RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?
Michalina Mendyka

RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Przedramię łączy się z ramieniem poprzez złożony staw łokciowy, który składa się z kości promieniowej, łokciowej i ramiennej, a także z trzech innych stawów: ramienno-łokciowego, ramienno-promieniowego oraz promieniowo-łokciowego bliższego. Ma on budowę zawiasową, co umożliwia prostowanie oraz zginanie ręki. Oprócz kości w jego obrębie znajdują się także nerwy, mięśnie oraz ścięgna, których funkcjonowanie może zaburzyć pracę całej kończyny górnej. W następstwie urazu lub schorzenia może pojawić się ból lub obrzęk w okolicy łokcia. Przy podejrzeniu uszkodzenia kości stawu łokciowego pierwszym badaniem obrazowym, które lekarz zleci pacjentowi będzie RTG tego obszaru.

Co to jest RTG stawu łokciowego?

RTG, inaczej rentgen lub prześwietlenie, to jedno z podstawowych badań obrazowych wykorzystujących promieniowanie jonizujące. Za jego pomocą możliwe jest uwidocznienie układu kostno-stawowego wybranego obszaru ciała, np. stawu łokciowego. Zaletami tej metody diagnostycznej są m.in. krótki czas trwania, łatwa dostępność a w przypadku wykonywania RTG prywatnie niska cena. Z drugiej strony Pacjenci często pytają, czy prześwietlenie jest bezpiecznym badaniem i jak często można je robić, ponieważ obawiają się szkodliwego promieniowania X. Czy ich obawy są słuszne? Otóż i tak i nie. Z pewnością nie zaleca się wykonywać prześwietlenia z błahych powodów, niemniej dawka promieniowania, na jaką pacjent jest narażony w trakcie pojedynczego badania, jest bezpieczna i zbliżona do kilkudniowej dawki tzw. tła. Tło to promieniowanie, które człowiek przyjmuje w ciągu kilku dni z atmosfery. Rentgen jest bezbolesny, a wspomniana łatwa dostępność sprawia, że pacjent może się dostać na prześwietlenie nawet tego samego dnia, w którym otrzymał na nie skierowanie. Najczęściej wykonuje się zdjęcie na aparatach cyfrowych, dzięki którym obraz bezpośrednio trafia na stację/konsolę lekarską.  Pacjent otrzymuje wynik badania na płycie CD/DVD. Jeśli jednak istnieje obawa, że lekarz zlecający badanie nie będzie miał jak odczytać wyniki, obejrzeć zdjęcia cyfrowo, należy poprosić o wynik badania w formie analogicznej na kliszy.

Prześwietlenie wykonuje się pojedynczo (prawego lub lewego stawu łokciowego), jak i porównawczo obu stawów (najpierw jednego, a następnie drugiego stawu). Standardowo wykonuje się zdjęcie w projekcji AP (przednio-tylne), projekcji B (bocznej) oraz projekcji skośnej lub osiowej (celowane na wyrostek łokciowy). Na prawidłowo wykonanym RTG widoczne są kości oraz stawy tworzące staw łokciowy.

Kiedy należy wykonać RTG okolicy łokcia?

Wskazaniami do wykonania RTG jest głownie ból łokcia, narastający obrzęk i zaczerwienienie tej okolicy anatomicznej. Mogą być spowodowane urazem lub kontuzją, np. skręcenie, złamanie, zwichnięcie lub tzw. łokieć tenisisty lub łokieć golfisty (dotyczą urazu w obrębie ścięgien mięśni znajdujących się w okolicy łokcia). Odczuwany przez pacjenta ból stawu łokciowego może oznaczać również zmiany zwyrodnieniowe lub zmiany reumatoidalne w tym obrębie. Długotrwałe przeciążenie może doprowadzić do nieodwracalnych zmian, czego skutkiem jest dysfunkcja i zaburzenie ruchomości w stawie (tzw. staw cepowaty). Przy podejrzeniu zmian nowotworowych, a zwłaszcza przerzutów do kości, lekarz także skieruje chorego na prześwietlenie. RTG należy wykonać także przy podejrzeniu innych zmian zapalnych lub jałowej martwicy kości. U dzieci najczęstszym powodem wykonania zdjęć rentgenowskich będą zmiany pourazowe lub wady wrodzone, np. łokieć szpotawy lub koślawy.

Powiązane produkty

Jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlenia stawu łokciowego?

Jedynym przeciwwskazaniem, które teoretycznie uniemożliwia wykonanie prześwietlenia, jest ciąża. Teoretycznie, ponieważ w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykonania innych, bezpieczniejszych badań obrazowych (np. USG lub rezonansu magnetycznego) dopuszcza się wykonanie zdjęć RTG przy zachowaniu ostrożności (np. zastosowanie osłon radiologicznych, dostosowanie odpowiedniej dawki promieniowania X). Pacjentka przed badaniem zobowiązana jest koniecznie poinformować elektroradiologa o ciąży. Jeśli nie jest pewna stanu, w jakim się znajduje, wówczas RTG należy przełożyć i wykonać weryfikujący test ciążowy.

Jak wygląda RTG stawu łokciowego? Jak należy się przygotować do badania?

Nie istnieje specjalny sposób przygotowania do RTG stawu łokciowego. Nie ma także potrzeby podawania pacjentowi kontrastu do badania (płynu pozwalającego na uwidocznienie ewentualnych zmian w obrębie naczyń krwionośnych oraz tkanek miękkich), ponieważ oceniane są przede wszystkim kości oraz stawy. Z tego powodu wykonanie wcześniej badań biochemicznych krwi, np. poziomu kreatyniny nie jest konieczne. Pacjent może przyjmować leki oraz nie musi być na czczo, czyli bez spożywania posiłków oraz płynów przez pewien czas. Należy natomiast zabrać ze sobą poprzednio wykonane zdjęcia stawu łokciowego, jeśli pacjent je posiada. Przed prześwietleniem należy odsłonić staw łokciowy (podciągnąć lub zdjęć ubranie z długim rękawem). Następnie usiąść z ręką wyciągniętą przed siebie na poziomie barków i położyć ją na dekoderze. Dekoder, czylu urządzenie rejestrujące promieniowanie jonizujące przekaże obraz na konsolę lekarską. Lampa rentgenowska znajduje się nad badaną częścią ciała w odległości około 100 cm. Ułożenie kończyny górnej osoby badanej zależy od prawidłowego funkcjonowania stawu. Staw łokciowy jest stawem II stopnia swobody, pod warunkiem braku zaburzeń w zakresie jego zgięcia. Jeśli ruch zawiasowy lub obrotowy jest zaburzony, pozycja pacjenta będzie wymuszona, a ocena zdjęcia utrudniona. Całkowity czas badania nie powinien przekroczyć od 5 do 10 min.

Najczęstsze pojęcia diagnostyczne, które znajdują się w opisie RTG stawu łokciowego. Co oznaczają poszczególne pojęcia diagnostyczne?

Podczas oglądania oraz oceny stawu łokciowego pacjenta radiolog zwraca uwagę na zmiany w budowie i ciągłości kości oraz stawów łokcia (potwierdzenie lub wykluczenie ewentualnego złamania). W zależności od wskazań na skierowaniu, na zdjęciu może zostać uwidoczniony także staw promieniowo-łokciowy dalszy, który znajduje się w okolicy nadgarstka. Brak zmian w tej okolicy anatomicznej oznaczać będzie to, że układ kostno-stawowy nie zawiera nieprawidłowości mogących wpływać na jego funkcjonowanie.

Potwierdzenie złamania na obrazie RTG może wynikać z:

  • obecności linijnych przejaśnień w obrębie złamanej części kości,
  • obecność odłamka kostnego znajdującego się poza strukturą kości,
  • widocznej szczeliny złamania,
  • dodatniego objawu tzw. poduszeczki tłuszczowej (rozdęcie okołostawowych poduszeczek tłuszczowych wynikających z obecności krwi w stawie łokciowym).

Na podstawie zdjęć kontrolnych po określonym upływie czasu możliwa jest ocena regresji (cofnięcia się) zmian – określona np. terminem „niepełny/całkowity zrost”. Z kolei wszelkie zmiany zwyrodnieniowe określane są jako „zwężenie szpary stawowej", „obecność torbieli zwyrodnieniowej" oraz „osteofitów (wyrośli kostnych)" czy „zagęszczeń kości położonych bezpośrednio pod chrząstką". Pacjent mający przerzuty do kości na obrazie RTG w obrębie kości promieniowej, łokciowej lub ramiennej może mieć widoczną destrukcję kości (uszkodzenie, zniszczenie kości), zniszczenie kory kości czy widoczne zmiany w okostnej (zewnętrznej części kości). Przy podejrzeniu uszkodzenia lub ucisku na nerw łokciowy prześwietlenie może uwidocznić nierówności w obrębie kości, dające miejscowy ucisk nerwu. Po otrzymaniu wyniku pacjent powinien skonsultować z lekarzem kierującym. Pozwoli to na zminimalizowanie bólu łokcia poprzez zleconą rehabilitację lub przepisane leki przeciwbólowe/przeciwzapalne.

RTG stawu łokciowego – cena/refundacja i skierowanie na prześietlenie łokcia

Pacjent chcący wykonać RTG stawu łokciowego musi posiadać skierowanie od lekarza rodzinnego (POZ – Podstawowej Opieki Zdrowotnej) lub specjalisty.

RTG łokcia można wykonać w ramach NFZ, jak i prywatnie. Koszt badania zależna jest od ilości wykonanych zdjęć oraz placówki, w której chory chce wykonać prześwietlenie. Cena RTG stawu łokciowego wynosi pomiędzy 35 a 80 zł.

  1. Sokołowska-Pituchowa J., Anatomia Człowieka, Warszawa,152–155, 2011.
  2. Ring D., Fractures of the distal humerus, „Orthopedic Clinics of North America", s. 103–13, 31 (l) 2000.
  3. Pruszyński B., Radiologia Diagnostyka Obrazowa Rtg, TK, USG, MR i radioizotopy, s. 347–393, Warszawa 1999.
  4. Gaździk S., Szybka diagnoza w ortopedii, s. 41–65, Warszawa 2011.
  5. Lampignano J. P. i in., Pozycjonowanie w radiografii klasycznej dla techników elektroradiologii, s. 40–65, Wrocław 2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Klirens kreatyniny (GFR) – badanie, normy, wskazania

    GFR to parametr służący do oceny wydolności pracy nerek. Bez aktualnego wyniku badania wskaźnika czynności nerek nie możemy np. wykonać obrazowych badań diagnostycznych, w których niezbędne jest zastosowanie kontrastu (np. RTG) dla lepszego uwidocznienia oznaczanych struktur. Ponadto klirens kreatyniny jest niezbędnym miernikiem wydolności nerek w trakcie ich terapii. Dzięki niemu możliwa jest ocena skuteczności leczenia nefrologicznego i ewentualnej konieczności zastosowania poważniejszych kroków terapeutycznych, jak chociażby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Kto może skierować nas na badanie GFR, ile kosztuje i jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wysokie ALT – czego jest objawem? Jakie są normy badania ALT?

    Prawidłowy zakres referencyjny dla aminotransferazy alaninowej zależy od wielu czynników i może różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Oznaczenie poziomu ALT we krwi pozwala na wykrycie chorób wątroby i ocenę stopnia ich zaawansowania, jak również na różnicowanie określonych schorzeń wątroby między sobą. Jakie są normy ALT we krwi, jak wygląda badanie oraz czy do oznaczenia trzeba być na czczo?

  • Biorezonans – co to jest, jak działa i czy jest skuteczny w leczeniu chorób i nałogów?

    Biorezonans magnetyczny to jedna z metod wykorzystywanych przez osoby praktykujące niekonwencjonalne formy leczenia różnych chorób. Nie udało się dotychczas jednoznacznie rozstrzygnąć, czy terapia z użyciem biorezonansu jest skuteczna. Największym problemem jest brak rzetelnych badań naukowych, które potwierdziłyby słowa zwolenników tej metody dotyczące tego, czy i jak naprawdę działa biorezonans.

  • Lipidogram (profil lipidowy). Badanie, normy, przygotowanie

    Lipidy, czyli tłuszcze, to najważniejsze źródło energii w diecie człowieka. Jako składniki błon komórkowych i rozpuszczalniki niektórych substancji, np. witamin i hormonów, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ludzkiego organizmu. Zaburzenia lipidowe występujące u pacjentów z nadwagą, otyłością lub obciążonym wywiadem rodzinnym mogą skutkować schorzeniami układu krwionośnego i sercowo-naczyniowego oraz podwyższać ryzyko udaru mózgu.

  • Badanie AMH (wskaźnik rezerwy jajnikowej) – normy, cena

    Badanie AMH, czyli hormonu antymüllerowskiego, jest jednym z kluczowych elementów oceny rezerwy jajnikowej kobiety. Pozwala na ocenę liczby pęcherzyków jajnikowych, które mogą być stymulowane w ramach procedury in vitro. Na czym polega to badanie? Czy warto je wykonać? Jak interpretować wyniki?

  • Badania na niepłodność dla kobiet – jak wyglądają? Jak się przygotować?

    Niepłodność to problem, który dotyka coraz większą liczbę osób na całym świecie. Szacuje się, że nawet 15% par boryka się z problemami z zajściem w ciążę. Spośród wszystkich przyczyn niepłodności w związku 40% leży po stronie mężczyzn, 40% po stronie kobiet, a w 20% przyczyny pochodzą od obojga partnerów. Wielu z nich zwraca się o pomoc do specjalistów, którzy oferują różne metody diagnostyki i leczenia niepłodności. Jakie badania na niepłodność warto zrobić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl