Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie. Jakie są metody leczenia i rehabilitacji przy RZS?
Magdalena Chrzęszczyk

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie. Jakie są metody leczenia i rehabilitacji przy RZS?

Reumatoidalne zapalenie stawów (inaczej RZS lub gościec stawowy) to przewlekła choroba reumatyczna o podłożu autoimmunologicznym. Powszechnie określa się ją także jako reumatyzm. Początkowo atakuje najczęściej symetrycznie małe i średnie stawy rąk i nóg, ale w konsekwencji prowadzi do wielu zmian ogólnoustrojowych – jej najbardziej charakterystycznym objawem jest ból stawów, ich zaczerwienienie i obrzęk. Jak leczy się reumatoidalne zapalenie stawów? Czy istnieją domowe sposoby na RZS?

Reumatoidalne zapalenie stawów – na czym polega RZS? 

Jednym z głównych objawów reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) jest stan zapalny wywołujący duży, symetryczny ból stawów (ból reumatyczny) i prowadzące do powstawania nieodwracalnych zmian deformacyjnych, przykurczy czy nawet zaników mięśni. Bolące stawy tracą swoją ruchomość i zaczynają utrudniać wykonywanie najprostszych czynności dnia codziennego. Może dochodzić do zwichnięć, podwichnięć i charakterystycznych przeprostów. U chorego zauważalne i wyczuwalne są także guzki reumatoidalne, czyli zgrubienia w tkance podskórnej. Mogą one pojawić się także w narządach wewnętrznych.

Inne objawy początkowe RZS to sztywność poranna, ogólne osłabienie, stany podgorączkowe, bóle mięśni czy brak apetytu. Choroba częściej dotyka kobiety, ale nie są do końca poznane przyczyny jej powstawania. W trakcie rozwoju choroby stawów dochodzą inne problemy z układów nerwowego, krwionośnego czy oddechowego. Może rozwinąć się miażdżyca, neuropatie, zapalenie osierdzia, nadciśnienie płucne. Chory ma zmniejszoną wydolność fizyczną, szybciej się męczy, miewa duszności i zadyszki.

Jakie są rokowania przy RZS? Na pewno szybka diagnoza i wprowadzenie odpowiedniego leczenia mogą chorobę, zmniejszyć jej negatywne skutki i poprawić oraz wydłużyć samodzielne funkcjonowanie. Stan zapalny stawów pojawia się w okresach rzutów i remisji, dlatego dobór terapii, leków i procedur fizjoterapeutycznych dostosowany jest do obecnego stanu pacjenta i objawów RZS. Niestety samej choroby nie da się całkowicie wyleczyć.  

Reumatoidalne zapalenie stawów – badania 

Prawidłowa diagnostyka przy RZS ma przede wszystkim potwierdzić prawidłowe rozpoznanie i postawienie diagnozy, określić w jakiej fazie choroby jest pacjent i jaki jest stopień utraty zdolności motorycznych, oraz dać odpowiedź na temat, jak powinno wyglądać leczenie RZS. 

Lekarz pyta o bóle stawów,  sprawdza napięcie mięśni, siłę stawową, jakość ruchów, ocenia także stan funkcjonalny pacjenta. Następnie zleca badania laboratoryjne na RZS i obrazowe. Wykonywana jest morfologia krwi, badanie moczu, OB, CRP oraz określany jest czynnik reumatoidalny RF a także anty-CCP (przeciwciała występujące praktycznie tylko w RZS). W diagnozie wykorzystywane są zdjęcia RTG zajętych chorobą stawów, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, ultrasonografia.    

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie   

Leczenie RZS ustalane jest przez lekarza i ma na nie wpływ wiele czynników – zarówno tych dotyczących obecnego stanu zdrowotnego chorego, jak i innych współistniejących chorób oraz wieku. 

Reumatoidalne zapalenie stawów – niesteroidowe leki przeciwzapalne w leczeniu RZS 

Leki niesteroidowe przeciwzapalne są stosowane podczas rzutów choroby i zaostrzeń. Niestety powodują one silne skutki uboczne w postanie zapalenia błony śluzowej żołądka, a nawet choroby wrzodowej. Działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie, ale nie powodują zahamowania choroby.  

Reumatoidalne zapalenie stawów – glikokortykosteroidy w leczeniu RZS 

To skuteczna grupa leków, jednak powinny być one stosowane w sposób przerywany i w małych terapeutycznych dawkach ze względu na dużą ilość skutków ubocznych.  

Reumatoidalne zapalenie stawów – leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) 

Leki modyfikujące przebieg choroby stanowią podstawę terapii na RZS i hamują one namnażanie się komórek prozapalnych. Należą do nich: metotreksat, leflunomid, sulfasalazyna. Wcześnie podane dają dużą szansę na uzyskanie i utrzymanie remisji choroby. Dzięki nim poprawia się stan ogólny pacjenta i oddala się ryzyko niepełnosprawności.  

Reumatoidalne zapalenie stawów – leki biologiczne 

Leki biologiczne to najnowsze leki na reumatoidalne zapalenie stawów. Preparaty te są uzyskiwane przy zastosowaniu zaawansowanych technik inżynierii genetycznej. Ich działanie ma niwelować czynniki wywołujące procesy zapalne w organizmie. Często stosowane są w terapii skojarzonej z lekami modyfikującymi przebieg choroby. Najczęściej wprowadzane są w momencie niewystarczających efektów leczenia przy leku metrotreksat. Przykładowe leki biologiczne na reumatyzm to: abatacept, certolizumab, etanercept, adalimumab, rytuksymab, tocilizumab. 

Reumatoidalne zapalenie stawów – leki przeciwbólowe w leczeniu RZS 

Co oprócz tego na ból stawów? Zalecane są leki opioidowe oraz paracetamol. 

Reumatoidalne zapalenie stawów – fizjoterapia 

Mówiąc o fizjoterapii przy leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów mamy na myśli gównie zmniejszenie lub całkowite zniesienie bólu, poprawę zdolności poruszania się czy usprawnienie funkcji manipulacyjnych osłabionych stawów dłoni, zapobieganie deformacjom stawowym i przykurczom mięśniowym. Duże znaczenie ma także poprawa wydolności oddechowej i krążeniowej, zwiększanie samodzielności, przeciwdziałanie wykluczeniu rodzinnemu czy społecznemu oraz poprawa stanu psychicznego. W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów u dzieci proces terapeutyczny musi także zakładać edukację szkolną i pomoc w jej organizacji.  

Oprócz ćwiczeń i indywidualnych spotkań z terapeutą w leczeniu zapalenia stawów stosowane są zabiegi medycyny fizykalnej. Pacjenci mogą skorzystać z tego typu rehabilitacji w gabinetach, ale także w uzdrowiskach i sanatoriach. Objawy RZS są łagodzone dzięki kąpielom siarczkowo– siarkowodorowym, solankowym i radoczynnym, okładom z borowiny i parafiny, krioterapii miejscowej lub ogólnej, elektroterapii, magnetoterapii czy terapii ultradźwiękami. Pomocny może okazać się także masaż klasyczny. 

Reumatoidalne zapalenie stawów – ćwiczenia przy RZS 

Ćwiczenia przy reumatoidalnym zapaleniu stawów dobierane są zawsze indywidualnie, fizjoterapeuci dostosowują je do aktualnego stanu pacjenta, etapu choroby i chorób współistniejących. Zalecane są ćwiczenia: 

  • ogólnousprawniające, 
  • bierne, 
  • czynno–bierne, 
  • w odciążeniu, 
  • izometrycze, 
  • rozciągające, 
  • rozluźniające, 
  • wzacniajace, 
  • oddechowe. 

RZS to choroba, w której pomimo występującego bólu stawów (najczęściej dłoni) i innych bólów reumatycznych, należy wprowadzić do codzienności aktywność fizyczną i wykonywać ćwiczenia poprawiające ogólną wydolność i zapobiegające pogłębianiu się niekorzystnych skutków choroby.  

Reumatoidalne zapalenie stawów – domowe sposoby. Zioła w leczeniu RZS   

Reumatyzm i jego leczenie to nie tylko leki i rehabilitacja, ale także ziołolecznictwo. Na objawy reumatyzmu znane i popularne jest stosowanie różnych ziół, które posiadają właściwości przeciwbólowe, rozgrzewające, przeciwzapalne, zmniejszające obrzęk i sztywność stawów. 

Najskuteczniejszym ziołem na bolące stawy jest żywokost lekarski. Sporządza się z niego okłady na bolące stawy (starty korzeń należy wymieszać z odrobiną wody i podgrzać), można także przygotować z niego maść. Przy początkowych objawach reumatyzmu, jak i dla złagodzenia bólu i poprawy ukrwienia, stosowana jest sarsaparilla, z której najczęściej przygotowuje się napar, lub dodaje do ciepłych dań. Silne działanie przeciwzapalne posiadają owoce dzikiej róży spożywane w formie proszku lub konfitury. W łagodzeniu bólu można zastosować także napary z pandan liść. 

Reumatoidalne zapalenie stawów – dieta przy RZS 

U pacjentów chorych na gościec ważna jest przede wszystkim kontrolna masy ciała. Nie należy doprowadzać do nadwagi i otyłości, ponieważ powoduje to zwiększenie nacisku na stawy i większych zmian deformacyjnych, jeśli występuje stan zapalny stawów.  

Dieta w reumatoidalnym zapaleniu stawów ma za zadanie głównie zmniejszać przewlekłe stany zapalne organizmu. Zalecane jest wykluczenie pokarmów silnie alergizujących i powodujących nietolerancje pokarmowe oraz te, które mają właściwości prozapalne. Należą do nich tłuszcze trans, znajdujące się w margarynie, przetworzonych silnie słodyczach, kostkach rosołowych i fast foodach. Nie zaleca się spożywania cukru i alkoholu, czerwonego mięsa i mleka. Dieta przy RZS powinna opierać się na warzywach i owocach, tłustych rybach morskich, produktach pełnoziarnistych, jak ryż, kasze, razowe pieczywo, nasionach roślin strączkowych i oliwie.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia

    Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy.

  • Ból szyi – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia

    Ból szyi to częsta dolegliwość, która dotyka dużą grupę osób. Przyczyny bolącej szyi mogą być różne, od przeciążenia i napięcia mięśni, spowodowanego np. wielogodzinną pracą przed komputerem przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i urazy odcinka szyjnego kręgosłupa aż po nowotwór. Sprawdź, jak przebiega diagnostyka bólów szyi, w jaki sposób się je leczy oraz jakie ćwiczenia można zastosować, by złagodzić dolegliwości. 

  • Niedobór witaminy B12 – przyczyny, objawy, skutki niskiego poziomu witaminy B12

    Witamina B12 (kobalamina) pełni istotną rolę w organizmie, m. in. reguluje produkcję czerwonych krwinek. Witamina B12 znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, nie jest wytwarzana przez ludzki organizm, dlatego niedobór witaminy B12 jest dość częsty. Objawy niedoboru to np. nerwowość, depresja, zaburzenia chodu czy problemy ze wzrokiem. Jak powinna wyglądać dieta i suplementacja u osób z niskim poziomem kobalaminy?

  • Ból brzucha z lewej strony – co może oznaczać?

    Ból brzucha po lewej stronie może być wywołany przez chwilową niedyspozycję, ale jest także objawem poważnych chorób układu pokarmowego czy moczowego. Jakim schorzeniom towarzyszy? 

  • Mioklonie – przyczyny i leczenie mimowolnych skurczów mięśni

    Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą.

  • Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

    Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

  • Suchość gardła – czym i jak nawilżać gardło?

    Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle?

  • Zatkany nos – przyczyny i sposoby leczenie zatkanego nosa bez kataru

    Zatkany nos to bardzo częsty objaw infekcji górnych dróg oddechowych, zarówno o podłożu wirusowym, jak i bakteryjnym. Towarzyszą mu wówczas nadmierna produkcja wydzieliny, kichanie, ból głowy, ból gardła, kaszel, chrypka czy ogólne osłabienie. Zatkany nos bez kataru jest natomiast objawem,mogącym świadczyć o różnych schorzeniach przewlekłych, takich jak chroniczne zapalenie zatok, skrzywienie przegrody nosa, obecność polipów. Uczucie zatkanego nosa może pojawić się również na skutek urazu, zazwyczaj wówczas występuje także krwawienie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij