Opuchnięte kostki u nóg – przyczyny i domowe sposoby na opuchliznę kostek
Aleksandra Szemberg

Opuchnięte kostki u nóg – przyczyny i domowe sposoby na opuchliznę kostek

Opuchnięte kostki to powszechny problem, który może dotyczyć zarówno seniorów, jak i osoby młodsze – kobiety w ciąży, osoby mające siedzącą pracę czy często podróżujące. Opuchlizna kostek może mieć błahą przyczynę, wtedy wystarczą domowe sposoby, aby się ich pozbyć, ale może również być objawem poważnych schorzeń.

Opuchnięte, nabrzmiałe kostki są powszechnym problemem utrudniającym codzienne funkcjonowanie. Szybko dają o sobie znać, kiedy na przykład utrudniają założenie butów (zwłaszcza w godzinach wieczornych). Przyczyny tego objawu są niezwykle zróżnicowane i obejmują wiele dziedzin medycyny, od ortopedii po ginekologię. Problemu nie należy bagatelizować, bo spuchnięte kostki mogą ujawniać poważne problemy zdrowotne.

Domowe sposoby na opuchnięte kostki u nóg

Domowe sposoby przynoszące ulgę opuchniętym kostkom to między innymi:

  • okłady z lodu lub kompresów żelowych
  • moczenie w zimnej wodzie
  • ograniczenie spożycia soli w diecie
  • uniesienie kończyn
  • żele i maści z heparyną
  • preparaty z żywokostu lekarskiego (wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, zawarta w wyciągu z żywokostu alantoina pomaga w gojeniu ran)
  • pomocniczo preparaty z flawonoidami roślinnymi (wykazują działanie uszczelniające naczynia krwionośne) zawierającymi rutynę, diosminę, hesperydynę
  • pończochy przeciwobrzękowe
  • leczenie towarzyszącego bólu (paracetamol, ibuprofen)
  • zioła moczopędne (bardzo ostrożnie, po konsultacji z lekarzem, najważniejsze jest znalezienie przyczyny i leczenie choroby podstawowej, zaleczenie objawu może opóźnić postawienie diagnozy, należy również pamiętać, że zioła i preparaty ziołowe mogą wchodzić z interakcje z lekami)  pokrzywa, skrzyp polny, mniszek lekarski, liść brzozy.

Jakie są przyczyny opuchniętych kostek u nóg?

Obrzęki powstają na skutek nagromadzenia się płynu w przestrzeni pozanaczyniowej. Płyn może się gromadzić w jamach ciała (na przykład w przypadku wodobrzusza) lub w przestrzeni śródtkankowej. Ilość zgromadzonego płynu może być tak duża, że występują wahania wagi rzędu kilku kilogramów.

Patogeneza obrzęków

Niskie ciśnienie onkotyczne krwi (za mało białek-albumin) powoduje, że woda ucieka z naczyń krwionośnych do tkanek, np. w zespole nerczycowym, kiedy białka są tracone z moczem, w niedożywieniu, kiedy podaż białek jest za niska względem popytu, w niewydolności wątroby, w enteropatii z utratą białka. Charakterystyczną cechą jest największe nasilenie obrzęków rano, po obudzeniu.

Utrudniony odpływ z naczyń żylnych i limfatycznych (stan po urazach, złamaniach, operacjach, radioterapii, usunięcie lokalnych węzłów chłonnych, zakrzepowe zapalenie tętnic, przewlekłe zapalenie naczyń limfatycznych) powoduje zastój krwi i limfy, co sprzyja przesiąkaniu płynu do przestrzeni śródtkankowej. Często w tym przypadku obrzęki są jednostronne.

Zapalenie wywołuje obrzęk przez wzrost przepuszczalności śródbłonka małych naczyń (włośniczek); towarzyszą temu inne cechy zapalenia  zwiększone ucieplenie, zaczerwienienie, ból. Zapalenie może być wywołane przez uraz (np. skręcenie, zwichnięcie), zakażenie wirusowe, bakteryjne (np. róża), procesy autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów).

Zwiększona objętość wody w łożysku naczyniowym utrzymywana przez zwiększoną ilość jonów sodowych, zaburzenia układu renina–angiotensyna–aldosteron (przyczyną może być zmniejszenie perfuzji nerkowej) powodują zwiększenie ilości płynu śródmiąższowego. Obrzęki lokalizują się w najniższym punkcie ciała – kostki u osoby aktywnej, okolice kości krzyżowej u osoby leżącej.

Zwiększona objętość krwi w układzie żylnym spowodowana nieefektywnym jej przepompowywaniem przez komory serca (pośrednio aktywuje układ RAA) powoduje zastój w układzie żylnym. Przyczynami są m.in. skurczowa i rozkurczowa niewydolność serca, zaciskające zapalenie osierdzia. Obrzęki obwodowe (spuchnięte kostki) dotyczą prawokomorowej niewydolności serca, są to obrzęki ciastowate – można je rozpoznać po tym, że po naciśnięciu na tkankę pozostaje przez chwilę wgłębienie w skórze.

Zastój lokalny spowodowany niewydolnością zastawek żylnych, żylakami  w tym przypadku obrzęki pojawiają się po długotrwałym przebywaniu w pozycji stojącej. Utrzymujący się przez dłuższy czas długo obrzęk żylny prowadzi do zmian troficznych na skórze.

Przy marskości wątroby wodobrzusze utrudnia i blokuje odpływ żylny, towarzyszy temu hipoalbuminemia, aktywuje się układ RAA.

Obrzęki mogą występować również polekowo w różnych mechanizmach:

  • upośledzenie perfuzji nerkowej, aktywujące układ RAA, który powoduje retencję sodu i zwiększenie objętości osocza: niesteroidowe leki przeciwzapalne, cyklosporyna,
  • rozkurcz tętniczek: wazodylatatory będące lekami przeciwnadciśnieniowymi hydralazyna, klonidyna, metyldopa, minoksydyl, nifedypina,
  • zwiększenie wchłaniania sodu: glikokortykosteroidy, anaboliki, estrogeny, progesteron.

Obrzęki idiopatyczne są przypadłością o nieustalonej przyczynie, najczęściej dotyczą kobiet, są cykliczne, powtarzające, niezależnie od cyklu miesiączkowego, lokalizują się najczęściej w okolicach kostek (ich leczenie obejmuje: ograniczenie spożycia soli, odpoczynek, unikanie pozycji stojącej, używanie pończoch przeciwobrzękowych).

Obrzęk związany z reakcją alergiczną jest skutkiem miejscowego działania histaminy i prostaglandyn, najczęściej ustępuje samoczynnie po ustaniu ekspozycji na alergen.

Przy niedoczynności tarczycy najczęściej obrzęki występują wokół podudzi i w okolicy oczodołów.

Charakterystyczną odmianą obrzęków dla choroby tarczycy jest obrzęk śluzowaty (choroba Gulla), który powstaje na skutek akumulacji mukopolisacharydów w skórze, tkance podskórnej i wokół organów wewnętrznych (obejmuje również dłonie i stopy). Klinicznie manifestuje się pogrubieniem rysów twarzy, powiększeniem języka i zmianą barwy głosu.

Opuchnięte kostki są częstą przypadłością zgłaszaną podczas ciąży. Ich przyczynami są: utrudniony powrót żylny ograniczony przez wzrastający płód, działanie estrogenów, zwiększenie objętości krwi podczas ciąży.

Obrzęki przedmiesiączkowe występują zazwyczaj w okolicy kostek i są spowodowane działaniem estrogenów, występują cyklicznie.

Obrzęki dłoni i stóp mogą być również spowodowane rozszerzeniem naczyń włosowatych przy długotrwałym wysiłku.

Powiązane produkty

Kiedy iść do lekarza z opuchniętymi kostkami? Leczenie spuchniętych kostek

Przy utrzymujących się przez dłuższy czas obrzękach – zwłaszcza jeśli towarzyszą im inne objawy zawsze należy skonsultować się z lekarzem. Powszechny symptom, jakim są spuchnięte kostki może mieć poważne podłoże kliniczne, dlatego tak ważne jest, aby nie bagatelizować problemu. Leczenie obrzęków obejmuje przede wszystkim leczenie choroby będącej ich przyczyną.

Leczenie obrzęków limfatycznych obejmuje:

  • uniesienie kończyny
  • leczenie uciskowe kompresjoterapia
  • stosowanie środków zapobiegających zakażeniu
  • wyrównanie niedoborów białkowych.

Jakie badania zrobić przy spuchniętych kostkach?

Jeżeli obrzęk kostek jest związany z urazem lub przeciążeniem warto wykonać badania obrazowe w celu wykluczenia złamania i dalszej diagnostyki innych przyczyn ortopedycznych (skręcenie, zwichnięcie, zerwanie więzadeł lub włókien mięśniowych)  RTG, USG.

Przy współistnieniu innych objawów sugerujących występowanie niewydolności serca (duszność, męczliwość, zmiany osłuchowe, powiększenie wątroby, sinica, nykturia)  stężenie peptydów natriuretycznych w osoczu, morfologia, EKG, RTG klatki piersiowej, echokardiografia, w uzasadnionych przypadkach próba wysiłkowa.

Przy podejrzeniu zespołu nerczycowego (objawy: symetryczne obrzęki, zmęczenie, pienienie się moczu, bóle głowy, brzucha)  badanie ogólne moczu, utrata dobowa białka z moczem, proteinogram.

W przypadku podejrzenia marskości wątroby (objawy: osłabienie, zmniejszenie masy ciała, wygląd „kasztanowego ludzika”, wodobrzusze, głowa meduzy efekt wytworzenia krążenia obocznego, żółtaczka, żylaki przełyku, teleangiektazje, pajączki naczyniowe na skórze, rumień dłoniowy) warto wykonać: morfologię, AST, ALT, ALP, GGTP, USG jamy brzusznej.

Przy występowaniu obrzęków z niedożywienia trzeba zbadać poziom albumin, przeprowadzić wywiad żywieniowy i dokonać pomiaru masy ciała.

Przy podejrzeniu niewydolności zastawek żylnych i żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej - USG Doppler, poziom D-dimerów. Z kolei przy podejrzeniu niedoczynności tarczycy  TSH, FT3, FT4, przeciwciała anty-TPO.

  1. Interna Harrisona, wyd.III, Fauci, Braunwald, Kasper i in. 2009.
  2. Interna Szczeklika. Mały podręcznik. Medycyna Praktyczna, Kraków 2021.
  3. Robbins Patologia, red. Włodzimierz Olszewski, Wrocław, 2016.
  4. Jakość życia i stan zdrowia u pacjentów z obrzękiem kończyn dolnych, Żanna Fiodorenko-Dumas, Małgorzata Paprocka-Borowicz, Ilias Dumas, Anna Kołcz-Trzęsicka, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu", 2012, Tom 18, Nr 3, 247-251.
  5. Trifan, Adriana et al., Influence of the Post-Harvest Storage Time on the Multi-Biological Potential, Phenolic and Pyrrolizidine Alkaloid Content of Comfrey (Symphytum officinale L.) Roots Collected from Different European Regions. Plants (Basel, Switzerland)" vol. 10,9 1825. 2 Sep. 2021, doi:10.3390/plants10091825.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij