RTG stawu skokowego  – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia
Michalina Mendyka

RTG stawu skokowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia

RTG (rentgen, prześwietlenie) stawu skokowego to jedno z podstawowych badań obrazowych, które wykonuje się zarówno w przypadku wszelkich urazów – złamań, skręceń, zwichnięć, jak i podejrzenia stanów zapalnych, zmian zwyrodnieniowych wrodzonych i nabytych. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia stawu skokowego jest ciążą. Badanie jest krótkie i bezbolesne. Kości, które charakteryzują się wysoką gęstością, pochłaniają więcej promieniowania, niż otaczające je tkanki miękkie, w tym mięśnie czy tkanka tłuszczowa, dlatego kości (gęste) widoczne są na zdjęciu jako obiekty białe/jasne, natomiast pozostałe tkanki, jako pola szare/ciemniejsze. Jak wygląda badanie RTG stawu skokowego, czy do prześwietlenia należy ściągnąć buty i ile kosztuje rentgen tego obszaru? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Staw skokowy to jedna z bardziej obciążonych oraz narażonych na urazy część układu kostno-stawowego człowieka. Z tego względu, w przypadku urazu bądź bólu kolana wynikającego na przykład ze zmian zapalnych, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), czy martwicy kości, kieruje się pacjenta na badanie obrazowe, takie jak chociażby RTG stawu skokowego.

RTG stawu skokowego  – co to jest i na czym polega badanie?

RTG stawu skokowego to szybkie, łatwo dostępne oraz bezinwazyjne badanie, dzięki któremu możliwa jest diagnostyka w kierunku wykrycia patologii tej okolicy anatomicznej. Zdjęcia wykonuje się za pomocą promieniowania jonizującego, dzięki któremu możliwe jest zobrazowanie m.in. układu kostnego badanego obszaru i występujących tam nieprawidłowości. Najczęściej prześwietlenie wykonuje się na aparatach cyfrowych, co oznacza, że zdjęcia są przesyłane bezpośrednio do opisowni lekarskiej, natomiast obrazy pacjent otrzymuje zapisane na płycie CD/DVD. Prześwietlenie wykonuje się pojedynczo (prawego lub lewego stawu skokowego) jak i porównawczo obu stawów. Standardowo wykonuje się zdjęcie w projekcji AP (przednio-tylne), projekcji bocznej oraz projekcji skośnej (celowane na kostkę boczną). Zdjęcie w projekcji przednio-tylnej wykonuje się także wówczas, gdy stopa jest ustawioną  w  rotacji  wewnętrznej o 20 stopni (tzw. zdjęcie „na widełki”). W zależności od wskazań na skierowaniu robi się także zdjęcia obciążeniowe (stresowe), które polegają na obciążeniu kończyny, np. ciężarem własnego ciała, w celu oceny urazów lub niestabilności więzadeł stawu.

Na prawidłowo wykonanym RTG widoczne są m.in.:

  • kości tworzące staw skokowy,
  • szpara stawu skokowo-goleniowego,
  • kostkę boczną,
  • więzozrost piszczelowo-strzałkowy.

RTG stawu skokowego  – wskazania do badania

Głównymi wskazaniami do wykonania RTG stawu skokowego są dolegliwości bólowe związane ze zmianami zapalnymi, purazowymi, reumatoidalnym zapaleniem w obrębie kolana, martwicy kości oraz obrzękiem w tym obszarze. Występujące dodatkowo zasinienie, zaczerwienienie lub krwiak w okolicy stawu skokowego również jest wskazaniem do wykonania prześwietlenia. Ponadto lekarz (ortopeda, reumatolog) skieruje pacjenta na RTG w przypadku ograniczenia ruchomości stawu, pieczenia oraz mrowienia. Zdjęcie umożliwia diagnostykę kontuzji i schorzeń m.in. złamań (w tym także złamań zmęczeniowych) oraz skręcenia stawu skokowego. Rentgen pozwala wykluczyć także chorobę zwyrodnieniową oraz guzy (przerzuty do kości).

Badanie jest powtarzalne, przez co istnieje możliwość wykonywania zdjęć kontrolnych, np. już po przebytym leczeniu.

Powiązane produkty

RTG stawu skokowego  – przeciwwskazania do badania

Jedynym przeciwwskazaniem do RTG stawu skokowego jest ciąża, pomimo tego, że dawka promieniowania podczas rentgena jest minimalna. W przypadku, gdy nie ma możliwości wykonania innych bezpieczniejszych badań obrazowych (np. USG lub rezonansu magnetycznego) dopuszcza się wykonanie prześwietlenia u kobiet ciężarnych, zachowując wszystkie możliwe sposoby bezpieczeństwa, takie jak ołowiane osłony radiologiczne i odpowiednią dawkę promieniowania rentgenowskiego. Pacjentka przed badaniem zobowiązana jest poinformować elektroradiologa o ciąży. Jeśli nie jest pewna, RTG należy przesunąć w celu wykluczenia lub potwierdzenia swojego stan, wykonując test ciążowy. Ponadto należy zachować ostrożność wykonując badanie u małych dzieci – nie powinno wykonywać się prześwietleń zbyt często.

RTG stawu skokowego – jak wygląda badanie?

Nie istnieje specjalny sposób przygotowania do badania RTG stawu skokowego. Jeśli pacjent posiada wyniki poprzednich badań obrazowych dotyczących tego obszaru, powinien zabrać je ze sobą. Przed prześwietleniem należy zdjąć buty, skarpety oraz inne elementy mogące znajdować się na stopie, a następnie podwinąć nogawki spodni tak, aby odsłonić staw. Podczas badania pacjent znajduje się w pozycji siedzącej lub stojącej. Detektor (urządzenie przetwarzające promieniowanie) znajduje się pod podeszwami stóp, a lampa rentgenowska (emitująca promieniowanie) umieszczona jest nad lub pod kątem do osoby badanej. Całkowity czas trwania badania wynosi od 5 do 10 min.

RTG stawu skokowego – najczęstsze pojęcia diagnostyczne w opisach badań. Jak interpretować wynik prześwietlenia?

Specjalista w opisie badania posługuje się medycznym nazewnictwem poszczególnych kości oraz więzadeł znajdujących się w tej okolicy anatomicznej. Staw skokowy to staw piętrowy, który dzieli się na staw skokowy górny i staw skokowy dolny. Staw skokowy dolny łączy się w staw skokowy tylny oraz przedni. W przypadku urazu, radiolog analizuje uwidocznione zmiany oraz dokonuje oceny, czy doszło do skręcenia lub złamania w tym obszarze. Skręcenie stawu skokowego to uraz, do którego dochodzi w momencie przekroczenia fizjologicznego zakresu ruchu w tym stawie. Natomiast złamanie to przerwanie ciągłości jednej lub kilku kości w obrębie tego stawu. Wykonanie prześwietlenia pozwala również zdiagnozować zmiany zwyrodnieniowe w obrębie stawu, które powstają najczęściej w wyniku urazu lub reumatoidalnego zapalenia stawów. Zmiany mogą być widoczne jako osteofity (wyrośle kostne) albo zwężenia szpar stawowych. Lekarz na postawie RTG stawu skokowego może także stwierdzić osteoporozę (zanik kostny). W przypadku, gdy pacjent ma zdiagnozowane złamanie lub skręcenie, często w opisie badania mogą wystąpić terminy, takie jak „szczelina złamania”, „całkowity zrost” lub „jądro kostnienia”. Sformułowania określają stopień zrośnięcia się kości.

RTG stawu skokowego –  skierowanie, cena/refundacja prześwietlania

Aby wykonać prześwietlenie stawu skokowego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego. Na badanie może skierować nas lekarz ortopedia, reumatolog, ale także lekarz POZ. Skierowanie jest wymagane zarówno w ramach badań refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), jak tych, które pacjent chce opłacić z prywatnych środków. Wynika to z faktu narażenia pacjenta na szkodliwe promieniowanie jonizujące. Koszt badania zależy od ilości zrobionych zdjęć oraz od wybranej przez pacjenta placówki, a także od miejscowości. Cena RTG stawu skokowego wynosi od 35 do 65 zł.

  1. B. Pruszyński, „Diagnostyka obrazowa: podstawy teoretyczne i metodyka badań", Warszawa 2014.
  2. J. P. Lampignano i in., Pozycjonowanie w radiografii klasycznej dla techników elektroradiologii", Wrocław 2019.
  3. H. Imhof i in., „Diagnostyka obrazowa układu mięśniowo-szkieletowego", Warszawa 2020.
  4. R. Rupiński, „Ból ostry i przewlekły w chorobach układu ruchu", Warszawa 2018.
  5. M. Majdan, „Choroba zwyrodnieniowa stawów. Współczesne spojrzenie", Warszawa 2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Klirens kreatyniny (GFR) – badanie, normy, wskazania

    GFR to parametr służący do oceny wydolności pracy nerek. Bez aktualnego wyniku badania wskaźnika czynności nerek nie możemy np. wykonać obrazowych badań diagnostycznych, w których niezbędne jest zastosowanie kontrastu (np. RTG) dla lepszego uwidocznienia oznaczanych struktur. Ponadto klirens kreatyniny jest niezbędnym miernikiem wydolności nerek w trakcie ich terapii. Dzięki niemu możliwa jest ocena skuteczności leczenia nefrologicznego i ewentualnej konieczności zastosowania poważniejszych kroków terapeutycznych, jak chociażby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Kto może skierować nas na badanie GFR, ile kosztuje i jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Poziom d-dimerów a zakrzepica

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów i doprowadzić w ten sposób do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczania stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Biorezonans – co to jest, jak działa i czy jest skuteczny w leczeniu chorób i nałogów?

    Biorezonans magnetyczny to jedna z metod wykorzystywanych przez osoby praktykujące niekonwencjonalne formy leczenia różnych chorób. Nie udało się dotychczas jednoznacznie rozstrzygnąć, czy terapia z użyciem biorezonansu jest skuteczna. Największym problemem jest brak rzetelnych badań naukowych, które potwierdziłyby słowa zwolenników tej metody dotyczące tego, czy i jak naprawdę działa biorezonans.

  • Lipidogram (profil lipidowy). Badanie, normy, przygotowanie

    Lipidy, czyli tłuszcze, to najważniejsze źródło energii w diecie człowieka. Jako składniki błon komórkowych i rozpuszczalniki niektórych substancji, np. witamin i hormonów, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ludzkiego organizmu. Zaburzenia lipidowe występujące u pacjentów z nadwagą, otyłością lub obciążonym wywiadem rodzinnym mogą skutkować schorzeniami układu krwionośnego i sercowo-naczyniowego oraz podwyższać ryzyko udaru mózgu.

  • Badanie AMH (wskaźnik rezerwy jajnikowej) – normy, cena

    Badanie AMH, czyli hormonu antymüllerowskiego, jest jednym z kluczowych elementów oceny rezerwy jajnikowej kobiety. Pozwala na ocenę liczby pęcherzyków jajnikowych, które mogą być stymulowane w ramach procedury in vitro. Na czym polega to badanie? Czy warto je wykonać? Jak interpretować wyniki?

  • Badania na niepłodność dla kobiet – jak wyglądają? Jak się przygotować?

    Niepłodność to problem, który dotyka coraz większą liczbę osób na całym świecie. Szacuje się, że nawet 15% par boryka się z problemami z zajściem w ciążę. Spośród wszystkich przyczyn niepłodności w związku 40% leży po stronie mężczyzn, 40% po stronie kobiet, a w 20% przyczyny pochodzą od obojga partnerów. Wielu z nich zwraca się o pomoc do specjalistów, którzy oferują różne metody diagnostyki i leczenia niepłodności. Jakie badania na niepłodność warto zrobić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij