RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?
Michalina Mendyka

RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Przedramię łączy się z ramieniem poprzez złożony staw łokciowy, który składa się z kości promieniowej, łokciowej i ramiennej, a także z trzech innych stawów: ramienno-łokciowego, ramienno-promieniowego oraz promieniowo-łokciowego bliższego. Ma on budowę zawiasową, co umożliwia prostowanie oraz zginanie ręki. Oprócz kości w jego obrębie znajdują się także nerwy, mięśnie oraz ścięgna, których funkcjonowanie może zaburzyć pracę całej kończyny górnej. W następstwie urazu lub schorzenia może pojawić się ból lub obrzęk w okolicy łokcia. Przy podejrzeniu uszkodzenia kości stawu łokciowego pierwszym badaniem obrazowym, które lekarz zleci pacjentowi będzie RTG tego obszaru.

Co to jest RTG stawu łokciowego?

RTG, inaczej rentgen lub prześwietlenie, to jedno z podstawowych badań obrazowych wykorzystujących promieniowanie jonizujące. Za jego pomocą możliwe jest uwidocznienie układu kostno-stawowego wybranego obszaru ciała, np. stawu łokciowego. Zaletami tej metody diagnostycznej są m.in. krótki czas trwania, łatwa dostępność a w przypadku wykonywania RTG prywatnie niska cena. Z drugiej strony Pacjenci często pytają, czy prześwietlenie jest bezpiecznym badaniem i jak często można je robić, ponieważ obawiają się szkodliwego promieniowania X. Czy ich obawy są słuszne? Otóż i tak i nie. Z pewnością nie zaleca się wykonywać prześwietlenia z błahych powodów, niemniej dawka promieniowania, na jaką pacjent jest narażony w trakcie pojedynczego badania, jest bezpieczna i zbliżona do kilkudniowej dawki tzw. tła. Tło to promieniowanie, które człowiek przyjmuje w ciągu kilku dni z atmosfery. Rentgen jest bezbolesny, a wspomniana łatwa dostępność sprawia, że pacjent może się dostać na prześwietlenie nawet tego samego dnia, w którym otrzymał na nie skierowanie. Najczęściej wykonuje się zdjęcie na aparatach cyfrowych, dzięki którym obraz bezpośrednio trafia na stację/konsolę lekarską.  Pacjent otrzymuje wynik badania na płycie CD/DVD. Jeśli jednak istnieje obawa, że lekarz zlecający badanie nie będzie miał jak odczytać wyniki, obejrzeć zdjęcia cyfrowo, należy poprosić o wynik badania w formie analogicznej na kliszy.

Prześwietlenie wykonuje się pojedynczo (prawego lub lewego stawu łokciowego), jak i porównawczo obu stawów (najpierw jednego, a następnie drugiego stawu). Standardowo wykonuje się zdjęcie w projekcji AP (przednio-tylne), projekcji B (bocznej) oraz projekcji skośnej lub osiowej (celowane na wyrostek łokciowy). Na prawidłowo wykonanym RTG widoczne są kości oraz stawy tworzące staw łokciowy.

Kiedy należy wykonać RTG okolicy łokcia?

Wskazaniami do wykonania RTG jest głownie ból łokcia, narastający obrzęk i zaczerwienienie tej okolicy anatomicznej. Mogą być spowodowane urazem lub kontuzją, np. skręcenie, złamanie, zwichnięcie lub tzw. łokieć tenisisty lub łokieć golfisty (dotyczą urazu w obrębie ścięgien mięśni znajdujących się w okolicy łokcia). Odczuwany przez pacjenta ból stawu łokciowego może oznaczać również zmiany zwyrodnieniowe lub zmiany reumatoidalne w tym obrębie. Długotrwałe przeciążenie może doprowadzić do nieodwracalnych zmian, czego skutkiem jest dysfunkcja i zaburzenie ruchomości w stawie (tzw. staw cepowaty). Przy podejrzeniu zmian nowotworowych, a zwłaszcza przerzutów do kości, lekarz także skieruje chorego na prześwietlenie. RTG należy wykonać także przy podejrzeniu innych zmian zapalnych lub jałowej martwicy kości. U dzieci najczęstszym powodem wykonania zdjęć rentgenowskich będą zmiany pourazowe lub wady wrodzone, np. łokieć szpotawy lub koślawy.

Polecane dla Ciebie

Jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlenia stawu łokciowego?

Jedynym przeciwwskazaniem, które teoretycznie uniemożliwia wykonanie prześwietlenia, jest ciąża. Teoretycznie, ponieważ w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykonania innych, bezpieczniejszych badań obrazowych (np. USG lub rezonansu magnetycznego) dopuszcza się wykonanie zdjęć RTG przy zachowaniu ostrożności (np. zastosowanie osłon radiologicznych, dostosowanie odpowiedniej dawki promieniowania X). Pacjentka przed badaniem zobowiązana jest koniecznie poinformować elektroradiologa o ciąży. Jeśli nie jest pewna stanu, w jakim się znajduje, wówczas RTG należy przełożyć i wykonać weryfikujący test ciążowy.

Jak wygląda RTG stawu łokciowego? Jak należy się przygotować do badania?

Nie istnieje specjalny sposób przygotowania do RTG stawu łokciowego. Nie ma także potrzeby podawania pacjentowi kontrastu do badania (płynu pozwalającego na uwidocznienie ewentualnych zmian w obrębie naczyń krwionośnych oraz tkanek miękkich), ponieważ oceniane są przede wszystkim kości oraz stawy. Z tego powodu wykonanie wcześniej badań biochemicznych krwi, np. poziomu kreatyniny nie jest konieczne. Pacjent może przyjmować leki oraz nie musi być na czczo, czyli bez spożywania posiłków oraz płynów przez pewien czas. Należy natomiast zabrać ze sobą poprzednio wykonane zdjęcia stawu łokciowego, jeśli pacjent je posiada. Przed prześwietleniem należy odsłonić staw łokciowy (podciągnąć lub zdjęć ubranie z długim rękawem). Następnie usiąść z ręką wyciągniętą przed siebie na poziomie barków i położyć ją na dekoderze. Dekoder, czylu urządzenie rejestrujące promieniowanie jonizujące przekaże obraz na konsolę lekarską. Lampa rentgenowska znajduje się nad badaną częścią ciała w odległości około 100 cm. Ułożenie kończyny górnej osoby badanej zależy od prawidłowego funkcjonowania stawu. Staw łokciowy jest stawem II stopnia swobody, pod warunkiem braku zaburzeń w zakresie jego zgięcia. Jeśli ruch zawiasowy lub obrotowy jest zaburzony, pozycja pacjenta będzie wymuszona, a ocena zdjęcia utrudniona. Całkowity czas badania nie powinien przekroczyć od 5 do 10 min.

Najczęstsze pojęcia diagnostyczne, które znajdują się w opisie RTG stawu łokciowego. Co oznaczają poszczególne pojęcia diagnostyczne?

Podczas oglądania oraz oceny stawu łokciowego pacjenta radiolog zwraca uwagę na zmiany w budowie i ciągłości kości oraz stawów łokcia (potwierdzenie lub wykluczenie ewentualnego złamania). W zależności od wskazań na skierowaniu, na zdjęciu może zostać uwidoczniony także staw promieniowo-łokciowy dalszy, który znajduje się w okolicy nadgarstka. Brak zmian w tej okolicy anatomicznej oznaczać będzie to, że układ kostno-stawowy nie zawiera nieprawidłowości mogących wpływać na jego funkcjonowanie.

Potwierdzenie złamania na obrazie RTG może wynikać z:

  • obecności linijnych przejaśnień w obrębie złamanej części kości,
  • obecność odłamka kostnego znajdującego się poza strukturą kości,
  • widocznej szczeliny złamania,
  • dodatniego objawu tzw. poduszeczki tłuszczowej (rozdęcie okołostawowych poduszeczek tłuszczowych wynikających z obecności krwi w stawie łokciowym).

Na podstawie zdjęć kontrolnych po określonym upływie czasu możliwa jest ocena regresji (cofnięcia się) zmian – określona np. terminem „niepełny/całkowity zrost”. Z kolei wszelkie zmiany zwyrodnieniowe określane są jako „zwężenie szpary stawowej", „obecność torbieli zwyrodnieniowej" oraz „osteofitów (wyrośli kostnych)" czy „zagęszczeń kości położonych bezpośrednio pod chrząstką". Pacjent mający przerzuty do kości na obrazie RTG w obrębie kości promieniowej, łokciowej lub ramiennej może mieć widoczną destrukcję kości (uszkodzenie, zniszczenie kości), zniszczenie kory kości czy widoczne zmiany w okostnej (zewnętrznej części kości). Przy podejrzeniu uszkodzenia lub ucisku na nerw łokciowy prześwietlenie może uwidocznić nierówności w obrębie kości, dające miejscowy ucisk nerwu. Po otrzymaniu wyniku pacjent powinien skonsultować z lekarzem kierującym. Pozwoli to na zminimalizowanie bólu łokcia poprzez zleconą rehabilitację lub przepisane leki przeciwbólowe/przeciwzapalne.

RTG stawu łokciowego – cena/refundacja i skierowanie na prześietlenie łokcia

Pacjent chcący wykonać RTG stawu łokciowego musi posiadać skierowanie od lekarza rodzinnego (POZ – Podstawowej Opieki Zdrowotnej) lub specjalisty.

RTG łokcia można wykonać w ramach NFZ, jak i prywatnie. Koszt badania zależna jest od ilości wykonanych zdjęć oraz placówki, w której chory chce wykonać prześwietlenie. Cena RTG stawu łokciowego wynosi pomiędzy 35 a 80 zł.

  1. Sokołowska-Pituchowa J., Anatomia Człowieka, Warszawa,152–155, 2011.
  2. Ring D., Fractures of the distal humerus, „Orthopedic Clinics of North America", s. 103–13, 31 (l) 2000.
  3. Pruszyński B., Radiologia Diagnostyka Obrazowa Rtg, TK, USG, MR i radioizotopy, s. 347–393, Warszawa 1999.
  4. Gaździk S., Szybka diagnoza w ortopedii, s. 41–65, Warszawa 2011.
  5. Lampignano J. P. i in., Pozycjonowanie w radiografii klasycznej dla techników elektroradiologii, s. 40–65, Wrocław 2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

  • Jakie badania powinna wykonać kobieta po 40-stce?

    Zaczynając czwartą dekadę życia, dobrze jest wykonać badania kontrolne organizmu. Część z nich będzie taka sama dla kobiety i mężczyzny, niemniej istnieją także te, które powinna wykonać jedynie kobieta. Mówimy tu zarówno o oznaczeniach laboratoryjnych, jak i obrazowych. Które badania powinna wykonać kobieta po ukończeniu 40. roku życia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij