Drenaż limfatyczny – na czym polega? Wskazania, przeciwwskazania, działanie masażu limfatycznego
Mateusz Burak

Drenaż limfatyczny – na czym polega? Wskazania, przeciwwskazania, działanie masażu limfatycznego

Drenaż limfatyczny to rodzaj masażu uciskowego wykonywanego w celu pobudzenia krążenia chłonki (inaczej limfy). Główne wskazania do wykonania masażu limfatycznego to zastoje limfatyczne, obrzęki powstałe na skutek operacji (np. po operacji tarczycy czy po mastektomii), cukrzyca. Drenaż limfatyczny wykonywany jest także często jako zabieg wspomagający proces odchudzania i redukcji cellulitu. Jak wygląda zabieg drenażu limfatycznego? Czy można go wykonać samodzielnie w domu?

Drenaż limfatyczny – co to jest limfa? Jaka jest rola układu limfatycznego?

Limfa, zwana inaczej chłonką, to żółtawo zabarwiony płyn, powstały jako przesącz osocza. Jej transport jest możliwy dzięki systemowi naczyń tworzących układ chłonny. W jego skład wchodzą naczynia limfatyczne, które utworzone zostały z siateczkowatej tkanki zawierającej limfocyty. Wyróżnia się tutaj węzły chłonne – mają one kształt pęcherzy i występują np. w okolicy szyi czy pach. Ich funkcją jest produkcja komórek odpornościowych oraz filtracja, oczyszczanie limfy. Podczas infekcji ulegają powiększeniu. Pozostałe elementy układu limfatycznego to śledziona, migdałki oraz naczynia chłonne o zróżnicowanej wielkości. Te najmniejsze umożliwiają transport chłonki do krwiobiegu. Dzięki temu każdego dnia odbywa się cyrkulacja blisko 2 litrów takiego płynu. 

Główną rolą układu limfatycznego jest udział w procesach odpornościowych, walka z drobnoustrojami. W ten sposób zwalczane są m. in. infekcje wirusowe i bakteryjne. Poza tym do jego funkcji należy również pośredni transport substancji, takich jak białka i tłuszcze do komórek ciała. Do jednej z najgroźniejszych chorób układu limfatycznego należy nowotwór. Chłoniak Hodgkina, zwany także ziarnicą złośliwą lub limfogranulomatozą, jest złośliwą odmianą tego schorzenia, które dotyka najczęściej młodych ludzi. 

Na czym polega drenaż limfatyczny?

Manualny drenaż limfatyczny jest zabiegiem, który ma usprawnić krążenie chłonki. W tym celu stosuje się szereg technik i chwytów terapeutycznych wykonywanych z odpowiednią częstotliwością, siłą i w określonym czasie. Masaż limfatyczny, dzięki zastosowaniu bodźca mechanicznego, jakim może być np. nacisk rąk terapeuty, pozwala na odprowadzenie nadmiaru nagromadzonego płynu ustrojowego poprzez poprawę cyrkulacji.

Podczas masażu drenującego ruchy są prowadzone od części proksymalnych do dystalnych (np. przy drenażu limfatycznym nóg zaczynamy od okolicy uda i podążamy w kierunku stopy).

Drenaż limfatyczny – wskazania do zabiegu

Podstawowe wskazania do masaży limfatycznych to:

  • obrzęki i zastoje limfatyczne,
  • cellulit,
  • obrzęki powstałe w wyniku urazów oraz po zabiegach operacyjnych (np. obrzęk limfatyczny po operacji tarczycy),
  • obrzęki spowodowane zatrzymaniem limfy u kobiet po zabiegu mastektomii,
  • niektóre choroby metaboliczne,
  • cukrzyca,
  • profilaktyka działania układu odpornościowego,
  • pomocniczo w procesie odchudzania.

Drenaż limfatyczny jest także wskazany przy chorobach zwyrodnieniowych stawów oraz zmianach troficznych powłok skórnych. 

Drenaż limfatyczny – przeciwskazania do masażu limfatycznego

Taki limfatyczny masaż nie powinien być wykonywany w przypadku:

  • gorączki,
  • ostrych chorób bakteryjnych i wirusowych,
  • przy przerwaniu ciągłości skóry w miejscu planowanego zabiegu,
  • zaawansowanej miażdżycy,
  • przy toczącym się procesie nowotworowym,
  • przy zakrzepicy,
  • obrzęki będące rezultatem choroby popromiennej.

Mimo, że ciąża nie jest przeciwwskazaniem do zabiegu, to w tym okresie  należy wykonywać terapię ze szczególną uwagą.

Drenaż limfatyczny – rodzaje 

Ze względu na lokalizację układu chłonnego obrzęki oraz zastoje mogą pojawiać się w różnych częściach ciała. W związku z tym wyróżnia się:

  1. Masaż limfatyczny nóg – polega na opracowywaniu kończyn dolnych. Wykorzystywany najczęściej u osób, które są obarczone ryzykiem zastojów, czyli np. fryzjerów, kelnerów i wszędzie tam, gdzie praca wymaga długotrwałego stania. 
  2. Drenaż limfatyczny brzucha – wykorzystywany w obrzękach pooperacyjnych, stosowany u osób, które chcą się pozbyć cellulitu lub zredukować wagę. Zabieg w tej okolicy pomaga także w regulacji procesów związanych z trawieniem.
  3. Drenaż limfatyczny twarzy – najczęściej stosowany przy terapii pooperacyjnych obrzęków twarzy, po zabiegach medycyny estetycznej, ekstrakcji zębów, ale także dla poprawy kondycji skóry. 
  4. Masaż llimfatyczny kończyny górnej – najpopularniejszy u kobiet po mastektomii. Dzięki dodatkowemu zastosowaniu bandaży do drenażu limfatycznego, pielęgnacji skóry i ćwiczeń jest wykorzystywany jako element profilaktyki przeciwobrzękowej. W takim zestawieniu zabieg określa się jako Kompleksową Fizyczna Terapię Udrażniającą. 

Wyróżniamy także drenaż limfatyczny mechaniczny z wykorzystaniem urządzeń, takich jak komorowy aparat do masażu uciskowego. Popularnie zwany jest BOA i może być wykonywany w obrębie kończyn górnych i dolnych (np. jako masaż limfatyczny nóg). Po odpowiednim instruktażu terapeuty, pacjent może wykonać go sam. Taki automasaż limfatyczny jest często wskazany w domu jako kontynuacja leczenia. 

Masaż limfatyczny – przebieg zabiegu

Pacjenci często pytają co to jest masaż limfatyczny? Jak wykonać drenaż limfatyczny nóg? Jak wygląda taki zabieg? Otóż, odpowiednio przygotowana do zabiegu skóra powinna być czysta i sucha. W zależności od masowanej okolicy pacjent zostaje poproszony o odsłonięcie określonego miejsca zabiegowego. Następnie zostaje ułożony w pozycji drenażowej, czyli takiej, która spotęguje efekt. Przykładowo, jeżeli opracowujemy rękę, to powinna ona być ułożona powyżej poziomu ciała. Pacjent powinien być rozluźniony – ułatwia to cyrkulację chłonki. Wykonywane chwyty są powolne i łagodne. 

Limfatyczny masaż rozpoczyna się od części proksymalnych do dystalnych, aby zrobić miejsce dla napływającej chłonki. Dopiero potem wykonywane ruchy mają za zadanie odprowadzić chłonkę w kierunku większych zbiorników tego płynu. Drenaż limfatyczny jest skuteczny przy zastosowaniu powolnego tempa i delikatnych ruchów. Czas trwania masażu limfatycznego jest uzależniony od opracowywanego obszaru. Przykładowo masaż limfatyczny kończyny dolnej trwa około 30 minut. Wskazane jest także wykonywanie ćwiczeń wspomagających efekt zabiegu.

Drenaż limfatyczny – efekty

Wśród efektów drenażu limfatycznego można wyróżnić usprawnienie przepływu chłonki, usuwanie toksyn z organizmu. Pojawia się także poprawa kondycji skóry, usprawniona zostaje praca układu immunologicznego. Usprawnienie metabolizmu pozwala na wspomaganie utraty wagi i redukcję cellulitu. Sam zabieg wykonywany profilaktycznie działa odprężająco i relaksująco, posiada pozytywne opinie specjalistów.

Drenaż limfatyczny w domu – czy można go wykonać samodzielnie? Aparat do drenażu limfatycznego w domu

Jak wykonać drenaż limfatyczny? Masaż limfatyczny można wykonać samodzielnie w domu, ale tylko po wcześniejszym instruktażu. Jak zrobić go samemu? Można to robić manualnie lub wykorzystać przyrządy, w praktyce często łączy się te dwie rzeczy. Duża dostępność urządzeń, aparatów do drenażu limfatycznego daje nam możliwość wyboru. Wcześniej należy jednak skonsultować się z terapeutą.

W przypadku, kiedy zależy nam na procedurze manualnej, warto przestrzegać podstawowych zasad. Przede wszystkim należy pamiętać o pozycji sprzyjającej drenażowi. Na przykładzie kończyny górnej będzie to uniesienie ręki powyżej poziomu ciała. Przed przystąpieniem do automasażu ważne jest także wykonanie kilku ćwiczeń. W tym przypadku mogą to być krążenia barków. Następnie należy zaaplikować na skórę środek poślizgowy (na całą kończynę) 

Kolejno należy dokonać ruchami kolistymi masażu barku i okolicy łopatki kilkukrotnie. Potem przystępujemy do tzw. przegłaskiwania ramienia od dołu łokciowego do barku i potem odpowiednio pozostałych części. Rozluźniamy nadgarstek ruchami kolistymi, poprzez wykorzystanie opuszków palców, wewnętrzną część dłoni rozluźniamy, przegłaskując zaciśniętą pięścią. Potem strona zewnętrzna globalnie oraz każdy palec osobno w kierunku od opuszków do nadgarstka. Po tych czynnościach należy wykonać powolne głaskanie od kciuka przez przedramię, ramię, bark, klatkę piersiową aż do dołu pachowego po stronie ręki masującej. Na koniec stosujemy delikatne ruchy koliste, ściskające i omiatające w kierunku dystalno-proksymalnym. 

Ćwiczenia na obrzęk limfatyczny nóg to np. popularne „pompowanie stopą”. Poza profilaktyką przeciwzakrzepową takie dynamiczne ruchy zgięcia i wyprostu przeciwdziałają zastojom. Bardzo efektywne jest układanie kończyn powyżej poziomu ciała.

Domowe urządzenie do drenażu limfatycznego w postaci BOA również może stanowić narzędzie w walce z obrzękami. Opinie specjalistów co do tego aparatu są podzielone. Wymaga ono odpowiedniej obsługi i jest kosztowne, podczas gdy cena kompleksowej terapii w gabinecie to 60–90 zł. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Koronawirus a cukrzyca – kontrola glikemii obniża ryzyko zgonu z powodu COVID-19

    Według ekspertów właściwa kontrola glikemii przyczynia się do wzrostu szans na wyzdrowienie i znacząco obniża śmiertelność pacjentów, u których stwierdzono zakażenie SARS-CoV-2. Jak wyjaśnić to, że diabetycy są bardziej podatni na ciężki przebieg choroby koronawirusowej? Czy COVID-19 może wywołać cukrzycę?

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Omicron – zidentyfikowano kolejną odmianę koronawirusa SARS-CoV-2

    Liczba zakażeń SARS-CoV-2 w Republice Południowej Afryki gwałtownie wzrosła w ostatnich tygodniach, co zbiegło się z wykryciem kolejnego wariantu wirusa. Omikron cechuje nagromadzenie mutacji, które mogą budzić niepokój, jednak na tym etapie nie wiadomo, jak te zmiany rzeczywiście wpłyną na właściwości tego wariantu koronawirusa. Pierwszych informacji o obrazie klinicznym zakażenia, jakie wywołuje, możemy spodziewać się już w najbliższych dniach.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zespół stresu popandemicznego – czym jest? W jaki sposób się objawia?

    Aktualnie „zespół stresu popandemicznego” nie jest ujęty w międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych, jednak niewykluczone, że wkrótce tam trafi, gdyż coraz więcej osób potrzebuje pomocy psychologa lub psychiatry w wyniku sytuacji związanej z pandemią. Trwa na ten temat globalna dyskusja ekspertów zajmujących się zdrowiem psychicznym.

  • Molnupiravir – przełomowy lek na COVID-19 dostępny w Polsce już w grudniu

    Molnupiravir to lek, który powstrzymuje namnażanie się koronawirusa SARS-CoV-2 w organizmie, według producenta koncernu – Merck i Ridgeback Biotherapeutics. Tabletka ma znaczny potencjał kliniczny i obniża prawdopodobieństwo hospitalizacji oraz śmierci z powodu COVID-19, nawet o 50%. Już niebawem farmaceutyk będzie dostępny w naszym kraju.

  • Nowe antybiotyki – powstaną poprzez edycję genów

    Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze odkryli nową drogę do produkcji złożonych antybiotyków wykorzystujących edycję genów do manipulacji kluczowymi enzymami bakteryjnymi, a tym samym ścieżek prowadzących do powstawania leków. Odkrycie może utorować drogę nowej generacji antybiotyków, które będą skuteczne w walce z lekoopornymi patogenami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij