RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?
Michalina Mendyka

RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Przedramię łączy się z ramieniem poprzez złożony staw łokciowy, który składa się z kości promieniowej, łokciowej i ramiennej, a także z trzech innych stawów: ramienno-łokciowego, ramienno-promieniowego oraz promieniowo-łokciowego bliższego. Ma on budowę zawiasową, co umożliwia prostowanie oraz zginanie ręki. Oprócz kości w jego obrębie znajdują się także nerwy, mięśnie oraz ścięgna, których funkcjonowanie może zaburzyć pracę całej kończyny górnej. W następstwie urazu lub schorzenia może pojawić się ból lub obrzęk w okolicy łokcia. Przy podejrzeniu uszkodzenia kości stawu łokciowego pierwszym badaniem obrazowym, które lekarz zleci pacjentowi będzie RTG tego obszaru.

Co to jest RTG stawu łokciowego?

RTG, inaczej rentgen lub prześwietlenie, to jedno z podstawowych badań obrazowych wykorzystujących promieniowanie jonizujące. Za jego pomocą możliwe jest uwidocznienie układu kostno-stawowego wybranego obszaru ciała, np. stawu łokciowego. Zaletami tej metody diagnostycznej są m.in. krótki czas trwania, łatwa dostępność a w przypadku wykonywania RTG prywatnie niska cena. Z drugiej strony Pacjenci często pytają, czy prześwietlenie jest bezpiecznym badaniem i jak często można je robić, ponieważ obawiają się szkodliwego promieniowania X. Czy ich obawy są słuszne? Otóż i tak i nie. Z pewnością nie zaleca się wykonywać prześwietlenia z błahych powodów, niemniej dawka promieniowania, na jaką pacjent jest narażony w trakcie pojedynczego badania, jest bezpieczna i zbliżona do kilkudniowej dawki tzw. tła. Tło to promieniowanie, które człowiek przyjmuje w ciągu kilku dni z atmosfery. Rentgen jest bezbolesny, a wspomniana łatwa dostępność sprawia, że pacjent może się dostać na prześwietlenie nawet tego samego dnia, w którym otrzymał na nie skierowanie. Najczęściej wykonuje się zdjęcie na aparatach cyfrowych, dzięki którym obraz bezpośrednio trafia na stację/konsolę lekarską.  Pacjent otrzymuje wynik badania na płycie CD/DVD. Jeśli jednak istnieje obawa, że lekarz zlecający badanie nie będzie miał jak odczytać wyniki, obejrzeć zdjęcia cyfrowo, należy poprosić o wynik badania w formie analogicznej na kliszy.

Prześwietlenie wykonuje się pojedynczo (prawego lub lewego stawu łokciowego), jak i porównawczo obu stawów (najpierw jednego, a następnie drugiego stawu). Standardowo wykonuje się zdjęcie w projekcji AP (przednio-tylne), projekcji B (bocznej) oraz projekcji skośnej lub osiowej (celowane na wyrostek łokciowy). Na prawidłowo wykonanym RTG widoczne są kości oraz stawy tworzące staw łokciowy.

Kiedy należy wykonać RTG okolicy łokcia?

Wskazaniami do wykonania RTG jest głownie ból łokcia, narastający obrzęk i zaczerwienienie tej okolicy anatomicznej. Mogą być spowodowane urazem lub kontuzją, np. skręcenie, złamanie, zwichnięcie lub tzw. łokieć tenisisty lub łokieć golfisty (dotyczą urazu w obrębie ścięgien mięśni znajdujących się w okolicy łokcia). Odczuwany przez pacjenta ból stawu łokciowego może oznaczać również zmiany zwyrodnieniowe lub zmiany reumatoidalne w tym obrębie. Długotrwałe przeciążenie może doprowadzić do nieodwracalnych zmian, czego skutkiem jest dysfunkcja i zaburzenie ruchomości w stawie (tzw. staw cepowaty). Przy podejrzeniu zmian nowotworowych, a zwłaszcza przerzutów do kości, lekarz także skieruje chorego na prześwietlenie. RTG należy wykonać także przy podejrzeniu innych zmian zapalnych lub jałowej martwicy kości. U dzieci najczęstszym powodem wykonania zdjęć rentgenowskich będą zmiany pourazowe lub wady wrodzone, np. łokieć szpotawy lub koślawy.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlenia stawu łokciowego?

Jedynym przeciwwskazaniem, które teoretycznie uniemożliwia wykonanie prześwietlenia, jest ciąża. Teoretycznie, ponieważ w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykonania innych, bezpieczniejszych badań obrazowych (np. USG lub rezonansu magnetycznego) dopuszcza się wykonanie zdjęć RTG przy zachowaniu ostrożności (np. zastosowanie osłon radiologicznych, dostosowanie odpowiedniej dawki promieniowania X). Pacjentka przed badaniem zobowiązana jest koniecznie poinformować elektroradiologa o ciąży. Jeśli nie jest pewna stanu, w jakim się znajduje, wówczas RTG należy przełożyć i wykonać weryfikujący test ciążowy.

Jak wygląda RTG stawu łokciowego? Jak należy się przygotować do badania?

Nie istnieje specjalny sposób przygotowania do RTG stawu łokciowego. Nie ma także potrzeby podawania pacjentowi kontrastu do badania (płynu pozwalającego na uwidocznienie ewentualnych zmian w obrębie naczyń krwionośnych oraz tkanek miękkich), ponieważ oceniane są przede wszystkim kości oraz stawy. Z tego powodu wykonanie wcześniej badań biochemicznych krwi, np. poziomu kreatyniny nie jest konieczne. Pacjent może przyjmować leki oraz nie musi być na czczo, czyli bez spożywania posiłków oraz płynów przez pewien czas. Należy natomiast zabrać ze sobą poprzednio wykonane zdjęcia stawu łokciowego, jeśli pacjent je posiada. Przed prześwietleniem należy odsłonić staw łokciowy (podciągnąć lub zdjęć ubranie z długim rękawem). Następnie usiąść z ręką wyciągniętą przed siebie na poziomie barków i położyć ją na dekoderze. Dekoder, czylu urządzenie rejestrujące promieniowanie jonizujące przekaże obraz na konsolę lekarską. Lampa rentgenowska znajduje się nad badaną częścią ciała w odległości około 100 cm. Ułożenie kończyny górnej osoby badanej zależy od prawidłowego funkcjonowania stawu. Staw łokciowy jest stawem II stopnia swobody, pod warunkiem braku zaburzeń w zakresie jego zgięcia. Jeśli ruch zawiasowy lub obrotowy jest zaburzony, pozycja pacjenta będzie wymuszona, a ocena zdjęcia utrudniona. Całkowity czas badania nie powinien przekroczyć od 5 do 10 min.

Najczęstsze pojęcia diagnostyczne, które znajdują się w opisie RTG stawu łokciowego. Co oznaczają poszczególne pojęcia diagnostyczne?

Podczas oglądania oraz oceny stawu łokciowego pacjenta radiolog zwraca uwagę na zmiany w budowie i ciągłości kości oraz stawów łokcia (potwierdzenie lub wykluczenie ewentualnego złamania). W zależności od wskazań na skierowaniu, na zdjęciu może zostać uwidoczniony także staw promieniowo-łokciowy dalszy, który znajduje się w okolicy nadgarstka. Brak zmian w tej okolicy anatomicznej oznaczać będzie to, że układ kostno-stawowy nie zawiera nieprawidłowości mogących wpływać na jego funkcjonowanie.

Potwierdzenie złamania na obrazie RTG może wynikać z:

  • obecności linijnych przejaśnień w obrębie złamanej części kości,
  • obecność odłamka kostnego znajdującego się poza strukturą kości,
  • widocznej szczeliny złamania,
  • dodatniego objawu tzw. poduszeczki tłuszczowej (rozdęcie okołostawowych poduszeczek tłuszczowych wynikających z obecności krwi w stawie łokciowym).

Na podstawie zdjęć kontrolnych po określonym upływie czasu możliwa jest ocena regresji (cofnięcia się) zmian – określona np. terminem „niepełny/całkowity zrost”. Z kolei wszelkie zmiany zwyrodnieniowe określane są jako „zwężenie szpary stawowej", „obecność torbieli zwyrodnieniowej" oraz „osteofitów (wyrośli kostnych)" czy „zagęszczeń kości położonych bezpośrednio pod chrząstką". Pacjent mający przerzuty do kości na obrazie RTG w obrębie kości promieniowej, łokciowej lub ramiennej może mieć widoczną destrukcję kości (uszkodzenie, zniszczenie kości), zniszczenie kory kości czy widoczne zmiany w okostnej (zewnętrznej części kości). Przy podejrzeniu uszkodzenia lub ucisku na nerw łokciowy prześwietlenie może uwidocznić nierówności w obrębie kości, dające miejscowy ucisk nerwu. Po otrzymaniu wyniku pacjent powinien skonsultować z lekarzem kierującym. Pozwoli to na zminimalizowanie bólu łokcia poprzez zleconą rehabilitację lub przepisane leki przeciwbólowe/przeciwzapalne.

RTG stawu łokciowego – cena/refundacja i skierowanie na prześietlenie łokcia

Pacjent chcący wykonać RTG stawu łokciowego musi posiadać skierowanie od lekarza rodzinnego (POZ – Podstawowej Opieki Zdrowotnej) lub specjalisty.

RTG łokcia można wykonać w ramach NFZ, jak i prywatnie. Koszt badania zależna jest od ilości wykonanych zdjęć oraz placówki, w której chory chce wykonać prześwietlenie. Cena RTG stawu łokciowego wynosi pomiędzy 35 a 80 zł.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Hormon wzrostu – badanie, normy, nadmiar, niedobór. Czy suplementacja i leczenie niskorosłości somatotropiną (GH) jest skuteczna?

    Badanie poziomu hormonu wzrostu jest jednym z bardziej specyficznych oznaczeń, ponieważ nie wystarczy jedno pobranie krwi, aby uzyskać pełen obraz poziomu somatotropiny w organizmie. GH jest wydzielane przez przysadkę mózgową pulsacyjnie, a jego stężenie uzależnione jest od pory dnia. Podczas snu organizm wydziela go najwięcej. Zaburzenia gospodarki hormonalnej prowadzą do powstania niskorosłości, gigantyzmu lub akromegalii. Z kolei zastrzyki z hormonu wzrostu są polecane na forach internetowych przez osoby uprawiające sporty sylwetkowe lub wytrzymałościowe, ponieważ GH ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej i wpływa na wzrost masy mięśniowej.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij