Opuchnięte kostki u nóg – przyczyny i domowe sposoby na opuchliznę kostek
Aleksandra Szemberg

Opuchnięte kostki u nóg – przyczyny i domowe sposoby na opuchliznę kostek

Opuchnięte kostki to powszechny problem, który może dotyczyć zarówno seniorów, jak i osoby młodsze – kobiety w ciąży, osoby mające siedzącą pracę czy często podróżujące. Opuchlizna kostek może mieć błahą przyczynę, wtedy wystarczą domowe sposoby, aby się ich pozbyć, ale może również być objawem poważnych schorzeń.

Opuchnięte, nabrzmiałe kostki są powszechnym problemem utrudniającym codzienne funkcjonowanie. Szybko dają o sobie znać, kiedy na przykład utrudniają założenie butów (zwłaszcza w godzinach wieczornych). Przyczyny tego objawu są niezwykle zróżnicowane i obejmują wiele dziedzin medycyny, od ortopedii po ginekologię. Problemu nie należy bagatelizować, bo spuchnięte kostki mogą ujawniać poważne problemy zdrowotne.

Domowe sposoby na opuchnięte kostki u nóg

Domowe sposoby przynoszące ulgę opuchniętym kostkom to między innymi:

  • okłady z lodu lub kompresów żelowych
  • moczenie w zimnej wodzie
  • ograniczenie spożycia soli w diecie
  • uniesienie kończyn
  • żele i maści z heparyną
  • preparaty z żywokostu lekarskiego (wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, zawarta w wyciągu z żywokostu alantoina pomaga w gojeniu ran)
  • pomocniczo preparaty z flawonoidami roślinnymi (wykazują działanie uszczelniające naczynia krwionośne) zawierającymi rutynę, diosminę, hesperydynę
  • pończochy przeciwobrzękowe
  • leczenie towarzyszącego bólu (paracetamol, ibuprofen)
  • zioła moczopędne (bardzo ostrożnie, po konsultacji z lekarzem, najważniejsze jest znalezienie przyczyny i leczenie choroby podstawowej, zaleczenie objawu może opóźnić postawienie diagnozy, należy również pamiętać, że zioła i preparaty ziołowe mogą wchodzić z interakcje z lekami)  pokrzywa, skrzyp polny, mniszek lekarski, liść brzozy.

Jakie są przyczyny opuchniętych kostek u nóg?

Obrzęki powstają na skutek nagromadzenia się płynu w przestrzeni pozanaczyniowej. Płyn może się gromadzić w jamach ciała (na przykład w przypadku wodobrzusza) lub w przestrzeni śródtkankowej. Ilość zgromadzonego płynu może być tak duża, że występują wahania wagi rzędu kilku kilogramów.

Patogeneza obrzęków

Niskie ciśnienie onkotyczne krwi (za mało białek-albumin) powoduje, że woda ucieka z naczyń krwionośnych do tkanek, np. w zespole nerczycowym, kiedy białka są tracone z moczem, w niedożywieniu, kiedy podaż białek jest za niska względem popytu, w niewydolności wątroby, w enteropatii z utratą białka. Charakterystyczną cechą jest największe nasilenie obrzęków rano, po obudzeniu.

Utrudniony odpływ z naczyń żylnych i limfatycznych (stan po urazach, złamaniach, operacjach, radioterapii, usunięcie lokalnych węzłów chłonnych, zakrzepowe zapalenie tętnic, przewlekłe zapalenie naczyń limfatycznych) powoduje zastój krwi i limfy, co sprzyja przesiąkaniu płynu do przestrzeni śródtkankowej. Często w tym przypadku obrzęki są jednostronne.

Zapalenie wywołuje obrzęk przez wzrost przepuszczalności śródbłonka małych naczyń (włośniczek); towarzyszą temu inne cechy zapalenia  zwiększone ucieplenie, zaczerwienienie, ból. Zapalenie może być wywołane przez uraz (np. skręcenie, zwichnięcie), zakażenie wirusowe, bakteryjne (np. róża), procesy autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów).

Zwiększona objętość wody w łożysku naczyniowym utrzymywana przez zwiększoną ilość jonów sodowych, zaburzenia układu renina–angiotensyna–aldosteron (przyczyną może być zmniejszenie perfuzji nerkowej) powodują zwiększenie ilości płynu śródmiąższowego. Obrzęki lokalizują się w najniższym punkcie ciała – kostki u osoby aktywnej, okolice kości krzyżowej u osoby leżącej.

Zwiększona objętość krwi w układzie żylnym spowodowana nieefektywnym jej przepompowywaniem przez komory serca (pośrednio aktywuje układ RAA) powoduje zastój w układzie żylnym. Przyczynami są m.in. skurczowa i rozkurczowa niewydolność serca, zaciskające zapalenie osierdzia. Obrzęki obwodowe (spuchnięte kostki) dotyczą prawokomorowej niewydolności serca, są to obrzęki ciastowate – można je rozpoznać po tym, że po naciśnięciu na tkankę pozostaje przez chwilę wgłębienie w skórze.

Zastój lokalny spowodowany niewydolnością zastawek żylnych, żylakami  w tym przypadku obrzęki pojawiają się po długotrwałym przebywaniu w pozycji stojącej. Utrzymujący się przez dłuższy czas długo obrzęk żylny prowadzi do zmian troficznych na skórze.

Przy marskości wątroby wodobrzusze utrudnia i blokuje odpływ żylny, towarzyszy temu hipoalbuminemia, aktywuje się układ RAA.

Obrzęki mogą występować również polekowo w różnych mechanizmach:

  • upośledzenie perfuzji nerkowej, aktywujące układ RAA, który powoduje retencję sodu i zwiększenie objętości osocza: niesteroidowe leki przeciwzapalne, cyklosporyna,
  • rozkurcz tętniczek: wazodylatatory będące lekami przeciwnadciśnieniowymi hydralazyna, klonidyna, metyldopa, minoksydyl, nifedypina,
  • zwiększenie wchłaniania sodu: glikokortykosteroidy, anaboliki, estrogeny, progesteron.

Obrzęki idiopatyczne są przypadłością o nieustalonej przyczynie, najczęściej dotyczą kobiet, są cykliczne, powtarzające, niezależnie od cyklu miesiączkowego, lokalizują się najczęściej w okolicach kostek (ich leczenie obejmuje: ograniczenie spożycia soli, odpoczynek, unikanie pozycji stojącej, używanie pończoch przeciwobrzękowych).

Obrzęk związany z reakcją alergiczną jest skutkiem miejscowego działania histaminy i prostaglandyn, najczęściej ustępuje samoczynnie po ustaniu ekspozycji na alergen.

Przy niedoczynności tarczycy najczęściej obrzęki występują wokół podudzi i w okolicy oczodołów.

Charakterystyczną odmianą obrzęków dla choroby tarczycy jest obrzęk śluzowaty (choroba Gulla), który powstaje na skutek akumulacji mukopolisacharydów w skórze, tkance podskórnej i wokół organów wewnętrznych (obejmuje również dłonie i stopy). Klinicznie manifestuje się pogrubieniem rysów twarzy, powiększeniem języka i zmianą barwy głosu.

Opuchnięte kostki są częstą przypadłością zgłaszaną podczas ciąży. Ich przyczynami są: utrudniony powrót żylny ograniczony przez wzrastający płód, działanie estrogenów, zwiększenie objętości krwi podczas ciąży.

Obrzęki przedmiesiączkowe występują zazwyczaj w okolicy kostek i są spowodowane działaniem estrogenów, występują cyklicznie.

Obrzęki dłoni i stóp mogą być również spowodowane rozszerzeniem naczyń włosowatych przy długotrwałym wysiłku.

Powiązane produkty

Kiedy iść do lekarza z opuchniętymi kostkami? Leczenie spuchniętych kostek

Przy utrzymujących się przez dłuższy czas obrzękach – zwłaszcza jeśli towarzyszą im inne objawy zawsze należy skonsultować się z lekarzem. Powszechny symptom, jakim są spuchnięte kostki może mieć poważne podłoże kliniczne, dlatego tak ważne jest, aby nie bagatelizować problemu. Leczenie obrzęków obejmuje przede wszystkim leczenie choroby będącej ich przyczyną.

Leczenie obrzęków limfatycznych obejmuje:

  • uniesienie kończyny
  • leczenie uciskowe kompresjoterapia
  • stosowanie środków zapobiegających zakażeniu
  • wyrównanie niedoborów białkowych.

Jakie badania zrobić przy spuchniętych kostkach?

Jeżeli obrzęk kostek jest związany z urazem lub przeciążeniem warto wykonać badania obrazowe w celu wykluczenia złamania i dalszej diagnostyki innych przyczyn ortopedycznych (skręcenie, zwichnięcie, zerwanie więzadeł lub włókien mięśniowych)  RTG, USG.

Przy współistnieniu innych objawów sugerujących występowanie niewydolności serca (duszność, męczliwość, zmiany osłuchowe, powiększenie wątroby, sinica, nykturia)  stężenie peptydów natriuretycznych w osoczu, morfologia, EKG, RTG klatki piersiowej, echokardiografia, w uzasadnionych przypadkach próba wysiłkowa.

Przy podejrzeniu zespołu nerczycowego (objawy: symetryczne obrzęki, zmęczenie, pienienie się moczu, bóle głowy, brzucha)  badanie ogólne moczu, utrata dobowa białka z moczem, proteinogram.

W przypadku podejrzenia marskości wątroby (objawy: osłabienie, zmniejszenie masy ciała, wygląd „kasztanowego ludzika”, wodobrzusze, głowa meduzy efekt wytworzenia krążenia obocznego, żółtaczka, żylaki przełyku, teleangiektazje, pajączki naczyniowe na skórze, rumień dłoniowy) warto wykonać: morfologię, AST, ALT, ALP, GGTP, USG jamy brzusznej.

Przy występowaniu obrzęków z niedożywienia trzeba zbadać poziom albumin, przeprowadzić wywiad żywieniowy i dokonać pomiaru masy ciała.

Przy podejrzeniu niewydolności zastawek żylnych i żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej - USG Doppler, poziom D-dimerów. Z kolei przy podejrzeniu niedoczynności tarczycy  TSH, FT3, FT4, przeciwciała anty-TPO.

  1. Interna Harrisona, wyd.III, Fauci, Braunwald, Kasper i in. 2009.
  2. Interna Szczeklika. Mały podręcznik. Medycyna Praktyczna, Kraków 2021.
  3. Robbins Patologia, red. Włodzimierz Olszewski, Wrocław, 2016.
  4. Jakość życia i stan zdrowia u pacjentów z obrzękiem kończyn dolnych, Żanna Fiodorenko-Dumas, Małgorzata Paprocka-Borowicz, Ilias Dumas, Anna Kołcz-Trzęsicka, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu", 2012, Tom 18, Nr 3, 247-251.
  5. Trifan, Adriana et al., Influence of the Post-Harvest Storage Time on the Multi-Biological Potential, Phenolic and Pyrrolizidine Alkaloid Content of Comfrey (Symphytum officinale L.) Roots Collected from Different European Regions. Plants (Basel, Switzerland)" vol. 10,9 1825. 2 Sep. 2021, doi:10.3390/plants10091825.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij