Cukrzyca typu 1 zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu

Kobiety w ciąży chorujące na cukrzycę pierwszego typu muszą liczyć się ze zwiększonym ryzykiem rozpoczęcia akcji porodowej przed wyznaczonym terminem. Takie wnioski płyną z badań naukowców z Karolinska Institutet oraz Sahlgrenska Academy w Szwecji opublikowanych w piśmie „Annals of Internal Medicine”.

W poprzednim badaniu opublikowanym na łamach „The BMJ” badacze wykazali, że ciężarnym kobietom z cukrzycą typu 1 grozi ryzyko urodzenia dziecka z defektami serca. Kolejna obserwacja zwraca szczególną uwagę na stan zdrowia dzieci kobiet z cukrzycą i wskazuje na zagrożenia z niej płynące, tym razem związane z przedwczesnym porodem.

Wysoki poziom cukru utrzymujący się przez dłuższy czas (znany jako HbA1c) podczas ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem komplikacji, m.in. z przedwczesnym porodem.

Najwyższe ryzyko dotyczy matek, u których poziomy cukru przekraczają 8 lub 9 procent (średnio 60-70 mmol/mol). Jednak nawet te ze względnie stabilnym HbA1c (czyli poniżej 6,5 procent) są zagrożone rozpoczęciem akcji porodowej przed terminem.

Jedna na pięć kobiet z cukrzycą rodzi przedwcześnie

Badanie uwzględniało połączenie statystyk pochodzących ze Szwedzkiego Medycznego Rejestru Narodzin oraz Szwedzkiego Rejestru Diabetyków z lat od 2003 do 2014. Naukowcy zidentyfikowali ponad 2 tys. noworodków urodzonych przez kobiety, u których wysoki poziom hemoglobiny glikolizowanej utrzymywał się przez większość ciąży. Dane o zdrowiu ich dzieci porównano z informacjami na temat ponad 1 mln. noworodków urodzonych przez w pełni zdrowe kobiety.

Jak się okazało, średnio 22 procent noworodków urodzonych przez kobiety z cukrzycą typu 1 przyszło na świat przedwcześnie, u zdrowych matek odsetek wyniósł mniej niż 5 procent. Aż 37 procent kobiet z cukrzycą typu 1 i poziomem HbA1c powyżej 9 procent doświadczyło porodu przed terminem. Jedynie 13 procent z nich, stosujących się do rekomendacji zdrowotnych towarzyszących temu stanowi, urodziło przedwcześnie.

Zagrożenia płynące z cukrzycy

Jak mówią jego autorzy, to pierwsze wystarczająco duże badanie, na podstawie którego można zidentyfikować związek między różnymi poziomami HbA1c a przedwczesnym porodem. Obserwacje zostały przeprowadzone na skalę całego kraju (w tym wypadku Szwecji), więc jego wyniki można przełożyć na ogół populacji kobiet z cukrzycą typu 1.

Badanie wskazało również na zwiększone ryzyko narodzin noworodków o wadze większej niż standardowa, wyższe prawdopodobieństwo urazów okołoporodowych, problemów z oddychaniem, niskim poziomem cukru we krwi oraz niedotlenieniem. Podwyższony poziom cukru utrzymujący się przez większość ciąży wiąże się z wyższą śmiertelnością noworodków, jak i z podwyższonym ryzykiem urodzenia martwego dziecka.

Czym jest cukrzyca ciążowa?

O cukrzycy ciążowej mówimy, gdy wystąpią zaburzenia tolerancji glukozy, co ma związek ze zmianami gospodarki hormonalnej i metabolizmu kobiety spodziewającej się dziecka. Objawy zwykle ustępują po porodzie, jednak, by wspomniany stan nie zaszkodził dziecku, musi być kontrolowany przez lekarza.

Większość badań wskazuje, że cukrzyca ciążowa rzadko zagraża maluchowi, ale może prowadzić do jego zwiększonej wagi. Takie zjawisko nazywa się makrosomią lub LGA. Przy narodzinach dziecka większych rozmiarów niekiedy dochodzi do urazów okołoporodowych, dlatego zaleca się cesarskie cięcie. Kolejnym powikłaniem jest (paradoksalnie) niski poziom cukru we krwi dziecka, co wiąże się z koniecznością dostosowania do nowych poziomów cukrów.

Znacznie rzadziej występującymi powikłaniami są przedwczesny poród, poronienie lub wielowodzia, czyli przerost ilości wód płodowych w stosunku do normy. Niekontrolowana wielowodzia grozi m.in. odklejeniem łożyska od ściany macicy, wypadnięciem pępowiny i niedotlenieniem wewnątrzmacicznym płodu.

Cukrzyca ciążowa, choć zazwyczaj przebiega bezobjawowo, nie pozostaje bez wpływu na stan zdrowia matki. Może doprowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego, stanu przedrzucawkowego czy zakażeń dróg moczowych lub rodnych.

Elementem kontroli cukrzycy ciążowej jest zdrowe żywienie, którego zalecenia w dużej mierze pokrywają się z tymi dotyczącymi cukrzycy typu 1. Z  diety powinny zniknąć produkty bogate w cukry proste, takie jak słodycze, ciasta, soki bądź owoce, zwłaszcza dojrzałe i te naturalnie bogate w cukry – banany oraz winogrona. Niekorzystnie na organizm wpływa spożycie produktów bazujących na białej mące, należy zastąpić je pełnoziarnistymi. Zaleca się, by dieta obfitowała zwłaszcza w warzywa, a odstępy między posiłkami powinny wynosić nie więcej niż 3 godziny.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. J. F. Ludvigsson, M. Neovius, J. Söderling et al., Maternal Glycemic Control in Type 1 Diabetes and the Risk for Preterm Birth, „Annals of Internal Medicine”, 2019, doi: 10.7326/M18-1974.

Podziel się: