Wirus Epsteina-Barr (EBV)
Paulina Kłos-Wojtczak

Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

Wirus Epsteina-Barr został po raz pierwszy opisany w 1964 roku przez dwójkę naukowców – Michaela Epsteina i Yvonne Barr. Patogen odkryto w hodowli in vitro limfoblastów chłoniaka Burkitta. Całkowitą sekwencję DNA przedstawiono równo 20 lat później. Obecnie wirus Epsteina-Barr jest przedmiotem wielu badań naukowych. Te najnowsze wskazują na to, że patogen ten może być jedną z głównych przyczyn stwardnienia rozsianego. Jest to rewolucyjne doniesienie, ponieważ dotychczasowa teoria mówia o podłożu autoimmunologicznym schorzenia.

Co to jest za wirus EBV?

Wirusy przenoszone są głównie na drodze kropelkowej. Nie inaczej jest w przypadku wirusa Epsteina-Barr, który zaliczany jest do rodziny herpeswirusów. Po przedostaniu się do organizmu patogen atakuje limfocyty T i bytuje w nich (często w formie utajonej) nawet przez całe życie człowieka. Zakażenia pierwotne na ogół przebiegają bezobjawowo i mają miejsce w okresie wczesnego dzieciństwa.

Mimo że zakażenia wirusem EBV są bardzo częste wśród populacji, to nie powinny być ignorowane. Jak dowiedziono, patogen jest przyczyną rozwoju mononukleozy zakaźnej. W większości przypadków do pierwszego kontaktu z wirusem dochodzi wówczas w dorosłym wieku. Ponadto wirus Epsteina-Barr ma potencjał onkogenny, co oznacza, że istnieje ryzyko rozwoju choroby nowotworowej, w tym chłoniaka Burkitta, a także raka jamy nosowo-gardłowej. Trwają badania nad hipotezą, jakoby EBV był przyczyną pojawienia się niektórych schorzeń o podłożu psychologicznym, w tym depresji i zespołu przewlekłego zmęczenia.

Dowiedz się na DOZ.pl, czym jest mononukleoza zakaźna i na czym polega.

Jak już wspomniano, jedno z najnowszych naukowych doniesień na temat wirusa Epsteina-Barr sugeruje, że jest on odpowiedzialny za rozwój stwardnienia rozsianego (ang. multiple sclerosis, SM). Zgodnie z danymi opublikowanymi przez zespół naukowców z Harvard Medical School ryzyko SM rośnie po infekcji EBV aż o 32%.

Co wywołuje EBV? Jak można się zarazić EBV?

Skoro wiadomo, że wirus EBV jest jednym z najczęściej występujących w społeczeństwie, rodzą się pytania: jak można zarazić się EBV oraz co wywołuje EBV? Głównymi drogami transmisji wirusa na organizmy żywe są: ślina, płyny ustrojowe i krew.

Wirusem EBV można się zarazić poprzez:

  • pocałunki,
  • spożywanie posiłków i napojów z tych samych naczyń,
  • wkładanie do buzi zabawek, które zostały poślinione przez dzieci,
  • dzielenie przedmiotów higieny osobistej, w tym szczoteczki do zębów,
  • przeszczep narządów,
  • stosunki płciowe,
  • transfuzję krwi.
Wirus EBV może bytować w organizmie w formie utajonej przez wiele lat. Reaktywacja patogenu na ogół ma miejsce w momencie znacznego osłabienia układu odpornościowego.

Ostrą chorobą, za rozwój której odpowiedzialny jest wirus EBV, jest mononukleoza zakaźna. Na początkowych etapach objawia się przede wszystkim chronicznym bólem głowy, ostrym zapaleniem gardła (przypominającym anginę) i wyraźnym powiększeniem węzłów chłonnych. Charakterystyczne jest też obrzęknięcie powiek, a także obecność wybroczynowych plamek na podniebieniu. W większości przypadków choroba ustępuje po upływie od 2 do 3 miesięcy.

Jak sprawdzić, czy ma się mononukleozę zakaźną? Jednym rozwiązaniem jest wykonanie określonych badań laboratoryjnych (aktywność aminotransferaz i pobudzonych limfocytów, obecność przeciwciał), które w powiązaniu z manifestacją typowych objawów dadzą rzetelną diagnozę. Lekarz może dodatkowo stwierdzić powiększenie śledziony i wątroby.

Polecane dla Ciebie

Wirus Epsteina-Barr – objawy i diagnostyka

Jak wykryć wirusa Epsteina-Barr? W przypadku pojawienia się charakterystycznych objawów, należy niezwłocznie udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Zleci on wykonanie szeregu dodatkowych badań, w tym przede wszystkim na obecność leukocytozy w morfologii, a także specyficznych przeciwciał.

Jak długo czeka się na wynik EBV? Czas oczekiwania jest uzależniony od laboratorium, które dokonuje pomiaru parametrów. Na ogół jest to kilka dni. O obecności wirusa będzie wskazywał dodatni wynik przeciwciał klasy IgG.

Objawy zakażenia wirusem Epsteina-Barr to m.in.:

  • gorączka,
  • zmęczenie,
  • powiększone węzły chłonne,
  • ból mięśni,
  • wysypka skórna,
  • utrata apetytu.

Jak pozbyć się wirusa EBV? Leczenie zakażenia wirusem Epsteina-Barr

Czy EBV jest wirusem, którego łatwo pozbyć się z organizmu? Niestety, patogen po wtargnięciu do komórek odpornościowych pozostaje w nich do końca życia człowieka zakażonego. Leczenie jest wyłącznie objawowe i polega na podawaniu leków o działaniu przeciwgorączkowym, przeciwbólowym i przeciwzapalnym.

Częstym zaleceniem w przypadku zakażenia wirusem Epsteina-Barr jest także picie dużej ilości wody mineralnej i odpoczynek. Na ogół objawy ustępują po upływie kilku tygodni do kilku miesięcy.

  1. L. Frappier, Epstein-Barr virus: Current questions and challenges, „Tumour Virus Research”, nr 12 2021.
  2. A. Fugl i C.L. Andersen, Epstein-Barr virus and its association with disease – a review of relevance to general practice, „BMC Family Practice”, nr 20(1) 2019.
  3. E. Ołdak, Mononukleoza zakaźna, „Pediatria po Dyplomie”, nr 06, 2012.
  4. J. Styczyński i wsp., Zasady postępowania w zakażeniach wirusem Epsteina-Barr w hematologii, onkologii i transplantologii. Zalecenia grupy roboczej Polskiej Federacji Ośrodków Transplantacji Szpiku, „Acta Haematologica Polonica” nr 43 (1) 2011.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

    Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

  • Dogoterapia (kynoterapia) – na czym polega, skuteczność

    Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka. Okazuje się, że kontakt ze zwierzęciem może mieć prozdrowotny wpływ na człowieka. W Polsce już od przeszło ćwierćwiecza psy odgrywają rolę terapeutów, a dogoterapia jest integralnym elementem procesu rehabilitacji pacjentów w każdym wieku.

  • Zespół Ehlersa-Danlosa (EDS) – objawy i leczenie

    Kolagen jest białkiem, które występuje niemal w każdym układzie organizmu ludzkiego i nadaje tkankom odporność na rozciąganie. Mutacje genetyczne prowadzące do defektu tego białka mogą powodować zespół Ehlersa-Danlosa (EDS), który objawia się najczęściej nadmierną wiotkością stawów ze współistnieniem zaburzeń w obrębie innych narządów (skóry, oczu, ścian naczyń krwionośnych).

  • Schistosomatoza (bilharcjoza) – przyczny, objawy, leczenie

    Schistosomatoza (zwana również bilharcjozą) to choroba zakaźna, która jest wywoływana przez pasożyty z rodzaju Schistosoma. Choroba ta jest powszechna w krajach tropikalnych oraz subtropikalnych i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, zapalenie wątroby i choroba nerek. Obok malarii, bilharcjoza jest najpoważniejszym w skali światowej pasożytniczym problemem zdrowotnym. Czym jest schistosomatoza? Jak ją rozpoznać?

  • Synestezja – na czym polega? Jak wyleczyć?

    Czy można widzieć dźwięki? Jaki kolor ma cisza? Czy mogę słyszeć obraz? Na to pytanie mogą odpowiedzieć osoby na co dzień doświadczający synestezji – czyli wielu wrażeń zmysłowych generowanych przez określony dźwięk czy obraz. Ta wyjątkowa zdolność postrzegania otoczenia jest opisywana od lat, zarówno w muzyce, jak i sztuce. Synestetykami jest wielu artystów, również współczesnych – Lady Gaga, Pharell Williams czy Stevie Wonder.

  • Jet lag – czym jest? Czy każdy ma jet lag?

    Dobrze znaną podróżnikom i obieżyświatom konsekwencją nagłej zmiany strefy czasowej jest wystąpienie tzw. zespołu długu czasowego, czyli jet lag’u. Planując więc daleką podróż, warto również zaplanować czas na adaptację organizmu do zmienionych godzin snu i czuwania.

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij