Ból kolana z boku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia na ból z boku kolana

Ból kolana z boku najczęściej występuje u osób intensywnie uprawiających sport, przeważnie u biegaczy. Jedną z przyczyn bólu z boku kolana jest zespół pasma biodrowo–piszczelowego (ITBS), ale tego typu dolegliwości mogą się również pojawić jako następstwo uszkodzenia łąkotki, rzepki czy zmian zwyrodnieniowych w obrębie stawu kolanowego. Jak wygląda diagnostyka i leczenie bólu kolana z boku? Jakie ćwiczenia na ból kolana z boku warto wykonywać?

Ból kolana z boku – przyczyny 

Ból kolana z boku jest jedną z najczęściej pojawiających się dolegliwości bólowych po przebytym urazie. Może występować nagle lub rozwijać się stopniowo. Tego typu objawy dość często występują u biegaczy oraz osób uprawiających sporty wymagające aktywności, takich jak skręcanie czy gwałtowne obracanie kończyny. Ból z boku kolana może powodować ograniczenie ruchomości oraz inne objawy, jak np. obrzęk czy strzykanie w stawach. 

Jedną z przyczyn bólu kolana z boku jest zespół pasma biodrowo–piszczelowego znany jako ITBS – Iliotibial Band Syndrome lub kolano biegacza. Inne powody bólu kolana z boku to np.: 

• uszkodzenie łąkotki,  
• dysfunkcje rzepki,  
• tendinopatia przyczepów mięśni kulszowo–goleniowych,  
• choroba Perthesa,  
• zmiany zwyrodnieniowe, 
• dyslokacja stawu piszczelowo–strzałkowego. 

Ból kolana z boku – rozpoznanie 

Rozpoznanie jest ustalane w oparciu o wywiad i badanie fizykalne, które w razie potrzeby zostaje wzbogacone o diagnostykę obrazową. Pytania skierowane do pacjenta pomagają wstępnie określić przyczynę dolegliwości oraz charakter. Przeprowadzone następnie testy kliniczne, pomiar zakresu ruchomości oraz siły mięśniowej, obecność ewentualnych obrzęków ukierunkowuje dalsze postępowanie diagnostyczne.  

Najczęstszymi objawami zgłaszanymi przez pacjentów są: kłucie w kolanie z boku, piekący ból kolana, ból kolana po bieganiu, kucaniu, wstawaniu, skakaniu, kopaniu, przy chodzeniu lub w spoczynku. Obrazowanie pozwala z reguły bardzo dokładnie określić stopień uszkodzenia struktur tego stawu. Wykorzystuje się tutaj zdjęcia RTG, USG stawu kolanowego oraz najbardziej precyzyjny rezonans magnetyczny. Niekiedy istnieje konieczność wykonania procedury diagnostycznej pod nazwą artroskopia zwiadowcza. Dzieje się tak w przypadku niejasnego obrazu klinicznego i niewystarczających informacji płynących z wykonanych do tej pory badań. 

Ból kolana z boku – leczenie 

Poza tym może zaistnieć potrzeba przyjmowania farmaceutyków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. W niektórych przypadkach, gdzie objawy są mocno nasilone (np. ból kolana z boku przy dotyku, przy zginaniu, ostry ból kolana, czy kłujący ból w kolanie) może zaistnieć konieczność miejscowych iniekcji z wykorzystanie kortykosteroidów lub innych substancji typu bogatopłytkowe osocze czy kwas hialuronowy.  

Zabiegi chirurgiczne są rozpatrywane w momencie, gdy mamy do czynienia z nieskutecznością postępowania zachowawczego prowadzonego przez określony czas lub też w sytuacji mocno zaawansowanych zmian, które w opinii specjalisty nadaje się do natychmiastowej operacji. W dobie dzisiejszego rozwoju medycyny w użyciu przeważają techniki artroskopowe. Oznacza to zredukowane ryzyko komplikacji oraz skraca czas hospitalizacji. 

Ból kolana z boku – fizjoterapia 

Fizjoterapia w bólu kolana stosuje dwa rodzaje środków. Zabiegi mogą odbywać się z wykorzystaniem metod fizykalnych lub manualnych form usprawniania. Aby zwiększyć skuteczność, najczęściej wykorzystuje się połączenie obydwu metod. W sytuacji, gdy mamy na myśli fizykoterapię, bardzo skutecznymi procedurami są: poddawanie się ekspozycji na zmienne pole magnetyczne, krioterapia miejscowa i ogólnoustrojowa, zabiegi z wykorzystaniem lasera, ultradźwięków, prądów leczniczych, fali uderzeniowej czy wody. Popularnością cieszy się również fizjoterapia uzdrowiskowa w postaci kąpieli siarczkowo–siarkowodorowych, okładów z borowiny czy innych zabiegów z użyciem wody.  

Manualne formy usprawniania to przede wszystkim ukierunkowane ćwiczenia ruchowe (np. ćwiczenia izometryczne, trening czucia głębokiego, stretching), terapie narzędziowe, takie jak pinoterapia, suche igłowanie, ale także rozmaite formy terapii powięziowej, masażu, osteopatii, czy popularne ostatnio rolowanie mięśni i powięzi z użyciem specjalistycznego wałka, tzw. foam rollera. Dobór działań jest uzależniony od charakteru dolegliwości, lokalizacji oraz stopnia uszkodzenia określonych struktur.  

Ból kolana z boku – ćwiczenia 

Ćwiczenia wykonywane w sposób prawidłowy powinny stanowić pewnego rodzaju działanie profilaktyczne dolegliwości kolan. Mowa tutaj nie tylko o pojawianiu się objawów w bocznej części stawu kolanowego, ale także o bólu kolana po wewnętrznej stronie. Przykładowy zestaw ćwiczeń na ból kolana z boku może obejmować: 

1. Pozycja: Leżenie tyłem. Jedna noga oparta o ścianę, powinna być wyprostowana w stawie kolanowym i zgięta w stawie biodrowym. Druga noga spoczywa płasko na podłodze. Ruch polega na powolnym rolowaniu tylnej części kończyny dolnej po powierzchni ściany. Pomaga to rozciągnąć mięśnie kulszowo–goleniowe. Ważne jest, aby jeszcze przed rozpoczęciem ruchu odczuwać ciągnięcie na tylnej powierzchni uda. Ćwiczenie wykonujemy 4–5 minut w 3 seriach. 
2. Pozycja: Stanie bokiem do ściany. Ręka oparta o ścianę. Noga znajdująca się po tej samej stronie mocno przywiedziona w stawie biodrowym, tak, że stopa powinna przejść linię środka i ustawić się płasko po zewnętrznej krawędzi stopy przeciwnej. Pozwala to uzyskanie napięcia pasma biodrowo–piszczelowego. Pogłębiając przywiedzenie oraz zbliżając biodro do ściany, pracujemy nad rozciąganiem opisanej struktury. Ćwiczenie wykonujemy 30–40 sekund w 3–4 seriach. 
3. Pozycja: Stanie bokiem do ściany. Jedna ręka oparta o jej powierzchnię. Drugą ręką chwytamy za stopę w okolicy stawu skokowego. Ruch polega na możliwie maksymalnym, bezbolesnym przyciąganiu pięty do pośladka. W ten sposób rozciągamy mięsień czworogłowy uda. Pozycję należy utrzymać 30–40 sekund i powtórzyć ćwiczenie w 3–4 seriach. 
4. Pozycja: stanie tyłem do ściany w odległości 40–50 cm. Za plecami, na wysokości kości krzyżowej, umieszczamy piłkę o średnicy 40–50 cm. Nogi w rozkroku na szerokości bioder. Ruch polega na wykonywania powolnego przysiadu z rolowaniem piłki po plecach. Pozwala to na wzmocnienie mięśni okolicy stawu kolanowego, które odpowiadają za jego stabilizację, przez co poprawia się kontrola nad ustawienie kolana. Ćwiczenie wykonujemy 8–10 razy w 3 seriach. 

Takie ćwiczenie pozwalają przeciwdziałać przykrym objawom (np. ból po wewnętrznej stronie kolana, ból kolana z boku, ból kolana od środka).