Drenaż limfatyczny – na czym polega? Wskazania, przeciwwskazania, działanie masażu limfatycznego
Mateusz Burak

Drenaż limfatyczny – na czym polega? Wskazania, przeciwwskazania, działanie masażu limfatycznego

Drenaż limfatyczny to rodzaj masażu uciskowego wykonywanego w celu pobudzenia krążenia chłonki (inaczej limfy). Główne wskazania do wykonania masażu limfatycznego to zastoje limfatyczne, obrzęki powstałe na skutek operacji (np. po operacji tarczycy czy po mastektomii), cukrzyca. Drenaż limfatyczny wykonywany jest także często jako zabieg wspomagający proces odchudzania i redukcji cellulitu. Jak wygląda zabieg drenażu limfatycznego? Czy można go wykonać samodzielnie w domu?

Drenaż limfatyczny – co to jest limfa? Jaka jest rola układu limfatycznego?

Limfa, zwana inaczej chłonką, to żółtawo zabarwiony płyn, powstały jako przesącz osocza. Jej transport jest możliwy dzięki systemowi naczyń tworzących układ chłonny. W jego skład wchodzą naczynia limfatyczne, które utworzone zostały z siateczkowatej tkanki zawierającej limfocyty. Wyróżnia się tutaj węzły chłonne – mają one kształt pęcherzy i występują np. w okolicy szyi czy pach. Ich funkcją jest produkcja komórek odpornościowych oraz filtracja, oczyszczanie limfy. Podczas infekcji ulegają powiększeniu. Pozostałe elementy układu limfatycznego to śledziona, migdałki oraz naczynia chłonne o zróżnicowanej wielkości. Te najmniejsze umożliwiają transport chłonki do krwiobiegu. Dzięki temu każdego dnia odbywa się cyrkulacja blisko 2 litrów takiego płynu. 

Główną rolą układu limfatycznego jest udział w procesach odpornościowych, walka z drobnoustrojami. W ten sposób zwalczane są m. in. infekcje wirusowe i bakteryjne. Poza tym do jego funkcji należy również pośredni transport substancji, takich jak białka i tłuszcze do komórek ciała. Do jednej z najgroźniejszych chorób układu limfatycznego należy nowotwór. Chłoniak Hodgkina, zwany także ziarnicą złośliwą lub limfogranulomatozą, jest złośliwą odmianą tego schorzenia, które dotyka najczęściej młodych ludzi. 

Na czym polega drenaż limfatyczny?

Manualny drenaż limfatyczny jest zabiegiem, który ma usprawnić krążenie chłonki. W tym celu stosuje się szereg technik i chwytów terapeutycznych wykonywanych z odpowiednią częstotliwością, siłą i w określonym czasie. Masaż limfatyczny, dzięki zastosowaniu bodźca mechanicznego, jakim może być np. nacisk rąk terapeuty, pozwala na odprowadzenie nadmiaru nagromadzonego płynu ustrojowego poprzez poprawę cyrkulacji.

Podczas masażu drenującego ruchy są prowadzone od części proksymalnych do dystalnych (np. przy drenażu limfatycznym nóg zaczynamy od okolicy uda i podążamy w kierunku stopy).

Drenaż limfatyczny – wskazania do zabiegu

Podstawowe wskazania do masaży limfatycznych to:

  • obrzęki i zastoje limfatyczne,
  • cellulit,
  • obrzęki powstałe w wyniku urazów oraz po zabiegach operacyjnych (np. obrzęk limfatyczny po operacji tarczycy),
  • obrzęki spowodowane zatrzymaniem limfy u kobiet po zabiegu mastektomii,
  • niektóre choroby metaboliczne,
  • cukrzyca,
  • profilaktyka działania układu odpornościowego,
  • pomocniczo w procesie odchudzania.

Drenaż limfatyczny jest także wskazany przy chorobach zwyrodnieniowych stawów oraz zmianach troficznych powłok skórnych. 

Drenaż limfatyczny – przeciwskazania do masażu limfatycznego

Taki limfatyczny masaż nie powinien być wykonywany w przypadku:

  • gorączki,
  • ostrych chorób bakteryjnych i wirusowych,
  • przy przerwaniu ciągłości skóry w miejscu planowanego zabiegu,
  • zaawansowanej miażdżycy,
  • przy toczącym się procesie nowotworowym,
  • przy zakrzepicy,
  • obrzęki będące rezultatem choroby popromiennej.

Mimo, że ciąża nie jest przeciwwskazaniem do zabiegu, to w tym okresie  należy wykonywać terapię ze szczególną uwagą.

Drenaż limfatyczny – rodzaje 

Ze względu na lokalizację układu chłonnego obrzęki oraz zastoje mogą pojawiać się w różnych częściach ciała. W związku z tym wyróżnia się:

  1. Masaż limfatyczny nóg – polega na opracowywaniu kończyn dolnych. Wykorzystywany najczęściej u osób, które są obarczone ryzykiem zastojów, czyli np. fryzjerów, kelnerów i wszędzie tam, gdzie praca wymaga długotrwałego stania. 
  2. Drenaż limfatyczny brzucha – wykorzystywany w obrzękach pooperacyjnych, stosowany u osób, które chcą się pozbyć cellulitu lub zredukować wagę. Zabieg w tej okolicy pomaga także w regulacji procesów związanych z trawieniem.
  3. Drenaż limfatyczny twarzy – najczęściej stosowany przy terapii pooperacyjnych obrzęków twarzy, po zabiegach medycyny estetycznej, ekstrakcji zębów, ale także dla poprawy kondycji skóry. 
  4. Masaż llimfatyczny kończyny górnej – najpopularniejszy u kobiet po mastektomii. Dzięki dodatkowemu zastosowaniu bandaży do drenażu limfatycznego, pielęgnacji skóry i ćwiczeń jest wykorzystywany jako element profilaktyki przeciwobrzękowej. W takim zestawieniu zabieg określa się jako Kompleksową Fizyczna Terapię Udrażniającą. 

Wyróżniamy także drenaż limfatyczny mechaniczny z wykorzystaniem urządzeń, takich jak komorowy aparat do masażu uciskowego. Popularnie zwany jest BOA i może być wykonywany w obrębie kończyn górnych i dolnych (np. jako masaż limfatyczny nóg). Po odpowiednim instruktażu terapeuty, pacjent może wykonać go sam. Taki automasaż limfatyczny jest często wskazany w domu jako kontynuacja leczenia. 

Masaż limfatyczny – przebieg zabiegu

Pacjenci często pytają co to jest masaż limfatyczny? Jak wykonać drenaż limfatyczny nóg? Jak wygląda taki zabieg? Otóż, odpowiednio przygotowana do zabiegu skóra powinna być czysta i sucha. W zależności od masowanej okolicy pacjent zostaje poproszony o odsłonięcie określonego miejsca zabiegowego. Następnie zostaje ułożony w pozycji drenażowej, czyli takiej, która spotęguje efekt. Przykładowo, jeżeli opracowujemy rękę, to powinna ona być ułożona powyżej poziomu ciała. Pacjent powinien być rozluźniony – ułatwia to cyrkulację chłonki. Wykonywane chwyty są powolne i łagodne. 

Limfatyczny masaż rozpoczyna się od części proksymalnych do dystalnych, aby zrobić miejsce dla napływającej chłonki. Dopiero potem wykonywane ruchy mają za zadanie odprowadzić chłonkę w kierunku większych zbiorników tego płynu. Drenaż limfatyczny jest skuteczny przy zastosowaniu powolnego tempa i delikatnych ruchów. Czas trwania masażu limfatycznego jest uzależniony od opracowywanego obszaru. Przykładowo masaż limfatyczny kończyny dolnej trwa około 30 minut. Wskazane jest także wykonywanie ćwiczeń wspomagających efekt zabiegu.

Drenaż limfatyczny – efekty

Wśród efektów drenażu limfatycznego można wyróżnić usprawnienie przepływu chłonki, usuwanie toksyn z organizmu. Pojawia się także poprawa kondycji skóry, usprawniona zostaje praca układu immunologicznego. Usprawnienie metabolizmu pozwala na wspomaganie utraty wagi i redukcję cellulitu. Sam zabieg wykonywany profilaktycznie działa odprężająco i relaksująco, posiada pozytywne opinie specjalistów.

Drenaż limfatyczny w domu – czy można go wykonać samodzielnie? Aparat do drenażu limfatycznego w domu

Jak wykonać drenaż limfatyczny? Masaż limfatyczny można wykonać samodzielnie w domu, ale tylko po wcześniejszym instruktażu. Jak zrobić go samemu? Można to robić manualnie lub wykorzystać przyrządy, w praktyce często łączy się te dwie rzeczy. Duża dostępność urządzeń, aparatów do drenażu limfatycznego daje nam możliwość wyboru. Wcześniej należy jednak skonsultować się z terapeutą.

W przypadku, kiedy zależy nam na procedurze manualnej, warto przestrzegać podstawowych zasad. Przede wszystkim należy pamiętać o pozycji sprzyjającej drenażowi. Na przykładzie kończyny górnej będzie to uniesienie ręki powyżej poziomu ciała. Przed przystąpieniem do automasażu ważne jest także wykonanie kilku ćwiczeń. W tym przypadku mogą to być krążenia barków. Następnie należy zaaplikować na skórę środek poślizgowy (na całą kończynę) 

Kolejno należy dokonać ruchami kolistymi masażu barku i okolicy łopatki kilkukrotnie. Potem przystępujemy do tzw. przegłaskiwania ramienia od dołu łokciowego do barku i potem odpowiednio pozostałych części. Rozluźniamy nadgarstek ruchami kolistymi, poprzez wykorzystanie opuszków palców, wewnętrzną część dłoni rozluźniamy, przegłaskując zaciśniętą pięścią. Potem strona zewnętrzna globalnie oraz każdy palec osobno w kierunku od opuszków do nadgarstka. Po tych czynnościach należy wykonać powolne głaskanie od kciuka przez przedramię, ramię, bark, klatkę piersiową aż do dołu pachowego po stronie ręki masującej. Na koniec stosujemy delikatne ruchy koliste, ściskające i omiatające w kierunku dystalno-proksymalnym. 

Ćwiczenia na obrzęk limfatyczny nóg to np. popularne „pompowanie stopą”. Poza profilaktyką przeciwzakrzepową takie dynamiczne ruchy zgięcia i wyprostu przeciwdziałają zastojom. Bardzo efektywne jest układanie kończyn powyżej poziomu ciała.

Domowe urządzenie do drenażu limfatycznego w postaci BOA również może stanowić narzędzie w walce z obrzękami. Opinie specjalistów co do tego aparatu są podzielone. Wymaga ono odpowiedniej obsługi i jest kosztowne, podczas gdy cena kompleksowej terapii w gabinecie to 60–90 zł. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

  • Natto – czy japońskie fermentowane danie pomaga chronić przed COVID-19?

    Naukowcy z Uniwersytetu Rolnictwa i Technologii w Tokio dowiedli, że ekstrakt z natto rozkłada białka na powierzchni koronawirusa i w ten sposób może blokować zdolność wirusa SARS-CoV-2 do infekowania ludzkich komórek in vitro. Czym jest natto i natokinaza? Czy pomogą uporać się z problemem COVID-19? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij