Maść przeciwbólowa i przeciwzapalna – jaką wybrać i jak stosować?

Maści przeciwbólowe i przeciwzapalne są podstawową grupą preparatów stosowanych w dolegliwościach kostno-stawowych, zwłaszcza tych o charakterze miejscowym. W aptekach znajdziemy kilka rodzajów maści przeciwbólowych. Jakie składniki zawierają popularne maści? Czym kierować się przy wyborze?

1. Rodzaje maści przeciwbólowych
2. Przy jakich dolegliwościach stosować maść przeciwbólową?
3. Wybór maści przeciwbólowej
4. Przeciwwskazania do stosowania maści przeciwbólowych
5. Jaką maść przeciwbólową wybrać – najczęściej zadawane pytania

Z tego artykułu dowiesz się:

• jakie rodzaje maści przeciwbólowych znajdziemy na rynku i czy każda z nich działa podobnie,
• jak dobrać maść przeciwbólową lub przeciwzapalną do konkretnych dolegliwości,
• czy istnieją przeciwwskazania do stosowania maści przeciwbólowych i kto nie powinien ich używać.

Rodzaje maści przeciwbólowych

Do najbardziej popularnych środków należą preparaty zawierające w swoim składzie substancje chemiczne z grupy NLPZ, tj. niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Większość z nich jest dostępna bez recepty, ale np. maści z ketoprofenem są ordynowane jedynie przez lekarza. Bóle kostno-stawowe łagodzą również maści i żele o działaniu chłodzącym lub rozgrzewającym. W zależności od wywoływanego efektu działają przeciwobrzękowo (preparaty chłodzące) lub poprawiają stan miejscowego ukrwienia skóry (maści rozgrzewające). Na rynku znajdziemy także szereg maści przeciwbólowych, które bazują na wyciągach z leczniczych ziół. Coraz większą popularność zdobywają preparaty do masażu obolałych mięśni i stawów na bazie żywokostu lekarskiego oraz konopi siewnej.

Jakie składniki zawierają maści przeciwbólowe i maści przeciwzapalne?

Znaczna część maści przeciwbólowych na stawy i kolana zawiera lek z grupy NLPZ. Najczęstsze składniki tych preparatów to:

• ibuprofen,
• naproksen,
• diklofenak,
• etofenamat,
• salicylan choliny.

W maściach rozgrzewających efekt grzania zapewnia dodatek kapsaicyny, kamfory, olejku terpentynowego oraz wybranych olejków eterycznych (sosnowego, rozmarynowego, lawendowego, cynamonowego). Efekt zimna na skórze wynika najczęściej z obecności mentolu, olejku eukaliptusowego oraz wybranych związków alkoholowych (np. izopropanolu).

Przy jakich dolegliwościach stosować maść przeciwbólową?

Stosowanie maści przeciwbólowych i przeciwzapalnych jako alternatywy dla doustnych leków przeciwbólowych przyczynia się do ograniczania zjawiska polipragmazji (wielolekowości), ponieważ pozwala na zmniejszenie liczby tabletek przyjmowanych doustnie.

Po maść przeciwzapalną i przeciwbólową można sięgnąć w razie przeciążenia i sztywności mięśni np. na skutek intensywnego wysiłku fizycznego. Maści przeciwbólowe sprawdzają się w przypadku bólu kręgosłupa i/lub stawów (kolan, bioder, barków), również jeśli są to symptomy przewlekłych chorób układu ruchu, np. reumatoidalnego zapalenia stawów. Preparaty przeciwbólowe przynoszą ulgę w kontuzjach (we wszelkiego rodzaju skręceniach, zgnieceniach, zwichnięciach czy złamaniach). Natomiast maści chłodzące skutecznie zmniejszają obrzęki towarzyszące urazom.

Wybór maści przeciwbólowej

Wybór odpowiedniej maści przeciwbólowej i przeciwzapalnej zależy od kilku czynników. Rodzaj preparatu należy dostosować do charakteru dolegliwości (ostry lub przewlekły) oraz jej powodu (ból po urazie, ból towarzyszący napięciom mięśniowym, bóle wzrostowe itd.). Ważną kwestią jest prawidłowe dobranie rodzaju maści do wieku osoby, ponieważ nie wszystkie mogą być stosowane u dzieci czy przewlekle u osób starszych.

Jaka maść przeciwbólowa na chore stawy?

W leczeniu bólu, sztywności i obrzęków stawów najskuteczniej działają maści przeciwzapalne i przeciwbólowe zawierające w składzie substancje z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, tj. preparaty z diklofenakiem, ketoprofenem, ibuprofenem czy naproksenem.

Jeżeli dolegliwości nie są mocno nasilone, można zastosować maści ziołowe: żywokostową, konopną, arnikową lub mieszaninę wyciągów z różnych roślin leczniczych – tzw. maści końskie.

Jaką maść przeciwbólową stosować na ból mięśni?

Na bóle i sztywność mięśni, pojawiające się np. w wyniku przetrenowania, doskonale sprawdzają się maści przeciwbólowe o działaniu rozgrzewającym. Masaż takimi preparatami poprawia ukrwienie tkanek i rozluźnia mięśnie. Maści dla sportowców są idealne do stosowania w przypadku przeciążeń i kontuzji.

Jaką maść stosować przy urazach?

W razie urazów (stłuczenia, skręcenia, naciągnięcia mięśni) najlepiej sprawdzają się maści przeciwbólowe z dodatkiem składników chłodzących. Takie połączenie szybko znosi obrzęk tkanek i ogranicza ostry ból. Maść z dodatkiem arniki górskiej przyspiesza wchłanianie siniaków.

Przeciwwskazania do stosowania maści przeciwbólowych

Przeciwwskazaniem do stosowania wybranej maści przeciwbólowej jest alergia lub nadwrażliwość na jej substancję czynną i/lub substancje pomocnicze. Niektóre preparaty nie powinny być stosowane u dzieci – taką informację zwykle znajdziemy na opakowaniu (w razie wątpliwości należy poradzić się lekarza lub farmaceuty). Maści przeciwbólowych i przeciwzapalnych nie nakładamy na skórę z otarciami, ranami, na zainfekowane miejsca i wypryski.

Jaką maść przeciwbólową wybrać – najczęściej zadawane pytania

Kiedy stosuje się maść rozgrzewającą, a kiedy chłodzącą?

W przypadku świeżego urazu nie stosuje się maści rozgrzewających. Lepszym wyborem będzie preparat chłodzący, który skutecznie znosi obrzęk tkanek. Maści rozgrzewające sprawdzają się w bólach o podłożu reumatycznym lub w przypadku występowania napięcia i sztywności mięśni bądź stawów. Poprawiają ukrwienie tkanek, dzięki czemu przyspieszają regenerację tkanki mięśniowej.

Czy maść końska jest dobra na rwę kulszową?

Maść końska działa wspomagająco w łagodzeniu bólu towarzyszącego rwie kulszowej. W leczeniu tej dolegliwości lepiej sprawdzają się jednak maści przeciwbólowe z takimi substancjami, jak naproksen, ibuprofen, diklofenak czy etofenamat, które skutecznie ograniczają stan zapalny nerwu kulszowego.

Czy żywokost jest dobry na ból kolana?

Maści zawierające żywokost lekarski z powodzeniem mogą być stosowane w celu łagodzenia bólu kolana. Roślina ta wykazuje udowodnione badaniami właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne, a dodatkowo działa regenerująco na tkankę łączną.

Jaka maść przeciwbólowa na bóle kręgosłupa?

Na bóle kręgosłupa stosuje się maści przeciwbólowe i przeciwzapalne zawierające substancje z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (maści z ibuprofenem, naproksenem, diklofenakiem czy etofenamatem). W zależności od charakteru dolegliwości mogą sprawdzić się również maści rozgrzewające lub chłodzące (np. do masażu w razie napięcia mięśni wzdłuż kręgosłupa związnego z pracą siedzącą).