życia krwotoków.

Sam zabieg diagnostyczny polegający na pobraniu fragmentu guza do badania histopatologicznego może spowodować krwawienie. Dlatego krwioplucie lub krew w plwocinie bez kaszlu i innych objawów zawsze wymaga pilnej diagnostyki w celu wykluczenia raka płuc.

Drugą częstą przyczyną krwioplucia są procesy zapalne toczące się w drogach oddechowych głównie zapalenia płuc i oskrzeli. W czasie kaszlu w plwocinie widoczne mogą być ślady krwi. Jest to zwykle objaw dodatkowy towarzyszący ropnej plwocinie i gorączce.

Obfite odkrztuszanie plwociny podbarwionej z krwią, krwioplucie poranne mogą sugerować rozstrzenie oskrzeli. Choroba ta polega na nieodwracalnym poszerzeniu średnicy światła dróg oddechowych w wyniku uszkodzenia ich ściany. Może towarzyszyć chorobom wrodzonym (mukowiscydoza, pierwotna dyskineza rzęsek) lub być wynikiem ciężkich zakażeń bakteryjnych, chorób płuc prowadzących do włóknienia, działania toksycznych gazów, urazów termicznych.

Do umiarkowanie częstych przyczyn krwioplucia należą:

  • zatorowość płucna z towarzyszącą jej dusznością, bólem w klatce piersiowej i krwiopluciem,
  • niewydolność serca lewokomorowa – pienista, podbarwiona na różowo wydzielina,
  • nowotwory płuca inne niż rak (np. międzybłoniak opłucnej, przerzuty do płuc),
  • urazy płuc zarówno mechaniczne, jak i spowodowane procedurami medycznymi (bronchoskopia, biopsja płuca, cewnik Swana-Ganza, torakotomia).
Zaburzenia krzepnięcia, przyjmowane leki (przeciwkrzepliwe, fibrynolityczne, kwas acetylosalicylowy), narkotyki (kokaina), ciało obce w drogach oddechowych, hemosyderoza płuc, zakażenie pasożytami stanowią rzadkie przyczyny krwioplucia.

Plucie krwią – diagnostyka

Diagnostyka krwioplucia rozpoczyna się dokładnym zebraniem wywiadu od pacjenta. Lekarz powinien zapytać o rodzaj i ilość odkrztuszanej plwociny (krwista, ropna, różowa, pienista, sama krew). Istotne jest, czy pacjent pali papierosy, czy choruje przewlekle (nadciśnienie płucne, zaburzenia), jakie leki przyjmuje i czy obecne są dodatkowe objawy jak gorączka, spadek masy ciała. Podczas wstępnego etapu diagnostyki warto odróżnić rzeczywiste krwioplucie z dróg oddechowych od krwioplucia rzekomego (odkrztuszana krew pochodzi z nosa, z gardła, lub z górnego odcinka przewodu pokarmowego). W przypadkach wątpliwych należy wykonać badanie laryngologiczne i ewentualnie badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Badaniem obrazowym wykonywanym w pierwszej kolejności w diagnostyce krwioplucia jest RTG klatki piersiowej. Jest to badanie szybkie, ogólnodostępne, niewymagające specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Jeżeli krwioplucie jest nieznaczne, obraz RTG jest prawidłowy, a ryzyko nowotworu płuc niewielkie możliwe jest zakończenie diagnostyki na tym etapie. W indywidualnie rozpatrywanych przypadkach lub jeśli wynik RTG jest nieprawidłowy kolejnym krokiem w diagnostyce jest wykonanie tomografii komputerowej.

Jeżeli nie udało ustalić się pewnego rozpoznania na podstawie powyższych badań lub istnieje silne podejrzenie nowotworu, należy wykonać badanie bronchoskopowe. Bronchofiberoskopia pozwala na wykrycie drobnych zmian w oskrzelach i dlatego uważa się ją za złoty standard w diagnostyce krwioplucia. Badanie pozwala na ocenę wzrokową tchawicy, oskrzeli oraz strun głosowych. Przez nos lub usta pacjenta zostaje wprowadzony cienki, elastyczny bronchoskop. Pomimo znieczulenia miejscowego wprowadzanie aparatu przez nos jest nieprzyjemne. Podczas oglądania tchawicy i oskrzeli mogą wystąpić kaszel i duszność. W trakcie bronchoskopii możliwe jest wykonanie badań dodatkowych tj. badanie popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych, biopsja błony śluzowej, węzłów chłonnych czy płuca ułatwiających ostateczne rozpoznanie.

U około 5–20% chorych z krwiopluciem nie udaje się ustalić jego przyczyny, określa się je wówczas mianem krwioplucia idiopatycznego.

Powiązane produkty

Plucie krwią – leczenie

Wszystkie przypadki krwawień z dróg oddechowych, niezależnie od zastosowanego postępowanie doraźnego, wymagają rozważenia leczenia przyczynowego. Wybór metody leczenia uwarunkowany jest m.in stanem chorego. U chorych w końcowej fazie chorób przewlekłych stan ogólny na ogół jest dość ciężki i nie pozwala na zastosowanie radykalnego leczenia np. leczenia operacyjnego. Alternatywą dla tych chorych jest wykonanie embolizacji krwawiącego naczynia bądź doraźne leczenie farmakologiczne.

Część chorób odpowiedzialna za krwioplucie reaguje na leki przeciwbakteryjne, przeciwprątkowe lub przeciwgrzybicze. Przykładowo krwawienie z dróg oddechowych w przebiegu zapalenia płuc wymaga zastosowania antybiotyku, a w przypadku gruźlicy – leków przeciwprątkowych.

Leki hemostatyczne, np. cyklonaminę, stosuje się wspomagająco w przewlekłym leczeniu krwioplucia. Uszczelnia ona naczynia krwionośne i skraca czas krwawienia. W krwotokach zagrażających życiu lub nawracających krwawieniach płucnych u chorych, u których operacja obarczona jest dużym ryzykiem, możliwe jest zamknięcie tętnic oskrzelowych, wprowadzanym przez prawą tętnicę udową cewnikiem, którym podaje się materiał embolizacyjny. U większości chorych embolizacja jest skutecznym zabiegiem i dochodzi do zahamowania krwawienia.

Radioterapia wiązką zewnętrzną i brachyterapia wewnątrzoskrzelowa są metodami leczenia krwioplucia w zaawansowanym, nieoperacyjnym raku płuca.

Pierwsza pomoc przy krwiopluciu

Masywne krwawienie jest stanem zagrożenia życia i wymaga podjęci niezwłocznych działań leczniczych. Konieczne jest pilne wezwanie pogotowia, jeśli ilość wykrztuszanej krwi jest duża lub jeśli krwiopluciu towarzyszy duszność i ból w klatce piersiowej.

  1. S. Niewiadomska, E. Szlenkier, Etiopatogeneza krwawień płucnych, Wiadomości Lekarskie, nr 22 1969.
  2. J. Kozielski, Leczenie krwawień z drzewa oskrzelowego [w:] Pulmonologia interwencyjna, pod red. K. Sładek, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2016.
  3. D. Ziora, Diagnostyka chorób płuc, [w:] Wielka Interna — Pulmonologia, pod red. A. Antczak , Wydawnictwo Medical Tribune, Warszawa 2010.
  4. A. T. Abal, P. C. Nair, J. Cherian, Haemoptysis: aetiology and outcome — a prospective study in a third-world country, „Respiratory Medicine”, nr 95 2001.
  5. E. M. Haro i in., Etiology of hemoptysis: Prospective analysis of 752 cases, „Revista Clínica Española”, nr 201 2001.  
  6. B. Hirshberg, I. Biran, M. Glazer i in., Hemoptysis: etiology, evaluation, and outcome in a tertiary referral hospital, „Chest”, nr 112 1997.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij