RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?
Michalina Mendyka

RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Przedramię łączy się z ramieniem poprzez złożony staw łokciowy, który składa się z kości promieniowej, łokciowej i ramiennej, a także z trzech innych stawów: ramienno-łokciowego, ramienno-promieniowego oraz promieniowo-łokciowego bliższego. Ma on budowę zawiasową, co umożliwia prostowanie oraz zginanie ręki. Oprócz kości w jego obrębie znajdują się także nerwy, mięśnie oraz ścięgna, których funkcjonowanie może zaburzyć pracę całej kończyny górnej. W następstwie urazu lub schorzenia może pojawić się ból lub obrzęk w okolicy łokcia. Przy podejrzeniu uszkodzenia kości stawu łokciowego pierwszym badaniem obrazowym, które lekarz zleci pacjentowi będzie RTG tego obszaru.

Co to jest RTG stawu łokciowego?

RTG, inaczej rentgen lub prześwietlenie, to jedno z podstawowych badań obrazowych wykorzystujących promieniowanie jonizujące. Za jego pomocą możliwe jest uwidocznienie układu kostno-stawowego wybranego obszaru ciała, np. stawu łokciowego. Zaletami tej metody diagnostycznej są m.in. krótki czas trwania, łatwa dostępność a w przypadku wykonywania RTG prywatnie niska cena. Z drugiej strony Pacjenci często pytają, czy prześwietlenie jest bezpiecznym badaniem i jak często można je robić, ponieważ obawiają się szkodliwego promieniowania X. Czy ich obawy są słuszne? Otóż i tak i nie. Z pewnością nie zaleca się wykonywać prześwietlenia z błahych powodów, niemniej dawka promieniowania, na jaką pacjent jest narażony w trakcie pojedynczego badania, jest bezpieczna i zbliżona do kilkudniowej dawki tzw. tła. Tło to promieniowanie, które człowiek przyjmuje w ciągu kilku dni z atmosfery. Rentgen jest bezbolesny, a wspomniana łatwa dostępność sprawia, że pacjent może się dostać na prześwietlenie nawet tego samego dnia, w którym otrzymał na nie skierowanie. Najczęściej wykonuje się zdjęcie na aparatach cyfrowych, dzięki którym obraz bezpośrednio trafia na stację/konsolę lekarską.  Pacjent otrzymuje wynik badania na płycie CD/DVD. Jeśli jednak istnieje obawa, że lekarz zlecający badanie nie będzie miał jak odczytać wyniki, obejrzeć zdjęcia cyfrowo, należy poprosić o wynik badania w formie analogicznej na kliszy.

Prześwietlenie wykonuje się pojedynczo (prawego lub lewego stawu łokciowego), jak i porównawczo obu stawów (najpierw jednego, a następnie drugiego stawu). Standardowo wykonuje się zdjęcie w projekcji AP (przednio-tylne), projekcji B (bocznej) oraz projekcji skośnej lub osiowej (celowane na wyrostek łokciowy). Na prawidłowo wykonanym RTG widoczne są kości oraz stawy tworzące staw łokciowy.

Kiedy należy wykonać RTG okolicy łokcia?

Wskazaniami do wykonania RTG jest głownie ból łokcia, narastający obrzęk i zaczerwienienie tej okolicy anatomicznej. Mogą być spowodowane urazem lub kontuzją, np. skręcenie, złamanie, zwichnięcie lub tzw. łokieć tenisisty lub łokieć golfisty (dotyczą urazu w obrębie ścięgien mięśni znajdujących się w okolicy łokcia). Odczuwany przez pacjenta ból stawu łokciowego może oznaczać również zmiany zwyrodnieniowe lub zmiany reumatoidalne w tym obrębie. Długotrwałe przeciążenie może doprowadzić do nieodwracalnych zmian, czego skutkiem jest dysfunkcja i zaburzenie ruchomości w stawie (tzw. staw cepowaty). Przy podejrzeniu zmian nowotworowych, a zwłaszcza przerzutów do kości, lekarz także skieruje chorego na prześwietlenie. RTG należy wykonać także przy podejrzeniu innych zmian zapalnych lub jałowej martwicy kości. U dzieci najczęstszym powodem wykonania zdjęć rentgenowskich będą zmiany pourazowe lub wady wrodzone, np. łokieć szpotawy lub koślawy.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlenia stawu łokciowego?

Jedynym przeciwwskazaniem, które teoretycznie uniemożliwia wykonanie prześwietlenia, jest ciąża. Teoretycznie, ponieważ w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykonania innych, bezpieczniejszych badań obrazowych (np. USG lub rezonansu magnetycznego) dopuszcza się wykonanie zdjęć RTG przy zachowaniu ostrożności (np. zastosowanie osłon radiologicznych, dostosowanie odpowiedniej dawki promieniowania X). Pacjentka przed badaniem zobowiązana jest koniecznie poinformować elektroradiologa o ciąży. Jeśli nie jest pewna stanu, w jakim się znajduje, wówczas RTG należy przełożyć i wykonać weryfikujący test ciążowy.

Jak wygląda RTG stawu łokciowego? Jak należy się przygotować do badania?

Nie istnieje specjalny sposób przygotowania do RTG stawu łokciowego. Nie ma także potrzeby podawania pacjentowi kontrastu do badania (płynu pozwalającego na uwidocznienie ewentualnych zmian w obrębie naczyń krwionośnych oraz tkanek miękkich), ponieważ oceniane są przede wszystkim kości oraz stawy. Z tego powodu wykonanie wcześniej badań biochemicznych krwi, np. poziomu kreatyniny nie jest konieczne. Pacjent może przyjmować leki oraz nie musi być na czczo, czyli bez spożywania posiłków oraz płynów przez pewien czas. Należy natomiast zabrać ze sobą poprzednio wykonane zdjęcia stawu łokciowego, jeśli pacjent je posiada. Przed prześwietleniem należy odsłonić staw łokciowy (podciągnąć lub zdjęć ubranie z długim rękawem). Następnie usiąść z ręką wyciągniętą przed siebie na poziomie barków i położyć ją na dekoderze. Dekoder, czylu urządzenie rejestrujące promieniowanie jonizujące przekaże obraz na konsolę lekarską. Lampa rentgenowska znajduje się nad badaną częścią ciała w odległości około 100 cm. Ułożenie kończyny górnej osoby badanej zależy od prawidłowego funkcjonowania stawu. Staw łokciowy jest stawem II stopnia swobody, pod warunkiem braku zaburzeń w zakresie jego zgięcia. Jeśli ruch zawiasowy lub obrotowy jest zaburzony, pozycja pacjenta będzie wymuszona, a ocena zdjęcia utrudniona. Całkowity czas badania nie powinien przekroczyć od 5 do 10 min.

Najczęstsze pojęcia diagnostyczne, które znajdują się w opisie RTG stawu łokciowego. Co oznaczają poszczególne pojęcia diagnostyczne?

Podczas oglądania oraz oceny stawu łokciowego pacjenta radiolog zwraca uwagę na zmiany w budowie i ciągłości kości oraz stawów łokcia (potwierdzenie lub wykluczenie ewentualnego złamania). W zależności od wskazań na skierowaniu, na zdjęciu może zostać uwidoczniony także staw promieniowo-łokciowy dalszy, który znajduje się w okolicy nadgarstka. Brak zmian w tej okolicy anatomicznej oznaczać będzie to, że układ kostno-stawowy nie zawiera nieprawidłowości mogących wpływać na jego funkcjonowanie.

Potwierdzenie złamania na obrazie RTG może wynikać z:

  • obecności linijnych przejaśnień w obrębie złamanej części kości,
  • obecność odłamka kostnego znajdującego się poza strukturą kości,
  • widocznej szczeliny złamania,
  • dodatniego objawu tzw. poduszeczki tłuszczowej (rozdęcie okołostawowych poduszeczek tłuszczowych wynikających z obecności krwi w stawie łokciowym).

Na podstawie zdjęć kontrolnych po określonym upływie czasu możliwa jest ocena regresji (cofnięcia się) zmian – określona np. terminem „niepełny/całkowity zrost”. Z kolei wszelkie zmiany zwyrodnieniowe określane są jako „zwężenie szpary stawowej", „obecność torbieli zwyrodnieniowej" oraz „osteofitów (wyrośli kostnych)" czy „zagęszczeń kości położonych bezpośrednio pod chrząstką". Pacjent mający przerzuty do kości na obrazie RTG w obrębie kości promieniowej, łokciowej lub ramiennej może mieć widoczną destrukcję kości (uszkodzenie, zniszczenie kości), zniszczenie kory kości czy widoczne zmiany w okostnej (zewnętrznej części kości). Przy podejrzeniu uszkodzenia lub ucisku na nerw łokciowy prześwietlenie może uwidocznić nierówności w obrębie kości, dające miejscowy ucisk nerwu. Po otrzymaniu wyniku pacjent powinien skonsultować z lekarzem kierującym. Pozwoli to na zminimalizowanie bólu łokcia poprzez zleconą rehabilitację lub przepisane leki przeciwbólowe/przeciwzapalne.

RTG stawu łokciowego – cena/refundacja i skierowanie na prześietlenie łokcia

Pacjent chcący wykonać RTG stawu łokciowego musi posiadać skierowanie od lekarza rodzinnego (POZ – Podstawowej Opieki Zdrowotnej) lub specjalisty.

RTG łokcia można wykonać w ramach NFZ, jak i prywatnie. Koszt badania zależna jest od ilości wykonanych zdjęć oraz placówki, w której chory chce wykonać prześwietlenie. Cena RTG stawu łokciowego wynosi pomiędzy 35 a 80 zł.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa – badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Powstała aplikacja na smartfona, która wykrywa anemię. Jak działa?

    Obecnie złotym standardem diagnozowania niedokrwistości jest morfologia krwi. Naukowcy z Brown University i Rhode Island Hospital w Stanach Zjednoczonych opracowali metodę diagnostyczną, która nie wymaga pobierania krwi od pacjenta. Co więcej, badanie może zostać przeprowadzone samodzielnie, w warunkach domowych. Algorytm jest w stanie określić, czy ktoś cierpi na anemię, na podstawie zdjęcie zrobionego smartfonem. 

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Artroskopia kolana – jakie są wskazania do zabiegu artroskopowego kolana? Rehabilitacja po artroskopii

    Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Jego zastosowanie zwiększa komfort pacjenta (w porównaniu z tradycyjną operacją), prowadzi do szybszego powrotu do sprawności, zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz okres hospitalizacji. Artroskopia polega na oglądaniu wnętrza stawu kolanowego za pomocą endoskopu wprowadzanego przez niewielkie nacięcie na skórze. Dowiedz się, jakie są wskazania do operacji kolana tą metodą.

  • Wolny testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski

    Badanie poziomu wolnego testosteronu jest zlecane w przypadku potwierdzenia lub wykluczenia wielu zaburzeń hormonalnych, które mogą objawiać się różnie u kobiet i inaczej u mężczyzn. Oznaczenie poziomu FTST wykonuje się również wówczas, kiedy wynik badania całkowitego testosteronu znajduje się poza zakresem norm laboratoryjnych. Wydzielanie hormonu zależy od prawidłowej pracy jajników lub jąder, nadnerczy, przysadki i podwzgórza. Czy do zbadania poziomu wolnego testosteronu trzeba być na czczo, jakie są normy dla kobiet i mężczyzn, kiedy zachodzi konieczność dodatkowej suplementacji testosteronem i jak bezpiecznie przejść przez ten proces? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Glikemia – badanie, wskazanie, normy. Jak interpretować wyniki poziomu cukru we krwi?

    Regularne badanie poziomu cukru we krwi (glikemia) jest jednym z podstawowych oznaczeń parametrów krwi, które może pomóc wykryć choroby związane z gospodarką węglowodanową, jak np. cukrzycę i odpowiednio wcześnie wdrożyć niezbędne leczenie. Na badanie glikemii trzeba być na czczo, nie jest wskazane wykonywanie analizy bezpośrednio po jakiejkolwiek infekcji, ciężkim wysiłku fizycznym lub w trakcie zażywania niektórych leków, np. aspiryny. Kto powinien regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, jak dokładnie wygląda badanie glikemii na czczo i czy podlega ono refundacji przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij