Czym zastąpić cukier? Propozycje dla osób odchudzających się i cukrzyków - portal DOZ.pl
Czym zastąpić cukier? Propozycje dla osób odchudzających się i cukrzyków
Agnieszka Szałańska

Czym zastąpić cukier? Propozycje dla osób odchudzających się i cukrzyków

Zarówno cukrzyca, jak i prowadząca do niej otyłość są chorobami cywilizacyjnymi. Ich główną przyczyną jest niewłaściwa, wysoko przetworzona dieta o dużej zawartości białego, rafinowanego cukru. Dziś już wiadomo, że powiedzenie „cukier krzepi” nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Zatem czym go zastąpić, żeby jak najdłużej cieszyć się zdrowiem? 

Substancje słodzące i słodziki dla cukrzyków — czy na pewno są bezpieczne?

Substancje słodzące i słodziki to zamienniki cukru pochodzenia naturalnego lub syntetycznego. Stosuje się je w przemyśle spożywczym jako dodatek do żywności, nadający jej słodki smak. Były i wciąż są chętnie stosowane przez osoby odchudzające się lub chore na cukrzycę, ponieważ w porównaniu z cukrem mają znikomą ilość kalorii. Do najpopularniejszych słodzików i substancji słodzących należą:

  • Aspartam — sztuczna substancja słodząca stosowana jako dodatek do żywności, kod E951. Jest prawie 200 razy słodszy od cukru, dzięki czemu w stosunku do niego wykazuje znikomą kaloryczność. Nie wpływa na wytwarzanie insuliny, dlatego też jest chętnie stosowany przez diabetyków. Budzi sporo kontrowersji, gdyż przypuszcza się, że może powodować bóle i zawroty głowy, napady padaczki, wysypki, przyczyniać się do zwiększenia masy ciała, a nawet powodować zaburzenia pracy serca oraz wzroku. W 2013 roku EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) opublikował dokument, z którego wynika, że jest nieszkodliwy dla zdrowia, jeśli jego dawka nie przekracza 40 mg/kg masy ciała. 
  • Acesulfam K — podobnie do Aspartamu jest sztuczną substancją słodzącą, około 200 razy słodszą od sacharozy (białego cukru), o symbolu E950. Wykazuje odporność na działanie wysokich temperatur, dzięki czemu może być stosowany zarówno do słodzenia chłodnych potraw, napojów, jak i gorących wypieków czy herbaty. EFSA ustalił bezpieczną dawkę (ADI) na poziomie 9 mg/kg masy ciała.
  • Cyklaminiany — sztuczne substancje słodzące o symbolu E952, odporne na wysokie temperatury. Dodaje się je do wypieków i ciast. Są 30-35 razy słodsze od cukru, a bezpieczna dawka wynosi 11 mg/kg masy ciała.
  • Sukraloza — pochodna cukru o kodzie E955, słodsza od niego około 600-krotnie. Nie zawiera żadnych kalorii. Nie jest szkodliwa sama w sobie, ale w organizmie rozkłada się na związki, które mogą mieć negatywny wpływ na ludzki organizm. Jej bezpieczna dawka to około 15 mg/kg masy ciała.
Niestety, najnowsze doniesienia ze świata nauki nie pozostawiają wątpliwości i wszystko wskazuje na to, że stosowanie słodzików nie jest obojętne dla zdrowia. Grupa kanadyjskich naukowców z University of Manitoba po wnikliwej analizie dostępnych badań doszła do wniosku, że spożywanie słodzików i substancji słodzących może prowadzić do otyłości, a także zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę oraz wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, m.in. nadciśnienia tętniczego. 

Czy istnieje bezpieczna alternatywa dla cukru?

W ciągu ostatnich kilku lat na rynku pojawiły się nowe substancje słodzące — słodziki pochodzenia naturalnego, tzw. poliole (alkohole wielowodorotlenowe). Ze względu na to, że w organizmie są metabolizowane inaczej niż tradycyjny cukier, mają o połowę mniej kalorii, a co ważne dla diabetyków — nie stymulują trzustki do wydzielania insuliny. W przeciwieństwie do sacharozy oraz innych słodzików, nie powodują próchnicy (niektóre z nich, np. ksylitol jej zapobiegają).

Większość polioli nie jest wchłaniana w jelicie cienkim, lecz przedostaje się do jelita grubego, gdzie ulega fermentacji — w związku z tym nadmierne spożycie tych substancji słodzących może wywołać niepokojące objawy ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, wzdęcia, biegunkę. Według obecnego stanu wiedzy nie są one szkodliwe, więc EFSA nie ustalił dla nich maksymalnej dopuszczalnej dziennej dawki. Do najważniejszych alkoholi wodorotlenowych należą: sorbitol, mannitol, maltitol, ksylitol, erytrytol, a także izomalt i laktitol (laktit, laktyzotol), które nie występują naturalnie w przyrodzie. 

  • Ksylitol — nazywany cukrem brzozowym, stanowi naturalną substancję słodzącą. Jest zalecany dla diabetyków, ponieważ ma bardzo niski IG i o połowę mniej kalorii od cukru. Nie tylko nie powoduje próchnicy oraz zapalenia dziąseł, ale też zapobiega ich powstawaniu. Świetnie sprawdzi się do wypieków, można nim także posłodzić kawę, herbatę i inne napoje. 
Warto pamiętać, że ksylitolu nie można spożywać bez ograniczeń! Zaleca się stosowanie maksymalnie 15 g (3 łyżeczki od herbaty) na dobę, ponieważ jego nadmiar może prowadzić do podrażnienia układu pokarmowego, które objawia się, np. biegunką.
  • Erytrytol — substancja słodząca, występująca naturalnie w wielu owocach. Nie ma wartości energetycznej oraz jest nieco mniej słodka niż cukier. Nie powoduje wyrzutów insuliny i jako jedyny poliol nie fermentuje w jelicie grubym, dzięki czemu nie wywołuje dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Ponadto zapobiega próchnicy, a także działa ochronnie na naczynia krwionośne u chorych na cukrzycę typu 2.

Polecane dla Ciebie

Co to jest stewia?

Stewia, a właściwie Stevia rebaudiana to roślina z rodziny astrowatych, pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej. Od wieków jest znaną naturalną substancją słodzącą, a swój słodki smak zawdzięcza zawartości glikozydów stewiolowych. EFSA ustalił ich dopuszczalną dzienną dawkę na poziomie 4 mg/kg masy ciała. Stewia jest 100-300 razy słodsza od sacharozy i może być z powodzeniem stosowana jako słodzik zamiast cukru, zwłaszcza przez osoby chore na cukrzycę, ponieważ nie wpływa na poziom glukozy we krwi. Dodatkowo nie zawiera kalorii, nie przyczynia się do rozwoju próchnicy, wykazuje korzystny wpływ na ciśnienie tętnicze. Nadaje się do słodzenia ciepłych oraz zimnych napojów, sosów, przetworów, ale nie sprawdzi się w postaci dodatku do ciast — nie jest pożywką dla drożdży, nie powoduje kruchości wypieków.

Jaki jest najzdrowszy cukier?

Używanie niektórych słodzików zamiast cukru jest rozsądnym rozwiązaniem, ale tak naprawdę najzdrowszym cukrem okazuje się brak cukru! Od słodkiego smaku można się w niedługim czasie odzwyczaić, choć wiadomo, że dla miłośników deserów nie jest to łatwe. Rafinowany, biały cukier da się zastąpić naturalnymi słodkościami — świeżymi i suszonymi owocami, a także (jeśli nie występują u danej osoby problemy z glikemią) miodem o słodkim smaku oraz prozdrowotnych właściwościach. Stanowi on bogate źródło witamin i mikroelementów. Jednakże podobnie do cukru jest kaloryczny, ma wysoki IG, wpływa na poziom insuliny. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Świąteczne menu dla osób z chorobami układu pokarmowego

    W święta Bożego Narodzenia dieta lekkostrawna pacjenta z chorobą układu pokarmowego może stać się nie lada wyzwaniem. Wbrew pozorom, nie jest ona jednak tak restrykcyjna jakby się wydawało. W trzeciej części naszego świątecznego cyklu podpowiemy Wam co wybierać aby nie wyrządzić szkody swojemu żołądkowi.

  • Wigilia bez karpia? Święta w wersji wege

    Wigilijna wieczerza kojarzy nam się zazwyczaj z takimi daniami, jak smażony karp, śledzie, ryba po grecku, pierogi z kapustą i grzybami. Tradycyjnie w ten wyjątkowy wieczór podajemy na stół dania postne, jednak od kilku lat dopuszczalne jest także jedzenie mięsa.

  • Arsen w żywności – jaki może mieć wpływ na zdrowie?

    Arsen to składnik swego czasu najpopularniejszej trucizny – arszeniku. Ma udokumentowany wpływ na działanie metabolizmu – jest mikroelementem, jednak w wyższych dawkach jest toksyczny i powoduje poważne problemy zdrowotne. Co ciekawe, jednym z głównych źródeł, z którymi dostaje się do naszego organizmu jest żywność. Jaki ma wpływ na zdrowie? Jak ograniczyć ilość arsenu w diecie? Podpowiadamy.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Dieta na zaparcia – co jeść przy zatwardzeniu? Jadłospis dla dzieci i dorosłych

    Problemy z wypróżnianiem wynikają głównie z nieprawidłowej diety, w której brakuje składników ułatwiających pracę jelit. Dieta przy zaparciach obejmuje przede wszystkim produkty bogate w błonnik, a także zwiększenie podaży przyjmowanych płynów. Co warto jeść przy zatwardzeniu? O czym należy pamiętać przy komponowaniu diety na zaparcia? 

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku – pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Mandarynki – wartości odżywcze, kalorie i właściwości. Czy warto je jeść?

    Małe, słodkie, lubiane chyba przez wszystkich. Wraz z pomarańczami nieodłącznie kojarzą się z okresem Bożego Narodzenia. Czy mandarynki są zdrowe? Jakimi właściwościami się charakteryzują? Czy mogą wchodzić w skład kosmetyków?

  • Odnowa biologiczna – wskazania, efekty, zabiegi wykorzystywane w bioregeneracji. Odnowa biologiczna w sporcie

    Odnowa biologiczna (bioregeneracja) to szereg działań, których celem jest poprawa lub utrzymanie dobrej kondycji psycho-fizycznej organizmu. W tym celu wykorzystuje się właściwości naturalnych czynników i warunków środowiskowych. Odnowa biologiczna obejmuje metody fizykalne (np. masaż czy hydroterapię), ale także właściwą dietę, odpowiednia dawkę snu czy walkę z nadmiernym stresem. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij