Cukrzyca LADA –  jak ją rozpoznać? Diagnostyka i leczenie cukrzycy LADA
Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Cukrzyca LADA – jak ją rozpoznać? Diagnostyka i leczenie cukrzycy LADA

Cukrzyca LADA to cukrzyca autoimmunologiczna, która pojawia się u osób dorosłych. Różnicowanie jej z cukrzycą typu 1 i 2 jest trudne, lecz w diagnostyce cukrzycy LADA najważniejszą rolę odgrywają przeciwciała anty-GAD. Na czym dokładnie polega ten typ cukrzycy i jakie daje objawy? Jak wygląda leczenie cukrzycy LADA? 

  1. Cukrzyca LADA – na czym polega? 
  2. Objawy cukrzycy typu LADA 
  3. Diagnostyka cukrzycy LADA – jakie badania należy wykonać? 
  4. Leczenie cukrzycy LADA 
  5. Cukrzyca LADA a cukrzyca typu 1 i typu 2 

Cukrzyca LADA – na czym polega? 

LADA (ang. Latent Autoimmune Diabetes in Adults) – to typ cukrzycy pośredni pomiędzy typem 1 a typem 2. Ujawnia się bowiem łagodnie i powoli w dorosłym wieku (między 30. a 50. rokiem życia, a nawet do 70. roku życia), zdarza się, że u osób z nadwagą lub osób otyłych, co nasuwa podejrzenie rozpoznania cukrzycy typu 2. Jednak ma podobne podłoże immunologiczne, jak cukrzyca typu 1, choć znacznie powolniejszy i łagodniejszy od niej przebieg.  

Można powiedzieć, że cukrzyca LADA to powoli ujawniająca się cukrzyca typu 1 lub cukrzyca typu 1,5 (tzw. cukrzyca podwójna, mieszana lub hybrydowa) czy autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych. 

U chorych obecne są przeciwciała skierowane przeciwko antygenom wysp trzustkowych, niskie stężenie peptydu C, predyspozycja genetyczna oraz częste występowanie innych chorób autoimmunologicznych np. przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, celiakii

Organizm wytwarza substancje, które niszczą komórki produkujące insulinę. Przyczyna tego procesu nie jest znana. Podkreśla się role czynników genetycznych; z pewnością ważne są także infekcje oraz przewlekły stres. 

Zobacz, jak działa insulina w organizmie:

Objawy cukrzycy typu LADA 

Cukrzyca LADA ma często niezauważalny początek podobnie jak cukrzyca typu 2. Typowe jest podwyższone stężenie glukozy, powolnie, dyskretnie narastające. Zdarza się, że obserwujemy dość typowe objawy dla cukrzycy, tj. zmęczenie, nadmierną senność, pragnienie, wielomocz, spadek masy ciała, pomimo wzmożonego apetytu, zaburzenia widzenia, jednak rzadko początek choroby jest ostry, nagły, gwałtowny, z kwasicą, jak w cukrzycy typu 1.     

Przebieg kliniczny cukrzycy LADA jest dość łagodny, jednak dieta i środki doustne nie dają dobrego wyrównania metabolicznego i z reguły po 6 miesiącach – najpóźniej po 3 latach – konieczne jest leczenie insuliną

Powiązane produkty

Diagnostyka cukrzycy LADA – jakie badania należy wykonać? 

W cukrzycy typu LADA dochodzi do postępującego upośledzenia funkcji komórek beta trzustki. U wszystkich chorych obecne są przeciwciała skierowane przeciwko antygenom wysp trzustkowych: 

  • anty-GAD – przeciwciała przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego,
  • anty-ICA – przeciwciała przeciwwyspowe,
  • IAA – przeciwciała przeciwinsulinowe,
  • anty-IA2 – przeciwciała przeciw fosfatazie tyrozynowej. 

Najbardziej przydatne w diagnostyce cukrzycy LADA są przeciwciała anty-GAD

W cukrzycy LADA występuje także niskie stężenie peptydu C na czczo (będące wskaźnikiem rezerwy czynnościowej komórek beta) i obniżone po stymulacji dożylnej glukagonem. Rezerwa czynnościowa komórek beta jest w momencie rozpoznania lepsza niż w cukrzycy typu 1, ale gorsza niż w cukrzycy typu 2. 

Wykrycie przeciwciał nie tylko potwierdza rozpoznanie, ale także pozwala określić aktywność procesu autoimmunologicznego i jego zaawansowanie. Pacjenci z wysokim mianem przeciwciał częściej mają gorszy przebieg choroby oraz rozwijają się u nich powikłania nerkowe i naczyniowe. 

Leczenie cukrzycy LADA 

W cukrzycy typu LADA objawy zaburzeń gospodarki węglowodanowej w chwili rozpoznania zwykle są niewielkie lub wcale nie występują, a stężenie peptydu C, świadczące o zachowanym własnym wydzielaniu insuliny, jest wyższe niż w cukrzycy typu 1.  

W początkowym okresie cukrzycy LADA można uzyskać zadowalającą kontrolę metaboliczną za pomocą diety dla cukrzyków i doustnych leków przeciwcukrzycowych – chorzy nie wymagają insulinoterapii. Niektórzy dopuszczają stosowanie metforminy i tiazolidynedionów (leków typowych dla cukrzycy typu 2) zwłaszcza u otyłych chorych, ze względu na ich obwodowy mechanizm działania i możliwą protekcję komórki beta poprzez zmniejszenie wydzielania insuliny spowodowane wzrostem insulinowrażliwości.  

Po pewnym czasie postępowanie dietetyczne oraz doustne leki hipoglikemizujące okazują się nieskuteczne. Wtedy właśnie często zastanawiamy się nad weryfikacją rozpoznania. Początkowo powolne trudności z wyrównaniem glikemii, z czasem są większe i włączenie insuliny staje się koniecznością. Wiąże się to z procesem niszczenia wysepek beta produkujących insulinę przez proces immunologiczny (przeciwciała). Proces ten jest wolniejszy niż w typowej cukrzycy typu 1. 

Uważa się jednak, że z uwagi na fakt, że zachowane resztkowe wydzielanie insuliny pozwala na lepszą kontrolę metaboliczną cukrzycy i zmniejsza skłonność do kwasicy ketonowej, należy zalecać terapię insuliną u pacjentów z cukrzycą typu LADA od chwili rozpoznania choroby.  

Cukrzyca LADA a cukrzyca typu 1 i typu 2 

Cukrzyca LADA jest w zasadzie tym samym co cukrzyca typu 1 – różni je wiek wystąpienia (późniejszy w cukrzycy LADA) oraz znacznie łagodniejszy i powolniejszy przebieg samej choroby. Dzieje się tak prawdopodobnie dlatego, że równolegle z procesem destrukcji następuje częściowa regeneracja komórek wysp beta trzustki. Prawdopodobnie istotny jest tu też udział genów chroniących komórki beta przed atakiem przeciwciał. 

Od cukrzycy typu 2 różni cukrzycę LADA rzadsze występowanie nadwagi lub otyłości oraz szybka nieskuteczność leków doustnych. 

Wskazówki dla pacjenta z cukrzycą LADA 

Jeśli podejrzewamy u siebie cukrzycę LADA lub zostaje ona szybko rozpoznana, a zwłaszcza tam, gdzie miano przeciwciał anty-GAD jest wysokie, rekomendowane jest stosowanie insuliny od początku choroby, niezależnie od wartości glikemii. Wcześnie rozpoczęta insulinoterapia w cukrzycy typu LADA może sprzyjać ochronie i zachowaniu funkcji komórki beta.  

Rokowanie w cukrzycy LADA jest lepsze niż w cukrzycy typie 1. 
  1. M. Szelachowska, LADA — późno ujawniająca się cukrzyca o podłożu autoimmunologicznym u osób dorosłych LADA — Latent Autoimmune Diabetes in Adults, "Endokrynologia Polska"/"Polish Journal of Endocrinology",  nr 3 (58) 2013.
  2. M. Litwinowicz, A. Rogowicz, Cukrzyca typu LADA - co obecnie o niej wiadomo?, "Diabetologia Praktyczna", nr 3 2011. 
  3. E. Otto-Buczkowska, M. Marciniak-Brzezińska, Cukrzyca typu LADA - to znaczy?,  "Medycyna Rodzinna", nr 1 2013. 
  4. E. Bandurska-Stankiewicz, I. Praszkiewicz, L. Surdykowski, Latent Autoimmune Diabetes in Adults — LADA diatetes, "Diabetologia Doświadczalna i  Kliniczna" nr 6 2006.
  5. O. Jachimowicz-Duda, K. Zorena, M. Myśliwiec, Zastosowanie małych dawek insuliny długodziałającej jako skutecznej terapii w cukrzycy typu LADA — opisy przypadków, "Diabetologia Kliniczna", nr 3 (2) 2014.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cukrzyca noworodkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

    Cukrzyca noworodkowa jest cukrzycą monogenową, która jest wynikiem mutacji genowej. Rozpoznaje się ją przed ukończeniem 6. miesiąca życia. Jak wygląda diagnostyka cukrzycy u noworodka i w jaki sposób się ją leczy? Podpowiadamy.

  • Cukrzyca monogenowa – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

    Cukrzyca monogenowa jest związana z defektem pojedynczego genu. Wśród cukrzyc tego typu wyróżnia się m.in. cukrzycę MODY, cukrzycę noworodkową oraz cukrzycę mitochondrialną. Jak rozpoznać i leczyć cukrzycę monogenową?

  • Czym zastąpić cukier? Propozycje dla osób odchudzających się i cukrzyków

    Zarówno cukrzyca, jak i prowadząca do niej otyłość są chorobami cywilizacyjnymi. Ich główną przyczyną jest niewłaściwa, wysoko przetworzona dieta o dużej zawartości białego, rafinowanego cukru. Dziś już wiadomo, że powiedzenie „cukier krzepi” nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Zatem czym go zastąpić, żeby jak najdłużej cieszyć się zdrowiem? 

  • SPF i PPD – co określają te współczynniki? Jak prawidłowo stosować kremy z filtrami przeciwsłonecznymi?

    Latem powinniśmy korzystać z preparatów zawierających filtry UV, które chronią przed oparzeniami słonecznymi, zapobiegają wczesnym oznakom starzenia się i zmniejszają ryzyko zachorowania na raka skóry. Jak one właściwie działają? Jak wybrać odpowiedni filtr przeciwsłoneczny? Co oznaczają symbole na etykietach?

  • Smart drugs – jak działają? Czy nootropy są bezpieczne?

    Ostatnio coraz głośniej o tzw. smart drugs. Są to leki nootropowe, stanowiące grupę niejednorodnych substancji pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Są one stosowane w leczeniu takich zaburzeń i chorób, jak ADHD, narkolepsja czy otępienie. Dzięki temu, że nootropy poprawiają zdolności poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, coraz więcej osób zaczęło stosować je bez wskazań medycznych. Czy to bezpieczna praktyka?

  • Zasady refundacji pieluchomajtek – aktualne wytyczne

    Nietrzymanie moczu lub kału dotyka wielu chorych, głównie osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz chorobami nowotworowymi. Opieka nad pacjentem z tymi dolegliwościami generuje wysokie koszty. Dlatego warto znać zasady refundacji pieluchomajtek i innych wyrobów chłonnych: komu przysługuje, jak pozyskać zlecenie i gdzie je zrealizować. W artykule przedstawiamy najnowsze wytyczne.

  • Kolagen na stawy dla sportowców – jak wybrać najlepszy?

    Kolagen to białko budulcowe organizmu. Odgrywa ważną rolę w kontekście zdrowia naszych stawów. Sportowcy odbywający regularne i nierzadko niezwykle intensywne treningi powinni dbać o odpowiednią suplementację wspierającą regenerację organizmu. Kolagen jest jednym ze składników, które warto włączyć do regularnego spożycia. Jak działa kolagen na stawy? Ile kolagenu przyjmować, by wzmocnić stawy? Po jakim czasie suplementacji sportowcy zauważają wymierne efekty? Odpowiadamy!

  • Dlaczego warto się szczepić?

    Szczepienia są jednym z najważniejszych osiągnięć medycyny, które przyczyniły się do znacznego zmniejszenia liczby zachorowań i zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi. W dobie rozwijających się teorii spiskowych i dezinformacji warto zrozumieć, czym są szczepienia, jak działają i dlaczego są niezbędne dla zdrowia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij