ból stawów, osoba z bakteryjnym zapaleniem stawów trzyma się za kolano
Paulina Brożek

Bakteryjne zapalenie stawów – przyczyny, objawy, leczenie

Bakteryjne zapalenie stawów to, jak sama nazwa wskazuje, infekcja stawu, która jest wywoływana przez bakterie. Może powodować obrzęk, ból, gorączkę i ograniczenie ruchomości stawu. Diagnozowanie tego stanu wymaga wykonania badań laboratoryjnych, takich jak próbka płynu stawowego czy badanie mikrobiologiczne. Leczenie obejmuje antybiotykoterapię i może wymagać hospitalizacji. W ciężkich przypadkach może być także konieczne chirurgiczne usunięcie zainfekowanego stawu.

Bakteryjne (septyczne, infekcyjne) zapalenie stawów wywołują bakterie, które wniknęły w wewnętrzną część torebki stawowej. W większości przypadków drobnoustroje dostają się do stawu przez krew z innego miejsca w organizmie, gdzie toczy się infekcja. Choroba dwukrotnie częściej dotyka dzieci. U dorosłych bakteryjne zapalenie stawów najczęściej dotyczy stawów kolanowych, u dzieci – biodrowych. Do charakterystycznych objawów należy ból, obrzęk, zaczerwienienie okolicy stawu i ograniczenie ruchomości. W przypadku podejrzenia zapalenia stawów niezbędna jest szybka diagnostyka i leczenie zazwyczaj w warunkach szpitalnych.

Bakteryjne zapalenie stawów – czym jest i kogo może dotyczyć?

Bakteryjne (septyczne, infekcyjne) zapalenie stawów to zakażenie stawów lub tkanek okołostawowych przez bakterie Gram-ujemne (-) lub Gram-dodatnie (+). Do zakażenia może dojść drogą krwiopochodną, bezpośrednio (podczas operacji ortopedycznych, artroskopii, nakłucia stawu, urazu) lub przez ciągłość z sąsiednich tkanek (zakażenie skóry, zapalenie tkanki podskórnej, kości i szpiku). Bakteryjne zapalenie stawów jest chorobą występującą zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Najczęściej jednak chorują osoby przed 15. rokiem życia lub po 55. roku życia.

Czynniki istotnie zwiększające ryzyko wystąpienia bakteryjnego zapalenia stawów to:

Jakie bakterie powodują zapalenie stawów?

U osób dorosłych najczęstszą przyczyną zakażenia stawów są Gram-dodatnie bakterie (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes), rzadziej bakterie Gram-ujemne (Pseudomonas aeruginosa, Enterobacteriaceae). W grupie aktywnych seksualnie młodych dorosłych między 15. a 40. rokiem życia obserwuje się zakażenia dwoinką rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae). U noworodków i dzieci poniżej 2. roku życia dominują zakażenia Staphylococcus aureus, a u starszych Haemophilus influenzae.

Powiązane produkty

Objawy bakteryjnego zapalenia stawów

Najczęstszymi objawami infekcyjnego zapalenie stawu są: ból, zaczerwienienie i ucieplenie okolicy stawu, obrzęk, ograniczenie ruchomości w stawie. Objawy pojawiają się nagle i dość szybko narastają. Mogą dotyczyć każdego stawu, choć najczęściej zakażenie bakteryjne dotyczy stawu biodrowego, kolanowego czy stawu skokowego. W większości przypadków jest jednostawowe. Zajęcie wielu stawów jest zwykle wynikiem bakteriemii. Objawom miejscowym może towarzyszyć gorączka, która jest rzadziej obserwowana u osób w starszym wieku.

Nierzeżączkowe bakteryjne zapalenie stawów zwykle dotyczy jednego stawu (najczęściej zajęty jest staw kolanowy). U części chorych dochodzi do trwałego uszkodzenia stawu. Z kolei rzeżączkowe zapalenie stawów jest obserwowane zwykle u młodych dorosłych pod postacią zapalenia wielostawowego (stawy kolanowe, skokowe, nadgarstka) lub wędrującego bólu. Zmianom w stawach towarzyszą zmiany zapalne pochewek ścięgien i zmiany skórne pod postacią krostek, grudek i pęcherzy krwotocznych.

Diagnostyka bakteryjnego zapalenia stawów

Rozpoznanie bakteryjnego zapalenia stawów możliwe jest po zebraniu dokładnego wywiadu i wykonaniu dodatkowych badań. W pierwszej kolejności lekarz pyta o okoliczności wystąpienia objawów, przebyte w ostatnim czasie urazy lub zabiegi ortopedyczne, choroby współistniejące. Kolejnym krokiem jest wykonanie badań laboratoryjnych. W morfologii krwi w większości przypadków obserwujemy znaczny wzrost OB (odczyn Biernackiego), CRP (białko C-reaktywne) świadczącego o toczącym się zapaleniu, podwyższoną liczbę leukocytów (leukocytoza) charakterystyczną dla zakażeń bakteryjnych.

Największe znaczenie w diagnostyce bakteryjnego zapalenia stawu ma badanie płynu stawowego pobranego poprzez nakłucie igłą określonego stawu.

W badaniu płynu stawowego ocenia się:

  • kolor, klarowność i pH,
  • zawartość glukozy, kwasu moczowego, białka i dehydrogenazy mleczanowej,
  • mikroskopowo ilość krwinek białych i czerwonych, obecność kryształów w płynie,
  • obecność bakterii, wykonując posiew.

W zależności od występujących objawów niekiedy wykonuje się badania serologiczne pozwalające na identyfikację czynnika etiologicznego. Badania obrazowe przydatne w diagnostyce bakteryjnego zapalenia stawów to ultrasonografia, badanie rentgenowskie i rezonans magnetyczny.

Sprawdź, jak wygląda RTG stawu łokciowego, RTG stawu skokowego lub RTG barku i RTG stopy – jak się przygotować do tych badań?

Jak wygląda leczenie bakteryjnego zapalenia stawów?

W przypadku bakteryjnego zapalenia stawów należy wdrożyć ogólnoustrojową antybiotykoterapię empiryczną, rozpoczynając niezwłocznie po pobraniu płynu stawowego. Po otrzymaniu wyników badań mikrobiologicznych należy zweryfikować skuteczność leczenia. Dolegliwości bólowe i stan zapalny w obrębie stawu wymagają włączenia leków z grupy NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne).

Sprawdź, jakie leki na ból stawów znajdziesz na DOZ.pl

Ponadto stosowane są lecznicze nakłucia jamy stawowej w celu usunięcia zakażonego płynu stawowego i płukanie jej roztworem 0,9% NaCl. Przez kilka pierwszych dni staw powinien być unieruchomiony w szynie, następnie warto rozpocząć ćwiczenia bierne, a po ustąpieniu bólu również czynne – sprzyja to gojeniu i regeneracji chrząstki stawowej i tkanek okołostawowych. Wczesna rehabilitacja zapobiega przykurczowi zgięciowemu i zrostom w stawie.

  1. Puszczewicz M., Zapalenie stawów wywołane bezpośrednio przez drobnoustroje, [w:] Wielka Interna Reumatologia, wyd. Medical Tribune Polska, Warszawa 2016, s. 333-339.
  2. Korkosz M., Infekcyjne (septyczne) zapalenie stawów, [w:] Interna Szczeklika, red. Gajewski P., wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2020, s. 2132-2134.
  3. Tomczak J., Rutkowska-Sak L., Ból i obrzęk stawów – od objawu do rozpoznania, [online] https://podyplomie.pl/pediatria/23505,bol-i-obrzek-stawow-od-objawu-do-rozpoznania [dostęp:] 24.01.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • HIV – drogi zakażenia, test na HIV, profilaktyka

    Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że na świecie jest nim zakażonych 37 milionów osób. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie, jednak nadal statystyki są przygnębiające – w 2022 i 2023 roku padły w Polsce rekordy zakażeń HIV. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia tym wirusem?

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij