Ręka kobiety cierpiącej na ból stawów spowodowany dną moczanową
Paulina Brożek

Dna moczanowa – przyczyny, objawy, leczenie, zalecenia przy podagrze

Dna moczanowa, dawniej nazywana „chorobą królów” lub „chorobą bogaczy”, spowodowana jest odkładaniem się kryształków moczanu jednosodowego w tkankach okołostawowych, czego wynikiem jest zapalenie stawu. Ponieważ dna moczanowa (podagra) stanowi najczęstszą przyczynę zapalenia stawów u mężczyzn powyżej 40. roku życia, warto poznać jej objawy oraz możliwości leczenia i zapobiegania.

  1. Przyczyny dny moczanowej
  2. Dna moczanowa – objawy
  3. Badania na dnę moczanową
  4. Leczenie dny moczanowej
  5. Dna moczanowa - dieta i styl życia
  6. Leczenie naturalne artretyzmu. Czy zioła mogą być skuteczne?

 

Przyczyny dny moczanowej

Dna moczanowa (inaczej: podagra, artretyzm, skaza moczanowa) to zapalenie stawów spowodowane odkładaniem się kryształków moczanu sodu w płynie stawowym i innych tkankach. Do odkładania kryształów moczanu wapnia dochodzi na skutek zwiększonego stężenia kwasu moczowego (hiperurykemia) w organizmie. Sam wzrost stężenia kwasu moczowego nie jest jednoznaczny z wystąpieniem choroby. Przyczyną hiperurykemii jest nadmierne wytwarzanie moczanów lub niedostateczne wydalanie ich z moczem.

Wśród czynników sprzyjających wystąpieniu choroby, możemy wymienić:

  • płeć męską (mężczyźni chorują siedmiokrotnie częściej niż kobiety),
  • wiek – u mężczyzn powyżej 40. roku życia, u kobiet po menopauzie,
  • dieta bogata w puryny, z których powstaje kwas moczowy (pokarmy mięsne, głównie podroby, buliony, niektóre owoce morza),
  • nadużywanie alkoholu,
  • otyłość lub nadwaga,
  • przyjmowane leki (aspiryna w dużych dawkach, leki moczopędne, cyklosporyna),
  • niedawny uraz lub operacja,
  • choroby współistniejące (insulinooporność, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, niewydolność nerek, zespół metaboliczny).

Dna moczanowa – objawy

Dna moczanowa jest nabytą chorobą metaboliczną. Jej objawy są dość charakterystyczne, przy czym inne towarzyszą ostremu atakowi artetyzmu, a inne pojawiają się w fazie przewlekłej choroby. 

Pierwsze objawy dny moczanowej to m.in. ból stawu.
Pierwsze objawy dny moczanowej.

Dna moczanowa – faza ostra    

Na typowy obraz ostrego ataku dny moczanowej składają się: nagłe wystąpienie silnego bólu w stawie, świąd, zaczerwienienie w okolicy charakterystycznych stawów. Tkanka podskórna jest obrzęknięta, a skóra nad zajętym stawem jest napięta, błyszcząca z tendencją do złuszczania. Powyższe zmiany dotyczą głównie stawu śródstopno-paliczkowego I, choć mogą obejmować również stawy skokowe, kolanowe, rzadziej stawy kończyn górnych. Podczas ataku podagry mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, tj. gorączka, dreszcze, uczucie rozbicia.

Poznaj także inne przyczyny bólu stawów.

Dolegliwości ustępują nawet bez leczenia w przeciągu 2 tygodni. Po pierwszym napadzie dny moczanowej można się spodziewać nawrotu choroby po 6 miesiącach do 2 lat. W okresach międzynapadowych nie występują żadne objawy. W naturalnym przebiegu choroby nawroty występują coraz częściej i z czasem, zwykle po 5-10 latach, dochodzi do przewlekłych zmian w stawach i innych tkankach.

Dna moczowa przewlekła

Niewłaściwe leczenie hiperurykemii może prowadzić do wystąpienia przewlekłej postaci dny moczanowej, w której odkładające się złogi powodują niszczenie chrząstki i nasad kostnych, prowadząc do zniekształcenia stawu i niepełnosprawności. Złogi kryształów moczanu mogą powstawać także w innych częściach organizmu, tworząc tzw. guzki dnawe. Najczęściej pojawiają się na małżowinach usznych i w okolicy stawów stóp i rąk. Guzki o dużych rozmiarach mogą uciskać okoliczne nerwy, powodując np. zespół cieśni nadgarstka.

Kryształki moczanu sodu osadzają się w tkankach.
Stan zapalny i dolegliwości bólowe często pojawiają się w stawie dużego palca u nogi. Na ból można stosować niesteroidowe leki przeciwzapalne.

W zaawansowanej i nieleczonej postaci choroby dochodzi do uszkodzenia narządów wewnętrznych. Najczęściej zajętym narządem są nerki. W przebiegu długoletniej hiperurykemii dochodzi do rozwoju niewydolności nerek lub kamicy nerkowej. Hiperurykiemia stanowi zwiększone ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych.

Powiązane produkty

Badania na dnę moczanową

Rozpoznanie ustala się na podstawie uwidocznienia dwójłomnych jednosodowych kryształów moczanowych podczas badania płynu stawowego w mikroskopie ze światłem spolaryzowanym. Jednak w praktyce nie wykonuje się tego badania rutynowo, a napad ostry skazy moczanowej rozpoznaje się na podstawie występujących charakterystycznych objawów klinicznych.

Badania obrazowe, jak zdjęcia rentgenowskie, uwidaczniają nadżerki kostne, zwężenia szczeliny stawowej lub guzki dnawe. Niekiedy za pomocą ultrasonografii możliwe jest uwidocznienie kryształów moczanu sodu w płynie stawowym.

W badaniach laboratoryjnych obserwujemy zwiększone stężenie kwasu moczowego. Hiperurykemii często towarzyszy zwiększone wydalanie kwasu moczowego z moczem, hiperlipidemia, zwiększone stężenie glukozy i kreatyniny we krwi. Napad dny przebiega czasem bez nadmiaru moczanów w surowicy, zatem podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi nie jest konieczne do postawienia rozpoznania.

Leczenie dny moczanowej

Sposób leczenia dny moczanowej jest uzależniony od fazy choroby. W trakcie ostrego napadu podagry stosuje się przede wszystkim leki przeciwbólowe, leczenie przewlekłe ma na celu obniżenie stężenia kwasu moczowego.

Leczenie farmakologiczne podagry

Celem leczenia ostrego napadu dny moczanowej polega na szybkim uśmierzeniu bólu spowodowanego zapaleniem stawu. Najczęściej stosowanymi lekami przeciwbólowymi są niesterydowe leki przeciwzapalne (z wyjątkiem kwasu acetylosalicylowego, gdyż zwiększa on stężenie kwasu moczowego) oraz kolchicyna. Niekiedy pomocne okazuje się włączenie glikokortykosterydów doustnych bądź pod postacią wstrzyknięć dostawowych.

W ostrym napadzie nie rozpoczynamy leczenia zmniejszającego poziom kwasu moczowego (allopurynol, febuksostat). W przypadku wystąpienia napadu dny w trakcie stosowania tych preparatów, kontynuujemy leczenie ustaloną dawką.

Leczenie przewlekłe, mające na celu zmniejszenie stężenia kwasu moczowego i zahamowanie postępu choroby, można rozpocząć po około 2 tygodniach od ustąpienia napadu. Lekiem pierwszego rzutu jest allopurynol, który hamuje produkcję kwasu moczowego. Podobny mechanizm działania ma jego nowszy odpowiednik – febuksostat.

W trakcie terapii wskazana jest okresowa kontrola stężenia kwasu moczowego w osoczu.

Dna moczanowa - dieta i styl życia

Z badań wynika, że stosowane metody niefarmakologiczne zmniejszają stężenie moczanów w surowicy, jednak są niewystarczające do opanowania rozwiniętej dny moczanowej bez zmiany stylu życia. Ogólne zalecenia dla osób z hiperurykemią to: normalizacja masy ciała, ograniczenie spożywania alkoholu (głównie piwa), dbanie o odpowiednie nawodnienie w ciągu dnia, unikanie głodówek.

Dieta stosowana przy współistniejącej dnie moczanowej polega na unikaniu produktów z dużą zawartością puryn i fruktozy (m.in. unikanie produktów słodzonych syropem glukozowo-fruktozowym). Ryzyko rozwoju dny zmniejsza spożywanie produktów mlecznych ubogich w tłuszcz, produktów zbożowych, warzyw.

Dowiedz się więcej na temat tego, jak powinna wyglądać dieta w dnie moczanowej.

Z czasem zmiany chorobowe stają się coraz bardziej widoczne.
Nieprawidłowa dieta może przyczynić się do rozwoju artretyzmu. Ryzyko zachorowania rośnie w starszym wieku. Czego unikać w żywieniu? Stosuj dietę niskopurynową.

Leczenie naturalne artretyzmu. Czy zioła mogą być skuteczne?

Po wpisaniu w wyszukiwarkę frazy „Jak szybko wyleczyć dnę moczanową?”, pojawia się mnóstwo domowych sposobów na szybki powrót do zdrowia. Pamiętajmy jednak, że większość proponowanych terapii, np. z zastosowaniem cytryny lub czosnku, okłady z sody czy picie naparu z czystka, nie znajdują naukowego uzasadnienia i powinny być stosowane ostrożnie a w niektórych przypadkach są nawet przeciwwskazane. Dlatego też nie należy z nich korzystać bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

  1. Majdan M., Borys O., Dna i schorzenia towarzyszące podwyższonemu stężeniu kwasu moczowego, „Annales Academiae Medicae Stetinensis. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie” 2010, nr 56, s. 34-39. 
  2. Neogi T., Dna moczanowa, „Medycyna po Dyplomie” 2011, nr 10, s. 47-56.
  3. Zimmermann-Górska I., Dna moczanowa, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.16.15. 
  4. Lewandowska-Polak A., Makowska J., Napad dny moczanowej – jak rozpoznać i leczyć, „Stany Nagłe po Dyplomie” 2017, nr 1.
  5. Nuki G., Doherty M., Richette P., Aktualne postępowanie w dnie moczanowej. Praktyczne wskazówki z wytycznych EULAR 2016, „Med. Prakt.” 2017, nr 5, s. 22-36. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij