Przemęczony mężczyzna w stresie siedzi i pracuje przy laptopie
Weronika Grzywna

Jak radzić sobie ze stresem?

Stres stanowi prawdziwą plagę naszych zabieganych i niezwykle zmiennych czasów. Prawdopodobnie nie ma osoby, która choć raz dziennie nie doświadczyłaby tej reakcji organizmu na czynniki postrzegane jako zagrożenie. O ile w odległych czasach stres pomagał człowiekowi, bo pozwalał mu zareagować odpowiednio na niebezpieczeństwo, o tyle współcześnie często jest on większym zagrożeniem niż samo zjawisko, w reakcji, na które jest wyzwalany. 

Stres to naturalna reakcja organizmu, która występowała u naszych przodków już setki tysięcy lat temu. W codziennym życiu stres odczuwamy niemal cały czas. Jeżeli jednak nieustannie towarzyszy nam silny i nadmierny stres, który negatywnie wpływa na nasze codziennie funkcjonowanie, powinniśmy zacząć zastanawiać się nad jego źródłem i konsekwencjami. Jakie są objawy stresu i jak sobie z nim radzić?

Czym jest stres i jak sobie z nim radzić?

Psychologiczna definicja stresu mówi o tym, że stres to proces, za pomocą którego czynniki środowiskowe zagrażają równowadze organizmu lub ją naruszają i za pomocą którego organizm reaguje na zagrożenie”. Czynniki środowiskowe zaś definiowane są jako stresory, czyli po prostu wyzwalacze stresu.

W literaturze psychologicznej znajdziemy wiele definicji stresu i ciężko mówić o jednej, odgórnie przyjętej. W uproszczeniu stres jest reakcją naszego organizmu na stresory. Jego celem jest zaś przygotowanie nas do działania.

Niektórzy uważają, że stres ma wyłącznie negatywny wymiar. W rzeczywistości możemy mieć również do czynienia z tzw. stresem dobrym”, który jest krótkotrwały i dodaje nam energii oraz motywacji do działania. Negatywne konsekwencje będzie mieć z kolei zły” stres określany mianem dystresu”. Zaburza on nasze codzienne funkcjonowanie i wyraźnie dezorganizuje życie.

Co nas stresuje? Największe źródła stresu  

Jakie są przyczyny stresu? Dwójka psychiatrów: Richard Rahe i Thomas Holmes, skonstruowała Skalę Stresu na bazie odpowiedzi 5 tysięcy badanych osób. Zadaniem uczestników było wskazanie, które z wymienionych czynników najbardziej oddziałują na nich stresująco. Na tej podstawie wyróżniono najbardziej stresujące wydarzenia w życiu człowieka, którymi są m.in.:

  • śmierć współmałżonka,
  • rozwód,
  • separacja lub rozstanie,
  • pobyt w więzieniu,
  • śmierć bliskiego członka rodziny,
  • ciężka choroba lub uszkodzenie ciała,
  • ślub,
  • zwolnienie z pracy i bezrobocie.

Co jeszcze wywołuje stres? Współcześnie, kiedy wiele osób skupia się na karierze zawodowej, praca może okazać się czynnikiem skutkującym nadmiernym i długotrwałym stresem. Czynnikami wywołującymi i podtrzymującymi stres jest m.in. obciążenie obowiązkami, presja ze strony przełożonych i wynikający z tego brak wolnego czasu niesprzyjający utrzymaniu równowagi między pracą a życiem prywatnym.

Warto pamiętać, że przyczyny stresu nie zawsze mają negatywny wydźwięk. Stresujące mogą być też tak pozytywne wydarzenia, jak: ślub, narodziny dziecka, zmiana pracy, czy przeprowadzka.

Powiązane produkty

Skutki stresu – jakie są negatywne skutki stresu?

Z pewnością większość osób zdaje sobie sprawę z tego, że silny i nadmierny stres ma negatywne skutki. Konsekwencje te będą bezpośrednio wynikać z objawów przewlekłego stresu. Wśród skutków stresu wyróżnia się te dotyczące sfery psychologicznej, behawioralnej, jak i somatycznej. Są to m.in.:

  • zaburzenia hormonalne,
  • bezsenność lub wybudzanie się w nocy,
  • pogorszone samopoczucie,
  • wyczerpanie emocjonalne,
  • brak apetytu lub nadmierny apetyt,
  • rozdrażnienie,
  • uczucie ciągłego zmęczenia,
  • nadmierne pocenie się,
  • drżenie rąk,
  • bóle mięśni,
  • chroniczne bóle głowy,
  • wypadanie włosów,
  • obniżona samoocena,
  • obniżone poczucie własnej wartości i skuteczności,
  • zwiększona podatność na spożycie kawy, alkoholu czy palenie papierosów.

Objawy przewlekłego stresu mogą również przyczynić się do rozwoju lub zaostrzenia objawów cukrzycy, Hashimoto, reumatoidalnego zapalenia stawów lub innych chorób autoimmunologicznych. Poza tym silny i długotrwały stres może skutkować otyłością, wrzodami dwunastnicy i żołądka, bólami kręgosłupa, chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz osłabieniem układu odpornościowego, a tym samym większą podatnością na infekcję, wirusy i przeziębienia.

Należy pamiętać, że jednym ze skutków długotrwałego stresu są problemy natury psychicznej, np. depresja, zaburzenia lękowe, czy wypalenie zawodowe.

Stres jest szczególnie niebezpieczny dla kobiet w ciąży. Skutkiem nadmiernego stresu w ciąży może być m.in. przedwczesny poród, wady rozwojowe, lub niedożywienie, które skutkuje narodzinami dziecka z mniejszą masą urodzeniową.

Jak radzić sobie ze stresem?

Jakie są sposoby radzenia sobie ze stresem? Istnieje kilka skutecznych metod, jednak ich efektywność będzie zależna od temperamentu lub innych cech osobowościowych danej osoby. Warto wypróbować kilka sposobów i dobrać ten, który odpowiada nam najbardziej.

Przede wszystkim na początku powinniśmy rozpoznać źródło naszego stresu i postarać się ograniczyć je na tyle, na ile jest to możliwe. Jeżeli czujemy, że stres spowodowany jest sytuacjami lub wydarzeniami, z którymi nie będziemy w stanie poradzić sobie samodzielnie, wówczas warto zwrócić się po pomoc do psychologa lub psychoterapeuty. Specjalista pomoże nam rozpoznać źródło problemu i nauczy nas technik radzenia sobie ze stresem.

Domowe sposoby na stres

W walce z nadmiernym stresem pomocne może być wprowadzenie technik oddechowych i relaksacyjnych. Medytacja łagodzi napięcie w ciele, umożliwia wyciszenie się i skupienie się na własnym oddechu, co pozwala być tu i teraz”. Badania naukowe wskazują na to, że mindfulness (uważność) zwiększa odporność na stres.

Jednym ze sposobów radzenia sobie ze stresem jest również praktykowanie aktywności fizycznej. Ćwiczenia fizyczne stymulują wydzielanie serotoniny i endorfin nazywanych hormonami szczęścia, a także wpływają na zmniejszenie poziomu kortyzolu we krwi. Rodzaj aktywności fizycznej nie ma znaczenia: możemy praktykować jogę, biegać, grać w siatkówkę, jeździć na rowerze, czy chodzić na długie spacery.

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że na nasilenie objawów przewlekłego stresu może mieć również wpływ to, jak wygląda nasza codzienna dieta. Niedobór magnezu może bowiem nasilać lub wywołać objawy stresu. W codziennym jadłospisie nie powinno więc zabraknąć produktów bogatych w witaminy z grupy B i żelazo. Powinniśmy też unikać jedzenia, które podwyższa poziom kortyzol we krwi, czyli kawy, alkoholu, cukru i przetworzonej żywności.

Leki na stres

Część osób zmagających się z przewlekłym i silnym stresem sięga także po tabletki na stres i nerwy. Warto wybierać ziołowe tabletki na uspokojenie, które nie otumaniają i nie uzależniają. W ich składzie znajdziemy m.in. melisę, szyszki chmielu, lawendę, czy kozłek lekarski.

Sprawdź ofertę leków i preparatów na uspokojenie na DOZ.pl

Badania pokazują, że niska jakość snu nasila reakcje stresowe, jeżeli więc towarzyszy nam bezsenność, wybudzanie się w nocy lub trudności z zasypianiem, warto sięgnąć po leki na uspokojenie z melatoniną, która poprawia jakość naszego snu.

  1. Gonzalez MJ, Miranda-Massari JR. Diet and stress. Psychiatr Clin." 2014;37(4):579–89.
  2. Grygorczuk, A. (2008). Pojęcie stresu w medycynie i psychologii. Via Medica," tom 5, nr 3, 111-115.
  3. Hammen, C. (2005). Stress and Depression. Annu. Rev. Clin. Psychol." 2005. 1:293–319.
  4. Łodzińska, J. (2010). Stres zawodowy narastającym zjawiskiem społecznym.
  5. Taylor G, McNeill A., Why stress happens and how to manage it? (2020). Written by Adam Felman. Dostęp online: https://www.medicalnewstoday.com/articles/145855 [08.06.2022].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Błonnik pokarmowy – gdzie i czym jest? Jak wpływa na zdrowie?

    Błonnik pokarmowy, zwany włóknem pokarmowym, to grupa substancji, która odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu pokarmowego człowieka. Wyróżnia się dwie frakcje błonnika pokarmowego: rozpuszczalną i nierozpuszczalną w wodzie. Każda wywiera określony wpływ na organizm. W jakich produktach można znaleźć błonnik pokarmowy i jakie są jego właściwości?

  • Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze. Dietetyczne przepisy z dynią

    Dynia jest warzywem bogatym w witaminy i minerały – m.in. w magnez, selen, potas i cynk. Stanowi także źródło białka i błonnika pokarmowego. Kto powinien włączyć ją do swojej diety? Jakie właściwości mają pestki z dyni i olej z dyni? Czy to warzywo będzie odpowiednie dla cukrzyków?

  • Mleko kokosowe – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie. Jak zrobić je w domu?

    Mleko kokosowe stanowi smaczną alternatywę dla mleka krowiego, dzięki czemu może znaleźć miejsce m.in. w diecie osób chorujących na celiakię, cukrzycę czy nietolerancję laktozy. Jakie właściwości i zastosowanie ma mleko kokosowe? Jak w łatwy sposób przygotować je samodzielnie w domu?

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Czym jest układ odpornościowy i jak skutecznie go wspierać?

    Po z natury ciepłym lecie przychodzi sezon jesienny, który wystawia na ciężką próbę nie tylko nasz nastrój, ale również układ odpornościowy, który w tym czasie jest wyjątkowo obciążony. Jest to okres infekcji, często nawracających lub przewlekłych. Istnieją jednak sposoby, aby sobie skutecznie pomóc i zniwelować ryzyko uciążliwych i osłabiających przeziębień, na tle których mogą rozwinąć się dużo poważniejsze choroby, jak zapalenie płuc czy oskrzeli. Spośród czynników mających wpływ na prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny, niewątpliwie ogromne znaczenie ma zdrowa dieta.

  • Kapary – smak, właściwości i zastosowanie w kuchni

    Kapary to roślina krzewiasta naturalnie występująca w strefie tropikalnej i w basenie Morza Śródziemnego. Pąki kwiatowe kaparów są znane już od wielu lat ze względu na swój charakterystyczny smak oraz działanie wspomagające trawienie i leczenie infekcji górnych dróg oddechowych. Kapary są ważnym źródłem wielu różnych biologicznie aktywnych substancji chemicznych, których właściwości terapeutyczne były już dobrze znane i cenione przez starożytnych Rzymian.

  • Blue Monday – co to jest? Kiedy wypada? Czy Blue Monday to mit?

    Blue Monday to termin określający rzekomo najbardziej depresyjny dzień w roku. Według wyliczeń twórcy tej teorii przypada on na trzeci poniedziałek stycznia. To właśnie w tym dniu we wszystkich mediach słyszymy o niebieskim poniedziałku. Wiele osób zastanawia się wówczas, ile jest prawdy w teorii Blue Monday.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij