Opuchnięte stawy – o jakich chorobach może świadczyć obrzęk stawów?
Mateusz Burak

Opuchnięte stawy – o jakich chorobach może świadczyć obrzęk stawów?

Opuchnięte stawy mogą być objawem dysfunkcji narządu ruchu (urazów, chorób reumatycznych czy choroby zwyrodnieniowej), lecz mogą również świadczyć o schorzeniu ogólnoustrojowym, m.in. dnie moczanowej, zaburzeniach krążenia, niedoczynności tarczycy. W przypadku utrzymującego się obrzęku stawów, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu objawy dodatkowe, takie jak: sztywność mięśni, gorączka lub stan podgorączkowy, ból, należy niezwłocznie skonsultować się ze specjalistą.

Opuchnięte stawy – przyczyny

Stawy to elementy łączące końce stawowe sąsiadujących kości, są otoczone i amortyzowane przez tkanki miękkie. Jedną z częstych dolegliwości dotyczących stawów są pojawiające się okresowo obrzęki. Do powstania opuchlizny dochodzi na skutek nagromadzenia się nadmiernej ilości płynu, wówczas staw staje się znacznie obrzęknięty i zazwyczaj bardziej tkliwy. Jego kształt staje się nieregularny. 

Przyczyn opuchniętych stawów może być wiele. Jedną z najczęstszych jest przewlekły stan zapalny związany z chorobami o podłożu reumatycznym, np. reumatoidalnym zapaleniem stawów czy młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów. Innym powodem może być ostry uraz w postaci stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia czy złamania. Obrzęki w stawach mogą być także zupełnie niezwiązane z ich uszkodzeniem, przykładem mogą być: niewydolność serca, choroby tarczycy czy dysfunkcje nerek (np. dna moczanowa).

Opuchnięte stawy – objawy towarzyszące

Poza opuchniętymi stawami mogą występować także inne objawy. Bardzo ważne, aby ich nie ignorować. Należy udać się do lekarza w przypadku, gdy zaobserwujemy:

  • gorączkę lub utrzymujący się stan podgorączkowy,
  • puchnięcie nóg od kolan w dół,
  • cyklicznie opuchnięte kostki
  • cechy zapalenia stawu, takie jak: zaczerwienienie, bóle stawów, ucieplenie danej okolicy,
  • silne zniekształcenie stawu, zatarcie jego obrysów.

Bardzo niepokojące jest nasilanie się objawów bez uchwytnej przyczyny. Narastanie dolegliwości nawet w spoczynku, zwłaszcza w obrębie kończyn dolnych, może sugerować schorzenie o podłożu zapalnym, takie jak wędrujące zapalenie stawów. 

Polecane dla Ciebie

Opuchnięte stawy – diagnostyka

Proces diagnostyczny wymaga niezwykle wnikliwej analizy i zastosowania wielu różnych narzędzi. W tym przypadku podstawą jest oczywiście wywiad z pacjentem i badanie fizykalne. To pozwala ukierunkować dalsze postępowania diagnostyczne i zlecić właściwe badania, które pozwolą także zróżnicować pomiędzy chorobami stawów dającymi podobne objawy. Po obserwacji przeważnie stwierdza się opuchnięte stawy dłoni, staw skokowy, stawy kolanowe – są to niewątpliwie najczęstsze lokalizacje w których spotyka się opisywane obrzęki.

Do badań zlecanych wówczas przez specjalistę zaliczają się:

  • morfologia krwi, 
  • markery stanu zapalnego: OB i CRP,
  • czynnik reumatoidalny (RF)
  • stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi,
  • przeciwciała antyCCP (jedno z podstawowych badań wykonywanych w diagnozowaniu RZS),
  • ASO (badanie służące diagnozowaniu zakażeń wywołanych przez Streptococcus pyogenes),
  • badania obrazowe, takie jak zdjęcia rentgenowskie, USG stawu.
Cenną wartość diagnostyczną posiada badanie składu płynu stawowego. Próbkę pobiera się za pomocą igły, wykonując tzw. punkcję. Następnie przekazuje się materiał biologiczny do analizy laboratoryjnej. 

Opuchnięte stawy – leczenie

Postępowanie lecznicze przy obrzęku stawów jest oczywiście uzależnione od przyczyny i prezentowanych objawów. Jeśli opuchnięte stawy są konsekwencją urazu, wówczas wykorzystuje się korzystne właściwości niskiej temperatury, mowa o okładach na opuchnięte stawy z wykorzystaniem lodu, zimnej wody, kompresów typu cold-pack. Pomocne jest także zastosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych – zgodnie z zaleceniami lekarza. Oszczędzanie dysfunkcyjnej kończyny, unoszenie jej powyżej poziomu ciała podczas odpoczynku także będzie sprzyjać redukcji opuchlizny. Można zastosować także maści na opuchnięte stawy zawierające wyciąg z arniki górskiej, żywokostu oraz wzbogacone o substancje chłodzące, przeciwzakrzepowe. 

W przypadku, gdy przyczyną opuchniętych stawów są choroby przewlekłe, należy ukierunkować postępowanie na zwalczanie przyczyny. Oznacza to, że w przypadku dysfunkcji o charakterze krążeniowym nic nie da stosowanie zimnych okładów. Należy wówczas wdrożyć postępowanie mające na celu usunięcie dysfunkcji układu krążenia. Najczęściej będzie to stosowanie odpowiednich farmaceutyków. Podobnie jest w przypadku innych chorób o charakterze zapalnym.

Opuchnięte stawy – rehabilitacja 

W stanach ostrych, poza wyżej wymienionymi sposobami leczenia, doskonale sprawdzą się zabiegi fizykalne.

Korzystne działanie zimna można wykorzystać pod różnymi postaciami, intensyfikując jego właściwości w odniesieniu do obrzęku urazowego. Jedną z możliwości jest zastosowanie miejscowej krioterapii z emisją par ciekłego azotu. Inne zabiegi, które wspomogą redukcję obrzęku stawów to: laseroterapia, ekspozycja na działanie pola magnetycznego (magnetoterapia) czy fonoforeza z odpowiednim lekiem. Podobnie działanie ma także terapia wibroakustyczna. 

Wśród zabiegów kinezyterapeutycznych skuteczne w walce z opuchniętymi stawami mogą być: drenaż limfatyczny, delikatny masaż, stosowanie elewacji kończyny powyżej poziomu ciała. Udowodnioną skuteczność posiada stosowanie kinesiotapingu – wówczas stosuje się najczęściej wycięcie w kształcie wachlarza. Umieszczając taśmę kierujemy się zasadą, że im więcej pojedynczych rozcięć, tym delikatniejsze działanie takiej aplikacji. Część nierozciętą należy umieścić w pobliżu najbliższego, największego zbiornika limfy. 

Opuchnięte stawy – ćwiczenia

Nie istnieją typowe ćwiczenia na opuchnięte stawy. Należy tutaj podchodzić z dużą ostrożnością i niezwykle mocno indywidualnie. W przypadku zaburzeń krążeniowych mogą pomóc ćwiczenia kończyn dolnych, jednak w niektórych przypadkach będą one przeciwwskazane (przed rozpoczęciem aktywności fizycznej należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym). Po urazach intensywny ruch jest przeciwwskazany. Zaleca się natomiast odpoczynek i stosowanie do pozostałych zaleceń lekarskich.

W przypadku chorób zwyrodnieniowych, nasilenie obrzęku stawów jest zazwyczaj oznaką zaostrzenia stanu zapalnego, który również stanowi przeciwwskazanie do ćwiczeń i aktywności fizycznej. Dopiero po przejściu w stan przewlekły i po ustąpieniu obrzęku można zacząć terapię ruchową. Stosuje się wtedy ćwiczenia izometryczne, ćwiczenia w wodzie czy ogólnousprawniające wykorzystujące często koncepcję facylitacji nerwowo-mięśniowej, jak PNF. 

  1. Filer A., Parsonage G., Smith E. i in., Differential survival of leukocyte subsets mediated by synovial, bone marrow, and skin fibroblasts: site-specific versus activation-dependent survival of T cells and neutrophils, „Arthritis Rheum.” 2006, nr 54, s. 2096–2108.
  2. Sergijenko A., Roelofs A. J., Riemen A. H., De Bari C., Bone marrow contribution to synovial hyperplasia following joint surface injury, „Arthritis Res. Ther.” 2016, nr 18, s. 166.
  3. Sabeh F., Fox D., Weiss S. J., Membrane-type I matrix metalloproteinase-dependent regulation of rheumatoid arthritis synoviocyte function, „J. Immunol.” 2010, nr 184, s. 6396–6406.
  4. Pap T., Korb-Pap A., Cartilage damage in osteoarthritis and rheumatoid arthritis - two unequal siblings, „Nat. Rev. Rheumatol.” 2015, nr 11, s. 606–615.
  5. Okamoto K., Nakashima T., Shinohara M. i in., Osteoimmunology: the conceptual framework unifying the immune and skeletal systems, „Physiol. Rev.” 2017, nr 97, s. 1295–1349.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Halitoza – brzydki, nieprzyjemny zapach z ust – jak go zwalczać?

    Halitoza jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetów stomatologicznych. Nieprzyjemny zapach z ust nie zawsze wiąże się z obecnością stanów patologicznych w jamie ustnej. Istnieje szereg przyczyn wynikających ze schorzeń układu pokarmowego i problemów laryngologicznych. Często źródłem problemu jest nieprawidłowa dieta.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głównie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

  • Komora hiperbaryczna – komu służy i jak z niej korzystać?

    Komora hiperbaryczna jest szczelnie zamkniętym urządzeniem, w którym przeprowadza się zabiegi tlenoterapii z wykorzystaniem stuprocentowego tlenu pod zwiększonym ciśnieniem atmosferycznym. Terapia w komorze hiperbarycznej stanowi uzupełnienie leczenia wielu dolegliwości, m.in. urazów, oparzeń czy incydentów niedokrwienia tkanek miękkich.

  • Tętno spoczynkowe – co to jest, jak je obliczyć i jakie są normy?

    Tętno spoczynkowe, znane również jako tętno bazowe, jest to liczba uderzeń serca na minutę, kiedy jesteśmy w stanie spoczynku lub w spoczynku fizycznym. Jest to ważne wskaźnik zdrowia, który pomaga lekarzom ocenić ogólne funkcjonowanie serca i układu krwionośnego. Normalne tętno spoczynkowe dla dorosłych waha się od 60 do 100 uderzeń na minutę. Wskaźnik ten może się jednak różnić w zależności od wieku, płci, poziomu aktywności fizycznej i innych czynników, takich jak stres i choroby. Jeśli tętno spoczynkowe jest nieprawidłowe, należy skonsultować się z lekarzem, aby ustalić przyczynę i uzyskać odpowiednie leczenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij