Endoproteza kolana – wskazania, przebieg zabiegu, rehabilitacja po endoprotezoplastyce stawu kolanowego
Mateusz Burak

Endoproteza kolana – wskazania, przebieg zabiegu, rehabilitacja po endoprotezoplastyce stawu kolanowego

Endoprotezoplastyka kolana to zabieg chirurgiczny polegający na wymianie niesprawnego stawu kolanowego na implant. Operację przeprowadza się, gdy dochodzi do poważnych, nieodwracalnych zmian degeneracyjnych chrząstki stawowej (ma to miejsce na przykład w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kolana). Pacjentowi towarzyszy wówczas silny ból kolana, upośledzenie ruchomości stawu, sztywność, znaczne obniżenie komfortu życia. Jak wygląda wszczepienie endoprotezy kolana? Jak przebiega rekonwalescencja?

Endoproteza kolana – wskazania

Endoprotezoplastyka kolana to zabieg chirurgiczny, który polega na zastąpieniu uszkodzonego stawu kolanowego implantem. Jest ona wykonywana najczęściej w przypadku znacznego zniszczenia chrząstki stawowej, do którego dochodzi przede wszystkim w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego, reumatoidalnego zapalenia stawów czy martwicy kości. Uszkodzenie stawu rzepkowo-udowego, bocznego i przyśrodkowego przedziału kolana to rezultaty stanów patologicznych, które pośrednio także przyczyniają się do konieczności wymiany stawu kolanowego. 

Staw kolanowy to jedno z najbardziej złożonych połączeń kości w organizmie człowieka. Wobec tego faktu patologie, które go dotyczą upośledzają funkcjonowanie, powodując ból i utratę pełnego zakresu ruchomości.

Endoproteza kolana – rodzaje 

W sytuacji narastania uporczywych dolegliwości bólowych w obrębie stawu kolanowego, pogarszania się stanu funkcjonalnego i nieskuteczności zachowawczych form leczenia, stosuje się metody inwazyjne. Jedną z nich jest właśnie wszczepienie endoprotezy kolana. Ze względu na zakres, w jakim dokonywana jest wymiana elementów stawowych, endoprotezoplastykę można podzielić na całkowitą i jednoprzedziałową.

Endoproteza całkowita stawu kolanowego

Całkowita endoproteza stawu kolanowego jest rozważana w sytuacji zaawanasowanych zmian. Ostateczna decyzja zapada zazwyczaj po wyczerpaniu wszystkich innych, nieinwazyjnych sposobów leczenia. Taka operacja kolana polega na zastąpieniu powierzchni stawowej w obrębie kości piszczelowej oraz udowej przez elementy sztuczne, metalowe. Z obszaru rzepki następuje jedynie ewakuacja patologicznych zmian kostnych. 

Endoproteza jednoprzedziałowa stawu kolanowego

W odróżnieniu od endoprotezy całkowitej, jednoprzedziałowa obejmuje zdecydowanie mniejszy obszar wymiany. Mianowicie, operuje się jedynie ten przedział stawu, który uległ największym zmianom degeneracyjnym. Zasięg operacji to najczęściej jeden z kłykci kości udowej w połączeniu z piszczelą. Zalet tego typu interwencji jest wiele. Proces rekonwalescencji jest znacznie skrócony w porównaniu z endoprotezą całkowitą kolana, żywotność stawu jest większa, a ryzyko skutków ubocznych i powikłań mniejsze.

Ze względu na sposób mocowania implantu, wyróżnia się endoprotezę cementową, bezcementową oraz połączenie dwóch powyższych – hybrydę. Innym kryterium podziału może być stopień zespolenia. Mówi się wówczas o endoprotezie półzwiązanej kolana i endoprotezie niezwiązanej kolana. 

Dodatkowo istnieje jeszcze podział uwzględniający ruchomość zainstalowanego elementu polietylenowego. Może on wykazywać większą mobilność lub też być przytwierdzony nieruchomo do piszczeli. W pierwszym przypadku jest to proteza mobile-bearing, w drugim mówi się o protezie fixed-bearing.

Polecane dla Ciebie

Endoproteza kolana – przygotowania przed endoprotezoplastyką stawu kolanowego

Z reguły czas oczekiwania na zabieg to od kilku tygodni do nawet kilkunastu miesięcy. Warto wykorzystać ten czas na wykonywanie czynności, które pomogą poprawić komfort życia przed operacją oraz przyczynią się do szybszego powrotu do zdrowia po wykonaniu endoprotezoplastyki kolana. 

Celem fizjoterapii jest wzmocnienie mięśni otaczających staw, dzięki temu dolegliwości pooperacyjne mogą być znacznie mniejsze.

Lekarz na kilka tygodni przed zabiegiem może poprosić pacjenta o zaprzestanie zażywania niektórych środków farmakologicznych. Mowa tutaj o preparatach, które utrudniają proces krzepnięcia krwi oraz osłabiają działanie układu odpornościowego. Poleca się także zaprzestanie palenia tytoniu, ze względu na ryzyko zakażenia rany pooperacyjnej oraz ewentualne komplikacje i wydłużenie czasu gojenia. Pacjent powinien poinformować lekarza o wszystkich schorzeniach towarzyszących, przyjmowanych suplementach, lekach homeopatycznych czy ewentualnych objawach infekcji. 

Dowiedz się więcej o zastrzykach z kwasu hialuronowego w kolano – czy mogą pomóc opóźnić operację?

Endoproteza stawu kolanowego – przebieg operacji

Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym. Czas jego trwania to zazwyczaj 1-2 godziny. Przy zastosowaniu specjalnego mankietu dokonuje się chirurgicznego otwarcia stawu od przodu. Następnie resekcji poddaje się wszystkie patologiczne zmiany, które można usunąć. W dalszej kolejności, poprzez wykorzystanie stawu próbnego, dokonuje się oceny możliwości kolana oraz dobiera się najbardziej odpowiednią endoprotezę. Bardzo często na tym etapie może dojść do zmiany decyzji co do zakresu wymiany stawu. Po właściwej ocenie zostaje zainstalowany implant. Kiedy etap związany z samą wymianą elementów stawowych zostaje zakończony, zostają założone dreny, następnie lekarz zszywa tkanki. Po założeniu opatrunku pacjent zostaje przewieziony na salę pooperacyjną. 

Rehabilitacja po endoprotezie kolana rozpoczyna się najszybciej jak to możliwe. Zabieg może być wykonany w placówce publicznej lub komercyjnej. Endoproteza kolana jest zabiegiem refundowanym przez NFZ. Czas oczekiwania może wynosić jednak zdecydowanie dłużej niż w przypadku pełnej odpłatności. Podstawowa cena endoprotezy kolana w warunkach komercyjnych to kwota rzędu kilkunastu tysięcy złotych.

Endoproteza kolana – rekonwalescencja po zabiegu. Zalecenia dla pacjentów z protezą kolana

Bardzo ważne jest, aby po zabiegu i wypisaniu ze szpitala znaleźć fizjoterapeutę, który będzie pomagał w powrocie do zdrowia. Orientacyjny czas trwania takiej rehabilitacji to 12 tygodni lub nawet dłużej. Istotne jest zastosowanie protokołu RICE. Oznacza to systematyczne schładzanie stawu, np. za pomocą woreczków z lodem, unoszenie kończyny powyżej poziomu ciała w celu poprawy cyrkulacji płynów, odpoczynek, uciskanie, masaż okolicy stawu. W przypadku uporczywych dolegliwości bólowych należy stosować leki rekomendowane przez specjalistę. 

Każdego dnia należy wykonywać ćwiczenia według instruktażu fizjoterapeuty. Bardzo ważne jest też opracowywanie blizny po operacji. Zapobiegnie to zaburzeniom przesuwalności tkanek, ograniczeniu zakresów ruchomości i ewentualnych powikłań. 

Endoproteza kolana – powikłania

Wśród najczęściej występujących powikłań po wszczepieniu endoprotezy wymienia się:

  • reakcje uczuleniowe na materiały, z których zbudowany jest implant,
  • reakcje uczuleniowe na środek znieczulający,
  • blizna ograniczająca mobilność okolicznych tkanek,
  • zaburzenia ze strony układu krążenia jak np. zakrzepica,
  • obluzowanie endoprotezy.

Pacjenci opisują także obrzęk pojawiający się w okolicy kolana, który może utrzymywać się jeszcze długo po zabiegu. Niekiedy nawet zdarza się, że utrzymuje się po pełnym wygojeniu. 

Endoproteza kolana – rehabilitacja

Rehabilitacja po zabiegu wszczepienia endoprotezy kolana odbywa się w pozycjach, które odciążają staw kolanowy. Są to siad i leżenie. Po stopniowym przywracaniu funkcji kolana, pozycje modyfikuje się i przechodzi do bardziej zaawansowanych.

Celem wszystkich działań jest poprawa zakresu ruchomości, odbudowanie siły mięśniowej, stabilizacji. Mięśniami, nad którymi często koncentruje się terapeuta podczas pracy są: dwugłowy uda oraz czworogłowy uda. Pomaga to zapobiegać pojawianiu się przykurczu kolana po endoprotezie.

Stosuje się trening wchodzenia i schodzenia po schodach, jazdę na rowerku stacjonarnym, kinesiotaping, ćwiczenie metodą PNF oraz suche igłowanie i ćwiczenia propriocepcji. W miarę upływu czasu wprowadza się trening z obciążeniem. W celu przyspieszania gojenia można wykorzystać zabieg z użyciem pola magnetycznego, laseroterapię czy naświetlanie lampą bioptron. 

  1. Wang Z., Cheng X., Zhang Y. i in., Restoration of constitutional alignment in TKA with a novel osteotomy technique, „J Knee Surg.” 2020, nr 33, s. 190-199.
  2. Curtis G. L., Chughtai M., Khlopas A. i in., Perioperative outcomes and short-term complications following total knee arthroplasty in chronically, Immunosuppressed Patients, „Surg Technol Int.” 2018, nr 32, s. 263-269.
  3. Law R. J., Nafees S., Hiscock J. i in., A lifestyle management programme focused on exercise, diet and physiotherapy support for patients with hip or knee osteoarthritis and a body mass index over 35: A qualitative study, „Musculoskeletal Care” 2019, nr 17, s. 145-151.
  4. Lum Z. C., Natsuhara K. M., Shelton T. J. i in., Mortality during total knee periprosthetic joint infection, „J Arthroplasty” 2018, nr 33, s. 3783-3788.
  5. Loures F. B., Correia W., Reis J. H. i in., Outcomes after knee arthroplasty in extra-articular deformity, „Int Orthop.” 2019, nr 43, s. 2065-2070.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Halitoza – brzydki, nieprzyjemny zapach z ust – jak go zwalczać?

    Halitoza jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetów stomatologicznych. Nieprzyjemny zapach z ust nie zawsze wiąże się z obecnością stanów patologicznych w jamie ustnej. Istnieje szereg przyczyn wynikających ze schorzeń układu pokarmowego i problemów laryngologicznych. Często źródłem problemu jest nieprawidłowa dieta.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głównie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

  • Komora hiperbaryczna – komu służy i jak z niej korzystać?

    Komora hiperbaryczna jest szczelnie zamkniętym urządzeniem, w którym przeprowadza się zabiegi tlenoterapii z wykorzystaniem stuprocentowego tlenu pod zwiększonym ciśnieniem atmosferycznym. Terapia w komorze hiperbarycznej stanowi uzupełnienie leczenia wielu dolegliwości, m.in. urazów, oparzeń czy incydentów niedokrwienia tkanek miękkich.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij