Uzależnienie od cyfrowych randek. Czy aplikacje randkowe wpływają na zdrowie psychiczne?

Spędzamy dziś aż 7,5 godziny dziennie, patrząc w ekran, z czego 3 godziny i 21 minut przyklejając twarz do telefonu. [1] W świecie poznawania dziesiątek nowych historii na minutę, stałego otrzymywania powiadomień i niekończącego się scrollowania, to właśnie otwarcie aplikacji randkowej stało się pierwszym ruchem w poszukiwaniu drugiej połówki. To proste, szybkie i dostępne na wyciągnięcie ręki. Ale czy na pewno randkowanie online jest obojętne dla naszej psychiki?

1. Co się dzieje w naszym mózgu, gdy korzystamy z aplikacji randkowej?
2. Czy aplikacje randkowe mogą uzależniać?
3. Jak poznać, że korzystanie z aplikacji do randkowania nam szkodzi?
4. Wpływ randkowania online na zdrowie psychiczne – najczęściej zadawane pytania
5. Randki online a zdrowie psychiczne – podsumowanie

Z tego artykułu dowiesz się:

• jak korzystanie z aplikacji randkowych działa na mózg,
• jak rozpoznać uzależenienie od randkowania online,
• co zrobić, by skutecznie ograniczyć aplikacje randkowe. 

Dzięki temu artykułowi zrozumiesz, jakie wyzwania dla zdrowia psychicznego niesie rosnąca liczba użytkowników popularnych aplikacji do randkowania online. Poznasz sposoby na rozpoznanie uzależnienia od nich, metody walki z nadużywaniem tych aplikacji oraz dowiesz się, jak wrócić do poznawania osób na żywo.

Co się dzieje w naszym mózgu, gdy korzystamy z aplikacji randkowej?

Ludzki mózg posiada tzw. ośrodek nagrody, będący częścią układu mezolimbicznego. Przez tysiące lat jego głównym zadaniem było łączenie bodźców z tym, co umożliwiało człowiekowi przetrwanie. Dzięki niemu uczymy się, co daje przyjemność i jest bezpieczne, a co sprawia ból i należy tego unikać. 

Gdy jemy, bo doskwiera nam głód, lub gdy ubieramy ciepłą kurtkę, bo czujemy zimno, dochodzi do pobudzenia tego ośrodka i uwalniania dopaminy – neuroprzekaźnika, związanego z motywacją i subiektywnym uczuciem przyjemności. Aplikacje randkowe projektowane są tak, by uderzać dokładnie w ten mechanizm.

Każde dopasowanie, nowe powiadomienie i każda szansa na otrzymanie odrobiny uwagi od osoby po drugiej stronie ekranu, stają się sygnałami dla mózgu: to jest ważne, wróć po więcej. 

Czy aplikacje randkowe mogą uzależniać?

Dołączenie do aplikacji randkowej bywa porównywane do wejścia do kasyna. Nie wiemy, kogo spotkamy i co dostaniemy, ale to właśnie nadzieja sprawia, że próbujemy jeszcze raz. Przekraczając próg kasyna, wpadamy w sidła dopaminy i potencjalnego uzależnienia. Hazardziści, nawet po wygraniu satysfakcjonującej sumy pieniędzy, chcą więcej, bo ich apetyt rośnie w miarę jedzenia.

Bardzo podobnie wygląda rzeczywistość aplikacji randkowych. Algorytmy ich działania nie są tworzone po to, byśmy szybko znaleźli miłość. Gdyby tak było, użytkownik ostatecznie usunąłby po pewnym czasie konto i odinstalował aplikację. Tymczasem aplikacje randkowe mają nas przyciągać, tak byśmy chcieli więcej, ale zarazem nie zniechęcili się w poszukiwaniu miłości. System nagród, losowość kolejnych dopasowań i oczekiwanie na reakcję drugiej strony działają właśnie na ośrodek nagrody w mózgu – ten sam, na który wpływają substancje uzależniające.

Okazuje się również, że najsilniejszą nagrodą dla ludzkiego mózgu nie zawsze jest samo spotkanie z drugą osobą, ale poprawa własnej samooceny i samopoczucia. Każde dopasowanie oznacza: ktoś zwrócił na mnie uwagę i mnie wybrał. Dlatego używając aplikacji randkowych, zaczynamy kolekcjonować dopasowania, bo dają nam poczucie przynależności, akceptacji społecznej i aprobaty, a czasem mogą wręcz zastępować poczucie intymności!

Jak poznać, że korzystanie z aplikacji do randkowania nam szkodzi?

Coraz więcej badań wskazuje związek między problematycznym korzystaniem z aplikacji randkowych a ich negatywnym wpływem na zdrowie psychiczne użytkowników. Aplikacje te stają się drogą ucieczki od samotności i umożliwiają szybkie rozpoczęcie rozmowy z drugim człowiekiem. Chociaż brzmi to jak rozwiązanie idealne, długofalowe skutki już tak dobrze nie wypadają.

Tak jak randkowanie w prawdziwym świecie, szukanie miłości online również niesie ze sobą ryzyko odrzucenia. Internauci regularnie mogą doświadczać ghostingu, czyli ignorowania otrzymywanych wiadomości przez odbiorcę lub nagłego zrywania kontaktu.

Świat aplikacji randkowych wiąże się z rezygnacjami z dopasowań lub ich odrzucaniem. Gdy takie sytuacje się powtarzają, mogą prowadzić do przewlekłego stresu, poczucia bycia niewystarczającym, a w konsekwencji do rozwoju depresji i poczucia lęku. 

Czym jest wypalenie randkowe?

Jednocześnie rośnie krytyka użytkownika wobec samego siebie i przestaje on wierzyć we własne szanse na znalezienie drugiej połówki. Maleje nadzieja, a rośnie frustracja i zmęczenie ciągłym “przesłuchiwaniem” kolejnych kandydatów. W cyfrowym labiryncie profili, ludzki mózg przestaje łączyć kolejne zdjęcia z realnym człowiekiem, a zaczyna je traktować, jak produkty, budując emocjonalny dystans. To tzw. wypalenie randkowe, do którego może dochodzić już po 12 tygodniach korzystania z aplikacji. Jest ono rodzajem przewlekłego stresu, który wpływa nie tylko a samo korzystanie z aplikacji, ale codzienne samopoczucie i zdrowie psychiczne.

Test na uzależnienie od randkowania online

By sprawdzić, czy aplikacje randkowe mają zły wpływ na zdrowie psychiczne, można zadać sobie 6 pytań. Według badań mogą zobrazować one potencjalnie problematyczne zachowania:

1. Czy w trakcie dnia wielokrotnie myślisz o korzystaniu z aplikacji randkowych?
2. Czy korzystasz z aplikacji randkowych, aby poprawić swój nastrój?
3. Czy poświęcasz coraz więcej czasu na aplikacje randkowe?
4. Czy towarzyszą Ci negatywne emocje, gdy przestajesz z nich korzystać?
5. Czy korzystanie z aplikacji randkowych zakłóca Twoje relacje, uniemożliwia prawidłowe wykonywanie pracy lub innych czynności?
6. Czy próbując ograniczyć korzystanie z aplikacji randkowych, powracasz do wyjściowych nawyków?

Jeśli na choć jedno pytanie odpowiedziałeś “tak”, to aplikacje randkowe mogą mieć negatywny wpływ na Twoją codzienność i zdrowie psychiczne.

Wpływ randkowania online na zdrowie psychiczne – najczęściej zadawane pytania

Jak ograniczyć aplikacje randkowe?

Gdy już wpadniemy w ich sidła, trudno uwolnić się szybko i bezboleśnie. Korzystanie z aplikacji randkowych działa jak uzależnienie i tak jak w przypadku rzucania palenia, ich ograniczenie bywa dużym wyzwaniem.

Jednym z pierwszych kroków mogą być zewnętrzne aplikacje do kontrolowania czasu przed ekranem. Po przekroczeniu wcześniej ustawionego dziennego limitu, dostęp do aplikacji randkowej zostaje zablokowany. To proste narzędzie, które pomaga odzyskać kontrolę.

Innym rozwiązaniem jest “zasada 55”. Polega ona na tym, że kończymy korzystanie z aplikacji po obejrzeniu 50 nowych profili lub uzyskaniu 5 nowych dopasowań. Po tym czasie zamykamy aplikację i wracamy do niej dopiero następnego dnia.

Czy po cyfrowych randkach da się nauczyć flirtować na żywo?

Można zapytać: po co w ogóle ograniczać czas w aplikacji, skoro wystarczy ją odinstalować? To radykalne i potencjalnie skuteczne rozwiązanie, jeśli chcemy całkowicie zakończyć naszą relację z aplikacjami randkowymi. Ale wtedy może pojawić się nowy stresor. W dobie telefonów i internetu, wiele osób odzwyczaiło się już od rozpoczynania relacji w świecie offline. A żeby poznawać nowych ludzi, trzeba… po prostu z nimi rozmawiać! Dla wielu to najbardziej stresująca część flirtu.

Jeśli czujesz, że odezwanie się do obcej osoby na początku może Cię przerosnąć, poszukaj wsparcia w tłumie. Zaproponuj znajomym wspólne wyjście albo zabierz przyjaciółkę czy przyjaciela w miejsca, gdzie są inni ludzie! Może to być publiczny event, nowe interesujące Cię hobby w grupie albo przeniesienie swoich dotychczasowych zainteresowań do przestrzeni publicznej.

A jeśli odwagi Ci nie brakuje, po prostu rozmawiaj wszędzie, gdzie tylko możesz: w pociągu, sklepie, księgarni czy podczas wydarzeń. Wybieraj miejsca, które Cię interesują lub są Ci bliskie, bo właśnie tam najłatwiej spotkać osoby o podobnych zainteresowaniach i wartościach.

I na koniec to, co najważniejsze – bądź sobą! Nie traktuj każdego kontaktu jak randki ani poszukiwania ”tej jedynej osoby”. Postrzegają to, jako poznawanie ciekawych ludzi i nowych przyjaciół, a miłość może pojawić się w najmniej oczekiwanym momencie.

Randki online a zdrowie psychiczne – podsumowanie

Czy w takim razie aplikacje randkowe są złe? Nie da się udzielić jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, bo są one wyłącznie narzędziem w naszych rękach. To od nas zależy, jak będziemy z nich korzystać, a problem zaczyna się wtedy, gdy wpływają negatywnie na naszą codzienność i stają się jedyną formą kontaktu z drugim człowiekiem. Dlatego świadome korzystanie z nich, obserwowanie samego siebie i umiejętność odłożenia telefonu może być najważniejszą formą troski o własne zdrowie psychiczne.