Opatrunek na ranę
Paulina Kłos-Wojtczak

Etapy gojenia ran. Jak przyspieszyć proces?

Czas gojenia się rany jest kwestią indywidualną. Jest to uzależnione od wielu czynników, w tym od obecności chorób przewlekłych, np. cukrzycy typy 2, palenia papierosów, nadużywania alkoholu, przyjmowania niektórych leków, a nawet występowania schorzeń o podłożu autoimmunologicznym. Proces gojenia przebiega w kilku etapach. Warto pamiętać, że można go znacznie przyspieszyć – zarówno za pomocą domowych sposobów, jak i preparatów aptecznych.

  1. Jakie są etapy gojenia się ran? Najważniejsze informacje
  2. Jak przyspieszyć gojenie się ran?
  3. Domowe sposoby na gojenie ran
  4. Leki przyspieszające gojenie ran

Rana powstaje jako nagłe przerwanie ciągłości tkanek na skutek różnego rodzaju urazów. W zależności od stopnia (głębokości) uszkodzenia obrażenia mogą dotyczyć zarówno tkanki mięśniowej, jak i tłuszczowej, ścięgien, nerwów, naczyń krwionośnych, a nawet kości. Mimo że proces gojenia się ran jest wieloetapowy, to ogólnie przebiega z ziarninowaniem, czyli tworzeniem się nowej tkanki łącznej.

Jakie są etapy gojenia się ran? Najważniejsze informacje

W trakcie gojenia się ran zachodzą złożone procesy chemiczne i zjawiska fizyczne, co związane jest z wydzielaniem substancji biologicznych. Końcowym etapem gojenia jest pojawienie się blizny. Mechanizmy te są całkowicie naturalne i zachodzą samoistnie, jednakże warto je wspomóc odpowiednią pielęgnacją, w tym zabezpieczaniem rany przed nadkażeniem, a także stosowaniem odpowiednich substancji czynnych. W przeciwnym razie może dojść do rozwoju komplikacji i wydłużenia okresu gojenia.

Wyróżnia się 3 etapy gojenia się ran:

  • Oczyszczenie – etap ten następuje bezpośrednio po pojawieniu się urazu. Z nowo powstałej rany wydostaje się krew, co uruchamia mechanizm krzepnięcia. W dalszej kolejności dochodzi do obkurczania się naczyń krwionośnych. Dodatkowo w pierwszym etapie gojenia się rany może pojawić się uczucie ciepłoty w pobliżu uszkodzonych tkanek. Stan zapalny, który powstaje w miejscu rany, pobudza układ odpornościowy do produkcji neutrofilów, monocytów, fibroblastów i płytkowego czynnika wzrostu (PDGF), które biorą udział w oczyszczaniu rany i usuwaniu martwych komórek.
  • Przebudowa, inaczej proliferacja – czynniki wchodzące w skład układu odpornościowego przyczyniają się do migracji keratynocytów na brzegach rany, co przyspiesza tworzenie się blizny. Na tym etapie pojawia się także wzmożona produkcja kolagenu. Powierzchnia rany zostaje pokryta nową warstwą nabłonka, a naczynia włosowate rozszerzają swoją objętość. Następstwem wytworzenia się nowych naczyń jest lepsze dotlenienie i odżywienie tkanki.
  • Wytworzenie blizny – rana staje się mniej czerwona i blednie. Wzmożona produkcja kwasu hialuronowego i kolagenu powoduje zacieśnianie się brzegów rany.

Etapy gojenia rany po szyciu

Podczas gojenia się rany po szyciu następują kolejno procesy oczyszczania, proliferacji i zabliźniania się. Warto jednak zaznaczyć, że czas gojenia się rany szytej uzależniony jest od miejsca założenia szwów. Zazwyczaj trwa do 7 dni. Po upływie tego czasu szwy należy usunąć. Okres ten jest uzależniony m.in. od czynników, takich jak stopień napięcia tkanek, okolicy ciała, w której znajduje się rana, a także jakość procesu gojenia.

Etapy gojenia rany pooperacyjnej

Rana powstała po operacji jest na ogół znacznie głębsza, co związane jest z procedurą interwencji chirurgicznej. W związku z tym proces jej regeneracji jest znacznie dłuższy niż w przypadku rany powstałej na skutek oparzenia czy urazu mechanicznego. Uważa się, że okres ten trwa przeciętnie około miesiąca.

Etapy gojenia rany po oparzeniu

Czas gojenia się rany po oparzeniu uzależniony jest od stopnia uszkodzenia tkanek. Sama rana oraz jej najbliższe okolice zaczynają stopniowo pokrywać się ziarniną, co inicjuje proces regeneracji. Z czasem głębsze warstwy komórek obkurczają się, a powierzchnia rany stopniowo się zmniejsza. Ziarnina staje się twarda i ulega zwłóknieniu. W ten sposób tworzy się blizna.

Jak przyspieszyć gojenie się ran?

Aby przyspieszyć gojenie się rany i zapobiec ewentualnym komplikacjom, należy zadbać o zachowanie higieny okolic rany i nie zapominać o częstej zmianie opatrunku. Pierwszym krokiem jest dezynfekcja za pomocą antyseptyków. Najpopularniejsze preparaty zawierają w składzie oktenidynę, wodę utlenioną czy też niskoprocentowy spirytus salicylowy.

W pierwszych dniach od powstania uszkodzenia tkanki zaleca się stosować opatrunki chłonne, co związane jest z wysiękiem ze świeżej rany. Jeżeli nie doszło do powstania wysięku, rekomenduje się użycie plastrów hydrożelowych, np. z dodatkiem jonów srebra lub węgla aktywnego.

Proces gojenia się rany uzależniony jest również od stylu życia, w tym odpowiedniego nawodnienia i zdrowej diety.

Powiązane produkty

Domowe sposoby na gojenie ran

Istnieje kilka sposobów na gojenie się ran. Jednym ze skuteczniejszych jest użycie… liści aloesu. W skład soku z aloesu wchodzą substancje o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym. Wystarczy przekroić liść aloesu na pół i wydobyć z niego lepki płyn, a następnie posmarować nim ranę. W aptekach można znaleźć plastry nasączone ekstraktem z aloesu.

Na regenerację tkanek duży wpływ ma odpowiednia suplementacja. Kluczową rolę w odbudowie naskórka odgrywają witaminy A, E i C, które zmniejszają stres oksydacyjny na poziomie komórkowym. Mają one ponadto wpływ na odbudowę kolagenu i produkcję kwasu hialuronowego.

Należy pamiętać o częstej zmianie opatrunków i/lub plastrów, co zmniejszy ryzyko zakażenia bakteryjnego.

Leki przyspieszające gojenie ran

W przypadku trudno gojących się ran lub ran głębokich konieczne może okazać się wdrożenie antybiotykoterapii. Ma to miejsce przede wszystkim w wyniku podejrzenia infekcji bakteryjnej lub gdy istnieje duże ryzyko zakażenia.

Ropiejące rany często wymagają również zastosowania plastrów z jonami srebra. Jest to szczególnie ważne u osób, które są odporne na działanie antybiotyków. Zarówno maści oraz żele z antybiotykiem w składzie, jak i specjalistyczne plastry są wydawane z przepisu lekarza. Pozostałe preparaty wspierające regenerację trudno gojących się ran są dostępne bez recepty.

  1. S. Dąbrowiecki, Fizjologia i patofizjologia procesu gojenia się ran, „Polska Medycyna Paliatywna”, nr 4, 2003.
  2. M. Zieliński, Sz. Markiewicz, M. Gabriel i in., Wysięk w procesie gojenia ran, „Leczenie Ran”, nr 2, 2021.
  3. G. Mocny, Gojenie ran u dorosłych – praktyczne repetytorium, [online] https://www.mp.pl/chirurgia/chirurgia-ogolna/174334,gojenie-ran-u-doroslych-praktyczne-repetytorium [dostęp:] 24.04.2024.
  4. M. Majewska, Terapia podciśnieniowa - „złoty środek” w leczeniu powikłanych i trudno gojących się ran, [online] https://pulsmedycyny.pl/terapia-podcisnieniowa-zloty-srodek-w-leczeniu-powiklanych-i-trudno-gojacych-sie-ran-994790 [dostęp:] 24.04.2024.
  5. D. Kilańska, Leczenie ran, Warszawa 2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Blizny po ospie – jak im zapobiec? Co na nie stosować?

    Blizny po ospie – czy można im zapobiec? Co stosować, aby pozbyć się nieestetycznych dziur lub plam po ospie? Podpowiadamy, co robić, aby ich uniknąć, a także wskazujemy, które preparaty będą pomocne w ich rozjaśnieniu i spłyceniu.  

  • Woda utleniona – czy należy przemywać nią rany?

    Dla większości z nas woda utleniona to preparat, którego należy użyć do odkażenia rany oraz jej późniejszej pielęgnacji. Czy jednak jest to prawidłowe postępowanie? Dlaczego podczas kontaktu rany z wodą utlenioną powstaje piana? Jakie inne zastosowania może mieć ten preparat? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poniższym artykule.

  • Rany, skaleczenia, otarcia - Jak oszczędzić dziecku bólu i stresu?

    Zbliżające się wielkimi krokami lato i wakacje to czas zabaw , wypoczynku i poznawania przez dzieci świata. Maluchy coraz więcej czasu będą spędzać na spacerach, placach zabaw, jak również wyjadą nad morze czy w góry. Zabawy na świeżym powietrzu dostarczą im mnóstwo atrakcji, jednak także bardziej narażą naszych milusińskich na różnego rodzaju zadrapania, otarcia, skaleczenia i rany. Jak zatem poradzić sobie w sytuacji, kiedy nasze dziecko skaleczy się, kiedy z rany leci krew, a maluch jest przerażony?

  • Opatrunek hydrokoloidowy – jak działa i kiedy go stosować?

    Raną nazywamy naruszenie fizjologicznej ciągłości tkanek na skutek zewnętrznych czynników chemicznych, fizycznych, mechanicznych, cieplnych lub w wyniku zabiegu chirurgicznego. Prawidłowo przeprowadzony proces gojenia rany umożliwia przywrócenie pełnej ciągłości oraz funkcjonalności uszkodzonej tkanki. Kluczowym elementem jest dobór odpowiedniego opatrunku. Jednym z nich jest nowoczesny opatrunek hydrokoloidowy stosowany w leczeniu trudno gojących się ran. 

  • Jak pielęgnować ranę po operacji?

    Jest już po zabiegu, po operacji. Są szwy i trzeba zmieniać opatrunek. Czy zmieniać go codziennie, czy może w ogóle nie ruszać. Jak się myć, czy można moczyć okolicę operowaną?

  • Skaleczenia i stłuczenia. Pierwsza pomoc

    Przysłowia są skarbnicą wiedzy. Wypadki chodzą po ludziach. Nie śmiej się dziadku, z cudzego wypadku. Wypadek to dziwna rzecz. Nigdy go nie ma, dopóki się nie wydarzy. Niestety wszystkie z nich są prawdziwe i mówią o tym, że wypadki mogą się nam po prostu przydarzyć. Czy to w domu, w pracy, w szkole, w samochodzie czy na rowerze, każdy z nas przynajmniej raz w życiu się skaleczył lub nabił sobie guza. Takie rzeczy są normalne. Ważne jest jednak, żeby również zgodnie z przysłowiem zachować zimną krew i wiedzieć co robić w takich sytuacjach. Szybkie i prawidłowe działanie, daje szanse na złagodzenie czy to krwawienia czy bólu po to, aby podjąć skuteczną akcję ratunkową.

  • Jakie leki wziąć ze sobą w wakacyjną podróż?

    Choć wakacyjna podróż kojarzy się przede wszystkim z beztroskim wypoczynkiem i relaksem w ciepłym klimacie, nie możemy zapominać o bezpieczeństwie. Jednym z najważniejszych gwarantów, że wszystko pójdzie dobrze, jest zabranie ze sobą dobrze wyposażonej apteczki. Co wziąć ze sobą w podróż?

  • Jak chronić się w trakcie burzy? Co zrobić w razie uderzenia pioruna?

    W związku ze zmianami klimatu gwałtowne zjawiska pogodowe są coraz częstsze w naszej szerokości geograficznej. Dlatego też warto znać zasady bezpieczeństwa podczas burzy. Porażenie piorunem może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia – dowiedz się, jak się zachować w trakcie nawałnicy, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij